94004 – ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ

Αριθμός τεύχους

Νο.: 18

Χρονική Περίοδος

Ημερομηνία Έκδοσης

1883
i

Αριθμός Σελίδων

389

Πρωτότυπο Αρχείο

Οδηγίες

Κλικάρετε πάνω στην αριστερή εικόνα για να δείτε περισσότερες φωτογραφίες.

Κείμενο

OCR
Σύνολο σελίδων:
ΤΗΣ _,
ΑΝΑΤΟΑΗΣ ~'
ΠΟΔΙΤΕΙΟΓΡΔΦΙΕΟΝ ΕΔΙ ΦΙΔΟΔΟΓΙΕΟΝ
ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ
1 883
ΥΠΟ
.„©. ΠΛΑΛ1ΟΑΟΓΟΤ
Αδεία τού ^πο^,ογ:Ό^ της Δημοσίας 'Κ/:-αιδεϋσίως
ΕΤ02 ΔΕΥΤΕΡΟΝ
ΕΝ ΚΟΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΙΙΟΛΕΙ
"ψ "
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ΤΗ2 ΑΝΑΤΟΛΗΝ.
V
ΤΗΣ
ΑΝΑΤΟΛΗΣ
ΠΟΔΙΤΕΙΟΓΡΑΦΙΚΟΝ ΕΑΙ ΦΙΔΟΔΟΓΙΚΟΝ
ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ
1883
ΥΠΟ
-ώ».©. ΠΛΔΛΙΟΔΟΓΟΤ
Αδεία τού ΰκουργείου τί;; Ληαοσίας Έχζαιδεύσεως.
ΕΤΟ2 ΔΕΥΤΕΡΟΝ
ΕΝ
1883.
ΘΡΑΚΗΕ
ΣΤΕΦΑΝίΙ ΖΑΦΕΙΡΟΠΟΜ
ΑΝ4ΡΙ ΦΙΛΟΓΕΙ,ΕΣΤΑΤβ.
ΚΑΙ ΤΩΝ ΓΡΑΜΜΑΤΩΝ ΓΕΝΝΑΙΩ, ΧΟΡΗΓΩΙ
ΤΟ ΠΟΝΉΜΑ ΤΟΔΕ
ΑΝΑΤΕΘΕΙΤΑΙ·
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
"Ολίγοι ίσως των αναγνωστών (δύνανται να κατανοήσωσι
τάς φροντίδας καί τοϋς αγώνας, οΐους έγκλείει το ε'ργον,
όπερ μετ" άκουσίαν τετραετη διακοπήν ά~ο της πρώτης
αύτοϋ, κχτά τέ 1879, ε'κ^όσεω;, της τόσον παρ'■ημίν τε
καί παρά τοις ξένοις ε'παινεθείσης, προσφερομεν αύθις τω
όημθϊίω, εύιτταλέστόρον ίν.% κ,αί άνατολικώτερον· ε'ργον
προωρισμένον ούχι να ίςαφχνιτθ1^, ώς τα συνηθη •/ιρ.ερολο-
για, (Λετα. τοϋ ε'τους, καθ'ο ε'κ.#ίϊοτχι, άλλά ν» παραα.είνν)
κτηαα ε'ς άεϊ, ίιά τάς έν αύτω άποτεθη'ΐα'-ιρισΐΛένας, χρη-
σίμους ε'ν παντί ετει, εΊίϊησίΐς καί γνώσει;. Όσα 8ε κάν εϊ-
πωρ,εν ε'νταΰθα, αδύνατον να παραστήσω(Λ£ν τάς δυσχερείας,
άς ιΓοει νά ύπερνικήσω^εν, έ'ω; ου φθάσωμεν είς τέ ποθη-
τέν τέρ|Λα. Αί ιϊυσχέρειαι αυται καί ίη α.ί περιΐΓέτειαι, αί
Ιιτακολουθγ,σασαι τί, ττρώτν) ε'κίόσει, αντιθέτως τη; συμ¬
παθούς ύποόοχης, η; παρά των νιμετέρων όμογενών έτυχε
το :?ργον έκεϊνο, πολλάς ·ί]«.Χ; επότισα,ν πικρίας καί ένεστά-
λαξαν ττ, ψυχ55 ημών ού μικράν άποθάρρυνσιν. Άλλ' άφ' ενός
ή σκέψις ότι τέ ε'ργον, οίον ά—' άρχης προτύπως εσ/ε^ιάσθη,
ήν ε'ργον εκπληροΰν σπουία,ίαν παρ' ημίν ανάγκην, άιρ' ετέ¬
ρου #6 ή ήθική αύτοϋ ε'~τυχί»; καί ίνι αγαθών καί σπου-
όχίων φίλων ή πρόθυμ,ος σύμπραξις κ,α,ί άρωγη άνερρίτίΐσαν
έν ημίν τό πόθον της επαναλήψεως αΰτοϋ.
Τέ άνα χείρας έ'ργον, έν συγκ,ρίσει πρός τό τοϋ 1879,
εί καί έ*λχττον κατα. τόν όγκον των τυπογραφικήν φύλλων,
ίατι πολλω έκείνου περιεκ,τικ,ώτερον ού μ,όνον ώς εκ της συμ-
πυκνώσεως της ΰλης, έκτετυποψ.ένον άπ' άρχης μεχρι τέ-
λους οια στοιχείων των εννεα στιγμών, άλλα καί ώς έκ της
παραλείψεως των είς τα εύρωπαϊκα κράτη άνα,γομένων κ,α-
ταστατικών, ών τόν χώρον κατέλαβον η^ν) τα. περί Άνα.-
τολίς, βυμφωνως τω προορισμω τοϋ -ήμετέρου τιμερολογίου,
ίιόπερ καί τιμερολόγιον της Άνατολης έπωνυμεΐται- κα,τ*
ο έ τουτο ο'έν ίιστάζοΐΛεν νά είπωμεν ότι ύπερτερεΐ καί αΰτοϋ
τοΰ περιλα,λήτου της Γόθας ήαερολογίου, όπερ άλλον έχον
προορισμόν, οΰτε πολλα, άλλ' οΰτε άσφαλη περί Άνατολης
ίύνατα,ι νά περιλάβη1, ώς ο'ηλον γίνεται έκ της συγκ,ρί-
σεως πρός τάς άμέσους καί Ιπισημους πηγάς, έξ ών ημείς
ήρύίίθημεν ίσ'ία τάς είς την όθωμΛνικ,ην αΰτοκρατορίαν, το
ελληνικόν βασίλειον κ,αί την βουλγαρικήν ήγΕμονία,ν ά,ναγο-
ρ-ένας πολιτειογρα,φικας ε'ιο'ησεις.
Είς την σύνταξιν των κεφαλαίων τούτων σπθυ^αίως συνε-
€άλοντο τρείς έκ των ήμετέρων φίλων, ό φιλοπονώτα,τος κ,αί
άγα,πητός καί τό πρίν συνεκο*ότης Π. Θωμ,α, ΐπεξεργασά-
(χενος $ίχ τα καθαρώς καταστατικόν 6 άείποτε πρόθυμος
είς τό συναντιλαμβάνεσθα,ι τοίς φίλοις Νικόλαος θ. Σουλ-
λίδ'ης, χρησιιχεύσας ή μόνη κλείς, σΊ'ης άνεώγη ημίν ή πύλη
της επισήμου τουρκικης πηγης, έξ ής ελήφθησαν τα περί
ίιοικητικής δΊαιρέσεως της αύτοκ,ρατορίας, τα περί [/.ου-
1 Ένιαχοϋ μάλιστα ή όίγνοια των παρ' ήμϊ^ν πραγμάτων
τοσούτον προβαίνει, οΐττε δικαίως δύναται τις νά ύποθέσϊ) ότι δ τό-
πος, Ινβα τί ήαερολόγιον τουτο έ/.οίοοται, αόλις κατχ τετραετίαν καϊ
πενταετίαν συγκοινωνεΓ μετά τής Άνατολης.
σουλμανικών σχολών, περί μ,ουσουλμα,νι/,ών βιβλιοθηκ,ών,
περ'. βαθμών καί βα,θμοφόρων τοΰ χ,ράτους καί α.λλα, άχο-
τελοϋντα. εργασίαν κ,οπιωο'εστάτην· καί ό τέως τό έν Σόφια
οιπλωμ.α.τικόν πρακτορείον της Ελλάδος διευθύνων καί νυν
εί; το γενικόν προξενείον Άλεξχνι^ρείας ώς Α' γραμματεύς
μ,ετατεθείς ά^ιότιμ,ος φίλος καί ίκανώτοιτος ύπάλληλος της
έλληνικ,ής κυβερνήσεως Σωτήριος Μπουφίο*ης, ωπερ άφείλον-
ται πάσαι αί είς την βουλγαρικήν ήγεμονίαν άν*γόμ.εν*ι εί-
οήσεις, ληφθεΐσαι έκ, τοϋ έν Σοφίκ βουλγαρικόν καταστα-
τικοϋ γραφείου.
Τό κεφάλαιον της ο'ημοσίας έκπαΓεύσεως έ'ν τε Τουρκία·
καί Έλλάίι, ε—εξεργατθέν $'ιχ υπο τοϋ έκίότου, ίκανώς ί-
πεξετάθη, εί καί σημεϊά τίνα Ι'χρηζον πλατυτερας ά,να.-
πτύξεως. Άλλά. τουτο θα πράζωμεν έν τφ ήμερολογίω τοϋ
έπιόντος έ'τους, εάν, ώς ελπίζομεν, συμπληρώσωμεν τάς —ερί
τούτων είιϊησεις. Χάριτας ι^έ ένταϋθχ όαολογοϋμεν τω πε-
ρισπου^άστω φίλω Ίωάννγ, Βεργαόνι, ^ιευθυνττ, των έν Τρα-
πεζοϋντι έκ,παι^ευτηρίων έκ των πρώτων σπεύσαντι να χο¬
ρηγήση ήαΐν σημειώσεις, άς, Τ,ηφθείσας μετα την έκτυ~ω-
σιν τοϋ σχετικοϋ κεφα.λχίου, (5"έν ήιϊυνήθημεν νά. νρησιμο-
ποιήσωμεν έν τω παρόντι.
Έ-ίσης έπεξετάθη τό έκκλησιαστικ,όν μέρος, οϋ'ΐιωιϊώς
(ϊια.ρρυθιοισθέ'ν. Προσετέθησαν, πρός τη Έκ,κλησίχ της Σερ-
βίας, πολλης ά.ςίας εί^ήσεις περί της Έκκλησία,ς τής Κύ¬
πρου, δΊεσκευάσθησαν τα τής ρωσσικής'ΕΛκλησίας επί τή βά¬
σει ρωσσι/.ών κειμένων κ.α.1 τό συντχγ^.ά,τιον τής Μ. Έκκλη-
πίας, τή ττροσθήκ,νι μέν κατανλόγου των έν Κων]πολει τιτου-
λαρίων έττισχ.όττων καί των οΊαθεσίμων αρχιερέων, προσετέθη
κα,τάλογος των ίερα.τικώς προϊσταμένων των έν Εΰρώπη και
Άμερική ίλληνικών κοινοτήτων, συνίπληρώθησαν ο"έ τα τοϋ
Άγίου "Ορους καί τό συνταγμάτιον τής Έκκ,λησίας τοϋ
έλληνικοϋ βασιλείου, επί τή βάσει τοϋ προεκ.σ'εσ'οΐΑένου ε'ν
τω τοϋ 1879 ήα,ερολογίω ήιιών. Συναφες ίέ κεφάλαιον ά-
■ποτόλοϋσιν αί περί άρ|ν.ενικής Έκκλτ,σίας καί ττερι τής εν
Τουρκ,ία λατινικής ιεραρχίαν, των ε'ν Κωνστα,ντινουπόλει λα-
τινικών ναών κχί λατινικών ταγ[λατων ε'ισησεις, τό πρώτον
νυν ίημοσιευόμεναι. Έκ, ϋβ των άλλων προσθηκών σητ,ειω-
τέαι τό περί ίιπλωματΐΛης άντιΐΓροιωπείας ιδιαίτερον κε¬
φάλαιον, έν ώ κ,α,ί πληρης κατάλογος τοϋ ττροσωπικοΰ ττΐς
έν Κωνσταντινουπόλδΐ έλληνικτ,ς πρεσβείας, κατά τάς στι-
ρ,ειώσεις, άς —ροθυμότατα. καί ν^ν εγοριτ,γτ,σεν ήαΐν ό ε'ν τΫι
ύπηρ?σ'γ τοΓ; γρ^φείου «ΰτ^ς «ίιυ'τ.λών καλάς καί ενγενίις
φίλος Εμμανουήλ Μανωλόπουλο;· καί οί δύο πίνα/.ες των
άπο Κωνσταντινουπόλεως σκϊηρο^ροαικών γρα|ο.μών,
τής άπό Σιρκ,ετζή είς Βέλλοβαν καί της άπο Χαιίάρ ττ
είςΝικομηοΈιαν, ών τον (λέν οφείλομεν τω ΐν τίί ύπηρεσικ τής
διευθύνσεως τής ττρώτης των γραιιμών τούτων Δη[Λ.Ίωοιννίο'γ))
τον οί τω σταθμάρχνι Μαλτεπε Ν.Ξϊνιάον), άμφ^τεροις νέοις
καλοΐς κάγαθοΤς καί φίλοις προθύμοις. Αί περί τής σερβΐκής
ΈΛκληυίας σημ.ειώσεις ελήφθησαν ε'κ, τοϋ ε'πισημου σερβικοϋ
•ίΐμερολογίου, αεταφρασθεϊσαι προθύμως υπό τοϋ φιλου Μ. Μ.
Βα,σιλειάίου, γραμματέως έν τω Έθν. Μ. Συμβουλίω των
πατριαρχειων, κατόχω ϊέ τής σερβίρης- αί τής ρωσσικ,ής ε'χο-
ρ-ηγήθησαν ημίν υπο τοϋ άςιοσεβάο-του κ,αί τούς τρόπους εΰ-
γενεστάτου έλληνιστού άρχιμανίρίτου τής ένταϋθα ρωσσι-
κής ~ρεσβεία.ς Σμαράγ^ου, αί $ε περί τής Έκκ.λησίας Κύ¬
πρου υπο τοϋ ά,ςΊοτίμου φίλου κ-αΐ χρηστοϋ πολίτου Α. Κ.
Παλαιολογου, τοϋ καί οΊευθυντοϋ καί συντάκτου τής έν Λε-
(ΛΤΐσσω Κύπρου εκδιδομένης εφημερίδος «Αληθείας», ου -ίι
κατ' ευτυχή τυγκ,υρίαν συνταύτισις τοϋ έπιθέτου μετά, τοϋ
■ίΐμετΐρου εν μόνον έ'χει κοινόν, την αμοιβαίαν αγάπην καί
συμπάθειαν, οι' ής ού πρό πολλοϋ μακρόθεν συνεοέθηΐΛεν, χ-
τα.
φορμης ημίν οΌθείσης Ικ τίς ά,νάγκης τοϋ ζητησαι πα,ρ*
αΰτοϋ πληροφορίας περί της Έκκλησίας της Κύπρου, άς εύ-η-
ρεστγιθη να χορηγήση ημίν μ,ετα, προθυμ,ίας, μαρτυροΰσης
τάς τε εΰγενεΐς οΊαθεσεις καί την φιλογένειαν τοϋ άνίρός.
Την δέ των λοιπών Ικκ,λησιαστικ,ών κεφαλαίων εργα¬
σίαν ίιεπέρανεν 6 γνώρΐμ,ος μ,εσα.ιωνοο'ίφης καί χρήσιμος φί-
λος Μ. Ι. Γεδεών, δς κα,ί ιϋίχ κοσμ,εΐκαί πάλιν τάς ττήλας
τοϋ φιλολογικοϋ μέρους 5ιά; ά,ξιολόγου είς την μεσηλικα ή-
[Αών ιστορίαν άν«.γομένης πρα.γμ.ατεία.ς, ήπερ μετάτηςπρο-
τασσομένης τοϋ οΊαπρεποϋς ημών λογίου καί έπιτης περί
τα μ,εσαιιονικα τρίβωνος Δ. ΠαπαδΌπούλου Κεραμέως α¬
ποτελούσιν α,νάγνωσμα, περισπούδ'αστον. Οΰχ ν-,ττον, πεποί-
θαμεν, ευχαρίστως άνα.γνωσ6ησονται καί αί λοιπαί προιγ-
(λατεϊαι, οΊ' ών κοσμε'ϊται το μέρος τουτο τοϋ ήμίρολογίον»,
αΐ τε καθαρώς επιστημονικαί, αϊ τε Ικπαισευτικαί καί αί
της έλαφρας λεγομένης φιλολογίας, τηςτερπούσης άμα κα,ί
οιίασ/ΐούστις. ΛυπούμεθΛ 5ε ότι τοϋ /.αιροϋ έπισπεύοον-
τος την έκ,τύπωσιν τοϋ έ'ργου, ήναγκάσθημεν νά παρα¬
λείψωμεν πολλάς άλλας πρα,γμα,τείας, έν αίς κ.α- την περί
ΆνρίοΌς άςιόλογον πραγματείαν τοϋ περισπουοάστου
φίλου Αναστασίου Η. Πηχιώνος, την περί βυζαντινήν
χρονολογικ,ών συστημάτων τοϋ ήμετέρου Μ. Ι. Γείεών, κ*ί
άλλας, άς έπιφυλασσόμεθα. εκ των πρώτων νά, οημοσιεύσω-
μεν έν τω τεύχει τοϋ έπιόντος έ"τους. Πεοκε'-μένου ο"έ περί
τοϋ -Αα,Οαρώς ήιιερολογίου, έν πρώτοις οφείλομεν νά ευχαρι¬
στήσωμεν τώ Ιγκ.αρσ'ίως ά,γαπώντι ημάς καθηγηταί των
φυσικομαθηματικών Ανδρέα Σπαθάρη, δς καί ηίν) έζεπό-
νησεν ήυ·.ΐν τό άστρονθ[Λΐκόν μΐρος· δεύτερον ο ε άναγχαϊον
•ήγούμεθα να επιστήσωμεν την προσοχήν τοϋ ά.ναγνώβτου
επί τοϋ ίόιαιτέρου ημών έορτολογίου, όπερ, έκ νέου όιαρ-
ρυθ{Αΐσθέν, περιλχμβάνει ΐΑνήαας άγίων καθιερωμένας μέν
ιβ'.
υπό της Έκαλησίας, άλλά μη σημειουμένη ε'ν τοίς κοι-
νοϊς έορτολογίοις, Ίϋ'ιχ ο* έ των έπϊφανίστέρων πατριαρχην
Κωνσ]λ£ως άπό Άν^ρεου τοϋ Πρωτο*λητου κα: των εΰσεβοϋς
μνημης βασιλέων, ώς καί των φερόντων άρχαϊα όνο'μΛτα,
άτινα ο'ιν. οϊιϊαυ.εν ιίιατί παρορώνται άποκείμενα άχρηστχ
έν τοίς ύττοανή^.ασιν. Εάν ίέ ώς ε'λπίζομεν, το έορτολόγιον
τοϋ 7ΐ;-ΐΕρολογίου ττίς Ανατολάς γενικης τύχν;, έφαρ^ογης,
ίέν θά έ'νωμεν τοϋ λοιπού τό α,τοπον τοϋ έορτάζειν τγ. χ.
τόν Χρίστον κατά την έορτγ;ν των Χριστουγέννων, την Φω-
τεινην κατα την τιμέρχν των Φώτων. τον Παναγιώτης κατά
την [Λνηυ.τ,ν της Παναγίας, τον Σταύρον κατά την εορτήν
τοϋ Σταυροϋ, τον Λδωνίίαν κα,τά την τοΰ ά.γίου, νομίζομεν,
Χαραλάα—ούς, ένω εχομεν Χρηττον νεοΐ->.άρτυρα(Φεβρ.12νΦω-
τεινην την Σαααρείτι^α (Φεβρ. 26), Πανα,γιώτην νεομίΧρτυρα
(Ίουνίου 21), Σταύρον μάρτυρα. (Φεβρ. 1), ώς ε'νοι/εν Στα-
μάτιον ρ.άρτυρα (Αύγούττ. 16)καίίη Λεωνίίαν Μητροπο¬
λίτην Αθηνών (Άπριλ. 15), θεμιοττοκλην ριάρτυρα (ΙΟβρ.
21), Άλκίβιάότιν αάρτυρα (Αύγ. 16), Άριστοκλην μάρτυρα
^Ίο>νίο^ 23), Άριάσ'ννιν μάρτυρα (7βρ. 18) κ,αΐ τόια κλλα
άρχχϊα. όνόαατχ. Τοϋ λόγου ίέ περί έορτολογίου όντος, ο¬
φείλομεν νά εν^αριστήιωμεν τω φίλω Γ. Μωϋιιάσ'νι τω συλ-
λα.βοντι την έπίνοιαν κ,αί έκχονήσαντι επί τί, βάσει τοϋ ή-
μετερου έορτολογίου εΰρετηριον άλιραβητικόν πίνακα, δν ο-
μως έ'νίχ.χ τοϋ σπεύιϊοντος καιρο'ύ καϊ τούτον ήναγκάσθημεν
να παραλίττωαεν έν τω παρόντι. Έπίσης ίΐίρρυθιοίσθησΛν και
τα των ί.λ>ων ε'θνών έορτολόγια καϊ ήμερολόγιχ. Καί τό
μέν λατινικον, ώς καϊ πάσας τάς ύ^τ,ΰίΐς περί της έν Τουρ-
κΐα λατινικης ίερχρχίας -/,χ'ι των λαττνικών ναών κα.ι ταγ-
μάτων οφείλομεν τω έλληνομαθεΐ λατίνω ίερεϊ Βικ,εντίω
Νοβάρω, τω ε'ν τψ ίυτικω ναφ τοϋ άγίου Πέτρου έν Γαλατό;
ί'φημερεύοντι, τό άρμενικόν ώς καί πασάς τάς λοιπάς είς
την άρμενικτίν Εκκλησίαν άναγομένας είιίήσςις τω προθύμι>
φίλω κα,ί οεινω άρμενιστν) Δ. Τσολακίσ'η, τό ο"έ ίουο'αϊκον
«υνετάζαμεν τΫ) βοηθεία χα,ί αύθις τοϋ άλλοτε καρά τϊ) Υ.
Πύλη σΊαγγελέως τοϋ άρχιρραβίνου, Ίακ,ώβου έ φέν^τη Γκα-
μπάη. Πάσι τούτοις ευγενώς προσενεγκοϋσιν ημίν την έαυ-
τών συνδρομήν (ϊημοσίχ ευχαριστούμεν. Δημοσία έπίσης ο¬
φείλομεν νά ευχαριστήσωμεν τω άρίστω ημών φίλω Γεωρ-
γίω Λ. Ξανθο-ούλω, έκοΊίτη της «Θεατρικης*Βιβλιοθηκης»,
τω μετ" έξαιρετικης στοργης βοηθήσαντι καί συναντιλαβο-
μένω τω έ'ργω ημών, .ϋχέρ ού οΊΙΘετο μέγα μέρος τοϋ νρό-
νου, δν είχε προωρΐσμενον ύτυέρ της «Θεατρικ,ης Βιβλιοθή-
κης», έ'ργου μαρτυρούντος την μεγάλην αΰτοϋ φιλοπονίαν
καί $7) την ναρακ.τηρίζουσαν αυτόν φιλοκ,αλίαν. Τούτου
καί ίιά τερπνού άναγνώσματος έπκοσμοϋντος τό ημερολό¬
γιον, είς ιδιαιτέραν ο"έ επιστήμην άνχγαγόντος την οΊορ-
θωτικην, τω όξυ'ϊερκεϊ καί γεγυμνασμένω όφθαλμω όφείλε-
ται των τυπογραφικών σφαλμάτων ή σΊόρθωσις δλου σχείόν
τοϋ ε"ργου· τα ίέ ·παρεισφρησαντ« όλίγιστα, ών τα κυριώ¬
τερα σημειοϋμεν έν τέλει τοϋ άνα. χείρας ττονήματος, προήλ¬
θον τουτο μέν έκ της σπουο'ης της έκτυπώσεως, τούτο ίέ
έκ της ατελείας των παρ'ημίν τυπογραφικών μέσον. Άπο-
βλέπων ομως τις είς την τυπογραφικήν φιλοκαλίαν τοϋ ή-
μετέρου έ'ργου, «ϊέν δύναται να, μη δμολογητη την έπαι-
σθητην πρόοδον, ην εποιήσατο —αρ' ημίν ή τυπογραφιχτΐ
τέχνη, φιλοκαλία. τιμώσα τό τυπογραφείον, ενθ* το όλον
ίργον έξετυπώθη, ήτοι το της «θράκ,ης», συμβαλλομένου
καί τοϋ έν Πέραν τυ—ολιθογραφείου Ιω. Παλλαμάρη, ού το
μέρος, καί εί μτ, έ'τι έσημειοϋτο ίιά τού όνόματος αυτού, ή-
ο*ύνα.το να οΊακρίνγ) ό άναγνώστης έκ της καλλιτεχνίας.
Ίδίχ δ"ήμεΐς χάριτας^όμολογοϋμεν πρός τούς άο'ελφοϋς Νικο-
λαίιίας, άναλοιβόντας κα,ΐ έκ.τυπώσαντας το ε'ργον ούχι κερ-
δοσκοπικώς, άλλά ώς ά,ληθεϊς φίλους ημών τε κα.ί τοϋ ιΓργου.
Ευχαριστούμεν έπίσης καί τω καλω φίλω Γεωργίω Τσιάκο:,
ετι δέ κ-αί τω γνωστω παρ' ημίν λογιω Λάμ,πρω Ένυάλγ)
επί ~γ προθύμ.ω συμπράξει αυτών, ώς καί τω ή|Λετ:ρω έξα-
δέλφω Γεωργίω Ζώτω, ύπαλλήλω έν τγ έν Αθήναις γε-
νικνι οΊευθύνσει των ταχυίρομ,είων, τω πέμψα,ντι ίιμΐν προ-
θυμότατα τα είς το κεφάλαιον των περί Ελλάδος πολι-
τειογραφικών άναγκαΐα βο·ηθτ,ματα, κα! πασάν όι' αΰτοϋ
ζητηθεϊσαν πλττιροφορίαν παρά, διαφόρων ύπουργικ,ών γρα¬
φείων.
Άπειρον οέ οφείλομεν τγ)ν ευγνωμοσύνην τω ενταύθα
αΰτθκρατορικφ υπουργείω της οημ,οσίας έκτταιδεύσεως, δι'
άς έχορηγτισεν ήμ,ΐν ευμενώς υπέρ τοΰ έ'ργου ευκολίας, ιδία:
δέ τω έπιτετραμμένω την έπιθεώρνισιν καί έξέλεγξιν των
χειρογράφων Να·ί)|Λ βένι, προσπαθήσαντι νά, (Τυμβι^άίτγι
την αυστηράν έ/.—λήρωσιν των άνατεθίΐμένων αύτω καθη-
κόντων μετά της πρός ή|/.α.ς φιλίας καί συμπαθείας αύτοϋ'.
1 Ό Ναήμ βέης Φράσαρης, ώς καί ό έν τοΓς άνακτόροις θέσιν
κατέχων άδελφος αΰτοϋ Σαμή βέης Φράσαρης, έσπούδοισαν έν τν)
Ζωσιμαία σ^ολγί των Ιωαννίνων, έν τοίς άρίστοις άρί6κ.ού[Λενοι
των μαθητών αΰτΐ|ς. Αμφότεροι οί αδελιροί πολλά έξεπόνησαν είς
την τουρκικήν κοινής ωφελείας εργα. Νεώτερον δΐ-Ιργον δ μέν Σα¬
μή βέης εχει τό όσονού-πω έκ των πιεστηρίων έξερχόμενον μέγα
γαλλοτουρκικόν λεζικον, δ δέ Ναήμ βέης τάί «Μελέτας» αΰτοϋ, ήτοι
ιτοιήσεις περσικάς καί την έκ τοΰ γαλλικοΰ αεταγλωττισβεΐ'σαν εις
την τουρκικήν μυθιστορίαν «Τέσσαρας εποχάς», αμφότερα υπο τα
πιεστήρια ευρισκόμενα. Έπιχειρεϊ' δέ νυν την είς τό τουρκικόν με-
ταγλώττισιν τοΰ Όμήρου. Ταυτα παρεμβχτικώς περί των δύο
τούτων εΰπαιδεύτων καί χρηστών νέων σημειοΰντες, καθήκον θεω-
ροϋμεν καί δημοσία να ευχαριστήσωμεν τω άξιαγάστω φίλω Θ. Κα-
σάττ/). ού τή συστάσει όφϊίλο,αεν την απόκτησιν δύο τόσω περι-
σπουδαστων φίλων.
Την ευγνωμοσύνην ημών επίσης άπονεμομεν τοίς άζιο-
τίμοις έκ,είνοις όημ.οσιογραφοις, τοίς τε έν Τουοκια καί τω
εξωτερικώ, ό'σοι την αγγελίαν της ίευτερας ταύτης έ"κ-
σόσεως τοϋ ήιχετερου ημερολογίου «ϊημοσιεύσαντίς, έκθύμ'ως
αυτήν τω σ'ημοσίω συνέστησαν, κα,ί έν γένει πάσι τοίς
είτε ήθικ,ώς είτε ύλικ,ώς συνίραμοϋσι καΐ ύποστηρίζα,σι τό
έργον, Ι&ίχ £έ τοίς έριτίμοις φίλοις Ζήσγ) Θ. Ζήση καί
Θεοοώρω Αποστολίδη, τω πολλαχως εύηργετηκότι ημάς
πολυσεβάστω Ίατρω Άποστόλω Βαφιάίη κχί τω ίατρω Κ.
Η. Βασιαο>-(), τω έκθυμως συναιρομένω παντί τψ όπωσο'ή-
ποτε έν ττ; στα^ιοο'ρομία των γραμ,μάτων άγωνιζοριένω. Έκ
σέ των άναλαβόντων την εΰγενη φροντίίχ της έγγραφης
συνδρομητήν μνημονευτεοι οί εξής περισπΌύιϊαστοι φίλοι: Έν
Στρωμνίτσνι Δημήτριος Ι. Ρίζος ίατρές, νυν έν Παρισίοις
οιατρίβων έν Θεσσαλονίκ.η Κωνσταντίνος Μέλφος· έν ΣιλΟο-
νη Άχ. Γίοργαντζόγλους- έν Άμισω Γ. ΙΙα.παζογλους· έν
Βουκουρεστίω Ν. Κολλάρος· έν Τούλτση Σωτηρίος Γρψ.ά-
νης- έν Άγίω Όρει Δ. Εΰελπίο'ης, ίατρός έν τγ Μθνη Βα-
τοπ·εο*ίου· έν Κωνσταντινουπόλει Άλέξανο'ρος Ναούα, Ιωάν¬
νης Σωτηριάο'ης, Κωνσταντίνος Κυπρα'ίος καί Άναστάσιος
Βαφείιϊης, πάρεο'ρος οΊ/.αστης έν τω κατά,Μάλτεπε πρωτο-
οικείω. Μετ" έξόχβυ ιϊέ ευγνωμ,οσύνης άνα,γράφομεν ενταύθα
τέ ονομα τοϋ έν Καλκ.ούττη άξιοτίμου όμογενοϋς. τοϋ ρι-
λοτίμ,ου των καλών έργάτου Π. Κ. Πρωίου, ου ττί ευγενεί
φροντίδι ήςιώθηρ.εν κ,αί πάλιν της τιαης νά συγκαταλέ-
ξωμεν είς τοϋς συνιϊροιο,ητάς τοϋ Ήμερολογίου ήα,ών την
έν Καλκούττη ελληνικήν κοινότητα, πρός ίϊέ τα.ύτη καί
τρείς έκ των Ίνο'ών, προθυμότατα σημειώσαντας τα, όνό-
μ,ατα αυτών, ώς γράφη ημίν ό ερίτιμΰς φίλος, έν ττ) ύπ'
αυτού έ—ι^ειχθείση αυτοίς αγγελίαι Τα όνόματχ των έν
Κα,λκούττν) μεγαλοφρόνων (τυνίρομητών ημών, παρ' οίς τό
ημέτερον έ*ργον ίςαιρετικης έτυχε συμπαθείας καί κατά,
την πρώτην καί κ,ατά την ίευτέροιν ταύτην έκδοσιν, απο¬
τελούσιν ωραίον φιλογενείας στέφανον καί σΥ αΰτοϋ έπιστέ-
«ρομεν τό προοί|Λΐον τοΰ Ή[Αερολογίου τοΰ 1883.
Έγραφον έν Κωνστ]πόλεί, τγ 20 Δεκ,εμβρίου 1882.
Ο Εκλοπισ.
2ΪΜΡ0ΜΗΤΑΙ ΚΑΛΚΟ1ΤΤΠΣ
Π. Κ. Πρώίος
Μ. Λ. Καλβοχορέσης
Ν. Λ. Καλβοχορέστις
θ. Λ. ΣύψωΐΛθς
Παυλος Ι. Βαλέττας
Κ. Ι. Βαλέττας
Α. Μ. Συρΐώτης
Γ. ΆλαΐΛ,πουριάρης
Ι. Κ. Σταυρίδ·ης
Κ. Ι. Σταυρίδης
θ. Δ. Ράλλης
Κ. Κανε/λί;, άρ/'α.
Σ. Χ. Παλλάκης
Φ. Χ. Παλλάχης
Μ. Ε. Σεβαστόπουλος
Ε. Βασιλόπουλος
Φιλ. Κ. Στεφανίδης
Θρασ. Κ. Στεφανίδτ)ς
Π. Α. Μασών
Ε. Δ. Πετροχόχκΐνος
Ηαπβΐι ΟήααάβΓ ΟαίΙ
Κΐββονβ
! Ρ&88 Καί ΒαΙιαάΌπΓ
ΜΕΡΟϋ ΠΡΩΤΟΝ.
ΤΟ 1883
Έτος κοινόν άπό Χριστοϋ γεννήσεως άντκττοιχεϊ πρός τχ
7391 άπο κτίσεως κόσι/,ου κχτα τού;* έβοΌ[ΑΥΐκοντα.
5887 άπό κτίσεως κόσμου κα:τά Λατίνους.
5643 άπό κτίτεω; χ.όσμου καθ" Έβρα,ίους.
6596 τίίς ίουλιανής περιόίου.
2659 άπό τής τυστάσεως των Όλυμπιάίων γ) το γ' ε'τος
Της 665ης ΌλυμπιάαΌς.
2636 άπο κτίσεως Ρώμγις.
1300 των Μωαμεθχνών, καί τελος πρός το ένίέκατον τής
106·ης Ίνίικτιώνος.
~ΤΓ
ΕΚΛΕΙΨΕΙΣ ΚΑΤΑ ΤΟ 1883.
Ιον. Έκλειψις μερικτι Σελήννις την 10 Απριλίου, άόρα-
τος έξ Ευρώπας.
2ον. Έλλειψις όλικν) Ηλίου την 24 "Απριλίου, άόρατος έξ
Εϋρώπ-ης· ή γραμμαί της κεντρικάς ελλείψεως 7ϊεριλα|Αβάνε-
ται όλόκλτιρος έν τω νοτίω Είρηνικω.
3ον. "Εκλειψις μερικνι Σ ελένης ττιν 4 Όκτωβρίου, άόρα¬
τος έκ. ττκίς Άνα.το/ικτίς κα,ί Μέσνις Εΰρώπης. Αί άκραι τίς
Εύρώπης ίυσμαί θέλουσιν Ίο'εϊ το φα,ινόμενον αρχόμενον ε'νω
•ή Σελνινν) θά, πληβιάζνι είς την οΝίσιν αυτής.
4'ν. "Εκλειψις ίακτυλιοειο^ης Ηλίου την 18—19 όκτω-
βρίου, άορατο; έξ ΕύρώπΥΐς. Ή γραΐλμη τϊίς κεντρικάς έκ-
λείψεως περιλαμβάνεται έν τω βορείω Ε'.ρηνικ,ω καί ^άρ¬
χεται σ*ι* των Ίαπωνικών νήσων.
ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ.
ύ
μ ι Φ
β Ι 6[18
; [
δ »16[28
% 21[2
2 [26[7
» [
ε ι 6[18
3 Η1[23
δ ·,16[28
26[10
[
§ 6[18
Ι 11[23
β. 116128
3 |21[2
[26[7
1[13
η
V
6[18
| Ίΐ[23
ε |16[28
26[8
Ι ι
. 6[18
8 Ίΐ[23
3 )«6[48
Ι 9| Γ9
(26[7
η 1 6[18
| 11[23
£ Μ6[28
δ [21 [3
'26[8
Μέσος γρόνος
Κωνστ/πόλεως
Άνατολ. Λύσις
ωρ.
7
7
7
7
7
7
λ.
26
24
22
17
13
7
7 1
6 55
6 46
38
30
6
6
6 23
18
10
2
53
45
5 36
27
20
12
6
59
53
48
43
38
34
32
30
28
29
29
30
33
35
ιρ. λ.
4 54
4 58
5 3
5 10
5 16
5 22
5 30
5 36
5 42
5 49
5 54
5 59
6 2
6 7
6 13
6 18
6 24
6 29
6 35
6 40
6 45
6 50
6 56
7 1
7 6
7 10
7 15
7 20
7 24
7 27
7 31
7 35
7 36
7 35
7 34
7 33
Τουρκικόν
Ωρολόγιον
κατά την ,αέσ
μεσημβρίαν
ώρ. λεπ.
6 59
6 55
50
43
37
31
6
6
6
6
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
5
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
4
23
17
11
4
59
54
51
46
40
35
29
24
18
13
8
3
57
52
47
43
38
33
29
26
22
18
17
18
19
20
Μέσος νρόνος Ι «.
-------------- - "»- Λ- Ιφ Η
μεα
η,αβ
ι ι
ρίαν
Κωνστ/πόλεως
ώρ.
λεπ
. δευτ.
0
8
53
ο
10
37
ο
12
3
ο
13
9
ο
13
56
ο
14
22
ο
14
26
ο
14
9
ο
13
34
ο
12
45
ο
11
42
ο
10
29
ο
9
41
ο
8
15
ο
6
45
ο
5
12
ο
3
41
Ο
2
13
ο
0
35
11
59
21
11
58
18
11
57
25
11
56
46
11
56
20
11
56
9
11
56
12
11
56
29
11
56
51
11
57
40
11
58
31
11
59
42
ο
0
46
Ο
1
50
ο
2
53
ο
3
52
Ο
4
44
ωρ.
9
Α.
28
9
34
9
41
9
53
10
3
10
15
10
29
10
41
10
56
11
11
11
24
11
36
11
44
11
57
12
11
12
25
12
39
12
53
13
8
13
20
13
33
13
44
13
57
14
8
14
18
14
27
14
37
14
46
14
52
14
57
15
3
15
6
15
7
15 δ
15 1
14 58
ΗΛΙΟΔΡΟΜΙΟΝ.
Μέσος
γρόνος
Τουρκικόν
Μέσος χρόνος
ο*
Ι
δ
Ο-
-«1
Κωνστ/πόλεως
Ωρολόγιον
κατάτήν μέσ.
κατά την αληθή
μεσημβρίαν
Η
α-

ε
Κ*
Άνατολ
. Λύσις
μεσημβρίαν
Κωνστ/πόλεως
-~
ώρ.
λ.
ωρ.
λ.
ώρ.
λεπ.
ωρ.
λεπ
δευτ.
ώρ.
Τ.
1[13
4
41
7
30
4
23
0
5
26
14
49
Η
6[18
4
44
7
26
4
27
0
5
56
14
42
ο
11[23
4
49
7
23
4
30
0
6
10
14
34
16[28
4
54
7
18
4
35
0
6
15
14
24
2
21[2
4
57
7
13
4
40
0
6
3
14
16
26[7
5
3
7
7
4
46
ο
5
35
14
4
ιΛ
1[13
5
9
7
0
4
53
ο
4
43
13
51
6[18
5
13
6
53
5
0
ο
3
44
13
40
11[23
5
18
6
45
5
8
ο
2
32
13
27
ο
16[28
5
23
6
37
5
16
ο
1
10
13
14
21[2
5
28
6
31
5
22
11
59
39
13
3

26[7
5
33
6
22
5
31
11
58
1
12
49
11
1[13
5
39
6
12
5
41
11
55
57
12
33
6[18
5
44
6
3
5
50
11
54
10
12
19
11[23
5
49
5
55
5
58
11
52
25
12
6
16[28
5
55
5
46
6
7
11
50
43
11
51
21[3
5
59
5
38
6
15
11
49
7
11
39
26[8
6
4
5
30
6
23
11
47
39
11
26
.
1Γ13
6
10
5
22
6
31
11
46
21
11
12
( 6
Ί8
6
16
5
14
6
39
11
45
16
10
58
Ίι
23
6
21
5
7
6
46
11
44
26
10
46
)16
[28
6
27
5
0
6
53
11
43
54
10
33
'2
6
33
4
53
7
0
11
43
41
10
20
ο
26
7
6
40
4
47
7
6
11
43
47
10
7

1[13
6
47
4
41
7
12
11
44
23
9
54
2
Ι 6[18
6
53
4
37
7
16
11
45
16
9
44
ε
Ί1[23
6
58
4
34
7
19
11
46
29
9
36
16[28
7
4
4
32
7
21
11
48
3
9
28
21[3
7
8
4
31
7
22
11
49
54
9
23
26[8
7
13
4
30
7
23
11
51
58
9
17
1[13
7
17
4
31
7
22
11
54
16
9
14
2
6[18
7
21
4
32
7
21
11
56
41
9
11
Α
11[23
7
24
4
34
7
19
11
59
11
9
10
Ε
16[28
7
26
4
38
7
15
ο
1
40
9
12
Μ
21[2
7
27
4
42
7
11
ο
4
10
9
15
26[7
7
26
4
47
7
6
0
6
26
9
21
ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΝ
Ν.
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
Π.
Β Ζ7
9 28
10 29
11 30
12 31
Σά.
Κυ.
Δέ.
τρ-
Τε.
Πέ.
Πά.
Σά.
Κυ.
Δέ.
Τρ.
Τε.
Πέ.
Πά.
Σα.
Κυ.
Δέ.
τρ-
Τε.
Πέ.
Πά.
Σά.
Κυ.
Δέ.
Τρ.->-
Τε.
Πέ.
Πά.
Σά.
Κυ.
Δέ.
Ό ήλιος είς τόν Ύδροχόον.
(8/20, ώρ. 10, λ. 27, δ. 48, π. μ.)
Η ΠΒΡΙΤΟΜΗ τοϋ Χρις-οϋ καί μνήμη Βασιλ. τοΰ Μεγ.
Κοσμα πατρ. Κ/πόλεως,Σιλβέςρου πάπα Ρ.,Θεαγέν. ίερμ.
Μαλαχίου τοϋ προφήτου καί Γορδίοιι μάρτυρος.
Μνήαη των ο' απος·όλ. καί Θεοχτίς-ου καί Ζωσίμου όσίων.
Θεοπέμπτου,Θεωνα μαρτύρ. (Νητ.έπί τή παραμ. Θεοφ.)
ΤΑ ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΒΙΑ.
•{-Μνήμη τοϋ Προδρόμου χαί Βαπτιστοΰ Ιωάννου.
Κύρου χαί 'Λττιχοϋ πατρ.Κ/πόλεως χαί Δομνίχης έσίας.
Πολυεύχτου ιχάρτυρος χαί Βΰστρατίου όσίου.
Γρ·ηγορίου έπισχόπου Νύσσϊ)ς.
®εοδοσίου τοϋ κοινοβιάρχου.
Φωτίου, Άνικήτου καί Ευθασίας μαρτύρων.
'Έιρμ.ύλον χ.ά Στρατονίκου μαρτύρων.
Άγνής μάρτυρος.
Ιωάννου τοϋ Καλυβήτου χαί Παύλου τοΰ Θηβαίου.
Ή προσχύνησις τής τιμίας άλύσεως τοϋ άποστ. Πέτρου.
-[- 'Λντωνίου τοΰ Μεγ. χαί τοΰ βασιλ. ®εοΰοσ. τοΰ Μεγ.
·*· Άθανασίου χαί Κυρίλλου πατριαρχών 'Λλεξανδρείας.
Μάρκου τοΰ Εΰγενΐκοΰ αρ/_. Έρέσου, Μακαρίου τοΰ Α'ι-
γυπτίου, Άρσεν'ιου αρχ. Κερκύρας καί Εϋφρασίας μάρτ.
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΝ (ν. ε.)
•γ Εύ9υ«.ίου τοΰ Μεγάλου.
Μαξίμου τοΰ !>μ.ο1ογττοϋ καί Νεοφύτου μάρτυρος.
Τιμοθέου τοΰ αποστόλου καί Αναστασίου τοΰ Πέρσου.
Κληθέντος έπισκόπου Άγκυρας καί Άγαδαγγέλου μάρτ.
Ξένης όσίας.
Γρηγορίου πατριάρχου Κωνστ/πόλεως τοΰ Θεολόγου.
Ξενοφώντος δσίου καί ανάμνησις τοΰ επί Άρχαδίου καί
Εύδοξίας επισυ;α.βάντος έν Κ/πόλει μεγαλου σεισμοΰ.
-|-'Η άνακομ. τοΰ λειψ.Ίωάν. Χρυσ. Μαρκιανής τής βασ.
'Εφραίμ τοϋ ΣύροΌ καί Παλλαδίου όσίου.
Ή άνακομιδή τοΰ λειψάνου Ίγνατίου τοΰ Θεοφόρου.
~ Των τριών Ίεραρχών καί Ίππολύτου πάπα Ρώμης.
Κύρου καί Ιωάννου τών'Αναριύρων,'Αθανασίας καί των
τριών αυτής Ουγ. Θεοδότης, Θεοκτίτης καί Εΰδοξίας.
ΣΕΛΗΝΟΔΡΟΜΙΟΝ.
Πρώτον τέταρτον Τελ. τέταρτον
4, ώρ. 2, λ. 44 π. μ. 19, ώρ. 0, λ. 23 μ. μ.
Πανσέληνος Νέα Σελήνη
11, ώρ. 9, λ. 12 π. -χ. 26, ώρ. 8, λ. 7 μ. μ.
ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΝ
Ό ήλιος είς τους ίχθΰς.
(7/19, δρ. 1, λ. ί, 8. 22, π. μ.)
13
14
15
16
17
18
10
20
21
23
24
25
26
27
28
6
7
8
9
10
II
12
11 Τρ. Τρύφωνος καί Σταΰρου μαρτύρων.
2 Τε. Η ΤΠΛΠΑΝΤΗ τοθ Κυρίου ημών.
3 | Πέ. Συαεών τού θεοδόγου καί "Αννης τής προφήτιδος.
4|ΙΙα. Ίσιδώρου τοϋ Πηλουσιώτου.
5ιΣά. Πολυεύκτου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως.
6 Κυ. Τοΰ Τελώνου καίΦαρισαίου. Φωτίου πα¬
τριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. (Άρχή τοΰ Τριωδίου.)
Δέ. Παρθενίου έπισκόπου Λα,αψάκου.
Τρ. βεοδώρον ιχεγαλ. τοΰ Στρατηλάτου, Ζαχαρίου τοΰ προφ.
καί των αδελφών Μάρβας καί Μαρίας μαρτύρων.
Τε Νικηφόρου .«.άρτυρος.
Πέ. ·' Χαραλάιχπους ϊερομάρτυρος, Αναστασίου πατριάρχου
Κωνσταντινουπόλεος κα'ι Ζήνΐ>νος όσίου.
Πά. Βλασίου ΐερο,α. καί Θεοδώρας τής βασιλίσσης.
Σά. Άντωνίου πατριαρχου Κωνσταντινουπόλεως, Μελετίου
άρ/ιειτισκόπου Άντιοχείας καί Χρήστου νεουιάρτυρος.
Κυ. Τοΰ Άσώτου. Εΰλογίου άρχιεπ. Άλεξανδρείας.
Δέ. Αΰξεντίου χαί Άβραμίου όσίων.
Το. ΌνησίΐΛθυ τοϋ αποστόλου.
Τε. Σλαβιανοΰ πατρ. Κ/πόλεως χα'ι Παμφίλου μάρτυρος.
ΜΑΡΤΙΟΪ (ν. ε.)
Πέ. Θεοδώρου μεγαλοαάρτυρος τοΰ Τύρωνος χαί Μαρχιανοΰ
καί Πουλχερίας των βασιλέων.
Πά. Αίοντθζ πάπα Ρώαης καί Παρηγορίου αάρτυρος.
19 - Σά. ΤώνΚεκοιμηυ.ένων. Άρ/ίππου τοΰ αποστόλου.
20 Κυ. Τής Απόκρεω. Βησαρίωνος όσ. καί Άγάθωνος π. Ρ.
21 Λε. Ιωάννου πατριάρχ. Κ/πόλεως χαί Εύσταθίου πχτρΐάρ-
| χου Άντιοχείας.
22 ! Τρ. Συνετοΰ χαί ΆνθούσΤ|ς ααρτύρων.
23 Τε. Πολυχάρπου έπισκόπου Σμύρνης καί Πολυ/ρονίου όσίου.
2ί Πε. *Η α' καί β' εΰρεσις τής τιιχίας κεφαλής τοΰ Προδρό;/.ου.
25 Πά Ταρασίου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως.
26 Σά. Πορφυρίου επ. Γάζης καί Φωτεινής τής Σαααρείτιδος.
27 Κυ. Τής Τυροφάγου. Προκοπίου τοϋ Λεχαττολίτου.
ι 28 Δέ. Βασιλ. τοΰ !>ιχοΚογΊτο>. ('Αρ/ή τής Μ. τεσσαρχκος-ής.)
ΣΕΛίΙΝΟΔΡΟΜΙΟΝ.
10
17
18
Πρώτον τέταρτον
2, ώρ. 11, λ. όϊ τ:, ιχ.
Πανσέληνος
10, ώρ. 2, λ. 15 π. μ.
Τελ. τέταρτον
18, ώρ. 7, λ. 22 π. α.
Νέα Σελήνη
25, ώρ. 6, λ. 28 π. μ.
Ν.
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
2,
26
26
27
28
29
30
31
Π
ο
3
4
5
β
7
8
9
10
11
12
21
ΜΑΡΤΙΟΣ.
Ό ήλιος ΐ'ις τον Κριόν.
(9/21, ώρ. Ο, λ. 45, δ. 32, π. μ., εαρ.)
Τρ. ΕΰοΌκίας δσιομάρτυρος τής άπό Σχιχαρειτών.
Τε. Ήσυ/ίου κα'ι Εύθχλίας μαρτύρων.
Πέ. Εύτροπ., Κλεονίκ. καί Βασιλίσκου μαρτ.,Θεοδωρήτ. όσιχ.
Πά. Γερασίμου όσίου τοϋ έν Ίορδάνγ].
Σά. Κόνωνος όσιοιιάρτυρος καί Άρ-/έλίο} μάοτυρος.
Κιι. Τής Ό ρ θ ο δ ο ξ ι τ ς. (Α' των νης-ειών.) Εύφροσύνου μ.
Λε. Των έν Χερσών. ίεροιχαρ. 'Λγαθοδώρου, Βασίλειος, κλπ.
Τρ. Θεοφυλάκτου Νικομηδείας, Έριχοϋ άποστ., Δίωνος μάρ.
Τε. ·}· Των έν Σεβατ. 40 ιχ. καί Καισαρείου άδελφοΰ Γρ.θεολ
>ν συν αυτιο.
Πέ. Κοδράτου μαρτυρος τοϋ έν Κορίνβω χαί τώ1
Πά. Σωφρονίου άρχιεπισκόπου Ίεροσολύμων.
Σά. Γρ·ηγορίου π.Ρ. τοΰ Διαλόγου χαίθεοφάνους όΐλολογητοϋ.
Κυ. (Β' των νηστειών.) Γρηγορίου Θεσσαλον. τοΰ Παλαιά.
Δέ. Εύσνή;χονος επ. Λαμψχκου χαί Βενεδίκτο^ όσίων.
Τρ. Άγαπίου καί των σίιν αύτω 7 μαρτ.Ρωμύλ.,'Εριχολ.,κλπ.
Άριστοβούλου επ. Βρεττανίας καί Νικάνδρου ,χάρτυρος.
Τε. Χριστοδούλου δσίου τοθ έν ΓΙάταω.
Πέ. Άλεςίου χαί Θεοστηρίχτου όσίων.
Πά. Κυρίλλου άρ/ιεπ·.τκόποΐ) Ίεροσολόμων.
Σί. Χρυσάνθου καί Λαρείας, Ίάσωνος καί Ίλαρίας ααρτύρ.
ΑΠΡΙΛΙΟΣ (ν. ε.)
Κυ. Τής Σταυ ροπροσκυνή σεω ς.(Γ' των νης-ειών.)
Των έν τή «.ονή άγ.Σάββα άναιρ. πχτ., 'ΕμΐΛανουήλ μ.
Δέ. Θωαίπτρ·/. Κ/πόλεως χαί Σεραπίωνος «.άρτυρος.
Τρ. Βασιλείου Ίερομ. χαί Καλλινίκης καί λροσίαης αχρτύρ.
Τε. Νίκοινος όσιομάρτυρος.
Πέ. Παΐθενίου πτρ/. Κ/λεως χαί Ζα/αρίου όσίου.
Πά. Ο ΕΥΛΓΓΕΛΙΣΜΟΣ τής Θεοτόκου.
Σά. Μνή;χτ( τοϋ άρχαγγέλου Γαβριήλ.
Κυ. (Λ' των νης-ειων.) Ματρώνης όσίας. 'Λχ^λουθία Ιωάννου
συγγραφέως τής Κ λ ι ;χ α χ ο ς.
Λε. Ίλαρίωνος τοϋ νέου καί Ήρωδίωνος τού έκ των ο χτΛς.
Τρ. Μάρκου έπισκόπου Άρεβουσίι,)ν χαί Κυρίλλου διακίνου.
Τε. Ιωάννου συγγραφέως τής Κ λ ι ;/. α χ ο ς.
Πέ. 'Τπατίου όίτ-χ.','Λνανίου έτ.Μελετινής.(Ό Μ. Κ αν ώ ν.)
ΣΕΛΗΝΟΛΡΟΜΙΟΝ.
Πρώτον τέταρτον Τελ. τέταρτον
3, ώρ. 10, λ. 28 μ. ιχ. 19, ώρ. 10. λ. 18 μ. μ.
Πχνσέληνος Νέ* Σελήνη
11, ώρ. 8, λ. 1, ιχ.μ. 26, ώρ. 3, λ. 33 μ. μ.
Ν.
Π.
13
1
14
2
15
3
16
4
17
5
48
6
19
7
20
8
21
9
22
10
23
11
24
12
25
13
26
14
27
15
28
16
29
17
30
18
1
19
2
20
3
21
4
22
5
23
6
24
7
25
8
26
9
27
10
28
11
29
12
30
ΑΒΡΙΛΙΟΣ.
Ό ήλιος είς τόν Ταΰρον.
(8/20, ώρ. 0, λ. 40, δ. 16, μ.μ.)
Πά. Μαρίας τής αίγυπτίας.
Σά. Τίτου όσ. καί ή άκολουθία τοϋ Ά κ α θ ι ς ο υ ϋ μ ν ο υ.
Κυ. (Β' των νηςειών.) Νιχ-ήτα όσίου, Ιωσηφ τοΰ Ύμνογρά-
φου χαί ή άκολουθία Μαρίας τής Α'ιγυπτίας.
Δέ. Πλάτωνος καί Ζωσιμα όσίων.
Τρ. Θεοδώρας όσ. τής έν Θεσσαλονίκ·/], ΙΙομττηΓΌυ μάρτυρος.
Τε. Εΰτυ/ίου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως.
Πέ. Καλλιοπίου μάρτυρος, Γεωργίου έπισχόπου Μιτυλήνης.
Πά. Άγάβου, Φλέγοντος, Ρούφου καί Άσυγκρίτου των έκ
των ο' αποστόλων.
Σά. Τοϋ Λ α ζ ά ρ ο υ. Εύψυχίου ,υάρτυρ. τοϋ έν Καισαρεία.
Κυ. Των Β α ι ω ν. (ΣΤ' των νηστεΐών.)
Δέ. ('Εβδομάς των παθών.) Άντίπα επ. Περγάμου ίερμ.
Τρ. Βασιλείου έπισκόπου Παρίου.
Τε. Μαρτίνου πάπα ΡώΐΑ7)ς ίμολογίΐτον.
Πέ. Άριστάρχου, Πούδη και Τροφίμου των εκ των ο' απος·.
Πά. Λεωνίδου έπισκόπου Αθηνών.
Σά. Άγάπης, Ε'ιρήνης κα'ι Χιονίας μαρτύρων.
Κυ. Η ΕΚ ΝΕΚΡΩΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ τοΰ Κυρίου ημών.
Λε. ('Εβδομάς τής Διαχαινησίμου.) Κοαμί επ. Χαλκηδόνος.
ΜΑΙΟ2 (ν. Ι.)
Τρ. Τρύφωνοςπτρχ. Κ/λεως, Σωχράτους καί Διονυσίου μαρτ.
Τε. Ζαχχαίου τοϋ αποστόλου.
Πέ. Μαξιμιανοΰ πτρχ. Κ/λεως καί Άλεξάνδρας τής βχσιλ.
Πά. Τής Ζωοδόχου Πηγής. Ναθαναήλ τοϋ αποστό¬
λου χαί Νεάρχου [/.άρτυρος.
Σά. -~ Γεωργίου μεγαλομάρτυρος.
Κυ. Τοϋ Θωμά. 'Ελισάβετ όϊίας, Δούκα Μιτυληναίου νιχρ.
Δέ. Μάρκου τοϋ αποστόλου, Μαχεδονίου πτρν. Κ/πόλεως.
Τρ. Βασιλέως έπισκόπου Άαασείας Ίερομίΰτνροι;.
Τε. Συαεων έπισχόπου Ίεροσολύμων ΐερομάρτυρος.
Πε. Των εν Κυζίκω έννέα μαρτ. Θεόγνιδος, Άντιπάτρου κλπ.
Πά. Ίάσωνος καί Σωσιπάτρου των εκ των ο' αποστόλων.
Σά. Ίακώβου τοΰ αποστόλου, άδελφοϋ Ιωάννου τοΰ Θεολό-
γου, καί Άργυρής νεομάρτυρος.
ΣΞΛΗΝΟΔΡΟΜΙΟΝ.
Πρώτον τέταρτον Τελ. τέτιχρτον
2, ώρ. 10, λ. 46 π. μ. 18, ώρ. 9. λ. 0 π. μ.
Πανσέληνος Νέα Σελήνη
10, ώρ. 1, λ. 24 μ.μ. 24, ώρ. 11, λ. 55 μ. μ.
Ν.
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
Μ Α Ι Ο Σ.
Ό ήλιος είς τοΰς Διδύμους.
(9/21, ώρ. Ο, λ. 34, δ. 59, μ.μ.)
Π.
Κυ. Των Μυροφόρων. Ίερεμίου τοϋ προφήτου.
Δέ. 'ΙΙ Άνακομ. τοΰ λειψ. Άθανασίου τοϋ Μ. καί Ζωής μ.
Τρ. Τιμο&έου καί Μαύρας μαρτύρων.
Τε. Πελαγίας μάρτυρος.
Πέ. Ειρήνη; μεγαλομάρτυρος.
Πά. Ίώβ τοΰ δικαίου καί πολυάθλου.
Σα. Άναμνησΐς τοΰ έν οΰρανω φανέντος σηιιείου τοϋ ςτχυ-
ροΰ καί Κυρίλλου Ίεροσολύμων.
Κυ. Τοΰ Παραλύτου. Ιωάννου τοΰ θεολ., Άρσενίου Μ.
9.Δέ. Ήσαίουτοϋ προφήτου καί Χρις-οιρόρου μεγαλομάρτυρος.
10 Τρ. Σίμωνος αποστόλου τοΰ Ζηλωτοΰ.
11 Τε. Τής Μεσεπεντηκοστής. Άνάμνησις των έγ-
καινίων Κ/πόλεως καί Άργυροΰ νεομάρ. τοΰ έν Θ/νίκγ).
121 Πέ. Γερμανοΰ Κ/πόλεως, Έπιφανίου επ.Κωνς·αντίας Κύπρου.
13 Πά. Γλυχερίας μάρτυρος.
14|Σά. Ίσιδώρου μάρτυρος τοΰ έν Χίω, Θεράποντος ΐερομάρτ.
15Κυ. Τής Σαμαρείτιδο ς.Πα/ωΐΛ.,Ά/ιλλίου έπ,Λαρίσ.
16 Δέ. Αλεξάνδρου άρνιεπισκόπου Ίεροσολύμων.
17 | Τρ. Άνδρονίκου καί Ίουνίας των άποστόλων.
18 Τε. Στεφάνου Κ/πόλεως, Ίουλίας, καί των λοιπ. 7 μαρτ. γυν.
Α *Λ ΤΙε? Ϊ1'ν|ρι-ίΐ^#ε^ίΐι £*ν* τ ι _^'*^^λ^ ε^ΛΑι* νν* '^ε.1 η*1 νιι*Τι.ι
19
Πέ. Πατρικίου επ. Προύσης Ίερομ. καί των συν αυτώ.
ΙΟΥΝΙΟΧ (ν. ε.)
120 Πά. Θαλαλαίου μάρτυρος.
2 21 Σά. -ίΚωνς-αντίνου χα'ι Ελένης των Ίσαποστόλων βασιλέων.
3 22 Κυ. Τοΰ Τ υ φ λ ο ΰ. Κόδρου μάρτυρος.
4123 Δέ. Μιν αήλ έπισκόπου Συνάδων.
5{24 Τρ. Συμεών οαίου τοϋ έν τω Θαυμαστω ό'ρει.
625 Τε. 'Η γ' εΰρεσις τής τιμίας κεφαλής τοΰ Προδρόαου.
7,26 Πέ. Τής ΑΝΑΛΗΨΕΩΣ. Κάρπου έκτώνο', Άλφαίου άπτ.
8{27 Πά. 'Ελλαδίου Ίερομάρτυρος.
9 28 Σά. Εΰτυν-οΰς επ. Μελετινής Ίεροιι., 'Ελικωνίδος μάρτυρος.
10 29 Κυ. Μνήμη των 318 πάτερ, καί Θεοδοσίας όσιομ. Κ/λίτιδος.
11130 Δέ. Ίσαακίου &σίο>.
12 31 Τρ. 'Ερμείου μάρτυρος.
ΣΕΛΗΝΟΔΡΟΜΙΟΝ.
Πρώτον τέταρτον Τελ. τέταρτον
2, ώρ. 0, λ. 50 π. μ. 17, ώρ. 4, λ. 19 μ.μ.
Πανσέληνος Νέ* Σελήνη
10, ώρ. 5, λ. 8 π. μ. 24, ώρ. 8, λ. 9 π. μ.
Πρώτον τέταρτον, 31, ώρ. 4, λ. 38 μ. μ.
Ν.
Π.·
13
1
14
0
15
3
16
4
17
5
18
6
19
7
20
8
21
9

10
23
11
24
12
25
13
26
14
27
15
28
10
29
17
30
18
Ι
19
2
20
3
21
4
22
5
23
6
24
7
25
8
26
9
27
10
28
29
12
30
ΙΟΥΛΙΟΣ
Ό ήλιος είς τόν ΚαρκΓνον.
(9/26, ώρ. 8, λ. 58, δ. 58, μ.μ., θέρος.)
Τε. Ίουστίνου τοΰ φιλοσόφοο χαί Θεσπεσίου μαρτύρων.
Πέ. Νικηφόρου πατριάρχου Κ/πόλεως ό;χολογ·ητοΰ.
Πά. Λουχιλλιανοΰ κα'ι Παύλης μαρτύρων.
Σά. Των Κ ε κ ο '. μ η α έ ν ω ν. Μητροφάνου; Κ/πόλεως.
Κυ. Τής ΠΕΝΊΉΚΟΣΊΉΣ. Λωροθέου έπισχόπου Τυρού.
Δέ. Τής ΑΠΑ.Σ ΤΡΙΛΔΟΣ.
Τρ. Θεοδότου έπισκόπου Άγκυρας.
Τε. 'Η άναχομΐο'ή τοΰ λειψχνου θεοοώρον τοϋ Στρατηλάτου,
Καλλιόπη^ .αχρτυρος χαί Μελανίας όσίας.
ΙΙέ. Κυρίλλου άρνίεπκτκόπου 'Λλεζανδρείας.
ΙΙα. "Απόλλωνος χαί Αλεξίου έπκτχόπων.
Σά. Βαρβολουιαίου χαί Βαρνάβα των αττοστόλων.
Κυ. Των Ά γ ί ω ν Π 4 ν τ ω ν. Όνουφρίου όσίου τοϋ αιγυ-
ττίου χ,χι 'Λντωνίνης ;α.άρτυρος.
Αε. 'Λχυλίνη; ιιάρτυρος.
Τρ. Μεθοδίου πτρχ. Κ/πόλειος χαί Έλισσχίου τοϋ προηήτον.
(Άρ/_ή τής Νηστείας των Άγίων Άποστόλων, ημέρας 10.)
Τε. Ά,αώ; τού προφήτου χαί Νερσή μάρτυρος.
Πέ. Τύ/ωνος επισχόπου 'Λμαθοϋντος τής εν Κύπρω.
Πά. Μχνουήλ μχρτυρος.
Σί. Αεονχίοΐ) χαί Α'ιθερίου μαρτύρων.
ΙΟΤΛΙΟΪ (ν. ε.)
Κυ. Ίούδα τοΰ αποστόλου χαΐ Παισίου τοΰ Μεγάλου, όΐίου.
Δέ. Μεθοδίου έζισκόπου Πατάρων ίερομάρτυρος.
Τρ. Ίουλιανοϋ τοΰ Ταρσέως μάρτυρος.
Τε. Κύίεβίου έπισχόπου Σαυιωσάτων.
Πέ. Άριστοχλέους χαί των συν αύτω μαρτύρων.
Πά. Το γενέθλιον τοϋ Προδρομου χαί ΙΙαναγιώτου νεο,Αΐρτ.
,Σά. Φεβρωνίχς όσίοαάρτυρος.
Κυ. Λζυίδ όσίου τοϋ εν Θεσταλονίκνί.
Λε. Σα.'Λψών όσίου τοϋ Ξενοοό/ου.
Τρ.
II
αναχο;χιδγ) των λειψάνων Κύρου χαί Ιωάννου των
Ι 'Λναργύρων.
Τε. ~ Πέτρου χαί Παύλου των αποστόλων.
Πέ. γ Μνήμη των δώδεχα αποστόλων.
ΣΕΛΗΝΟΔΡΟΜΙΟΝ.
Πανσέληνος Νέχ Σελήνη
ώρ. 6, λ. 1, δ. 28 α. μ. 22, ώρ. 5, λ. 0 μ. μ.
Τελ. τέταρτον Πρώτον τέταρτον
15, ώρ. 9, λ. 3ί μ. μ. 30, ώρ. 9, λ. 46 π. μ.
ΙΟΥΛΙΟΣ.
Ν.
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
1
ο
3
4
5
6
7
Ό ήλιος είς τον Λέοντα.
(11/23, ώρ. 7, λ. 52, 8. 58, π. μ.)
Πά. ·'- Κοσαχ καί Δχιχιανοΰ των Άναργύρων.
Σά. Ή έν Βλα/έρναις κατάθεσις τής τιμίας έσθήτος τής Θεο¬
τόκου έιτ'ι Λίοντος τοΰ Μεγχλου.
3 Κυ. Άνατολίου Κ/λεως καί Ύακίνθου [Αάρτυρος.
4 Δέ, Άν2ρέου Κρήτης τοΰ Ίεροσολυμίτου.
5, Τρ. Άθανασίου τοΰ έν "Α9ω καί Λαμπχδοΰ όσίιον.
6.Τε. Σΐϊώη όσίου τοΰ Μεγχλου καί Λουκίας |χάρτυρος.
7 Πέ. Εύαγγέλου μάρτυρος καί Κυριακής ;Λεγαλο;χάρτυρος.
Π». Προκοπίου [χεγαλουιάρτυρος.
Σί. Παγκρατίου ίερο;Α. επ. Ταυροαενίχς τής έν Σικελία.
Κυ. Των ίν Νιχοπόλει τής Άρμενίας χε μαρτύρων.
Δέ. Εύφηαίας μεγαλοΐΛάρτυρος.
Τρ. Πρόκλου, Ίλαρίου καί Βερονίχτ,ς μαρτύρων.
Τε. Μνήμη τϊϋ Άρναγγέλου Γαβριήλ.
Πέ. Άκύλα τοϋ έκ των ο' άποτόλων, Ιωσήφ άρχ. Θ/νίχης.
Πά. Κηρύκου καί Ίουλίττης των ααρτύρων.
Σα. Άβηνογένους ίίρομάρτυρος.
Κυ. Μνήμη των 630 θεοφόθίυν πατέρων τής δ' ο'ικου;/. συνό-
δου τής έν Χαλκηδόνι καί Μαβίνης μεγαλομάρτυρος.
Δέ. Α'ιμιλιχνοϋ καί Ούαλεντίνης [Λαρτύρων.
Τρ. Των όσ. Δίου κα'ι Μακρίνας αδελφής τού Μ. Βασιλείου.
ΑΥΓΟΠΤΟΪ (ν. ε.)
Τε. -'■ Ήλιοΰ τού
9
10
11
12
Πέ. Συιχεών τοΰ διά Χριστόν σαλοθ.
Πά. Μαρίας Μαγδαληνής τής Μυροφόρου.
Σά. Φωκά Ίερο'λ. επ. Σινώπης καί Ίεζεκιήλ τοΰ προφήτου.
Κυ. Χρηστίνης ιχεγαλοιχάρτυρος.
Δέ. 'ΙΙ κοίμησις θεο;χ.Άννης. Όλυαιπάδος χαί Εύπραξίας όσ.
Τρ. '^ριχολάου, 'Εραίππου, Έραοχράτους χαί Ώραιοζήλης
μαρτύρων καί Παρασκευής όσίας.
27 Τε. — Παντελεήαονος ;Λεγαλο;χάρτυρος.
Πέ. Προ/όρου, Νιχάνορος, Τίμωνος καί Παρ;χενα άττοτόλων.
Πά. Κων^αντίνου πτρ/. Κ/λειος, Καλλ-νίκου, βεοδότης αρτ.
Σά. Σίλα,Σιλουαν.,Κρήσκεντ., 'Επαινετ., 'Λνδρον. έκ των ο'.
Κυ. Τα έγκαίν. τοΰ έν Βλαχέρν. ναοΰ. Εύοοκίαου τοΰΛικαίου.
ΣΕΛΗΝΟΛΡΟΜΙΟΝ.
Πχνσέληνος Νέα Σελήνη
8, ώρ. 5, λ. 27 π. (χ. 22, ώρ. 3, λ. 23 π. α.
Τελ. τέταρτον ' Πρώτον τέταρτον
15, ώρ. 2, λ. Ίθ π. μ. 30, ώρ. 3, λ. 26 π. μ.
ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ.
Ό ήλιος είς την Παρθένον.
(11/23, ώΡ. 2, λ. 32, δ. 17, μ. μ.
Ν.
Π.
13
1
14
2
15
3
16
4
17
5
18
6
19
7
20
8
21
9
22
10
23
11
24
12
25
13
26
14
27
15
28
16
29
17
30
18
31
19
1
20
2
21
3
22
4
23
5
24
6
25
7
26
8
27
9
28
10
29
11
30
12
31
Δέ.
Τρ.
Τε.
Πέ.
Πά.
Σί.
Κυ.
Δέ.
τρ-
Τε.
Πέ.
Πά.
Σά.
Κυ.
Δέ.
Τρ.
Τε.
Πέ.
Πά.
Σά.
Κυ.
Δέ.
Τρ.
Τε.
Πέ.
Πά.
Σά.
Κυ.
Λε.
Τρ.
Τε.
ήη των 7 Μακκαβαίων μαρτ., τοΰ διδασκ. αυτών Έ-
λεαζάρουκαί τής μητρ. Σο1ομοντ]ζ. (Άρχή νητ.τήςΘ.)
'Η άνακομ. των λειψ. Στεφάνου τοΰ πρωτομάρτυρος καί
Ίουστινΐανοΰ τοΰ βασιλέως.
Στεφάνου π.Ρ., Σαλώμης τής Μυροφάρ., Θεοκλητοΰς όσ.
Των έπτά παίδων των έν 'Ερέσω.
Εΰσιγνίου μίρτυρος.
Η ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΙΣ τοϋΚυρίου ημών.
Ναρχίσσου άρ^ιεπισκόπ. Ίεροσολύμων, Άττερίου όσιχ.
Αίμιλιανοΰ επ. Κυζίκοι» χαί Μύρωνος επ. Κρήτης.
Ματθία τοΰ αποστόλου.
Ξύστου π. Ρ., Λαυρεντίου κχί Ίππολύτου [χαρτύρων.
Βυπλου μεγαλοαάρτιιρος.
Φωτίου καί Άνικήτου ααρτύρων.
Μαξίμου τοΰ δ,αολογητοΰ καί Ε'ιρήνης τής βασιλίσσης.
Μιχαίου τοΰ προφήτου.
Η ΚΟΙΜΗΣΙΣ τής Θεοτόκου.
Αλκιβιάδου, Στααατίου χϊ! ΔίοαήόΌυς μαοτύρων.
Στρατώνος καί των συν αύτω μαρτύρων.
Ιωάννου καί Γεωργ. πτρχ.Κ/πόλεως, Φλώρου,Λαύρου ι*.
Άνζρέοΐ) τοϋ Στρατηλάτου ιχεγαλομάρτυρος.
2ΕΠΤΕΜΒΡΙ02 (ν. ε.)
Σαμουήλ τοϋ προφήτου.
Θαδϊαίου τοΰ αποστόλου καί Βάσσης μάρτυρος.
Άγαθονίχου μάρτυρος.
Καλλινίκου πτρ/. Κ/πόλεως, ΕΊρηναίου επ. Λουγδούνων.
Εύτυχοΰς, μαθητοϋ Ιωάννου τοΰ θεολόγου, μάρτυρος.
Βϊρθολομαίου καί Τίτου των αποστόλων.
Άδριανοΰ καί Ναταλίας μαρτύρων.
Ποιιχένος όσίου.
Μωυΐέως όσίου τοΰ Α'ιθίοπος.
ή;Ή ίτζοτομ-} τής κεφαλής τοΰ Προδρό.αου. (Νηστεία.)
Αλεξάνδρου, Ιωάννου καί Παύλου τοΰ Νέου, πατριαρ-
/ών Κωνσταντινουπόλεως.
'Η κατάθ. τής τιιιίας ζών. τής θεοτόκου έν τή ίγ.Σορω.
Πανσέληνος
6, ώρ. 2, λ. 50 μ., μ
Τελ. τέταρτον
13, ώρ. 7, λ. 28 π.ΐΛ
ΣΕΛΗΝΟΛΡΟΜΙΟΝ.
Νέα Σελήνη
20, ώρ. 4, λ. 10 μ.μ.
Πρώτον τέταρτον
28, ώρ. 8, λ. 34 μ. μ.
ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΝ.
' Ο ήλιος είς τόν Ζυγόν .
(11/23, ώρ. 11, λ. 27, 8. 48 π. μ., φθινόπωρον.)
Ν.
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
6
7
8
9
10
11
12
Π.
18
Πέ.
Πά.
Σά.
Κυ.
Δέ.
Τρ-
Τε.
Πέ.
Πά.
Σά.
Κυ.
Δέ.
Ιί
Πέ.
Πα.
Σά.
Κυ.
19 Δέ.
20 Τρ.
21 Τε.
22 Πέ.
23 Πά.
24
25
26
27
28
29
30
Σά.
Κυ.
Δέ.
Πέ.
Πα.
■γ Άργή τής Ίνδίκτου καί άνάμνησι; τοϋ μεγάλου έν
Κ/πόλει επισυμβάντος έ(χπρτ)σ[Λθϋ έν ετει 450.
Ιωάννου τού Νηστευτοΰ πτρχ. Κ/πόλεως, Μάμαντος μ.
ΆνΘίμου επ.Νιχθ[Λγ|δείας, 'Αριτίωνος έπ.'Αλεξανδρείας.
Βαβύλα επ. Άντιογείας ίερομ., Μωϋσέως τοϋ Θεόπτου
καί Έρμιονης μάρτυρος.
Ζαχαρίου τοϋ προφήτου.
'Λνάμν. τοΰ ένΚολοσσαΐς θαύματος τοϋ άρχαγν.Μιχαήλ.
Ίϊώζοντος μάρτ., Εύόδου καί Όνησιφό'ρου των απο?όλων.
Τό ΓΒΝΕΘΛΙΟΝ τής Θεοτόκου.
Ίωακείμ καί "Αννης των θεοπατόρων.
' Απελλοΰ, Λουκα κα'ι Κλήμεντος των άποστόλων.
Θεοδώρας δσ. τής έν Άλεξανδρεί* καί Εύανθίας μάρτ.
Αύτονόμου ίερομάρτυρος.
Τα έγκαίν.τοΰ ναοΰ τής'Ανατάσεως.Κορνηλίουέκατοντχ.
ΗΠΑΓΚΟΣΜ. ΥΨΩΣΙΣ τοΰ τι,αίουΣταυροΰ.(Νης·εία.)
Νικήτα [/.άρτυρος καί Φιλοθέου όσίου.
Εΰφημίας μεγαλομάρτυρος.
Σοφίας μάρτ. καί των 3 αυτής θυγατ. Πίς-εως, Έλπίδος
καί Άγάπης, καί Άγοςθοκλείας καί Παντολέοντος μαρτ.
Εϋμενίου επ. Γορτύνης καί Άριάδνης μάρτυρος.
ΟΚΤΏΒΡΙΟΝ (ν. ε.)
Τροφίμιου, Σαββατίου καί Δορυμέδοντος μαρτύρων.
Ευσταθίου μεγαλομάρτυρος καί Θεοπίστης τή; συμβίου.
Κοδράτου τοΰ αποστόλου καί Ίωνί τοΰ προφήτου.
Φωκά επ. Σινώπης Ίεροιχ. καί Ίσαάκ μάρτυρος.
*Η σύλληψις τοΰ Προδρόμου. Πολυξένηςκαί Ξανθίππης
όσίων.
Θέκλης πρωτοαάρτυρος καί Ίσαποστόλου.
Εΰφροσύνης δσίας.
™ Ή μετάστασις Ιωάννου τοΰ Θεολόγου.
Καλλιστράτου χαί των συν αύτω μθ'. μαρτύρων.
Χαρίτωνος όμολογτιτοΰ καί Βαρουχ τοΰ προφήτου.
Κυριακοΰ τοΰ Άναχωρητοΰ.
Γρηγορίου επ. τής Μεγάλη; Άρμενίας ίερομ.
ΣΕΛΗΝΟΛΡΟΜΙΟΝ.
Πανσέληνος
4, ώρ. 11, λ. 38 α.
Τελ. τέταρτον
11, ώρ. 2, λ. 47 μ.
Νέα Σελήνη
19, ώρ. 7, λ. 51 π. μ.
Πρώτον τέταρτον
2-7, ώρ. 0, λ. 16 μ.α.
Ν.·
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
21)
27
28
29
30
31
1
·■>
ί
δ
6
10
1
1
Π.
13
14
15
10
ΟΚΤΏΒΡΙΟΝ.
Ό ήλιος είς τον Σκορπίον.
(11/23, ώρ. 7, λ. 59,8. 59, μ. μ.)
Σά. Άνανίου τοΰ εχ των ο' καί Ρωιχανοΰ όσ. τοΰ Μελωδοΰ.
Κυ. Κυπριανοΰ Ίερομ., Ίους-ίνης μχρτ. καί Θεοψίλου όμολογ.
Λε. Διονυσίου τοΰ Άρε'οπαγίτου ϊερο.'χάρτυρος.
Τρ. Ίεροθέου έπισκόπου Αθηνών.
ί'ε. Χχριτίνης μίρτυρος.
Πέ. θωμά τοΰ αποστόλου.
Πά. Σεργίοο καί Βάχ/ου μαρτύρων καί Πολυχρονίου ίίρομ,
ά. Πελαγίας δσίας.
ίνυ. Ίακώβου τοΰ αποστόλου.
,ε. Εΰλαυ.πίου καί ΕύλαΐΑπίας μαρτύρων.
Τρ. Φιλίππου τοΰ έκ των ο' αποτόλ., Νεκταρίου, Άρσακίου,
Σισινίου πατριαρχών Κ]πόλεως,Θεοφάνους τοΰ Γραπτοϋ.
Τε. Άνδρομί/ου χαί Α'.οίώροιι .Μαρτύρων.
Πέ. Άντιγόνου, Ά·(3.ΰο$ώρου, Άγαθονίχης καί Χρυσής μ.
Πά. Κοσαά τοΰ Ποιητοΰ.
Σά. Λουχιανοΰ ιχάρτυρος.
Κυ. Μνή.κ.η των βεοφόρ. πατέρων τής έν Ν-.καίχ τό (6' έν ετει
787 συνελθούσα; ζ' οϊκου;/.. συνόδου καί Λογγίνου ;χάρτ.
Λε. Ώσιέ τοΰ προφήτου.
Τρ. Λουκα τοΰ εύαγγελΐστοΰ καί Μαρίνου μίρτυρος.
Τε. Ίωήλ τοΰ προ^τοη.
ΝΟΕΜΒΡΙΟΎ (ν. ε.)
( )
Πέ. Άρτεμίον ΐΛεγαλομ. καί Γερασί;λθι> τοϋ έν Κεφαλληνία.
Πά. Ίλαρίωνος τοΰ Μεγάλου.
Σί. 'Α^ερχ,ίοη «πισκόπου Ίεραπόλεως.
Κυ. Ίακώβου τοΰ Άδελφθβέου χαί Ίγνατίου πτ?./φ Κ/λεως.
Δέ. Άρέθα (χεγαλοαάρτυρος χα[ των συν ϊυτώ_ '
Τρ.. Μαρχιανοΰ χϊί Μαρτυρίοιι [Λαρτύρων.
Τί. γ ΛηΐΛητρίου μεγαλο,α., άν'άαν. τοΰ έν'ετει 741 σεισαοϋ.
Πέ. Κυριαχοΰ πτρχ. Κ;λεως καί'Νέστορος',αάρτυρος.
Π*. Τερεντίνου χαί Νεονίλλης μαρτύρων.
Σά. Άναστασίας τής Ροψαίας,' όσίθά.,χαί Άβραίχίου όσίου.
Κυ. Κλεόπα άπος-., Ιωσήφ Κ/λεως,ΖηνοβΓου χαί Ζηνοβίαςρι.
Λε. Στά/υο; α' χετί τον απόστολον Άνδρέΐν επισχόπου
Κ/λεως χαί Επιμάχου μίρτυρος.
ΣΒΛΗΝΟΛΡΟΜΙΟΝ.
ΙΙανσέληνος
4,ώρ. 8. λ. 42 π. μ.
Τελ. τέταρτον
11, ώρ. 1, λ. 15 π. μ.
Νέα Σελήνη
19, ώο. 1, λ. 53 π. α.
Πρώτον τέταρτον
27,'ώρ. 2, λ. 1 -κ.μ.
ΝΟΕΜΒΡΙΟΎ
Ό ήλιος είς τόν Τοξότην.
(10/22, ώρ. 3, λ. 39, 8. 20, μ. μ.)
Ν. Π. Ι
1 |Τρ. Κοσμα χαί Δαμιιανοΰ των Άναργύρων.
2ιΤε. Άχινδύνου καί των συν αύτω μαρτύρων.
3 |Πέ- 'Λειβαλί μάρτυρος.
4 Πά. Ίωαννικίου τοϋ Μεγ. καί Νικάνδρου καί Έρμαίου ίερομ.
5 Σά. Γαλακτίωνος καί Έπιστήαης μαρτύρων.
6 Κυ. Παύλου πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως όν.οογΊ[τον.
7 ,Δε. Των εν Μελετιν/] λγ' μαρτύρων Ίέρωνος καί των λοιπών.
8 Τρ. ·]- Μνήμη των άρ/ίστρατήγων Μι/αήλ καί Γαβριήλ καί
| των λοιπών άσωμάτων δυνά^ειον.
9 Τε. Όνησιφόρου καί Πορφυρίου μαρτύρ. καί Ματρώνης δσ.
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22,10 Πέ. Όρίατου [χάρτυρος.
23 11 Πά. Μηνα, Βίκτωρος χαί Βικεντίου μαρτύριον.
24|12ιΣά. Ιωάννου Έλεήαονος άρν. 'Λλεξανδρείας, Νείλου ϊσίου.
25 13 Κυ. ν Ί(θάννου τού ΧρυσοστόΐΛθυ.
26 14'Δε. -|- Φιλίππου τοΰ έκ των ΐβ' άποστόλων καί Κωνσταντίνου
| νεοΐΛάρτυρος τοϋ 'Τδραίου.
27 15 Τρ. Των βασιλέων Ίους-ίνου καί Θεοδώρας. ('Λρχή της νη-
στείας των Χριστουγέννων.)
28 (16 Ι Τε. Ματθαίου τοΰ εΰαγγελιστοΰ.
29,17 Πέ. Γρηγορίου έπισκόπου Νεοκαισαρεία; χαί Γενναδίου α'
αετά την άλωσιν πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως.
30

4 22
523
624
7 25
826
9 27
1028
11 29
12130
18 Πά. Πλάτωνος χαί Ρωμανοϋ μαρτύρων.
ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΪ (ν. ε.)
19 Σά. 'Λβξιοΰ τοϋ παοψητο».
20 Κυ. Πρόχλου πτρν. Κ/λεω; χαί Γρηγορίου τοΰ Δεχαπολίτου.
Δέ. Τί ΕΙΣΟΔΙΑτής Θεοτόκου.
Τρ. Φιλήμονος,Άπφίας,Άρχίππου χαί Όντ,σίμου των αποτ.
Τε. Άμφιλο^ίου επ. ΊχοίΊοι. Γρηγορίου επ. Άχραγαντίνων.
Πέ. Κληθέντος πάπα Ρώιχης καί Πέτρου Άλεςανδρείας.
Πά. -'· Αικατερίνης καί Μερχουρίου ,Αεγαλομαρτύρων.
Σά. Στυλιανοΰ όσίου.
Κυ. Ίαχώβου αεγαλομάρτυρος τοΰ Πέρσου.
Δέ. Στεφάνου τοΰ νέου χαί Β'ιρηνάρ/ου ιχάρτυρ^ς.
Τρ. Νικολάου άρ/ιεπ. Θεσσαλονίκης καί Φαίδρου αάρτυρίί.
Τε. ή· Άνδίέου τοΰ πρωτοχλ'^του αποστόλου.
ΣΕΑΗΝΟΔΡΟΜΙΟΝ.
Πανσέλν^νος Νέα, Σελήνη
2, 5ρ. 6, λ. 34 α., ι*, 17, ώρ- 8, λ. 51 μ-μ.
ΐίλ» τίτΐρ-τον ' Πρώτον τέταρτϊ»-
9, ώ>. 3, λ. 40 α. α. 25, ώρ. 1, λ. 42. }*. μ»
*

Ν.
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
7
8
9
10
11
12
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
Πέ.
Πά.
Σά.
Κυ.
Δέ.
Τρ.
Τε.
Πέ.
Πά.
Σά.
Κυ.
Δέ.
Τρ.
Τε.
Πέ.
Πά.
Σά.
Κυ.
Δβ.
Τρ.
Τε.
Πέ.
Πά.
Σά.
Κυ.
Δέ.
Τρ.
Τε.
Πέ.
Πά.
Σά.
ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΎ
Ό ήλιος είς τόν Αίγέκερω.
(10/22, ώρ 5, λ. 47, δ. 45, π. μ., χειμών.)
Ναούμ τοϋ προφήτου.
Άββακοίιμ τοθ προφήτου.
Σοηονίου τοϋ προφήτου καί Άγγελή νεομάρτυρβς.
Βαρβάρας μεγαλομάρτυρος, Ιωάννου τοϋ Δαμασχηνοΰ,
Σεραφείμ ΐερομάρτυρος.
·]- Σάββα τοϋ Θεοφόρου καί Διογένους μάρτυρος.
·{· Νικολάου άρχιεπισκόπου Μύρων τής Λυκίας.
Άμβροσίου επ. Μεδιολάνων καί Άθηνοδώρου μάρτυρος.
Σωσθένους τοΰ έκ των ο' άποστόλων.
'Η σύλλτ|ψις τής θεο,ιιήτορος "Αννης.
Μηνί, 'Ερμογένους καϊ ΕΟγράφου μαρτύρων.
Των κατά σάρκα προπατέρων τοΰ Κυρίου.
·{■ Σπυρίδωνος επισκόπου Τριμυθοΰντος τής εν Κύπρω.
Εϋστρατίου, Αΰξεντίου καί Λουκίας μάρτυρος.
Θύρσου, Αευκίου καί των συν αύτω μαρτύρων.
Ελευθερίου ίερομάρτυρος καί Σωσάννης όσιομάρτυροί.
Άγγαίου τοϋ τζ^οα-'ιγτοΜ καί Θεο^ανοΰς τής βασιλίσσης.
Δανιήλ τοϋ προφήτου μετά των τριών παίδων καί Διο¬
νυσίου τοΰ έκ Ζακύνθου.
Σεβαστιανοϋ καί Ζωής μαρτύρων.
Βονκρατίου μάρτυρος.
ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΝ (ν. ε.)
Ίγνατίου Ίερο,αάρτυρίς τοϋ Θεοφόρου.
Θίμιστοκλέους καί 'Ιουλιανής μαρτύρων.
Άναστασίας τής Φαρμακολυτρίας μεγαλομάρτυρος.
Των έν Κρήτν) δέκα μαρτύρων.
Εύγενίας όσιομάρτυρος.
Η ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ ΓΕΝΝΗΣΙΣ τοϋ Κυρίου ημών.
-|- Μνήμη τής Θεοτόκου καί Βϋβυμίου επ. Σάρδεων.
+ Στεφάνου πρωτομάρτυρος.
Των έν Νικομηδείαδ'.σμυρίαη μαρτ. καί Δόμνης μάρτυρ.
Των έν Βηθλεέμ υπό Ήρώδου άναιρεθέντων Ί4 χιλιά¬
δων νηπίων.
Άνυσίας τής έν Θεσσαλονίκ7) (χάρτυρος.
Μελάνης όσίας τής Ρωι/,αίας καί Όλυαπιοδώρας μαρΐ.
ΣΒΛΗΝΟΔΡΟΜΙΟΝ.
Πανσέληνος Νέα Σελήνη
2, ώρ. 5, λ. 25 π. μ. 17, ώρ. 2, λ.56 μ. μ.
Τελ. τέταρτον Πρώτον τέταρτον
9, ώρ. 10, λ.'δ π. μ. 25, ώρ. 7, λ. 46 π. μ.
ΕΟΡΤΑΙ ΛΑΤΙΝΙΚΑΙ.
Π. Ν. ν "
20 1 Ίανουαρίου. Δέ. Ή Περιτομή τοΰ Χριστοΰ.
25 6 » Σά. Τα Θεοφάνεια.
9 21 » Κυ. Έβδόμη πρό τής τοΰ ΠάΘους (υιώ»ηοΐαβ
άβ 8βρίủβ3ίΐη>).
15 27 » Σά. Ιωάννου τοΰ ΧρυσοστόΐΛθυ.
16 28 » Κυ. "Εκτη προ τής τοΰ Πάθους (ϋίηΜΐηοτιβ άβ
Ή Ύπαπαντή.
Πέμπτη πρό τής τοΰ Πάθους
ιΐβ Ο,υίηα,υίΐ^ββιπΗ1).
Τελευταία τής Απόκρεω (Μίΐΐχΐί Οταβ).
Άρν/ή τής Μ. Τεσσαρακοστής (ΟβηιΐΓββ).
Πρωτη των νηστειών.
^Νηστεία τριήμερος τοΰ εαρος
ί ΪΟΠ1Ρ&1).
Δευτέρα των νηστειών.
Τρίτη των νηστειών.
Τετάρτη των νηστειών.
Τοϋ ΠάΘους (Οίηΐίΐηοΐιβ άθ 1» Ρβ89Ϊοβ)
Των Βαίων.
Ιωσήφ τοΰ μνήστορος.
Πάσχα.
Τής Άναλήψεως.
Ι Τής Πεντηκοστής.
1 Ή νηστεία αυτή τελουιιένη κατΐ τχς τέσσαρας τοϋ ετουςώρας,
δι* δ καί καλεΓται ^η^ι^«·-^ ΐιιρ-, καί αρχομένη πάντοτε άπό ημέ¬
ρας Τετάρτης, διατάσσεται τοΰ εαρος τή α' έβδομάδι τής Μ. Τεσ-
σαρακοστής, τοΰ θέρους τή έβδομάδι τής Πεντηκοστής, τοΰ φθινο-
■πώρου τή γ' έβδομάδι τού Σεπτεαβρίου καί τοΰ χειμώνος τή γ' έ-
βδομάδι των Χριστουγέννων.
*?
21
2
Φεβρουαρ.
Πά.
23
4
»
Κυ.
25
6
»
Τρ.
26
7
Τε.
30
11
»
Κυ.
2
14
Τε.
4
16
»
Πά
5
17
»
Σά
6
18
ο
Κυ
13
25
»
Κυ.
20
4
Μαρτίου.
Κυ.
27
11
»
Κυ.
6
18
Κυ.
7
19
Δέ.
43
25
Κυ
21
3
Μαίόυ.
Πέ.
1
13
»
Κυ.
2
14
Δέ.
18
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Π.
Ν.
4
16
Μχίου.
Τε.
6
18
»
Πά
7
19
»
Σά.
8
20
»
Κυ.
12
24
Πέ.
12
24
Ίουνίου.
Κυ.
17
29
»
Πά.
3
15
Αύγούστου.
Τε.
4
10
»
Πέ.
27
8
Σεχτεμβρ.
Σά.
2
14
»
Πά
7
19
Β
Τε.
9
21
)>
Πά
10
22
»
Σά.
25
7
Όκτωβρίου.
Κυ
20
1
Νοεμβριού.
Πέ,
21
2
»
Πά
20
2
Δεκεμβριού.
Κυ
26
8
»
Σά.
7
19
»
Τε.
9
21
»
Πά
10
22
»
Σά.
13
25
»
Τρ·
14
26
Τε.
(Νηστεία τριήμερος τοϋ Θέρους ('
Ιθηιρ-).
Τής Άγίχς Τριάδος.
Τής Άγίας Δωρεάς (Ροΐ^-Βίοι,).
Ή Γέννησίς τοΰ Προ8ρό|χου.
Πέτρου κχί Παύλου των άποστόλων.
Ή Κοίμησις τής Θεοτόκου.
^ Κ..οΙ·.
Ή Γέννησίς τής Θεοτόκου.
Ή "Υψωσις τοϋ τιμίου Σταυροϋ.
Ι Νηστεία 3μερος τοϋ φθινοπώρου
Των Άγίων Πάντων.
Των Κεκοιμημένων.
Πρώτη Κυριακή τής πρό των Χρΐστουγέν-
νων νης-είας (Ι™ ϋίιη&ηι,'ίυ ιΐ.; Ι'Λννιιΐ).
Ή Σύλληψις τήςΠαρθένου.
ι Νηστεία τριήμερος τοΰ χειμώνος (^ι1η(^^β-
Ή Γέννησίς τοΰ Χριστοΰ.
Στεφάνου τοΰ πρωτομάρτυρος.
1 Ή έορττ) αυτή συνέστη υπό των παπών τής Ρώμης πρός ανά¬
μνησιν των θαυμασίων τοΰ Χριστιανισμόν, συντελεσθέντων τγϊ προ-
στασία τής Θεοτόκου. Πανηγυρίζεται δ' αυτή έςόνως έν τω εν Γα-
λχτ^ί ναώ τοΰ Άγίου Πέτρου, καθ' ήν διά μεγάλης έκκλησιαστικής
ιτοιχπής λιτανίύεται ή έκεΓ έναποτεθειαένη έν άγάλαατι εικών τής
Θεοτόκου.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
ΕΟΡΤΑΙ ΑΡΜΕΝΙΚΑΙ.
19
1 Ίανουαρίου. Σά. Γκαγάντ (Νέον Έτος).
6 » Πέ. Τζουνοΰντ καί Μΐγκιρτουτιοΰν (Γέννησίς καί
Βάπτισις τού Χριστοΰ). Προηγοΰνται εξ ημέ¬
ραι νηστείας.
Πά. Μερελοτς (των Κεκοιμημένων).
Πέ. Άνβαναγκοσιουτιοΰν (ήΠεριτομ,ή τοΰΧριτοΰ).
Φεβρουαρίου. Δέ. Μπάκ Άρατσαβουράτς (νης-εία πενταήμερος).
Σά. Σοϋρπ Σαρκίς (άγίου Σερ^ίου).
Δέ. Λιάρν Ίνταράτς (ή Ύπαπαντή).
Πέ. Άβεδοΰμ (ό Εύαγγελισμος της Θεοτόκου).
Κυ. Τζαγχαζάρτ (των Βααυν).
Κυ. Ζαδδίκ (Πάσ/α).
Κυ. Νόρ Γκυραγγή (ΝέαΚυριακή,-ίίτοι τοΰΘωμά).
Πέ. Χαμπαρτσοΰν (τής Άναλήψεως).
Κυ. Χοκχεκαλοίιστ Πεντηκοςέ (τής Πεντηκος·ής).
Σά. Κρηκορ Λουσαβορίτς (Γρηγορίου τοϋ Φωτι-
στοϋ). Προηγοϋνται πέντε ημέραι νηστείας.
Κυ. Βαρταβάρ (ή ΜετοτίΑΟρφωσις τοϋ ΧριστοΟ).
Προηγοϋνται εξ ημέραι νηστείας.
Πά. Μερελοτς (των Κεκοΐ[ΑΐΓ|[χέν(«ν).
12 Αΰγούστου. Πά. Βεραπον/ούμουν Σοΰρπ Άσσφατζατζνίν (ή
Γέννησίς τής Θεοτόκου). Προηγοϋνται εξ η¬
μέραι νηστείας.
13 » Σά. Μερελοτς (των Κεκοιμημένων).
8 Σεπτεμβρίου. Πέ. Τζουνοΰντ Σοίιρπ Άσσφατζ7τζνίν (ή Γέννησίς
τής Θεοτόκου).
Πά. Χάτς Βεράτς (ή "Υψωσις τοΰ Σταυροΰ).Προη¬
γοϋνται εξ ημέραι νηστείας.
7
»
13
7
Φεβρουαρίι
12
»
14
Β
7
Απριλίου.
10
1)
17
»
24
»
26
Μαίου.
5
Ιούνιον.
2
Ιούλιον.
17
29
16
17
30
Σά. Μερελοτς (των Κεκοΐμημένων).
Πά. Βαρακά Χάτς (ή έν Βαράχ εμφάνισις τοϋ ση-
μείου τοΰ Σταυροΰ). Προηγοϋνται εξ ημέραι
νηστείας.
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
19 Νοεμβριού. Σ·χ. Μπχκ Ίσναγγάτς (νϊ[στεϊ έξαή,χεοος),
20 » Κυ. Ίσναγγάτς.
21 » Δέ. Ίντσαϊούμουν Σοΰρπ Άσσφατζατζνίν (τζ.
Είσάδιοι τής Θεοτόκου).
9 Δεκεμβριού. Πά. Χηγουτιοΰν Σοΰρπ Άσσίρατζατζνίν (ή Σύλ-
ληψις τής αγ. Άννης).
10 » Σά. Μπακ Χαγγοπά (νηστείχ έξαήμεροί).
15 » Πέ. Σοΰρπ Χαγγοπ (άγίου Ίακώβου).
Σηα. Λΐ λοιπαί χοιναί μετχ τής ήιζετέρας Έκχλησίας έορταΐ
έορτάζονται παρ' Άρμενίοΐς πάντοτε κατά Κυριακήν.
ΠΑΣΧΑΛΙΑ.
1883
Πάσχα Άνχτολικών Απριλίου ιζ'.
Πάσχα Δυτικών Μαρτίου ιγ'.
Πάσχα Ισραηλιτών » ι'.
1884.
Πάσχα Άνατολ'.κών Απριλίου ■»)'.
Πάσχα Δυτικών » α'.
Πάσχα Ισραηλιτών Μαρτίου χθ'.
Ηλίου χύκλοι χζ'
Σελήνης κύχλοι ιθ'.
Σελήνης θε,αέλιον β'
Ηλίου χύκλοι χη'.
Σεληνης κύχλοι α'.
Σελήνης θεμέλιον ι3'.
1885.
Πάσνα Άνατολιχών
Πασνα Ανατολιχών 1
π' λ ~ ι Μαρτιου χ6.
Πασχα Δυτικών | Γ
Πάσχα Ισραηλιτών
ιθ'.
"Ηλίου χύχλοι α'.
Σελήνης κύχλοι β'.
Σελήνης θεμέλιον χε'.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 21
Η ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΑΣΧΑ
υπο τοϋ χαθηγ. των φυίΐκομαβττιματικών Α. ΣΠΑΘΑΡΙΙ.
Κατα διάταξιν τής έν Νιχαία α' οΊχουμενικής συνόδου, τό χρι¬
στιανικόν Πάσχα δέον νά έορτάζηται κατά την Κυριακήν την
I-
-πομενην τής ημέρας τής πανσελήνου, ήτις ·») συμπίπτει μετά της
εαρινής ίσημερίας, η έπεται αυτής πρώτη, ίνα ή χριστιανική έορτή
επηται πάντοτε τή Ίονδαϊχγ άλλ' ή Άνατολική χαί Δυτική 'Εκ-
κλησία συμμορφοϋνται πρός την διάταξιν ταύτην καθ" όν τρόπον
έκατέρα λογίζεται την μηνολογίαν τής Ίσημερίας καί την μ-ηΊθλο-
γίαν τής πανσελήνου.
Καί ή μέν Άνατολική 'Εκκλησία έκλαμβάνει ότι ή ιχηνολογία
21 Μαρτίου συμπίπτει πάντοτε μετά τής πραγματικάς Ίσημερίας,
ύστερεΓ έπομένως αυτής πρός τό παρόν κατά 13 ημέρας- παραδε-
χομένγ) δέ πρός εΰρεσιν των μηνολογιών των πανσελήνων τόν καλού-
μενον μετώνειον κύκλον ώς τέλειον, καθ' όν μετά την λήξιν των 19
ετών επανέρνονται δήθεν αί αύται ήλιχίαι τής Σελήνης είς τάς αύ¬
τάς [χηνολογίας, ύστερεΓ πρός τί» παρον των μέσων άστρονομικών
πανσελήνων κατά 5 ημέρας.
Ή δέ Δυτική, έπενεγκοϋσα διορθώσεις επί τοϋ τρόπου τοϋ νπολο-
γίζειν ταυτα, παραδέχεται ότι κατά τον α'ιώνα τούτον ή μηνολογία
9 Μαρτίου συμπίπτει μετά τής Ίσημερίας καί ύστερεΓ τής πραγμα-
τικής κατά 1 ημέραν τάς δέ πανσελήνους έκλαμβάνει συμβαινού-
σας 4 ημέρας προ τής Άνατολιχής Έκκλησίας καί ύστερεΓ πρός τό
τταρον των μέσων αστρονομικών επίσης κατα 1 ημέραν.
Κατά ταυτα ή πασχάλιος πανσέληνος τής Άνατολικής 'Εκκλη-
σίας δυνατόν νά συμπέίΤ) άπό τής 21 Μαρτίου αέχρι τής 18 Α¬
πριλίου συμπεριλαμβανομένων καί εάν ή 21 Μαρτίου τύ^ν] Σάββα¬
τον καί ήμέρα πανσελήνου, έορτάζεται τό Πάσνα την 22 Μαρτίοο
(4χις 532 επί έτών, οίον χατά τό 1915)· έαν όμως ή 20 Μαρτίου έκ-
ληφθή ήμέρα πανσελήνου, ή πρώττ, έαρινή πανσέληνος συμπίπτει
μετα τής 18 Απριλίου· χαί εάν αυτή τύν/ν) Κυριαχή, τό Πάσ/α έορ¬
τάζεται την 25 Απριλίου (4κις επί 532 έτών, οίον κατά τό 1983)·
ωστε υπάρχουσι 35 διάφορα πασ'/άλια. "Ομοίως 35 τοιαϋτα υπάρ¬
χουσι καί διά την Λατινικήν Εκκλησίαν άπό τής 10 Μαρτίου μέ-
χρι τής 13 Απριλίου συμπεριλαμβανομένων, κατά τούτον τόν α'ιώνα.
22
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Δυνατόν δέ νά ύπάρξωσι τέσσαρες συνδυασμοί των μηνολογιών
των δύο έορτών οί εξής :
Α'. Αί δύο Έκκλησίαι συνεορτάζουσιν, δταν ή
έλληνική πανσέληνος ύποτίθεται συμβαίνουσα τό πολΰ 20 ημέρας
μετά την 21 Μαρτίου καθ1 ημέραν καλουμένην Πέμπτην, Παρα¬
σκευήν ή Σάββατον διότι τότε ή Δυτική Έκκλησία έκλαμβάνεΐ
την πανσέληνον συμβαίνουσαν τό πολίι 16 ημέρας μετά την 24,
ή τό πολΰ 28 ημέρας μετά την 9 Μαρτίου· έπειδή δέ 28 ημέραι
δέν αποτελούσιν εισέτι τον έκκλησιαστικόν συνοδικόν μήνα, με-
ταξίι των δύο Ίσημεριών δέν συμπίπτει ετέρα πανσέληνος-
5στε ή πασχάλιος πανσέληνός έστι κοινή- άλλ' ή ήμέρα τ'ης
Δυτικής πανσελήνου προηγουμένη κατά τέσσαρας καλεΓται Κυ-
ριακ'η, Δευτέρα ■?, Τρίτη· ώστε ή πανσέλτ,νος αντ,χει εις την
αύτην έβδοι/,άδα καί αί Έκκλησίαι συνεορτάζουσΐ ττ,ν ακόλουθον
Κυριακήν. Τοιούτον ήν τό ετος 1882, καθ" ο ή τίίς Ανατολικώς
Έκκλτ|πας πχνσέληνος συνέβτ; την 25 Μαρτίου Πέμπτην, ή δέ
τής Δυτικής την 21 Μαρτίου Κυριακήν, κα'ι αί Έκκλησίαι συνεώρ-
τασαν την 28 Μαρτίου· ομοίως κατά τό ετος 1885 ή τής Άνατολΐ-
κής Έχκλησίας πανϋέληνος συιχβαίνει την 22 Μαρτίου Παρασκευήν,
ή δέ τής Δυτΐκής την 18 Μαρτίου Δευτέραν, χαί αί Έχχλησίαι
συνεορτάζουσι την 24 Μαρτίου· ομοίως κατά τό 1886, ή τής Άνα-
τολιχής Έκκλγισίας πανσέληνος συμβαίνει την 10 Απριλίου Πέμ¬
πτην, ή δέ τής Δυτιχής την 6 Απριλίου Κυριακήν, καί ή κοινη
ίορτ-τ^ την 13 Απριλίου. Στ,αεΐοιτέον ότι κατά τό ετος 1886 ή τής
Δυτΐκής Έχκλησίας έορτή συ[Λπίπτει μετά τοΰ έσχάτου αυτής όρίου
13]25 Απριλίου, χαί ούδεαία άμφιβολία ότι δ εΰρωπα'ικός τύπος
θέλει ποιήσει επί τούτου ΰόρυ&ον.
Β'. ΉΆνατολιχή Έκκλησία έορτάζει 7 ημέ¬
ρας μετά την Δυτικήν, ό'ταν ή τής Άνατολικής 'Εχκλγισίαϊ
πανσέληνος λογίζηται τό πολΰ 20 ημέρας μετά την 21 Μαρτίου καθ'
ημέραν καλουμένην Κυριακήν, Δευτέραν, Τρίτην ή Τετάρτην διότι,
ώς χαί κατά την προηγουμένην περίπτωσιν, ή πανσέληνος έστι κοι¬
νη, αλλ' ή τής Δυτικής Έχχλησίας συμπίπτει μετά τής Τετάρτης,
Πέμπτης, Παρασχευής η Σαββάτου τής προΤ[·{ουν.ίν·ης εβδομάδος.
Τοιούτον ην τό ετος 1881, καθ" 5 ή τής Άνατολικής Έκχλησίας
πανσέληνος συνέπεσε μετά τής 5 Απριλίου Κυριακής, ή δέ τής Δυ¬
τικής μετά τής 1 "Απριλίου Τετάρτης, ώς-ε οί μέν Δυτικοί έώρτα-
ΤΗΣ ΑΝΛΤΟΛΗΣ 23
σαν την 5 Απριλίου, οί δέ Άνατολικοί την 12 Απριλίου- ομοίως
κατά τό ετος 1884 οί Άνατολικοί έκλαιχβ άνουσι την πανσέληνον
συμπίπτουσαν ιχετά τής 2 Απριλίου Δευτέρ άς καί έορτάζουσι την 8
Απριλίου, οί δέ Δυτικοί έκλαμβάνουσι την παν σέληνον συ;./.πίπτουσαν
μετά τής 29 Μαρτίου Πέμπτης καί έορτάζουσι την 1 Απριλίου.
Γ". Ή Άνχτολι κή Έκκλησία έορτάζει 28 ημέ¬
ραις μετά την Δυτικήν, δταν λογ-ίζηται την πανσεληνον
αυτής συμβχίνουσαν τουλάχιστον 22 ήμέρ άς μετά την 21 Μαρτίου
κατά Σάββατον διότι τότε οί Δυτικοί ύπολαυ,βάνοντες την πανσέ-
ληνον ταύτην συμβαίνουσαν τοΰλά/ι στον 18 ημέρας μετ* την λ.1>
ή' 30 ημέρας μετά την 9 Μαρτίου, θεωροΰσιν αύτην ώς δευτέραν μετα
την 'ισηΐλερίϊν πανσεληνον κα'ι ώς τιρώτην την χχτ' αύτους 34 η¬
μέρας πρό τής ' Ανατολικώς συμβίσαν κατά Κυριακήν ώστε ενω
οί Άνατολικοί έορτάζουσ-ι την επαύριον τής πανσελήνου αυτών, ο'·
Δυτικοί έορτάζουσιν 7 ημέρας αετά την πανσεληνον αυτών, και η
δια^ιορά των ημερών των έορτών καταντχ εις 3Ί -- 1 ' =— ~°
ημέρας. Τοιούτον ετος άπό τοΰ νυν έσεται -πρωτο·) το 1899, καθ ο
ή τής Άνχτολΐκής πανσέληνος συαβαίνει την 17 Άπρ'λιου 1ία6-
βατον κχϊ ή ίορτ-^ την 18 Απριλίου, ή δέ Δυτιχή πανσέληνος τη
14 Μαρτίου Κυριακήν, καί ή έορτή αετά 7 ημέρας την 21 Μαρτίου·
Δ'. Ή Ά ν χ τ ο λ ι κ ή Έ κ κλ η σ ί α έ ο ρ τ ά ζ ε ι 3Γι ή μ ε
ρα ; υ. ε τ ά την Δυτικήν οτχ> λογίζητα- μέν την πχνσέλη-
νον αυτής ώς καί κατά την γ' περίπτωτιν, άλλ' αυτή συ-Απίπττ)
μεθ' ημέρας υ.ή κιλουμένης Σάββατον διότι τότε ή πρό 34 ή^Ρ^
έκλαμβανομένη λατινική πανυέληνος συαπίπτεί έν τή έβοοαάδι αεδ
ημέρας κατε/ούσης τάξιν όνόαατος κατά αονάδχ μείζονα τού οίο-
[χατος τής ημέρας τής 'Λνατολικής πχνσελήνου, έπομένως ου/1
μετά Κυριακής· ώστε μέχρι των μετά τάς πχνσελήνους Κυριχ-
κών ή Άνχτολική Έκκλησία λογίζετχι μίαν ήαέραν πλέον της
διαφοράς των πχνσελήνων κΐ!· τό οοί τής διαφοράς ανερχεται εις
35 ημέρας- τοιούτον ην τό ετος 1880, καθ" ο ή Άνατολική 'Εκ"
κλησία ύπελάιιβανε την 17 Απριλίου Πέμπτην ώς ημέραν "ν^-'
λήνου, καί εώρτασε μετά τρεΓς ημέρας την 20 Απριλίου· η οε
Δυτιχή έξελάαβανε την 14 Μαρτίου Παρασκευήν ώς ημέραν ιτανσε-
λήνου χαί εώρτασε ιχετά 2 ημέρας την 16 Μαρτίου, ώστε ή μετα,ιί
των πανσελήνων διαφορά 34 αΰξάνει είς 35 ώς έκ της διαφοράς των
όνομάτων ομοίως κατά τό ετος 1883 ή Άνατολική Έκκλησία έκ-
24 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
λχμβάνει την πανσέληνον συυ.πίιττουσαν μετά της 13 Απριλίου
Τετάρτης χαΐ έορτάζει την 17 Απριλίου, ή δέ Δυτιχή έκλαμβάνει
την πχνσέληνον συΐχπίπτουσαν την 10 Μαρτίου χαλουμένην Πέμ¬
πτην καί έορτάζει την 13 Μαρτίου.
Έπειδή δέ επί των 19 έτών τοΰ ;.ιετωνείου κύκλου πεντάκις μόνον,
κατά τό 2ον, 7ον, Ιθον, 13ον καΐ 18ον ετος, έκλαμβάνει ή Άνατο-
λική Έκκλησίν την πανσέληνον συμβαίνουσαν τουλάχιστον 22 η¬
μέρας μετά την 21ην Μαρτίου, αί ιχηνολογίαι των δύο ίορτων ά-
•πέχουσι κατά τάς μείζονας διαφοράς 28 ι) 35 ημερών πεντάκις μί-
νον επί έτών 19. Τοιαϋτα ετη περιλαμβάνει ό ΙΘ' α'ιών 26, άλλ' έν
5 μόνον εν αυτοΓς απαντ»! ή διαφορά 28, διότι αυτή ύποτίθησι καί
την σπανίαν σύμπτωσιν τοθ όνόματος Σαββάτου μετά τής ημέρας τής
πχνσελήνου· τα ετη ταυτα εισί τα 1807,1831,1872,1875καί 1899.
Άλλά καί ή πιθανότης των έλασσόνων διαφόρων 0 χαί 7 ημερών
εστίν ανισος, διότι ή πρώτη αντιστοιγεΓ είς 3 όνόματα, ή δέ δευ¬
τέρα εις 4 εχ των 7· καί πράγα-'τι έν διαστήματι δύο 19ετηρίδων
(1863—1900) άπαντα ή διαφορα 0 δωδεχάκις, ή δέ 7 δεχαεςάχις.
Σ "η μ ε ί ω σ ι ς. Έπειδή ποΐΐοι των ή.Μετέρων άρέσχονται είς
τοΰς νεωτερισμοΰς, θεωροϋμεν άναγκαΓον νά προσθέσωμεν ότι ή
δυτική μεταρρύθμισις, καίχϊρ μάλλον προσεγγίζουσα είς τχ ούρά-
νια φαινόαενχ, εστίν άναχριβής, διότι αάλιστα περι τα τοιαϋτα ζη¬
τήματι ή άκρίβειά έστι φύσει άδύνατος· ώς-ε ή Δυτιχή Έχκλησία
ε'ισήγαγεν, ούτως ε'ιπεΓν, δωρεάν τον περίπλοκον γρηγοριανόν νεω-
τερισμόν άντί τοϋ άπλοϋ /ρονολογικοΰ ίουλιανοϋ συστήαατος τής
άρχαίας έχκλησίας· περιέπεσε δέ είς τουτο πράξασα φανεράν πα¬
ράβασιν τής συνοδιχής διατάξεως, διότι χατά το σύστηαα αυτής
πρός το παρόν μέν άνανχάζεται άλλοτε νά συνεορτάζν) μετά των
Ίουδαίων (1805, 1825, 1903, 1927, 1981), χαί άλλοτε νά έορτάζτι
πρό αυτών (1856, 1864, 1872, 1875, 1883, ότε οί Εβραϊοι ίορ-
τάζουσι την 10 Απριλίου, 1891, 1894, 1902), έν τω μέλλοντι δέ
θέλει αναγκασθη νά ίορτίζγ^ πάντοτε προ των Ίουδαίων· ένω ή
Άνατολική Έχχλησία κατά τό παρόν ύποττίπτει είς τί> σφάλμα ότι
έορτάζει ενα μήνα αργότερον των Εβραίων, ώς συνέβη χατά τό ε¬
τος 1880- αλλ' ή ανω,ααλία αυτή δύναται νά διορθωθή διά τινος
συνοδιχής διατάξεως, /ωρίς νά ύπάρνν| δ'.όλου ανάγχη νεωτερισιχοίϊ
περί τό ημερολόγιον.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
25
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΜΟΥΣΟΥΛΜΑΝΙΚΟΝ.
1882 1300
31 Όκτωβρίου 1 Μουχαρεμ Νέον ετος.
Γέβμι άσιουρέ βακααί' Κερ-
μπελά (τό μαρτύριον τοϋ
Κερμπελά). *
9 Νοεμβριού 10 »
30 » 1 Σαφέρ
1883
29 Δεκεμβριού 1 Ρεβί-ούλ-Έββέλ
9 Ίανουαρ. 12 » Λεϊλέϊ - μεβλούδη - νεμπϊ (ή
γέννησίς τοΰ Μωάμεθ).
28 » 1 Ρεβί-ουλ-Άχήρ.
26 Φεβρουαρ. 1 Δζευιαζί-ούλ-Έββέλ.
28 Μαρτίου 1 Δζεμαζί-οϋλ-Άγήρ.
26 Απριλίου 1 Ρεδζέπ ΛεΊ'λέί-ραγαίττ (νΰξ ττ|ζ συλ¬
λήψεως τοϋ προ^του).
22 Μαίου 27 » Λεϊλέϊ-μιραάτζουν - νεμπί
(ν!>ξ τής άναλήψεως τοϋ
προφήτου).
Λεϊλέι-μπεράτ (νΰξ τής εμ¬
φανίσεως τοΰάγγέλου πρός
τόν προφήτην).
Χιρχά'ι-Σερίφ(ή προσκύνησΐς
τοΰ ίεροΰ μανδύου).
Λεϊλέί-Καδήρ (νΰξ ίσχύος).
26 » 1 Σ^αμπάν.
9 Ίουνίου 1 δ »
24 » 1 Ραμαζάν.
8 Ιουλίου 15 »
20
27
1 "Ητοι ή Οανάτωσις τοΰ υίοΰ τοΰ Άλή Χουσεϊν έν Κεριχπελά
(τής νομαρχίας Βαγδατίου). Έορτάζεται 8' ή ήμέρα αύτη εξόχως
παρ% τοίς Πέρσαις διά νηστειών κα'ι Θρήνο3ν.
26 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
24 Ιουλίου 1 Σ^εβάλ. "Ήδι-ίρητήρ, ή Σεκέρ Βχϊρχμ^
ημέρας 3.
23 Αΰγούστου 1 Ζιλκαδέ.
21 Σεπτεαβρ. 1 Ζιλ/ιοζέ.
30 » 10 » "ΙΙδι-άζχά, η Κουρμπάν Βαϊ-
ράμ, ημέρας 4.
20 Όκτωβρ. 1 Μουχαρεμ. Νέον ετος 1301.
Ση;χ. Έκ των 12 αηνών τοϋ μουσουλ;χανικοϋ ήαερολογίου οί μέν
Μουχαρεμ, Ρεβί-οΰλ-Έββϊλ, Δζεμαζί-οόλ-Έββέλ, Ρεδζέπ, Ραμαζάν
καί Σιεβχλ έχουσιν άνϊ τριάκοντα ήαέρας, οί δέ Σαφέρ, Ρεβί-ούλ-
Άχήρ, Δζεμαζί-οΰλ-Ά/ήρ, Σ^αμπάν, Ζΐλκαόέ καί Ζιλγιδζέ άνά 29.
Πλήν δέ τοϋ ήιχερολογίου τούτου, ύπάρχει ε'κτΐ'ΐγμέντι απο ετών
ηδη καί ετέρα νρονολογία κατα το ήλιακόν ημερολόγιον, τ(ς γίνεται
/ρήσις έν τω προϋπολογισμώ καΐ αλλαις έπισήμθ'.ς πράξεσι της κυ¬
βερνήσεως. Κατί την χρονολογίαν ταύτην τί) 1/13 Μαρτίου 1883
έχουσιν οί Μωαμεθανοί 1 Μαρτίου 1299. Σημειοϋσι δέ έκ τοϋ ήμε-
ρολογίου τούτου τάς εξής ημέρας :
1 Μαρτίου Νέον ετος.
9 » Νεβρούζι-Σουλτανί (βασιλική ήιχέρα),
συμπίπτουσα μετά τής έαρινής τροπής καϊ κυ-
ρίως πρώτττ) τοΰ ετους παρά Πέρσαις.
23 'Λττρίλίϋυ Ρούζι-Χηζήρ ("Λγιος Γεώργιος).
19 Αΰγούστου Λζουλούσι-Χου μ α γ ι ο ι) ν (ή άνάβασις είς
τόν θρόνον τής Α. Μ. τοϋ Σουλτάνου).
26 Όχτωβρίου Ρούζϊ-Κασήμ' (Άγιος
1 Κ α σ ή μ σημαίνει χ ω ρ ι ζ ε ι ν δηλοΓ δέ κυρίως ενταύθα τον
χωρισμόν τοϋ χειμώνος άπό τοϋ καλοκαφίου.
Ι
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΑΗΣ 27
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΙΟΥΔΑΙΚΟΝ.
1882 5643
28 Δεκεμβριού 1 Σεβάτ.
1883
10 Ίανουαρ. 15 » Ήμέρα ίκεσίχς υπέρ των όπωροφόρων
δένδρων.
27 » 1 Άδάρ.
20 Φεβρουαρ. 1 Βεαδάρ.1
10 Μαρτίου 13 » Νηστεία τής Έσθήρ.
11 » 14 » Πουριμ (Άπολύτρωσις),έορτή 2μερος.2
27 » 1 Νισάν.
9 Απριλίου 14 » Νηστεία των πρωτοτόκων.3
10 » 15 » Πεσάν (Πάσ/α), έορτή όχταήμερος.
6 Μαίου 1 Ίγιάρ.
9 » 14 » Πετάν δεύτίρον.4
1 Δεύτερος Άδάρ, ήτοι μην έμβόλιμος, παρεντιθέμενος καβ'ώρι-
σμένην έτών περίοδον, πρό; έξίσωσιν τοΰ σεληνιακοϋ πρός τό ήλιαχόν
ετος. Ή έξίσωσις αυτή συμπληρούται έντο; χύκλου 19 έτών, ών έμ-
βόλιαά ε'ισι τό 3ον, 9ον, 8ον, Ιΐον, 14ον, 17ον καί 19ον. ("Ί8ε περί
τούτου «Μελέτην Πασναλίου» υπό Α. Σπαθάρη.)
2 "Εορττί πρός ανάμνησιν τή; άπολυτρώσεω; των Ίουδαίων εκ
τής πανωλεβρίας ήν παρεσκεύαζε κατ' αυτών ό Αμάν έπϊ τή; βασι-
λεία; Άρταξέρξου τοϋ Μχκρόχειρο;.
3 Ή νηστεία αύτη τελεϊται υπό παντός ■πρωτοχόχο» Ίσραηλίτου
(Βοχόρ), πρός άνάανησιν τής γενομένης έν Αιγύπτω σφαγή; των
πρωτοτόχων πάσης ανθρωπίνη; χαί ζωική; ύπάρξεω; υπό τοϋ έξο-
λοθρευτοϋ Άγγέλου, ιαας των 10 πληγών τοϋ Φαραώ.
4 Ή έορτή αύτη καθωρίσθη χάριν έχείνων, οΐτινες^ ένεκα των
περί την συγκοινωνίαν κατά τοΰς άρ/αίους έχείνου; χρόνους δυσχε¬
ρειών δέν προέφθανον νά έορτάζωσι τό Πάσχα κατι την κυρίαν η¬
μέραν τής εορτής.
28
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
13 Μαίοο 18 Ίγ,ιάρ. Λάγ-λαόμερ (τριακος-ή τρίτη άπο τοΰ
Πάσχα).
25 . 1 Σίβάν.
30 » 6 » ΣαβοώΟ (ΠβντιτικθΓή), έορτή διήμερος.
24 Ίουνίου 1 Ταμούζ.
10 ΊουΧιου 17 » "Αλωσις τοΰ Ναού". Νηστεία.
23 » 1 "Αβ.
31 » 9 » 'Εννάτη "Αβ. Νηστεία επί τί| μνήμν)
τής καταστροφάς τοϋ Ναού.
22 Αόγούστου 1 'Ελούλ.
20 Σεπτεμβρ. 1 Τισρί. Νέον ετος. Έορτή διήμερος.
23 » 3 κ Νηστεία Γεδάλια.
30 ι) 10 » Κιποΰρ (Έξιλασμός). Μεγάλη νης-εία.
5 Όχτωβρ. 15 » Σουχώθ (Σχηνοπ·ηγία), έορτή 9μερος.
20 » 1 Χεσβάν.
18 Νοεμβριού 1 Κισλέβ.
13 Δεκεμβριού 25 » Χανουκά (Έγκαίνια τοϋ Ναοϋ).
18 » 1 Τεβέτ.
28 ■> 10 » 'Αλωσις τής Ίερουσαλήμ. Νηστεία.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 29
ΕΟΡΤΑΙ ΤΩΝ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΓΡΑΦΕΙΩΝ.
ΕΝ ΤΟΥΡΚΙΑ.
α'. Θρησκευτικάς:
Ή 1η τοϋ Ραμαζάν (24 Ίουνίου). — Ή 15η τοϋ Ραμαζάν (8
Ιουλίου).—Αί τρείς ημέραι τοϋ Σεκέρ Βαϊράμ (24, 25 χαί 26 Ιου¬
λίου). — Αί τέσσαρες ημέραι τού Κουρμπχν Βαϊράμ (30 Σεπτεμ-
βρίου καί 1,2, 3 Όχτωβρίου).
ψ. Β α σ ι λ ι κ α ί:
Τα γενέθλια τής Α.Μ. τοϋ Σουλτάνου (Βελαδέτ Χουμαγιοΰν), έορ-
ταζόμενα κατά τό σεληνίακόν ετος, 17 Σια,απάν, ήτοι 11 Ίου¬
νίου.—Ή άνάβασις είς τόν θρόνον τής Α. Μ. τοΰ Σουλτάνου (Δζου-
λούσι-Χουμαγιοΰν), έορταζοιιένη κατά το ήλ'.ακόν ετος, 19 Αΰγούς·ου.
ΕΝ ΕΛΛΑΔΙ.
α'. Θρησκευτικάς:
1. Νέον ετος —2. Θεοφάνειχ. — 3. Εϋαγγελίσμάι·. — 4. Μεγ.
Παρασκευή καί Μεγ. Σάββατον. — 5. Κυριακή καί Δευτέρα τοϋ
Πάσχα. — 6. Άγιος Γεώργιος. — 7. Άνάληψις.—8. Πεντηκο-
στή. — 9. "Αγιοι 'Λπόστολοι. — 10. Κοίμησις τής Θεοτόκου. —
11. "Αγιος Δημήτριος. — 12. Αί δύο ημέραι των Χριστουγέννων.
β'. Β α σ ι λ ι κ α ί:
Τί) ίνομα τής Α. Μ. τοΰ βασιλέως Γεωργίου (23 Απριλίου). —
Τα γενέθλια αΰτοΰ (12 Δεκεμβριού).—Τό ονομα τής Α. Μ. τής βα-
σιλίσΐης Όλγας (11 Ιουλίου).—Τα γενέθλια αυτής (22 Αύγούς-ου).
— Το ό'νοαα τοϋ βασιλ'.κοϋ διαδό/ου Κωνσταντίνου (21 Μαίου). —
Τα γενέθλια αύτοΰ (21 Ιουλίου).
__
ΜΕΡΟ* ΔΕΥΤΕΡΟΝ
Α'.
ΓΕΝΕΑΑΟΓΙΑ ΤΩ., ΒΑΣΙΛΕΥΟΝΤΩΝ ΜΟΝΟΝ
ΤΩΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΩΝ ΚΡΑΤΩΝ.
ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥΡΚΙΑΣ.
Σουλτάν ΑΒΛ-ΟΥΛ-ΧΑΜΙΤ ΧΑΝ, δεύτερος τό δνομα Χαμίτ,
γεννηθείς τί) 10/22 σεπτει/.βρίου 1842, τριακοστος πέμπτος ήγεμών
της δυναστείας τοϋ Όσμάν χαί ε'ικοστος εννατος από άλώσεο^ς Κων¬
σταντινουπόλεως, υιός τοϋ Σουλτάνου Άβδ-οΰλ-Με8ζίτ (γεννηθέντος
τ7) 11/23 απριλίου 1823 καΐ αποθανόντος ττ| 13/25 ΐουνίου 1861),
ανήλθεν εις τόν θρόνον τί) 19/31 αΰγούστου 1876.
Τέκν α:
1. Πρίγκηψ Μεχμέτ Σελήμ έφένδης, γεννηβεις τί) 30/11
ίανουαρίου 1870.
2. Πριγχηπέσσα Ζ ε κ ι έ σουλτάνα, γεννηθεΓσα τη 31/12 Ίανουα¬
ρίου 1871.
3. Πριγκηπέσσχ Ν α
V
μ έ σουλτάν», γεννηθεΓσα τί) 24/5 αΰγοθ"·
στου 1876.
32 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
4. Πρίγκηψ Άβδ-οΰλ-Καδίρ έφένδης, γεννηθείς τί) 11/23
φεβρουαρίου 1878.
5. Πρίγκηψ Αχμέτ έφένδης, γεννηθείς τί; 2/14 μαρτίου 1878
Ά δ ε λφ ο ι:
1. Μ ε 7 μ ε τ Μ ο υ ρ ά τ, γεννηθείς τί) 9/21 σεπτεμβρίου 1840.
2. Πρίγκηψ Μ ε χ μ έ τ Ρ ε σ ά δ, γενν. τί) 22/3 νοεμβριού 1844.
3. Πρίγκηψ Ά γ μ. έ τ Κ ε α. α λ εδδ ί ν, γενν. τί) 21/3 δεκεμ¬
βριού 1847.
4. Πρίγκηψ Ν ο υ ρ ε δδ ι ν, γεννηθείς τί) 2/14 απριλίου 1851.
5. Πρίγκηψ Σ ο υ λ ε ϊ υ. ά ν, γενν. τί) 31/12 ίανουαρίου 1861.
6. Πρίγκηψ Βαχιεδδίν, γενν. τί; 23/5 δεκεμβριού 1860.
*Λ 8 ε λ φ α ί:
1. Πρ[γκγ)πέσσα Φ α τ ι α έ σουλτάνα, γεννηθεΓσα τί] 20/1 νοεμ-
ζρ'ιοΐ) 1840, ένυμφεύθη πρώτον τόν αύγουστον τοϋ 1854 τϊν Άλί)
Γκαλήπ πασσάν, τριτότοκον υϊόν τού Ρεσίτ πασσά, καί τούτο» απο¬
θανόντος τον οκτώβριον τοΰ 1858, ενυ,αίρεύθτ) το δεύτερον τί) 12/24
ιχαρτίου 1859 τον μουσίρην Μεχμέτ Νουρή πασσάν.
2. Πριγκηπέσσα Δ ζ ε μ. ι λ έ σουλτάνα, γενν. τί) 6/18 αΰγούστοι»
1843, ένυμφεύθη τί| 22/3 ιούνιον 1858 τόν Μαχ;Λθΰτ Δζίλαλεδδίν
πασσάν, υϊόν τοϋ Αχμέτ Φετή πασσά.
3. Πριγχηπέσα Σ ε ν ι ν έ σουλτάνα, γενν. τί] 9/2 1 νοεμ,&ρ'ιον
1851, ένυμφεύθη τί) 7 δεχεαβρίου 1876 τόν Μχ/μουτ βέην.
4. Πριγκηπέσσα Μ ε δ ι χ ά σουλτάνα, γενν. ττ, 1 ιχαρτίου 1855.
Θε ί α:
Πρ'.γκηπέσσϊ Ά δ ι λ έ σουλτάνα, άδελφή τοϋ αποθανόντος σουλ-
τάνου Άβδ-οΰλ-Μεδζίτ, γεννηθεΓσα τί; 23 μα^ου 1826, '/ήρα τοϋ
Μν/'Λτ Άλή πασσά, χαπετάν πασσά.
Θ ε Γος :
Σουλτάν Ά β δ-ο υ λ-'Α ζί ζ Χάν, γεννηθείς τί) 28/9 φεβρουαρίου
1830, διαδεξάιχενος τον αδελφόν αΰτοΰ σουλτάν Μεδζίτ τί) 13/25
«ουνίου 1861, απέθανε τί) 23/4 Ίουν'ιου 1876.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 33
Τέκνα αύτοϋ'α'. Άρρενα :
1. Πρίγκηψ Γ ι ο υ σ ο υ (ρ Ί ζ ζ ε δ δ ι ν, γεννηθείς τή 29/11 ό-
χτωβρίου 1857.
2. Πρίγκηψ Μ α / μ ο υ τ Δζελαλεδδίν, γεννηθείς —9[ 5/17
νοεμβριού 1862.
3. Πρίγκηψ Άβ δ ο ΰ λ Μ ε δ ζ ι δ, γενν. τή 20/1 'ιουνίου 1868.
4. Πρίγκηψ Μ ε χ μ έ τ Σ ε βκ έ τ, γενν. τί) 30/11 ο)ν'ιοο 1869.
5. Πρίγκηψ Μ ε χά έ τΣ ε ϊς> ε δ δ ι ν, γενν. τ-^13/25 ίουνίου1874
β'. Θήλεα:
1. Πριγκηπέσσα Σαλιχέ σουλτάνα, γενν. τή 26/7 αύγ. 1862.
2. Πριγκηπέσσα Φ α τ ι μέ σουλτάνα, γενν. τί) 11/23 [*αρτ. 1867.
3. Πριγκηπέσσα Έ σ μ ά σουλτάνα, γενν. τί) 24/8 [Λαρτ. 1870.
4. Πριγκηπέσσα ' Ε μ ι ν έ σουλτάνα, γενν. τί) 9/21 όκτωβρ. 1874.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.
ΓΕΩΡΓΙΟΣ Α', βασιλεύς των 'Ελλήνων, έκ τοϋ οϊχοο τοΰ
Σλέσβιγ - Όλστέϊν - Σονδερβοίιργ- Γλυξβοϋργ, τριτότοχος υιός τοϋ
βασιλέως της Δανίας Χριστιανόν Θ' καί τής βασιλίσσης Λου·'ζης,
γεννηθείς τί) 12/24 Δεκεμβριού 1845, έδέ/θη τί) 6 Ίουνίοΐ) 1863 έν
Κοπεγνάγν) τό στέιχμα τής Ελλάδος, προσενε^θέν αύτω υπο τής
Εθνοσυνελεύσεως των 'Ελλήνων, δυνάμει τοΰ υπογράψαντος τί, 5
ιουνίου εν Λονδίνω Πρωτοκόλλου υπο των τριών προστατίδων δυνά-
μεων Αγγλίας, Γαλλίας καί Ρωσσίας, υπο τον όρον τής ενώσεως
των Ίονίων νήσων μετά τής "Ελλάδος. Εκηρύχθη ένήλιξ τ-/· 27
ιομί'ιο> 1863 υπό τής "Εθνοσυνελεύσεως, αφίκετο είς Πειραια τί)
30όκτωβρίου καί ανέλαβε την βασιλείαν τί) 31· είναι άρχηγός τοϋ
συνταγματος τοΰ ρώσσικου πεζικοΰ αρ. 1. 'Ενυμφεύθη τί) 15/27
όχτωβρίου 1867 την
Βασίλισσαν ΟΛΓΑΝ Κωνσταντινόβναν, μεγάλην δούκ'σ-
σαν τής Ρωσσϊας, γεννηθεΓσαν τί) 22/3 σεπτεμβρίου 1851, θυγα-
τέρα τοΰ μεγάλου δουκός Κωνσταντίνου Νικολάϊεβιτς. άδελφοΰ τοϋ
πρώην αΰτοκράτορος τής Ρωσσίας χαί θείου τοΰ νυν.
•3.
34
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Τέ κν α:
1. Κωνσταντίνος, διάδοχος τοϋ έλληνΐκοϋ θρόνου, γεννη-
θείς έν Αθήναις τή 21/2 αΰγούστου 1869.
2. Γεώργιος, γεννηθεις έν Κερκύρα τί) 12/24 ιούνιον 1870.
3. * Αλ ε ξ ά ν δ ρ α, γενν. έν Κερκύρα τη 18/30 αΰ[ούστου 1871.
4. Νικόλαος, γεννηθείς έν Αθήναις τί) 9/21 ίανουαρίου 1872.
5. Μαρία, γεννηθεΓσα έν Αθήναις τί) 20/3 μαρτίου 1876.
ΡΟΓΜΑΝΙΑΣ.
Κ ά ρ ο λ ο ς Α', βασιλεύς της Ρουμανίας, έκ τοϋ οΐχου Χοεν-
τζόλλερν, γεννηθείς τν) 8/20 απριλίου 1839, έκλεχθείς ή^ε,υιών κλη-
ρονομικος τής Ρουμανίας τή 8/20 απριλίου 1866, ανεκηρύχθη βα¬
σιλεύς τής Ρουιχανίιχς υπό των αντιπροσώπων τοϋ εθνουί τ^ 14/26
μαρτίου 1881 καί εστέφθη τ-^ 10/22 μαιου 1881. Ένυμφεύθη τί)
3/15 μαρτίου 1869 την ήγεμονίδα καί ήδη βασίλισσαν Έλι-
σ ά β ε τ, γεννΥ|θεΓσαν τ^ 17/29 δεκεμβριού 1843. Εισίν όίτεκνοι.
ΣΕΡΒΙΑΣ.
Μ ι λ ά ν ο ς Όβρένοβιτς, βασιλεύς τής Σερβίας, γεννηθεϊς έν
Ίασίω τί) 10/22 αύγούστου 1854, άνηγορεύθη ήγεμών τής Σερβίας
τή 2 ΊουΧΊθί} 1868, κηρυ/θεϊς ένήλιξ τή 22 αΰγούστου 1872, άνη-
γορεύθη δέ έπ'έσχάτων βασιλεύς τής Σερβίας διά ψηφίσμχτος τής
Εθνοσυνελεύσεως. 'Ενυμφεΰθη τή 17 όκτωβρίου 1875 την ήγεμο-
νίδα καΐ ηδη βασίλισσαν Ναθαλίαν, θυγατέρα τοϋ ρώσσου συνταγ¬
ματάρχου Κέσκω καΐ τής Πουλχερίας, πριγκηπέσσης Στούρτζα.
Τέκνον: Πρίγκηψ Άλέξανδρος, γενν. τή 14 αΰγούστου 1876.
Νι
Γικ ο
Μαυροβουνίου
ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΤ.
λ α ο ς Α' Πέτροβιτς Νιεγκός,
Ήγεμών (Όσποδχρ) τοϋ
γεννηθε'ς τή 7 όκτωβρίου 1841, άνηγορεύθη έν Κετ-
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
35
τίγνη τί) 14 αύγούστου 1860, διαδεχθείς τον πρίγκηπα Δανίλον Α'.
Ένυμφεύθη τή 8 νοεμβριού 1860 την ηγε,ιιονίδα Μιλέναν, θυ-
γατέρα τοϋ Πέτρου Βούκοτιτς, γερουσΐαστοΰ, βοεβόδα καί άρχηγοϋ
τής ήγεμονικής φρουράς, γεννηθεΓσαν τη 22 απριλίου 1847.
Τέκνα :
1. Πριγκηπέσσα Ζόρκα, γενν. τη 14 δεκεμβριού 1864.—2. Πριγ-
κηπέσσα Μιλίκα, 1866. — 3. Πριγκηπέσσα Στάνα, 1867. — 4.
Πριγκηπέσσα Σόφια, 1868. — 5. Πριγκηπέσσα Μαρίκα, 1869.—
6. Πρίγκηψ Δανίλος, γενν. τη 30 Ίοη^'ιο^ 1871. — 7. Πριγκηπέσσα
Έλενα, 1876. — 8. Πρίγκηψ Μίρκος, γενν. τη 17 απριλίου 1879.
Χήρα τού πρίγκηπος Δανίλου πριγκηπέσσα Λαρίγκα Κβεκιτσέ-
6α, έκ της σερβικής οικογενείας Κβέκιτς. Θυγάτηρ αυτής : Πριγκη¬
πέσσα Όλγα, γενν. τη 19 μαρτίου 1859.
ΓΕΝΕΑΑΟΠλ ΤΟΝ ΒΑΣΙΛΕΥΟΝΤΟΝ ΗΓΕΠΠΟΝΩΝ
ΚΑΙ ΠΡΟΕΔΡΟΝ ΔΗΙΒΟΚΡΑΤΙΟΝ
ΕΝ ΕΥΡΩΠΗ ΚΑΙ ΑΛΛΑΙΣ ΧΩΡΑΙΣ.
ΑΓΓΛΙΑ.
Β ι κ τ ω ρ ί α Α' (Άλεξανδρίνα), βασίλισσα τής Αγγλίας καΐ αυ-
τοκράτειρα τής Ίνδικής, γεννηθεΓσα τη 24 μαίου 1819, διεδέχθη
τόν θεΓον αυτής Γουλιέλμον Δ' τη 20 ιουλίου 1837, εστέφθη τή 28
ιοίνίου 1838, ένυμφεύθη τή" ίθ φεβρουαρίου 1840 μετά τοϋ πρίγκη-
•κος 'Αλβέρτου, δουκός τής Σαξωνίας, καί έχήρευσε τή 14 δεκεμβριού
1861.
Έ π ί % ο Ι ο ς διάδοχος· Άλβέρτος 'Εδουάρδος, πρίγκηψ τής
Οΰαλλίας, δευτερότοκος υιός τής βασιλίσσης, γεννηθείς τή 21 νοεμ¬
βριού 1840 καϊ νυμφευθείς τη 25 Ίανουαρίου 1858 μετά τής πριγκη-
36 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
•πέσσης Άλεξάνδρας, θυγατρϊς τοΰ βασιλέως τής Δανίας Χριστιχ-
νοϋ Θ' καί αδελφής τοϋ βασιλέως τής Ελλάδος Γεωργίου Α', γεννη-
θείσης τ/) 1 δεκεμβριού 1844.
ΑΥΣΤΡΙΑ.
ΦραγκΓσκος Ιωσήφ Α' (Κάρο)ος), αύτοκράτωρ τής Αυ¬
στρίας καί βασιλεύς (άποστολικός) τής Ουγγαρίας κλπ., γεννηθεΐς
τή 18 αΰγούστου 1830, διεδέχθη τόν θεΓον αύτοϋ αΰτοκράτορα Φερ-
δινάνδον Α', χαραιτηθέντα τή 2 δεκεμβριού 1848, στεφθείς καΐ βχ-
σιλεΰς τής Ουγγαρίας τή 8 ιούνιον 1867. Ένυ[λφεύθη τή 24 απρι¬
λίου 1854 μετά τής αΰτοκρατείρας Έ λ ι σ ά β ε τ, θυγατρός τοΰ
Μαζιμιλιανοΰ Ιωσήφ, δουκός τής Βαυαρίας.
Έ π ί $ ο % ο ς διάδοχος· Άρχιδοΰξ Ροδόλφος, αΰτοχρατο-
ρικος πρίγκτιψ τής Αυστρίας καί βασιλικός τής Ουγγαρίας, δευτερό"-
τοχ,θζ υιός τοΰ αϋτοκράτορος, γενν. τή 21 αΰγούστου 1858 καί νυμ-
φευθείς τή 10 Μαίου 1881 [Λετχ τής πριγκηπέσσης Στεφανίας, θυ-
γατρος τοΰ βασιλέως των Βέλγων Λεοπόλδου Β', γεννηθείσης τή 21
μαίΌυ 1864.
ΒΑΥΑΡΙΑ.
Λεοπόλδος Β' ("Οθων ΦρειδερΓκος Γουλιέλμος), βασιλεύς
τής Βαυαρίας, γεννηβείς τή 25 αΰγούστου 1845, διεδέχβη τον πά-
τέρα τού βασιλέα Μχξιμιλιανον Β' τή 10 ααρτίου 1864. "Αγα[Αθς.
Άδελφός αυτού· Πρίγκηψ Ό Ο ω ν, γενν. τή 27 απριλίου 1848Γ
ύποστράτηγος.
ΒΕΛΓΙΟΝ.
Λεοπόλδος Β' (ΛουδοβΓκος Φίλιππος Μάριος Βίκτωρ), βασι-
λεΰς των Βέλγων, γενν. τή 9 απριλίου 1865, υιός τοϋ Λεοπόλδου Α',
διεδέχθη τον πατέρα τούτη 10 δεκεμβριού 1855, ένυΐΛφεύβη τή|22
αΰγούστου 1853 [χετά τής βασιλίσσης Μαρίας 'Ερριέτης, άρχιδου-
κίσίΤης αύστριακής.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 37
Τέκνα αυτών: ΤρεΓς θυγχτέρες, ών ή δευτερότοκος πριγκηπέσσχ
'Στεφανία ένυμφεύθη τόν ίπΊΖοξον διάδοχον τής Αύστροουγγαρίας
άρχιδουκα Ροδόλφον.
ΒΥΤΤΕΜΒΕΡΓΗ.
Κάρολος Α' (ΦρειδερΓκος Άλέξανδρος), βασιλεύς τής Βυττεμ-
βέργης, υιός τοϋ βασιλέως Γουλιέλμου Α',γενν. τή 6 μαρτίου 1823,
διεδέχΘη τόν πατέρα τού τή 25 ιουλίου 1864, ένυμφεύθη δέ τή 13
Ίουΐίοο 1846 την βασίλισσαν Όλγαν Νιχολαϊέβναν, θυγατέρα τοϋ
αύτοκράτορος τής Ρωσσίας Νικολάου, γεννηθεΓσαν τή 30"] 11 σεπτεμ-
€ρίου 1822.
Τέκνα δέν έχουσι.
ΓΑΛΛΙΑ.
Πρόεδρος τής Δημοκρατίας : Ιούλιος Γρεβί), έκλεχθείς τή
-30 Ίανουαρίου 1879, κατά τό σύντα·),υια, επί έπταετίαν.
Πρόεδρος τής Γερουσίας :
Πρόεδρος τής Βουλής ι
ΓΕΡΜΑΝΙΑ.
ΦρειδερΓκος Γ ο υ λ ι έ λ [Χ ο ς Α', αΰτοχράτωρ τής Γερ,αανίας, βα¬
σιλεύς τής Πρωσσίας κλπ., γεννηθείς τή 22 μαρτίου 1797, δΐε-
δέχθη τον αδελφόν αύτοϋ Φρειδερΐκον Γουλιέλμον Δ' ώς βασιλεύς
τής Πρωσσίας τή 2 Ίανουαρίου 1861. στεφθείς τή 18 όκτωβρίου
1861, άπό δέ τής 18 Ίανουαρίου 1871 άναγορευθεϊς αΰτοκράτωρ τής
Γερμανίας. Ένυμφεύθγι τή 11 Ίουν'ιου 1829 την αύτοκράτειραν Α ΰ-
γ ο ύ ς· α ν, θυγατέρα τού Μ. δουκός τοϋ Σάξ-Βέϊμαρ Καρόλου Φρει¬
δερίκου, γεννηθείσαν τή 30 σεπτε.αβρίου 1811. Είναι δέ ό πρεσβύτε-
ρος των ήγεμόνιον καΐ πολιτευομένων τής Εύρώττης, συιχπληρών τή
22 τοϋ προσεχούς μαρτίου τό 86ον ετος.
'Επίδοξοςδιάδο/ος- ΦρειδερΓκος Γουλιέλμος, αΰ-
τοκρατορικός καΐ βασιλικό; πρίγκηψ τής Πρωσσίας, στρατάρχης τοϋ
38 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
γερμανικόν καί τοϋ ρώσσικου στρατοΰ, γενηθείς τή 18 οκτώβριον
1831, ένυμφεύδ·η τή 25 ιανουάριον 1858 την πριγκηπέσσαν Β ι-
κ τ ω ρ ί α ν, πρωτότοκον θυγατέρα της βασιλίσσης τής Αγγλίας,
γεννηθεΓσαν τη 21 νοεμβριού 1840, καί ό πρωτότοκος υιός αυτών
πρίγκηψ Γουλιέλμος (γεννηθείς τή 27 ιανουάριον 1859) ένυμφεύθη
ήδη τή 27 φεβρουάριον 1881 την ιτριγκηπέσσαν Αϋγοΰσταν Βικτω-
ρίαν (γεννηθεΓσαν τγ) 25 ιανουάριον 1860), θυγατέρα τοΰ άποθα-
. νόντος δουκός τοϋ Σλέσβιγ-Όλστέιν Φρειδερίκου.
Θυγάτηρ τοϋ αΰτοκρατορικοΰ ζεύγους τής Γερμανίας είναι ή με-
γάλη δοώκισσα τής Βάδης Λουίζα-
ΔΑΝΙΛ.
Χριστιανός θ', βασιλεύς τής Δανίας, γεννηθεϊς τί) 8 απρι¬
λίου 1818 καί άναβάς τον δανικόν θρόνον τγί 15 νοεμβριού 1863,
ένυμφεύθη τν) 26 μαίου 1842 την βασίλισσαν Λουίζαν, Ουγατέρα.
τοϋ δουκός τής "Εσοης Κασέλης Γουλιέλμου, γεννηθεΓσαν τ^ 7 σε¬
πτέμβριον 1817.
Έπίδοξοςδιά δονος· Πρίγκηψ βασιλικος Χρι?ιανός Φ ρ ε ι-
δ ε ρ Γκ ο ς, γεννηθε^ τή 3 Ίουνϊοιι 1843, ένυμφεύθη τή 28 Ίουλίοι/
1869 μετά τής πριγκηπέσσης Λου'ζης, θυγατρος τοΰ αποθανόντος
βασιλέως τής Σουηδίας Καρόλου ΙΕ'.
Άλλα τέκνα αυτών: Πριγκηπέσσα Αλεξάνδρα, γεννηβεΓσα
τί) 1 δεκεμβριού 1844, καί νυμφειιΘεΓσα τή 10 μαρτίου 1863 τον
πρίγκηπα τής Ουαλλίας.—Πρίγκηψ Γουλιέλμος Γεώργιος, δ
βασιλεύς τής Ελλάδος. — Πριγκηπέσσα Δ ά γ μ α ρ (ή νυν αύτο-
κράτειρα τής Ρωσσίας Μαρία Θεοδωρόβνα), γεννηθεΓσα τή 26 νοεμ¬
βριού 1847.—Πριγκηπέσσα Θ ύ ρ α, γεννηθεΓσα τή 29 σεπτεμβρίοι/
1853 καί νυμφευθεΓσα τή 21 δεκεμβριού 1878 τϊν δοΰκα τής Κουμ-
βερλανδίας Έρνέστον Αυγουστον.— Πρίγκηψ Βαλδεαάρ, γεννηθείς
■γ^ 27 όκτωβρίου 1858.
ΙΣΠΑΝΙΑ.
Ά>φ5νσος ΙΒ', βασιλεύς τής Ίσπανίας, γεννηθεϊς τί; 28
€ρίου 1857, υιός τον βασιλέως Φραγκίσκοο καί τής βασιλίσσης Ί-
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 39
σαβέλλης, έκθρονισθείσης τή 30 σεπτεμβρίου 1868 ένεκα επανα¬
στασεωσ, άνηγορεύθη τή 30 δεκεμβριού 1874, ένυμφεύθη είς δεύ¬
τερον γάμον τή 29 νοεμβριού 1879 την βασίλισσαν Μαρίαν Χρη-
στίνην, θυγατέρα τοϋ αποθανόντος αΰστριακοϋ άρν/ιοουκός Καρόλου
Φερδινάνδου, γεννηθεΓσαν τη 21 Ιουλίου 1858.
Θυγάτηρ : Πριγχηπέσσα των Άστουριών Μαρία, γεννηθεΓσα
τή 12 σεπτεμβρίου 1880.
ΙΤΑΛΙΑ.
Οΰμβέρτος Α', βασιλεύς τής Ιταλίας, γεννηθείς τ·^ 14
μαρτίου 1844, δ'.εδέχθη τον πατέρα αΰτοΰ Βίκτορα Έ;χαανου·ηλ τόν
Β', άποθανόντα τί) 9 ϊανουαρίου 1878, ένυμφεύβη ττ{ 22 απριλίου
1868 μετά τής βασιλίσσης Μαρίας Μαργαρίτης, θυγατρος Φερδι-
νάνδου, πρίγχηπος τής Σαβοίας, γεννηθείσης τή 20 νοέμβριον 18"δ1.
Έττίδοςρς διάδοχος· Βασιλικός πρίγκηψ Β ι κ τ ω ρ "Εμ¬
μανουήλ γεννηθείς τή 11 νοεμβριού 1869.
ΟΛΛΑΝΔΙΛ.
Γουλιέλιχος Γ', βασιλεύς των Κάτω Χωρών χαί Μέ"( άς δοίιξ
τοϋ Λουξεαβούργου, γεννηθείς τή 19 φεβρουαρίου 1817. διεδέχθη
τον πατέρα τού Γουλίέλαον Β' τή 17 μαρτίου 1849. Ένυαφεύθη τή
18 ΊθΜ^ίου 1839 την βασίλισσαν Σ ο φί αν, θυγατέρα τοϋ αποθα¬
νόντος βασιλέως τής Βυττεμβέργης Γουλιέλμου Α' καϊ χηρεύσαςτω
1877, ενυμφεύθη τή 7 Ίανουαρίου 1879 την βασίλισσαν "Εμ μ α ν.
βυγατέρα τοϋ πρίγκ·ηπος Γεωργίου τοϋ Βαλδέκ.
Έπίδοξοςδιάδονος· Βασιλιχός πρίγκηψ Γουλιέλμος Ά-
λέξανδρος, γεννηθείς τή 25 αΰγούστου 1851.
ΠΕΡΣΙΑ.
σιάχ Νασρ-εδ-ίίν, γεννηθείς τή 24 απριλίου 1831, τέταρ-
τος ήγεμών έκ τής δυναστείας των Καδζάρ, διεδέχθη τόν πατέρα
40 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
τού Μοχαμμέτ Σ)άχ (γενν. 1807 καί άποθ. 1848) κατά σεπτέμ¬
βριον τού 1848.
Επ ί δ οος διάδοχος- Πρίγκηψ Μουζαφφέρ-έδ-δίν,
πρωτότοκος υιός τοϋ Σάχου, γεννηθείς τω 1852.
Ό Γιάχης εχει έν όλω 11 τέκνα, ών τρεΓς υίο'ι καί 8 θυγατέρες)
καί πολλοΰς συγγενεΓς, αδελφοΰς, αδελφάς, θείους κλπ., οΐτινες κατέ-
χουσι διάφορα άξιώματα έν τω Κράτει.
ΠΟΡΤΟΓΑΛΙΑ.
ΛουδοβΓκος Α', βασιλεύς τής Πορτογαλίας, γεννηθείς τί) 31
οκτώβριον 1838, διεδέχθη τόν αδελφόν αΰτοΰ Πετρον Ε' τ"^ 11 νοέμ¬
βριον 1861, ένυμφεύθη τ"^ 6 όχτωβρίου 1862 την βασίλισσαν Μα¬
ρίαν Πίΐν, θυγατίρα τοϋ αποθανόντος βασιλέως τής Ιταλίας Βί-
χχορος ΈαΐΛανουηλ, γεννηθεΓσαν τ?) 16 όχτωβρίου 1847.
Επ ί δ ο ο ς διάδονος· Βασιλικος πρίγχηψ Κ ά ρ ο λ ο ς
γεννηθείς τ-^ 28 σεπτεα.βρίου 1863.
ΡΩΣΣΙΑ.
Αΰτοχράτωρ Άλέξανδρος Γ' Άλεξάνδροβ'.τς, γεννηθείς τί]
26/10 μ,χρτίον 1845, διεδέ/θη τόν πίτερα αύτοΰ Αλέξανδρον Β', δο-
λο^νθΝηθέντα τί) 1/13 ;/.αρτίου 1881. Ένυμφεύβη τ-7, 28 9 νοεμβριού
1866 την αΰτοχράτεφαν Μΐρίαν Θεοδωρόβναν (πριγκηπέσσαν
Δάγιχαρ), βυγατέρα τοΰ βασιλέως τής Δανίας Χρΐστ'.ανοϋ Θ'. γεννη-
ΟεΓσαν τ?, 11/26 νοεμβριού 1847.
Τέκνα:
1. Νικόλαος Ά λεξάνδροβιτς, Τσεζάρεβιτς, μέγας δουξ
δΐάδοχος, γεννηθείς τί| 6/18 μχΐου 1868.—2. Μέγα; δοίιξ Γεώργιος,
γεννηθείς τγί 27/9 ιια'ου 1871.—3. Μεγάλτ) δούκ:τσχ Ξενία. γεννη-
θεΓσα τί| 25/6 απριλίου 1875. — 4. Μέγας οοΰς Μΐ/αήλ, γεννηθείς
τή 23/5 δεκεμβριού 1878.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
«1
ΣΑΞΩΝΙΑ.
Ά λ β έ ρ τ ο ς, βασιλεύς της Σαξωνίας, γεννηθείς τί] 23 απρι¬
λίου 1828, υιός τού αποθανόντος βασιλέως Ιωάννου, διεδέχθη τόν
πατέρα τού τή 29 όκτωβρίου 1873. Ένυμφεύθη τί) 18 Ίουνίοι»
1853 την βασίλκτσαν Καρολίναν. θυγατέρα τοϋ δανοϋ πρίγχηπος
Γουσταύου τοϋ Βάζα, γεννηθεΓσαν τή 5 αύγούστου 1833. "Ατεχνοι.
ΣΟΥΗΔΙΑ καί ΝΌΡΒΗΓΙΑ.
Ό α κ ά ρ Β' βασιλεύς τής Σουηδίας χά! Νορβηγίας, γεννηθείς τή
21 Ίανουαρίου 1829, υιός τοΰ βασιλέως Όσχάρ Α' διεδέν/θη τον α¬
δελφόν τού βασίλέα Κάρολον ΙΒ' τί] 18 σεπτεμβρίου 1872, ένυμΐρεύθη
τ-/5 6 Ίο^νίοα 1857 την βασίλισ7αν Σοφίαν θυγατέρα τοϋ αποθανόν¬
τος δουκός τοϋ Νασσώ Γουλιέλμου, γεννη9ε~σαν τ?ί 9 "ιουλίου 1836.
Δ ι άδοχ ο ς· Πρίγκηψ βασιλϊχός Γουσταΰος, γεννηθείς τγί
16 Ιουλίου 1858, ένυμφεύθη τί) 20 σε—τεαβρίου 1881 την θυγατέρα
τοϋ ΐΛ,εγάλου $ονχ.Ός τής Βάοης Σοφίαν Β ι χ τ ω ρ ι α ν, γεννηθεΓ-
θεΓσαν τί) 7 αύγούστου 1862.
ΒΡΛΣΙΛΙΛ.
Π έ τ ρ ο ς Β' τής Άλκαντχρας, αϋτοκράτωρ τής Βρασιλίας, υιός
τοϋ αύτοχράτορος δόν Πέτρου Λ', γεννηθείς τή 2 δεχε;Λβ. 1825, έβα-
σίλευσε κατ' άρνχς υπό κηδειιονίαν παραιτηθέντος τοΰ πατρός τού
τή 7 απριλίου 1831 καί αυτοπροσώπως άπό τής 23 Ιουλίου 1840,
στεφθείς τή 18 Ιουλίου 1841 καί νυυ-φευθείς τή ι σεπτεαβρίου 1843
την αΰτοκράτειοαν δόνναν Θηρεσίαν, θυγατέρα τοΰ βασιλέως των
Δύω Σικελιών Φραγκίσκου Α'.
Έπίδοξος διάδονος· ΊΙ ■ποωτότοχ.ος θυγάτηρ αΰτοκρατο-
ριχή πριγχηπέσσα Ί σ α β έ λ λ α, γεννηθεΓσα τή 29 Ιουλίου 1846,
και νυΐχφευθεΓσα τή 15 όκτωβρίου 1864 τόν πρίγκηπα ΑουοΌ(ίϊχον
ιΙΈπ, γάλλον πρίγκηπα, γεννηθέντα τή 29 απριλίου 1842.
42 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ΗΝΩΜΕΝΑΙ ΠΟΛΙΤΕΙΑΙ (τής Άμερικής).
Όμέσττονδος Δηαοκρατία. Δΐακήρυξις τής άνεξαρτησίας αυτών
τή 4 ιούνιον 1776. Σύνταγμα τής 17 δεκεμβριού 1787 διανέμον τάς
έξουσίοις τοϋ Κράτους είς τρία άνεξάρτητα χχΐ διακεκριμένον άπ*
αλλήλων σώματα: την Εκτελεστικήν εξουσίαν, έξασκουμένην ύπ»
τοϋ Πρόεδρον, την Νομοθετικόν υπο τοϋ Συνεδριον **.αί την Δικα-
στιχήν υπό τοΰ Ανωτάτου Δικαστήριον, χλπ.— Καθέδρα τής Όμο-
σπονδίας : Ούασιγκτών, έν τω Κράτει τής Κολομβίας.
Πρόεδρος τής Δημοκρατίας διά την ενεστώσαν τε-
τραετίαν (4 μαρτίου 1881—4 μαρτίου 1885) ό στρατηγός Ίάκωβος
Α. Γχάρφηλδ, αλλά τούτου ζολοηοντιθίντοζ περί τάς αρ"/άς τοϋ
1882 κατέλ«βε την προεδρείον ό τέιος άντιπρόεδρος ΤζέστερΑ.
Ά ρ 9 ο ΰ ρ ο ς.
ΜΕΞΙΚΟΝ.
Όμίσπονδος Δηιιοκρατία. Προκήρυξις τής άνεξοτρτησίας τή 16
σεπτεμβρίου 1810. Σύνταγμα τής 5 φεβρουάριον 1857. Ή άνωτά-
τη έςουσία έξασκεΓται υπό τριών άνεξαρτήτων σωμάτων : ή 'Εχτε-
λεστική υπό τοϋ Προέδρου, ή Νομοθετική υπό τοΰ Συνεδριον καί ή
Δικαστική υπό τοΰ Ανωτάτου Συ|χβουλίου.
Πρόεδρος: ς-ρατηγος Μανουήλ Γονζαλέζ, έκλεχθείς
τή 18 ιουλίου 1880 επί τετραετίαν.
ΓΕΝΕΑΛΟΓΙΑ ΗΓΕΜΟΝΟΝ
ΓΕΡΜΑΝΙΚΩΝ ΚΑΙΑΛΛΩΝ ΚΡΑΤΙΔΙΩΝ.
ΑΓΧΑΛΤΗ.
Δουχάτον. — Δοΰξ ΦρειδερΓκος, γεννηθείς τή 29 απριλίου
1831, διεδένθη τόν πατέρχ τού Λεοπόλδον τή 22 μαίου 1871 είς το
Ζουχίτον τής Άγχάλτης, περιλαμβάνον τάς ηνωμένας χώρας τής
Άγχάλτ-ης Δεσώ, Ά·)χάλτης Γοϊβεν καί Άγχάλητ)ς Βερνβοΰργ,
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
43
στρατηγος τοϋ πρωσσικοΰ ίππικοΰ. Ένυμφεύθη τή 22 απριλίου
1854 την δούκισσαν Άντωνιέτταν, θυγατέρα τοϋ πρίγκηπος
τοϋ Σάξ-Άλτεμβούργου Έδουάρδου.—Τέκνα 6.
ΒΑΛΗ.
Μέγα Δουκάτον. — ΦρειδερΓκος (Γουλιέλμος ΛουδοβΓκος)
μέγας δοΰξ τής Βάδης, γεννηθείς τγϊ 9 σεπτεμβρίου 1826, διεδέ/θη
κατ' αργάς ώς ανθηγεμών τόν πατέρα τού Λεοπόλδον, αντ! τοϋ
πρεσβυτέρου άδελφοϋ τού, τ^ 24 απριλίου 1852 καί έλαβεν δριστι-
κώς τον τίτλον τοΰ μεγάλου Ζουχ,ος τής Βάδης ττί 5 σεπτεμβρίου
1856· ένυμφεύβητί) 20 σεπτεμβρίου 1856 την μεγάλην δούκισσαν
Λουίζαν, θυγατέρα τοϋ αΰτοκράτορος τής Γερμανίας Γουλιέλ¬
μου, γεννηθεϊσαν τ/) 3 δεκεμβριού 1838.
Έπίδοξοςδιάδοχος- Μέγας δοίιξδιάδοχος Φρε ιδερϊκος
Γουλιέλμος, πρωτότοκος υιός αΰτοΰ, γεννηθείς ττ) 9 ΊοιΑΊο» 1857.
ΒΑΛΔΕΚ.
Πριγκηπάτον.— Πρίγκηψ Γεώργιος Βίκτωρ, γεννηθείς τί) 14
Ίανουαρίου 1831, διεδέχθη τον πατέρα τού πρίγκηπα Γεώργιον Φρει-
δερΓκον τ>5 15 μαΐου 1845 υπό την κηδεμονίαν τής μητρός τοι» καί
ανεξαρτήτως τή 17 αΰγούστου 1852, άντιστράτηγος τοϋ πρωσσικοΰ
ίππικοΰ. Ένυμφεύθη τή 26 σεπτεμβρίου 1853 την πριγκηπέσσαν
"Ε λ έ ν ϊ) ν, θυγατέρα τοΰ δουκός τοΰ Νασώ.—Τέκνα 6.
ΒΡΟΥΝΣΒΙΚ.
Δουκάτον. — Αύγουστος ΛουδοβΓκος Γουλιέλμος, δοΰζ τοϋ
Βροΰνσβικ καί Λουνεμβούργου, γεννηθείς τή 25 απριλίου 1806, διε-
δέχθη τόν πατέρα τού Γουλιέλμον ΦρειδερΓκον, στρατηγϊς τοϋ πρωσ¬
σικοΰ ίππικοΰ. Άνέλαβεν οριστικώς την κυβέρνησιν τοΰ δουκάτοι»
τή συγκαταθέσει τοϋ πρεσβυτέρου τού άδελφοϋ τή 20 απριλίου 1831.
44 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ΕΣΣΗ.
Μέγα Δουκάτον.— Μέγας δοίιξ ΛουδοβΓκος Δ', γεννηβείς τή
42 σεπτεμβρίου 1837, διεδέχθη τή 13 ιουλίου 1877 τόν θείον τού
μέγαν δοϋκα ΛουδοβΓκον Γ', άντιστράτηγος πρώσσος. Ένυμφεύθη
τή 1 Ιούλιον 1862 την μεγάλην δούκισσαν Άλίξ, θυγατέρα τής
βασιλίσσης τής Αγγλίας Βικτωρίχς.—Τέκνα 0.
ΛΙΠΠΒ ΔΕΤΜΟΛΤ.
Πριγχηπάτον.—Πρίγκηψ Β 6 λδε ;χ α ρ, γεννηθείς τή 18 απρι¬
λίου 1824, υιός τοϋ πρίγκηπος Λεοπόλδου, άντιστράτηγος πρώσσος,
διεδέχθη τον αδελφόν αύτοϋ πρίγκηποι. Λεοπόλδον τί) 8 δεκεμβριού
1875. 'Ενυμφεύθη τί) 9 νοειιβρίου 1858 την πριγκηπέσσαν Σ ο-
φ ί α ν, θυγατέρα τοΰ μαργράβου Γουλιέλμου τής Βάδης.—Τέχνα 5.
ΛΙΧΤΕΝΣΤΑΙΝ.
Ήγεμονία.— Ιωάννης Β', ήγειχών τοϋ Λιντενστά'ι'ν, γεννν)-
θεις τή 5 όκτωβρίου 1840, διεδένθη τον πατέρα τού τή 12 νοίμ.&ρ'ιοι
1858. (Ό ήγεμών τοϋ κρατιδίου τούτου κατοικεί συνήθως έν
Βιέννϊ) καί Μοραβία.)
ΜΕΚΛΕΜΒΟΥΡΓΟΝ ΣΧΒΕΡΙΝ.
Μέγα δουκάτον. — Φρειδερϊκος ΦραγκΓσκος Β', μέγας δοίιξ
τοϋ Μεκλεαβούργου, πρίγκηψ τοϋ Βένδων, Σχβέριν καί Βάτσβουργ,
γεννηθείς τή 28 φεβρουαρίου 1823, διεδένθη τή 7 μαρτίου 1842 τον
πατέρα τού μέγαν δοϋκα Παΰλον ΦρειδερΓκον, ενει τόν βαθμόν
στρατηγοθ τής Πρωσσίας καί τον επίτιμον τίτλον ρώσσου στρα-
τάρχου. 'Ενυμφεύθη το πρώτον τω 1849 την θυγατέρα τοϋ πρίγκη-
■πος τοΰΡόϋς'Ερρίκου ΙΛ' Σοφίαν, το Ζείιτεραν τή 12μαιου 1864
την μεγάλην δούχισσαν "Ανναν, θυγατέρα τοΰ ■πρίγ>ί-ί-πος τής
"Εσσ-ης ΑουοΌ&ίχοιι, καί τρίτον τή 4 Ιουλίου 1868 την μεγάλην δού-
κισσαν Μαρίαν, θυγατέρα τοΰ πρίγχηπος τοϋ Σχβαρτζ€οί)ργ Ροα-
δολστάδτ Αδόλφου. — Τέκνα έκ τοΰ α' γάιχου 4, έκ τοΰ β' 1 καί
έχ τοϋ γ' 4.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 45
ΜΕΚΛΕΜΒΟΥΡΓΟΝ ΣΤΡΕΛΙΤΖ.
Μέγα δουκάτον. — Μέγας δοΰξ Γουλιέλμος, γεννηθείς τή 17
όκτωβρίου 1819, διεδέχθη τόν πατέρα τού μέγαν δοΰκα Γεώργιον τί)
6 σεπτεμβρίου 1860, φέρει τόν βαθμόν στρατηγοΰ τοϋ ίππιχοΰ έν τω
πρωσσιχω στρατω. 'Ενυαφεύθη τή 28 ιούνιον 1843 την μεγάλην
δούκισσαν Αύγοΰσταν, πρ ιγκηπέ7ταν της Μεγάλης Βρεττανίας,
θυγατέρα τοϋ δουκός τής Κανταβριγίας Αδόλφου, θείου τής βασι-
λίσσης τής Αγγλίας.—Τέκνα: Είς υίό-.
ΟΛΔΕΜΒΟΥΡΓΟΝ.
Μέγα δουχάτον. — Μέγας δοΰξ Π έ τ ρ ο ς, γεννηθεΐς τί) 8 "ιου¬
λίου 1827, υιός τοϋ μεγάλου δννκΌς Αΰγούστου, διεδέχθη τον πατέ-
ρα τού τΫ) 27 φεβρουαρίου 1853, στρατηγός τοϋ ίππικοϋ εν τω πρωσ-
σικω στρατω. 'Ενυμφεύθη τ^ 10 φεβρουαρίου 1852 την μεγάλην δού¬
κισσαν 'Ε λ ι σ ά β ε τ, θυγατέρα τοϋ δουκός τοϋ Σάξ Άλτεμβούργοι»
Ιωσήφ.— Τέκνα δύω.
ΣΑΞ-ΑΛΤΕΜΒΟΥΡΓ.
Δουκάτον. — Δοΰξ Έ ρ ν έ σ τ ο ς, γεννηθεΐς ττ) 16 σεπτεμβρίο»
1826, υιός τοΰ δουκός Γεωργίου, διεδέχθη τόν πατέρα τού τϊ) 3 αΰ-
"(ούι;το> 1853, στρατηγός τοΰ πεζικοΰ έν τω ιτρωσσικω στρατω. 'Ε-
νυμφεύθη τή 28 απριλίου 1854 την δούχισσαν Αγ ν ή ν, θυγατέρχ
τοΰ δουκός τής Άγ/άλτης Λεοπόλδου.—Τέκνα : Μία θυγάτηρ.
ΣΑΞ-ΒΕΙΜΑΡ.
Μέγα δουχάτον.— Κ ά ρ ο λ ο ς, μέγας δοϋξ τοΰ Σάξ-Βεϊμαρ "Εϊ-
ζεναχ κλπ., γεννηθείς τή 24 Ιουλίου 1818, διεδέχθη τή 8 ιούλιον
1853 τόν πατέρα τού μέγαν δοΰκα Κάρολον Φρειδερ.κον, στρατη-
γος τοΰ ίππικοΰ έν Πρωσσία χαί Σαξωνία. 'Ενυμφεύθη τή 8 όχτω¬
βρίου 1842 την μεγάλην δούκισσαν Σοφίαν, θυγατέρα τοΰ απο¬
θανόντος βασιλέως τής "Ολλανδίας Γουλιέλμου.—Τέκνα τρία.
46 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ΣΑΞ-ΚΟΒΟΤΡΓ-ΓΟΘΑ.
Δουχάτον.—Δουξ Έρνέστος Β', γεννηθείς τή 21 ο>^ίοι> 1818,
υιός τοΰ δουκός Έρνέστου Α', στρατηγός τοΰ πρωσσικοΰ ίππιχοΰ
καί άντιστράτηγος τοΰ σαξωνιχοΰ, διεδέ^θη τόν πατέρα τούτη 29
ίανουαρίου 1844. 'Ενυμφεύθη τή 3 μαίου 1842 την μεγάλην δού-
χισσαν Άλεξανδρίναν, θυγατέρα τοϋ μεγάλου δουκός τής Βά-
δης Λεοπόλδου.
ΣΑΞ-ΜΕΪΝΙΓΚΕΝ.
Δουκάτον. — Λούξ Γεώργιος Β', γεννηθείς τί) 2 απριλίου
1826, διεδέχθη τ9) 20 σεπτεμβρίου 1866 τόν πατέρα τού δοΰκα Βερ-
νάρδον, παραιτηθέντα χάριν τοϋ υίοΰ τού, φέρει τόν βαθμόν πρώσ-
σου στρατηγοϋ. Ένυμφεύθη τό πρώτον τω 1850 την πριγκηπέσ-
σαν Καρλότταν, βυγατέρα τοϋ πρίγκηπος Άλβέρτου τή; Πρωσσίας,
τό δεύτερον τω 1858 την δούχισσαν Θεοδώραν, θυγατέρα τοΰ πρίγ-
χηπος Χοενλόε Λαγγεμβούργου 'Ερνέστου, χαϊ τα τρίτον μοργανα-
τιχώς τ£ 1873 την Έ λ έ ν ι ν βαρωνίδα τοΰ Έλδβούργ.—Τέχνα 4.
ΣΧΑΟΥΜΒΟΤΡΓ-ΛΙΠΠΒ.
Πριγχηπάτον. — Πρίγκηψ Άδόλφος, γεννηθείς τή 1 αΰγού-
στου 1817, υιός τοΰ πρίγκηπος Γεωργίου, διεδέχθη τόν πατέρα τού
τν) 21 νοεμβριού 1860, στρατηγός τοΰ ίππιχοΰ έν τψ πρωσσιχω
στρατω. Ένυμφεύθη τή 25 όκτωβρίου 1844 την πριγκηπέσσαν Έρ-
μ Ι ν α ν, θυγατέρα τοΰ πρίγχηπος τοϋ Βαλδέκ Γεωργίου.—Τέκνα 6.
ΡΟΥΣ-ΓΡΑΙΤΖ.
Πριγκηπάτον.—Πρίγκηψ Έ ρ ρ Γ κ ο ς ΚΒ', γεννηθείς τή 28 μαρ-
τίου 1846, διεδέχθη τή 8 νοεμβριού 1859 υπό την κηδεμονίαν τής
μήτρος τού τον πατέρα τού ΈρρΓχον Κ', άποθανόντα, και έχυβέρνη-
σεν ανεξαρτήτως τή 28 μαρτίου 1867, φέρει τόν βαθμόν ύποστρατή-
γου έν τω πρωσσικω στρατω. Ένυμφεύθη τή 8 όκτωβρίου 1872 την
■πριγκηπέσσαν "18 α ν, θυγατέρα τοϋ πρίγκηπος Αδόλφου τοϋ
Σχάουμβουργ-Λίππε.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 47
ΡΟΤΣ.
Πριγχηπάτον (νεώτερος κλάδος).— Πρίγκηψ ΈρρΓκος ΙΔ',
γεννηδείς τή 28 μαΐου 1832, διεδέχθη τον πατέρα τού πρίγχηπα
'Ερρϊχον ΝΖ' τή 11 Ιουλίου 1867, άντιστράτηγος έν τή άκολουθί*
τοϋ πρωσσικοΰ στρατοΰ. Ένυρ.φεύθη τή 6 φεβρουάριον 1858 την
πριγκηπέσσαν Ά γ ν ή ν, δούκισσαν τής Βυττεμβέργης, θυγατέρα
τοϋ δουκός Εΰγενίου τής Βυττεμβέργης. — Τέκνα 2.
ΣΧΒΑΡΤΖΒΟΥΡΓ ΣΟΝΔΒΡΧΑΟΥΖΕΝ.
Πριγκηπάτον. — Πρίγκηψ Γ ο ν θ ι έ, γεννηθείς τη 27 αΰγούστου
1830, υιός τοϋ ■πρίγκηπος Γονθιέ, διεδέχθη τόν πατέρα τού παραι-
τηθέντα τγ) 12 ιουλίου 1880, ενυμφεύθη τ^ 12 Ιουλίου 1869 την
πριγκηπέσσαν Μαρίαν, βυγατέρα τοΰ αποθανόντος πρίγκηπος
τοΰ Σάξ Άλτεμβούργου Έδουάρδου, γεννηθεΓσαν τω 1845.
ΣΧΒΑΡΤΖΒΟΥΡΓ ΡΟΥΔΟΛΣΤΑΔΤ.
Πριγκηπάτον.— Πρίγκηψ Ά λβέ ρ τ ο ς, γεννηβεις τγί 23 νοεμ¬
βριού 1838, υιός τοϋ πρίγχ·ηπος Άλβέρτου, διεδέχθη τον πατέρα
τού τί) 26 νοεμβριού 1869, άντιστράτηγος έν τω πρωσσικώ στρατω.
ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟΝ.
Μέγα δουκάτον, ηνωμένον προσωπικώς μετά τοϋ ρασιλείου τής
"Ολλανδίας, ής ο μονάρχης ρέρει τόν τίτλον βασιλέως διά την "Ολ¬
λανδίαν καί μεγάλου οΌυχοζ διά τό Λουξεμβοΰργον, άλλά διοικού-
μενον αΰτοτελώς καί ανεξαρτήτως. — Τοποτηρητής άντιπρόσωπος
τοΰ βασιλέως μεγάλου δουκός έν Αονευ.ζούργω ο πρίγκηψ Έ ρ ρΓ-
κο ς τής "Ολλανδίας, άδελφός τοΰ βασιλέως.
ΜΟΝΟΙΚΟΝ (Μοηαοο).
Κρατίδιον μικρόν ιταρά την γαλλικήν Νίχαιαν, ούτινος ή αρχουσα
δυναστεία βασιλεύει άπό 969 έτών. Ό πρίγκηψ διαμένει εξ μήνας
εν Μονοίκω καί έξ έν Παρισίοις.— Ήγεμών τοϋ Μονοίκου Κ ά ρ ο -
λος Γ', γεννηθείς τ^ 8 δεκεμβριού 1818, διεδέχθη τόν πατέρα τού
πρίγκηπα Φλορεστάν τίί 20 Ίουνίου 1856, ένυμφεύθη τω 1846 την
πριγκηπέσσαν Άντωνιέτταν, άποβανοΰσαν τώ 1864.
Τίος αΰτοϋ καί διάδοχος πρίγκηψ Ά λ β έ ρ τ ο ς, γενν. τω 1848.
48
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Β'
ΤΟΥΡΚΙΑ
ΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ. *
Γεωγραψική θέσις «ι! κ λ ι μ α.
ΊΙ μέν Εΐρωπχική Τουρκία κείται μεταξίι των 39 ' — 481 20' β-
πλ. καί 13' 24'—27° 20' άν. ,υιήκους· ' ή δέ Άσιατική μεταξΰ 34°
—42° β. πλ. καί 24°—45'άν. ιλ., αί δέ έν Άφρική κτήσεις αυτής
(συμπεριλαμβανομένας καί της Αιγυπτου) μεταζυ Ιθ'—30' β. πλ.
καί 7''—4 ' αν. μ. Το δέ κλίμα διαφέρει κατά τόπους. Έν τ γ, Εΰ-
ρωπαϊκγ) Τουρκί^ι καί τ^, Μικρά Άσία είναι μάλλον είκρατον εις
τα όρεινά μέρη τής Βοσνίας καί παρχ τάς κλιτύας τοϋ Λιιχου χαί έν
τί, ^ορείω Άρμενία, ψυνρότερον έν Συρια, Παλα'.στίνγ), Αίγύπτίρ
καί Τριπόλει θερμότερον καί έν τή μεσημβριντ, Άραβία θερμότα¬
τον. 'Η μέση θερμοκρασία έν Κωνσταντινουπόλει είναι 13' 3', ή α¬
νωτέρα 12° καί ή κατωτέρα Α υπό το μηδενικάν έν Σμύρνγι ή μέ-
ση θερμοκρασία είναι 18", έν Ίερουσαλήμ 24°, έν Τριπόλει (τής
Βαρβαρίας) 23' καί έν Μέχκα 31°. Πνέουσι δέ κατά μέσον όρον ε¬
τησίως 206 ημέρας άνεμοι βορειοδυτιχοί πρός άνατολικους, 106
νοτιοανατολικοί πρός δυτικοΰς, καί 53 ημέραι άριθμοϋνται γαλήνης.
Έ π ι φ ά ν ε ι α.
Κχτχ τούς νεωτατους ύ~ολβγισμοΰΐ, ή έ~ι^άνειχ τής Τβυρχίχς
Εΰρωπαίκής τε καί Άσιατικής μετχ των αΰτονόμων έπαρχιών, ή-
γεμονιών καί λοιπών είναι 6,236,300 περίπου τετραγωνικά νιλιά-
1 Σημειωτέον ότι ώς αφετηρία τοϋ πλάτους λαμβάνεται όμεσημ-
€ρινός Παρισίων.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 49
μετρα, καί ίνα παραστήσωμεν αυτήν δια συγκρίσεως είναι 265άκις
μεγαλειτέρα τής Πελοποννήσου καί 12άκίς [.«.εγαλειτέρα τής Γαλλία;
(ανευ των άποικιών), Γση πρόςτό τρίτον τής επιφανείας τής Ρωσσίας
(μετά τής Σιβηρία; κλπ.) καί πρός τί) ήμισυ πεοίπαν τής Σινικής
Αΰτοκρατορίας. Διαιρεϊται δέ ή έπιφάνεια τής Τουρκίας ώς έζής:
α'. Έν Εΰρώπγι
"Αμεσοι κτήσεις.............. 1^*5,438
Άνατολική Ρωμυλία (αΰτόνομος επαρχία) 35,901
Βοσνία, Έρζεγοβίνη, | κατεχόμενα υπό „, ,.«,.
Σανδζάκιον Νάβι-παζάρ ( τής Αυστρίας
Βουλγαρία (ϋποτελής ήγεμονία)...... 63,972 326,376
β'. Έν Άσία
"Λμεσοι κτήσεις.............1,889,055
Σάμος (ύποτελής ήγε,χονία)........ 550 1,889,605
γ'. Έν Άφρική
Νομαρχία Τριπόλεως τής Βαρβαρίας . . . 1,033,350
Άντιβασιλεία Αιγυπτου . . .......2,987,000 4,020,35ο
Όθωμανική Αύτοκρατορία..............6,236,331
Πληθυσμός.
Άνεφέρααεν άλλοτε (δρ. «Ή,ιχερ. τής Άνατ. 1879» σελ. 88 καί
εξής) τάς διαφόρους άντιφάσεις αΐτινες παρουσιάζοντα! είς τό κεφά¬
λαιον τοϋχο ένεκα τής ελλείψεως άσφαλών είδήσεων. Έκτοτε ού-
δεμ,ία πρόοδος ήτο δυνατόν νά γείνν; ώς πρός τή ακρίβειαν τής
απογραφής τοϋ πληθυσμοΰ ένεκα των περιστάσεωντής χώρας, πλήν
των γενομένων άχριβεστέρων όπωσδήποτε άπογραφών έν ταίς αΰτο-
νομηθείσαις επαρχίαις Καί αύτό δέ τό επίσημον Όθω,ΐΛανικόν Η¬
μερολόγιον τοϋ τελευταίου ϊτους, πλήν τής διοικητικώς διαιρέσεως
τοϋ Κράτους καί τοΰ όνοματολογίου των ύπαλλήλων (αετά των τί-
τλων χαί βαθμών αυτών, ουδεμίαν άλλην σχετικήν πληροφορίαν
τεριεχει. Κατά γενικόν λοιπόν τρόπον, ό πληβυσμός τή; Όθωμα-
νικής Αΰτοκρατορίας ύπολογίζιται ώς ακολούθως.
•4.
50 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Άμ,εσοι κτήσεις :
Εΰρωπαιχή Τουρχία.......... 4,400,000
Άσιατιχή Τουρχία........... 16,132,900
Τρίπολις τής Βαρβαρίας......... 1,010,000
Τό όλον.....................21,542,900
Χώραι προνομιοϋχοι καϊ ύποτελεΐς :
Άνχτολική Ρωμυλία.......... 815,513
Βοσνίοτ,'Ερζεγοβίνη καί Νόβ'.-παζάρ . . . 1,326,440
Βίυλγαρία............... 1,995,701
Σάμος................. 38,255
'Αντιβασιλοί* Αιγυπτου......... 17,400,000
Το όλον.....................21,575,909
Όθωμανική Αΰτοκρατορία..............43,118,809
Φυλαί καί έθνικοτητες.
Είναι γνωστή ή ύπάρχουσα δυσχέρειαι περί την διαίρεσιν τοΰ
ιτλτ(θυσ[/.οϋ της Όθωμανικής Λΰτοκρατορίας κατά φυλάς. Τας
δυσχερείας ταύτας άνεπτύξαμεν έν έκτάσει ■ηδη έν τώ Ήμε-
ρολογίω τοΰ 1879 (σελ. 70 καί έν σημειώσεσι), ενταύθα δέ περιορι¬
ζόμεθα απλώς νά παραθέσωμεν ιδιωτικήν τίνα διαίρεσιν γενομέννιν
κατά προσέγγισιν βεβαίως υπο των κκ. Οΰβιτσίνη καί Παβιέ δέ-
Κουρτέλ1, ής έανήσθηιιεν ηδη καί έν τώ Ήμερολογίω τοϋ 1879
καί τής οποίας νεώτερα δίδόμενα δέν ύπάρχουσιν. Οί στατις-ικογρά-
ροι ούτοι έκτιμώντες τόν όλον πληθυσμόν τής Τουρκίας (των άμέ-
σων κτήσεων καί, έννοεϊται, έν τή πρό τοϋ ρωσσοτουρκικοΰ πολέ¬
μου καταστάσει, δπότε είς τάς άμέσους κτήσεις συμπεριελαμβάνον-
το καί ή Βουλγαρία, Βοσνία, κλπ.) είς 28 */2 έκατομμύρια, ύπολο-
γίζθυσι 13 '/2 έκατομμύρια ώς άνήκοντα είς την κρατοΰσαν φυλήν,
«οί δέ λοιποί, λέγουσι, παριστώσι ποικίλον κραμα λαών διαφόρου
χαταγωγής καί γλώσσης,» τό δποϊΌν έμοΰ μετά των Όθωμανών
διαιροϋσιν είς έπτά κοριωτέρους όμίλους, είς έκαστον δέ τούτων
άποδίδουσι τόν εξής πληθυσμόν :
1. Τουρχιχός 14,020,000 (έξ ών 300,000 Τουρχοαάνοι καί 220
ρπ;5βηΙ άβ ΓΕΐιιρΪΓΟ 0ΐίοππ8ΐ.» 1876.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
51
χιλιάδ. Τάταροι. 2. Έλληνολατινικος 3,520,000 (έξ ών 1,200,000
"Άλβανοί). 3. Σλαβικος 4,550,000, ήτοι 1,500,000 Σερδοκροάται,
3,000,000 Βούλγαροι, 32,000 Κοζάκοι καί 18,000 Λιποβάνοι.
4. Καυκασιανός 1,020,000 (έξ ών 1,000,000 Κιρκάσιοι κα! 20,000
Λαζοί). 5. ΊνδικΌς (Άθίγγανοι) 212,000. 6. Περσικος 3,620,000
ήτοι 2,500,000 Αρμένιοι, 1,000,000 Κοΰρδοι καΐ 120,000 Αρον-
σοι, Ματουάλοι, κλπ. 7. Σημιτικός 1,611,000 (έξ ών 1,000,000
"Αραβες, 160,000 Χαλδαϊοι, 158,000 Ίουδαΐοι καί 293,000 Συρο-
μαρωνΐται). —Τό όλον 28,553,000.
Κατά θρησκεύματα δέ διαιροϋσιν αυτόν ώς εξής : α'. Μουσουλ-
μάνοι 18,938,000. β'. Χριστιανοί 9,465,000 (έξ ών 3,225,000
τής Ανατολικώς Έκκλησίας, 2,920,000 ανήκοντες είς την
Βουλγαρικήν, 2,450,000 είς την Άρμενικήν, 620,000 είς την
Δυτικήν Εκκλησίαν, 195,000 διαφόρων ανατολικών αίρέσεων,
5,000 Διαμαρτυρομένη, Αρμένιοι)- καί γ'. Ισραηλιται 150,000
■περίπου.
Διοικητικη διαίρεσις.
"Η Όθωμανική Αύτοκρατορία διαιρεΓται διοικητικώς είς Νο[χοΰς
ή Νομαρχίας (Βιλαγέτια), Επαρχίας (Σανδζάκια), 'Τποδιοικήσεις
(Καζάδες) καί Δήμους (Ναχιέδες) ώς εξής:
ΝομοΙ έ*· ττ ΕύρωπαΐχΎ) Τουξ'χία.
1. Κωνσταντινουπόλεως, πρωτεύουσα ή όμώνυμος πόλις.
2. Άδριανουπόλεως » α »
■3. Θεσσαλονίκης » » »
4. Βιτωλίων (Μοναστηρ) » » »
5. Κοσσόβας » ή κωμόπολις Πριστίνα.
6. Ιωαννίνων » ή ομώνυμος πόλις.
7. Σκόδρας (Σκουτάρεως Άλβανίας) » »
Έν τώ ΆργΐΧΐΛάγει.
8. Των Νήσων τοϋ Α'ιγαίου, ·πρωτεύουσα ή Χίος.
52
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ή Βαλουκεσίρ.
ή Σμύρνη.
ή ομώνυμος πόλις.
Έν τΫ Μιχξίϊ Άσία.
9. Χου5αβενδικιάρ πρωτεύουσα ή Προϋσχ.
10. Καρασσή »
11. Άϊδίν »
12. Ικονίου »
13. Άγκυρας α
14. Άδάνων »
15. Διαρβεκΐρ »
16. Βάν »
17. Μπιτλίς »
18. Δερσίμ »
19. Χακκιαρί »
20. Έρζεροΰιχ(Θεοδοσ!θυπόλεως) »
21. Τραπεζοϋντος »
22. Σεβαστειας »
23. Κασταιχονής »
ή χωμόπ. Τζε.ιχισχεζέχ.
ή όμώνυμος χωμόπολις
» πόλις.
Έυ γϊ) Σνρία καϊ Άραΰία.
24. Χαλεπίου πρωτεύουσα ή όμώνυμος πόλις.
25. Συρίας » ή πόλις Δαμασκοΰ.
26. Μααιχουρέτ-οϋλ-Άζίζ (Μεσοποταμίας), ή κωμόπ. Χαρπουτ.
27. Μουσοϋλ πρωτεύουσα ή δμώνυμος χωμόπολις
28. Βαγδατίου . » » πόλις.
29. Χιδζάζ (Άραβία) » ή Μέκκα.
30. 'Τευ,ένης » ή πόλις Σαναά.
ή όμώνυμος πόλις.
» ι»
Έν τύ
31. Τριπόλεως Βαρβαρίας, πρωτεύουσα
32. Βεγγίζης »
Έν τω επισήαω τής Αΰτοχρατορίας 'Η.υ,ερολογίω (Σαλναμέ
σηιιειοϋτα! αεταξϋ των νομών καί ό τής Βοσνίας χϊί Έοζεγοδίνης
όστις, ώς γνωστόν, δυνάμει τής βερολινείου συνθήκης διοιχεΓται
■προσωρινώς υπό τής Αΰς-ροβυγγριχής κυβερνήσεως· μεταξίι δέ των
Ιπαρχιών ή νήσος Κύπρος, ήτις δυνάμει συνθήκας ιδιαιτέρας με-
ταζΰ τής 'Τψηλής Πύλης χαί τής Μεγάλας Βρεττανίας χατέχεται
προσωρινώς υπό τής τελευταίας.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
ωπαΐχη Τ όν ρκ ι α.
Νομές Κωνσταντινουπόλεως.
Επαρχίαι έξαρτώμεναι τοϋ νοαοϋ Κωνσταντινουπόλεως :
1. Έπαρχία Νικοαηδείας (Ίζαϊδ) περΐέχουσχ τάς (>-ο
53
() ρχ
Γ Άδάπαζαρ, 2 Καραμουσάλ, 3 Κάνδαρα, 4 Κέιβε.
2. Έπαρχία Μετρών (Τσατάλτζας) περιλαμβάνουσα τάς ύποδιοι-
κήσεις- 5 Μ. Τσεκμετζε, 6 Μικροϋ Τζεκμεδζέ, 7 Σηλυβρίας.
Πρός τούτοις α! ύποδιοιχήσεις (καΐ'μακαμλίχια) 8 Πριγκηπονή-
σων, 9 Βέίκοζ, 10 Χιλης καί 11 Κέίπουζε, ύπά-)ονται άπ'εϋβίίας είς
την νομαρχίαν Κωνσταντινουπόλεως.
Διοικητικώς περιέγει τάς περιφερείας :
Σταυροδρομίου (Μπέη-ογλου) χαί Γαλατα.
Βεσιχτασίοιι καί Βοσπόρου εΰρωπα'ιχης άχτής.
Σκουτάοεως χαί άσιατιχής άκτής.
Δηα,αρχιακά δέ τμήαχτα περιένει τα έξήςδέχα :
1. Σουλτάν Βαγιαζήδ. 6. Σταυροδροαίου καί Γαλατα.
2. Σουλτάν Μεν.αέδ. 7. Βουγιούκδερε (Βαβυρρύακος).
3. Δζεράχ πασσα('Τψω(χαΘείων). 8. Κάνλιδζας.
ί. Βεσιχτασίου (Λιπλοκιονίου). 9. Σκουτάρεως (Χρυσουπόλεως).
5. Γενίκ^οϊ (Νεο/ωρίου). 10. Καδήχιοϊ (Χαλκηδόνος).
Έχτός τούτων υπάρχουσι δη;α.αρνίαί καί εν ταΓς Πρινκηπονήσοις
καί έν Μακροχωρίω.
Νομός Άο'ριανουπόλεως.
Επαρχίαι ύπαγό,υιεναι είς τόν Νομόν
3 Έπαρχία Άδριανουπόλεως περιλαιιβάνουσα τάς ύποοιοικήσεις"
12 ΟύζϋΚορϋ 13 Μουσταφά πασά κιοπρουσοΰ 14 Χάβζα
* Διά των αριθμών τούτων καί των έν άρχ-7, έκάστης ΐΓϊΐαγραφου
δηλούται ό αυξων άριθμός των έπαρ/ίών καί ύποδιοικησεων.
54 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
5. Διδυμοτείχου (Διμετόκα) περιλαμβάνουσα τάς ύποδιοικήσεις· 18
Όρτάκιοι, 19 Δεδέαγατζ, 20 Σουφλί.
6. Τεσσαράκοντα Έκκλησιών (Κήρκ Κελίσα). Ύποδιοικήσεις· 21
'Α/ττέποΙι (Άγαθουπόλεως), 22 Μπαμπά-Έσκί, 23 Τύρνοβα,
24 Λουλέ Βουργάζ, 25 Μηδείας, 26 Βιζύης.
7. Καλλιπόλεως (Γκαλλίπολι). Ύποδιοικήσεις· 27 ΑΓνου, 28 Μυριο-
φύτουκαί Περις-άσεως (Σιάρκ κ,ιόι), 29 Κεσάνης, 30 Μαλγάρων.
8. Γκιουμουλτζίνας. Ύποδιοικήσεις· 31 Έσκιτζέ (Ξάνθης), 32
Άνή Τσελέπη. 33 Δαριδερέ, 34 Σουλτάν γερί.
Νομές
9. Επαρχίαι Θεσσαλονίκης. Ύι^διοικήσεις· 35 Στρωμνίτζης, 36
ΤΐΛθεϋί&υ, 37 ΑοιρΛνί|ζ, 3ο Άο^ι-λιοα^. ΖΖ Καρ^^-^Ιΐ
(Βερροίας), 40 Κ_ιοπρουλοΰ (Βελισσών), 41 Κασσανδρείας, 42
Βοδενών, 43 Γενιδζέ-Βαρδάρ (Γενιτσών).
10. Σερρών (Σερές). Ύζοδ'.οιχήσεις· 44 Δε(λίρ Χ'.σάρ, 45 Ζίννης,
46 Δζουμαα, 47 Μελενίχου, 48 Νευροκόπης.
11. Δράμας. Ύποδιοιχήσεις· 49 Σαρή Σιχπάν, 50 Καβάλλας.
Νομος Βιτωλίων.
12. 'Επαρχία Βιτωλίων (Μοναστηρίου). Ύποδιοικήσεις- 51 Όχρί-
δος, 52 Περλεπέ, 53 Δζουμαά, 54 Σερβίων1, 55 Φλωρίνης, 56
Κήρτζοβας, 57 Κοζάνης.
13. Πρεσρένης Ύποδιοιχήσεις- 58 Καλχάν δελέν, 59 Λούμας, 60
Γ^άχοβας.
14. Δεβρών (Λέιχπρε). Ύποδιοιχήσεις· 61 Έλβασσανίου, 62 Κάτω
Δεβρών, 63 Μάτας.
15. Κορυτζας (Γχ^όρουτζε). Ύποδιοιχήσεις· 64 Ζάρας, 65 Κολω¬
νίας, 66 Καστορίας (Κεσριε), 67 Άνασελίτσης (Σ^ατίστης).
Νομ,ός Κόσσοβας.
16. 'Επαρχία Πρΐστίνης. Ύποδιοικήσεις· 68 Ίπεκίου, 69 Περσό-
βας, 70 Κελχν, 71 Βελετζετρίνης.
1 Μετά την έχχώρησιν τής Θεσσαλίας τ^ Ελλάδι αί ϋποδιοιχή-
σεις Σερβίων, Φλωρίνης χαί Κοζάνης απετέλεσαν Ίδιαν επαρχίαν
(Μουτεσσαρΐφλίχιον).
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΝ 55
47. Σκοπείων (Οίισκ^ούπ). Ύποδιοικήσείς· 72 Ίστεπίου (Στοβών),
73 Παλάγκας, 74 Ραδοβίστης, 75 Κρατόβου, 76 Κοτζάνης, 77
18. Νόβΐ-παζάρ. Ύποδιοιχήσεις· 78 "Ακοβας, 79 Πράνας, 80 Πε-
ρεπολ, 81 Τεργοβίστης, 82 Μητροβίτζης, 83 Νόβι-παζχρ, 84
Νόβι-Βαρός.
19. Τασλίτζης. Ύποδιοικήοεις· 85 Άκτζέ Χισάρ, 80 Πόχας, 87
Γρόδας.
Νθ(λός Ιωαννίνων.
20. 'Επαρχίον. Ιωαννίνων (Γιάνγιοι). Ύποδιοικήσεις· 88 Ά'ιδονα-
τίου, 89 Φιλιάτων, 90 Κονίτσης, 91 Γρεβενών (Κρέπενε), 92
Μετζόβον·.
21. Άργυΐοκάττρου (Έργιρι). Ύποδ'.οικήσε'.ς· 93 ΠρεΐΛετ·?|ς, 94
Πωγωνιανης, 95 Τεπεδελέν, 96 Χειαάρρας, 97 Δελβίνου.
22. Βερχτίου. Ύποδ-.οικήσεις· 98 Ίσκαρπϊρ, 99 Αύλωνος, 100
Τιμούριτζας.
23. Πρεβέζης. 'Τχοδιοΐκήσεις- 101 Μαργαο-.τίου, 102 'Λλΐσέφιας
Νομος Σκόο'ρα.ς.
24. 'Βτταρχία Σκόδρας.'Γποδίθΐκήσεΐς· 103 Λεσίου, ΙΟί Μιροι-
τίας.
25. Δουράτζου (Δυρρα/ίου). 'ν-^οδ'.οικήτεις· ΙΟοΠεκλ'ίν, 106 Τι-
ράν, 107Σκτυάν, 108 Καβάιας.
Αιγηΐογ π έ Λ κ γ ο α
Νομος των Νησων τού Αΐγαίου.
26. Επαρχίαι Χίου (Σακήζ). Ύποδιο'.κήσεις· 109 Κώου (Ίστάν-
κ,ΐοϊ), ΙΙΟΨαρρών, 111'Ικαρίας (Καριότ), 112 Κϊλύμνου,
113 Λέρου.
27. Ρόδου. Ύποδιοικήσεις· 114 Σύμης (Σιονπεκι), ΙΙδΚάσσου,
116 Καρπάθου, 117 Χάλκης.
28. Λήμνου. Ύποδιοικήσεις· 118'Ιμβρου, 119 Τενέδου (Ποζδζά
Άδά).
56 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
29. Μΐτυλήνης (Μιδιλί). 'Τποδιοιχήσεις- 120 Πλωυιαρίου, 121 Μο-
λύβου, 122 Πούνδας.
( κ,

π ι α.
Νομός ΧουσΌ,βενοΊκιάρ.
30. Έπαρνία Προύσης. Ύποδιοικήσεις· 123 Ίνεχιολ, 124 Πιλε_
τζίκ, 125 Κεμλεί-χ (Κίου), 126 Μουδανίων, 127 Μιχαλητζίοι»,
128 Γενισεχέρ.
3ί.'Καρά χισάρ σαχήπ. Ύποδιοιχήσεις· 129 Πολοβαδ-ν, 130
Τζάλ,'ΐ31Σανδ·ηκλή, 132 Άζιζιέ.
32. Κουτάχ^ας (Κοτυαίου). Ύποδιοικήσεις· 133 Έσκί σεχέρ, 134
Σιμχβ, 135 θΰσάχ, 130 Κεδούς.
Νομός Βα,λουκεσίρ (Κα,ρα,σϊί).
33. Έταρχία Βαλουκεσιρίου. 'Ί'^οδιοικήσεις· 137 Άρτάχης (Έρ_
δίχ), 138 Άδραμυτίου (Έδρεμίτ), 139 Κυδωνιών (Άιβαλήχ)
140 Πανόρμου (Μπάνδηραα), 141 Πηγαδητζίου, 142 Κεμέρ
Έδρεΐλίδ.
34. Πίγας (Δαρδανελλίων). Ύποδιοικήσεις· 143 Έζίντ,ς, 144 Άϊ-
βαδζήχ, 145 Λαμψάκου.
Νομός Άϊσ'ίν.
35Λ'ΕτΓαρχία Σμύρνης (Ίζμίρ). Ύποδιοιχήσεις· 146 Βουρλών
(Βρυούλλων), 147 Όδεαησίου, 148 Πα'ι'νδηρίου, 149 Θυρών
(Τίρε), 150 Τσεσμέ (Κρήνης), 151 Φωχαιών (Φωτζετέϊν), 152
Νέας Έφέσου (Κου; Άτασή),153 Μενεμένης.
36. Άϊδίν (Ήλϊουπόλεως). Ύποδιοιχήσεις- 154 Ποζδογχν, 155
Πολδογχν, 156 Δεν.ζλή, 157 Σωχίων, 158Ναζιλλή.
37. Σαρου/άν. 'Τποδίθ'.χήσεις- 159'Αλασεχιρ (Φιλαδελφείας), 160
Άσμα, 161 Άχ/ισάρ, 162 Περγάμου, 163 Λεαιρτζί, 164 Σα-
λιχλίί, 165 Σώμα. 166 Τουργουδλή, 167 Κοθλα (Κολόης),
168 Κήρχ άγάδζ. 169 Κεδούς.
38. ΜΕντεσά. Ύποδιοιχήσε:;· 170 Πουδρουα, 171 Ποζογιοΰχ, 172
Ταβάς, 173 Κϊθπδζεγίζ, 174 Μάχρη, 175 Μαρμαρισίου, 176
Μυλάσου.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 57
Νομός Ικονίου.
39. 'Επαρχία Ικονίου. Ύποδιοιχήσεις· 177 Ήρακλείας ("Ερεγλι),
178 Έσπκεσάν, 179 "Λκ-σεχίρ, 180 Ίλγίν, 181 Μπέη-σενίρ,
182 Μοζχήρ, 183 Χαδίμ, 184 Σειδί-σενίρ, 185Καραμάν, 186
Καρά πινάρ.
40. Πουρδουρίου (Άλιχαρνασσοϋ). Ύποδιοιχήσεις· 187 Νεφτί, 188
Καρά άγάδζ.
41. Τεκχέ (Ά—αλείας). 'Τποδιοικήσεις· 189 Ά) αί», 190 Έλμα-
λή, 191 Άκσικί, 192 Κάς.
42. Χαμίδ (Σπάρτης τής Πισιδίας). Ύιτοδιοιχτ,σεις· 193 'Ε-
γιρδΐρ, 194 Ούλουπορλοΰ, 195 Καρά άγΐδζ, 196 Γιαλβάδζ.
43. Νίγδ-ης. 'Τποδιοικήατεις- 197 Ούρκοΰ (Προχοπίου). 198 "Αχ-
σεράν. 199 Πόρου, 200 Άραβισσώνος, 201 Νέβσεχίρ (Νεαπό¬
λεως τής Ιναππαδοκίας).
Νομός Άγκυρας.
44. Επαρχίαι Άγκυρας. 'Τποδιοικήσεις- 202 Άγιασοιι, 203 Μπά-
λα, 204 Μπέη παζάρ, 205 Τζηπτ,κ Όβασή. 206 Χαίμενέ, 207
Σιβρί χισσάρ, 208 ΜτιΛαληδζτ,κ, 209 Ναλλή Χάν, 210 Για-
πάν όβασσή.
45. Κτ,ρ ίτε/ίρ. ■Υ-τοΒ'θ'.χήσεις· 211 Κε-7/.ίν. 212 Μεδζιδιέ.
46. Καισαρείας (Καίσεριε). Ύποδιοιχήσε'.ς- 213 Ίνδζεσοϋ, 214
Δεβελί.
47. Γιοζγάδης. Ύποδιοιχήσει:· 215 Μπογαζλαγι_άν, 216 Τζορουμ,
217 Σανγουρλή, 218 Μαδέν.
Νθ[ΑΟς Άσ'άνων.
48. Άδάνων. Ύποδίοικήσεις· 219 ΤαρσοΟ, 220 Καρά Ίκπχλλή,
221 Μερσίντις.
49. "ΙτςΊλ. 'Τποϊιοιχ/,ϊεις- 222 Έρμενάχ, 223 'Λνααόρ. 224
Κιοΰλ-Νάρ, 225 Μούτ.
50. Μπερεχέτ νταγή. Ύποδιοιχήαεις- 226 Ίσλα/'.ε, 027 Μ-ουλα-
νήχ, 228 Παγ^άς, 229 Χάσχ, 230 Όσμανιέ.
51. Κοζάν. ΎζοδΓοιχΫ,σεις- 231 Χατζίν, 232 Κάρς η Ζουλχαδριέ,
233 Φενιχε ή Μπιλίνχΐθ!.
58 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Νομ,ός Διαρβεκίρ.
52. Έτταρχία Διαρβεκίρ (άρ/. "Αμιδα). Ύποδιοικήσεις· 234 Σιλ-
βάν, 235 Νίτζα.
53. Μαρδίν. Ύποδιοιχήσεις- 236 Δζέζερε, 237 Στέρναν, 238 Ότιέ,
239 Νασιμπίν, 240 Μιδιάτ.
54. Μαλάτια. Ύποδιοικήσεις· 241 Άχτζέ νταγ, 242 Βε/εσνί, 243
Χασενί Μανσου, 244 Κιά/τα.
Νομός Βάν.
55. Έπαρ/ία Βάν. Ύποδιοικήσεις- 245 Άσϊρέτ, 246 Χα'ιδαρα-
χλη, 247 Κεβάς, 248 Μέκς, 249 Έρδζίς, 250 Καρτζεκ^ίν, 251
Ϊρν,Λ,νχίίτ; ?59 Τοηρίο'ιί 253 Σιενγχ ΜαχαουΒ!, 254
Παρκίρ.
Νορ.ός Μπιτλίς.
56. Επαρχίαι Σάρδ (Σάρδεων). 'Τττοδιοιχήσείς· 255 "Αριβα, 256
Ρητβάν, 257 Σιρβάν, 258 Σασούν.
57. Μούς. 'Τποδιοιχήσεις· 259 Μπουλαντ,κλάρ αά Λαζκέρ, 260
Βϊρτο >χί Έ·/;:, 261 Γίϊν-Μο^, ?6?'Λ/λ*τ)άρ καί Σασον,
263 Χασοΰρ Τάσο, 264 Μουτίκης.
Νομός Δεριίμ.
58. Έπαρ/ία Χοζάτ. 'Τποδιοιχήσεις- 265 Τσεμεσχιζέχ, 266 Τζαρ-
σανδζάκ, 267 Όβαδζτ,κ.
59.Μαζικέρ8. 'Τποδιοιχήσεις· 268 Κτ,ζήλ Έκκλήσα, 269 Παχ.
Νομός Χακκιαρή.
60. Έπαρ/ία Τζ^ολεμέρκ. Ύποδιοιχήσεις· 270 Μ-είτ-ούλ-Σ^εβά
27ΐ'τσ>άλ, 272 Ίμαδιέ.
61. Γκεβάρ. Ύποδιοικήσεις· 273 Σ^εμδινάν, 274 Όραάν.
62. Έλβάν. '1*χοδιοικήσεις· 275 Νορδαΰζ, 276 Σ^ουχ-ιου/τί.
Νομός Έρζεροΰμ.
63. Έπαρχία Έρζιντζάν. *Τποδιοικήσεις· 277 Όβαδζίχ, 278
Κουρ'ου-Τσάν, 279 Κοζιτζάν, 280 Κεμάχ.
64. Μπαϊμπούρδ. Ύποδιοιχήσεις· 281 Μαζχέρδ,282 Μπασενλέρ, 283
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΙΣ 59
Τίρτζάν, 284 Χανές, 285 Κειφί, 286 Έσίρ, 287 Σιράν, 288
Κελχίτ.
65. Μπαγ,ιαζίτ. Ύποδιοικήσεις- 289 Άλισχερδ, 290 Άντάμπ, 291
Κιρκκλήσε, 292 Διαδίν.
Νομός Τρ«-ίζοϋντος.
66. Έπαρχία Τραπεζοϋντος (Τράπεζαν). Ύποδιοικήσεις- 293 Όρ-
δοΰ (Κοτύωρα), 294 Όφ, 295 Τρίπολις, 296 Βακούφ, 297
Σουρμ-ελί, 298 Κερασοθς, 299 Κιορελέ.
67. Λαζικής (Λαζιστάν). Ύποδιοικήσεις· 300 Χόαπα, 301 Αθή¬
ναι (Άτίνε).
68. Γκ^ουμουσχανέ (Χαλδείας). Ύποδιοίχησΐς- 302 Τυρόλ.
όν. Δζ_ιχν:κ [Σα^'γθυντο; .-, Λυ.!'70Λ }. Ι τΐθοιθΐΛ,,ο^ς· ουο υκ-
νια (Οΐνόη), 304 Τσαρσαμπϊ, 305 Μπάφρα, 306 Θέρμΐι, 307
Κάτισα.
Νομός Σιβάς (Σεβαστείας).
70. Έπαρ7ΐα Άμασείας. 'Τποοιοιχήσεις· 308 Όσμανδζίκ, 309
Κ^οπροί), 310 Λαδιλίκ,311 Μεδζίτ Όιζοΰ, 312 Μερζ^οΰν, 313
Κ^ουμους Μαδέν.
71. Τοχάτ. Ύποδιοιχήσεις- 314 Έρμπαά, 315Ζ·λε.
72. Σιβάς. Ύποδιοιχήσεις· 316 Νιξάρ (Νεοχαισάρε-.α), 317 Μπε-
λιέζ έλϊ, 318 Τήνος, 319 Χαφίχι, 320 Δαρεντέ, 321 Διβρίκι,
322 Άζιζιέ, 323 Κότς-Περ· 324 Κεσρούν.
73. Καραχισάρ-ι-Σ;αρχί. Ύποδιοιχτ,σεις- 325 Άλουτσερέ, 326
Χαμιδιέ, 327 Σουσε/ρί. 328 Κογι_οΰλ-Χισάρ.
Νομος Κασταμ,ονΐίς.
74. Επαρχίαι Καΐταιιονης. Ύποδιοιχήσεις· 329 Άράτς, 330 θύ-
σχουλούπ, 331 Ίνέπολις. 332 Τζίδα, 333 Ζαφράμπολου, 334
Τατάί, 335 Τάς Κιοπρι 336 Τόσια.
75. Μπόλου. 'Τποδιοιχήσεις· 337 Έρειλί (Ποντοηράχλεια), 338
1 Ή έ^αρχία Άαισοΰ διά τό εί^ορον χαί την σπουδαιότητα
τοϋ έν αύτη διενευγουαΐνου ζιιποζίου διοιχεΓτα; ΐνεςαρτητως τοι»
ναμοϋ. Μόνον δέ ώς πρός τόν διχαστιχον κλάδον ύπχγεται τω νομώ
Τραπεζοί3ντος.
60 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Μπαρτΐν (Παρθένιον), 339Λούζδζε, 340Γκέρεδε, 341 Γκι_οϊνούκ.
76. Σινώπης. 'Υποδιοικήσεις· 342 Στέφανη, 343 Μπόϊ-Όβασί.
77. Τσαγχιρί (Γαγγρών). 'Υποδιοικήσεις- 344 Τσερκέζ, 345 Κα-
λεδζίχ.
- γ (>ί α.
Νομος Χαλεπίου.
78. Έπαρχία Χαλεπίου. 'Υποδιοικήσεις· 346 Άδελίπ, 347 Ίσκεν-
δερονν (Άλεξανδρέττα), 348 Άντάκια (Άντιόχ$ια), 349
Τζ^ουιχποΰλ, 350 Μπιλάν, 351 Σονγονρ, 352 Χαρέμ, 353 Άϊν-
τάπ, 354 Κελίς, 355 Μεσ/ενέ, 356 Μαρέτ-οΰλ-Ούιχάν.
79. θυρφα. Ύποδιοιχήσεις- 357 Μπιρεδζίχ, 358 Ροί,μ-Καλέ, 359
Σερβέτζ.
80. Ζόρ. Ύποδιοιχήσεις- 360 'Ελμπ-ού-Κεαάλ, 361 Ρεές-ούλ-'Αϊν,
362 Ράκχα, 363 θύρμπάν, 364 Άσαρα.
81. Μαράς. 'Τποδιοιχήσεις- 365 Έλβεστάν, 366 Άντρίν, 367 Πα-
ζαρδζίχ, 368 Ζείτβύν.
Νομός Συρίας.
82. Έπαρχία Δαυιχσκοϋ. 'Γποδιοιχήσεις· 369 Μπχλαπέκ (ΊΙλιού-
•πολις), 370 Μπακά, 371 ΔζεΐΑπέλ Καλεμοΰν, 372 Χασεμπιά,
373 Ρασ^ά, 374 Νεμπέκ, 375 Βαδί-ούλ-'Λδζέμ.
83. Μπάλκα. Ύποδιοικήσεις- 376 Σάλτα, 377 Μαάν.
84. Βηρυττοϋ (Μπει'ρούτ). 'Τποδιοιχήσεις- 378 Σάιδα (Σιδών), 379
Σοίιρ (Τύρος), 380Μερδζ^ούν.
85. Χορίν. 'Τποδιοικήσεις- 381 Δζεαπέλ-δουροΰς, 382 Άδζελοίιν,
383 Κανιταρά.
86. Χάμα (Επιφανείας). Ύποδιοιχήσεις- 384 Δζειχπέλ-βερεκέτ, 385
87. Ταρα;χπουλους Σιχιχ (Τρίπολις Συρίας). 'Υποδιοικήσεις- 386
Χασχν-ούλ-Έκράδ, 387 Σαφετία, 388 Άκκ^ίρ.
88. "Αχχ^α ("Ακρη). 'Υποδ-.οιχήσεις· 389 Χιϊ?ί, 390 Τι,απέρια,
(Τι6ερι*ς), 391 Με^ό", 392 Νασιρά.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΙΣ 61
89. Λαζκιέ(Λαοοικείας).Ύποδιθίκήσεις- 393 Σι^οΰν, 394Μερκάπ.
90. Κουδοΰς-ΣερΙφ (Ίεροσολύμων1). Ύποδιοιχήσεις· 395 Χαλίλ-
Ραχμϊν, 396 Γάζα. 397 Λέδ (Λόδη), 398 Ίάφα (Ίόππη).
Νομός Μαμουρέτ-ούλ-Άζίζ (Μεσοποταμίας).
91. Έπαρχία Έργανή. Ύποδιοιχήσεις- 399 Μπάλο, 400 Σιβρίκ.
92. Μα«.ουράτ-οΰλ-Άζίζ. 'Υποδιοικήσεις- 401 Έγίν,402 Κεαπάν.
Νομος Μουσούλ.
93. Έπαρνία Μουσούλ. 'Υποδιοικήσεις- 403 Έρμπίλ ("Λρβηλα),
404 Ράνία, 405 Ρεβαντίς, 406 Σαλαχιέ, 407 Κιόί-σανδζάχ.
94. Σουλεϋμανιέ. Ύποδιοιχήσεις- 408 Μπχζμπάν, 409 Σεχέρ-
παζάρ, 410 Καραδάγ, 411 Γκ^οΐιλ-άιχπέρ, 412 Μερεχέ, 413
Δεχοΰκ, 414 Ζίγο, 41δΖιιχπάρ, 416 Σαντζάρ, 417 Άκαρα,
418 Ίμαδιέ, 4 19 'Λδι-ούλ-δζεβάζ.
Νομος Βα,γο^α,τίου.
95. Έπαρνία Βαγδατίου.'Τποδίθΐκϊισεις· 420 Χαγκΐν, 421 Χορα-
σάν, 422 Δελίμ, 423 Σαμάρα, 424 Κ^αζιμιέ, 425 Κ^ούτ, 426
Άννα, 427 Μενδελί.
96. Μπάσρας(Βασίρας). 'Τποδιοίχησις- 428 Κουρνά.
97. Χίλλε. 'Τποδιοιχήσεις- 429 Διβανιέ, 430 Σί4οιάβα,431 Σ^αμιέ.
98. Ίμαρέ.(Έπειδή έν τ/) έπαρχία ταύττ,, περιλαμβανούστ) πολλχ
μέρη τής έρήΐΑθυ, χατοιχοϋσι νοιιαδικαί (ρυλοιί, ών εκάστη ε-
/ει ίδιον σεί^ην ώς αρχηγόν, δέν ύπάργουσιν ύποδιοικήσεις.)
99. Κερμπελά.'Τποδιοιχήσεις- 432 Ζάρα,433 Νεδζέφ, 434 Χίνδιε.
100. Μουντεφίχ. Ύποδιοίχησις· 435 Σεβίχ-οΰλ-Σουγιούχ. ('Εχτός
τής ύποδιοιχήσεως ταύτης ύπάρχουσιν έν τή έπαρχία χαΐ άλ-
λα διαιχερίσματα χατοιχούμενα υπό νομαδιχών ιρυλών, διοιχου-
μενων δια των σεϊίχων αυτών.)
101. Χεδζέδ. 'Τποδιοίχησις- 436 Κατίο. (Τα —οί των ανωτέρω έ-
παρχιών λεχθέντα έφαρμόζονται χαί είς την επαρχίαν ταύτην.)
1 Έπειδή ή έπαρχία Ίεροσολύαων ένεκα των εν αύτη ίερών
■προσχυνημάτων Μουσουλμάνων, Χριστιανών χαί Ίουδβίων, χατέχει
εξαιρετικήν θέσιν, διοιχεϊται ανεξαρτήτως τοΰ
62
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Ά Ο (Ι 6 Ι Ο.
Νομός Χι£ζάζ.
102. Έπαρχία Δζίδδε. Ύποδιοίκησις- 437 Ράμιυι.
103. Μέκκει-μουκερρεμέ (Μέκκας). Ύποδιοικήσεις· 438 Σεβακίν,
439 Τα!"ρ, 440 Λεπέτ, 441 ΜασσοΟ.
104. Μεδινέι-μουνεβερρέ (Μβδίνης). Ύποδιοικήσεις· 442 Σελεύκεια,
443 Κογ^οΰμ,444 ΜεδαΝ,445 Τισφουν, 446 Ίέμπου-έλ-μπάχρ.
Νομός 'Υεμέντις.
105. Έπαρχία Σαναά. Ύποδιοιχήσεις- 447 'Ενές, 448 Γερίμ, 449
Χαζάζ,'450 Χατζέρ, 451 Χαδδέ, 452 Ρεδδά, 453 Γιεμέν (Ύε-
μένη), 454 Ζαμάν, 455 Σούδα, 456 Ίμράν, 457 Κιόκμπιαν.
106. Ταάζ. Τποδιοιχήσεις· 458 Τάτιε, 559 Χίδζριε, 460 Άδίν,
461 Μέκνι.
107. Χάδιδε (Χοδειδά). Ύποδιοικήσεις· 462 Άρίς, 463 Φιχκγιέ
464 Νερδζέλ, 465 Δζεμπέλι-ρι,αά, 466 Χατ'ζούρ, 467 Ζουγε-
διέ, 468 Ζεμπίρ, 469 Λίτζα.
108. Άσήρ. 'Γποδιοιχήσεις· 470 Μπενί-σε/έρ, 471 Δζεμπιέ, 472
Ριδζάλι-Άτα, 473 Γαμίδ, 474 Γάνγαρα, 475 Μαχαίλ.
Ά φ ρ ι χ ή.
Νομός Τριπόλεως Βαρβαρίχς
(Ταραμ.πουλούς-οΰ-Γάρ(Λ.π).
109. Έπαρχία Ταραμπουλους-οΰ-ΓάρΐΑπ. 'Γποδιοικήσεις· 476 Ζα-
βιέ, 477 Άδζιλάτ, 478 Γουρμπάν, 479 Μενσεμπέ.
110. Δζεμπέλ. 'Γποδιοικήσεις- 480 Ναλοίιτ, 481 Γαδαμί, 482
Χάΐρσα, 483 Κάστο.
111. Χονιιοίις. 'Γποδιοικήσεις- 484 Όρφελε, 485 Τερχοίιν, 486
Σέρτ, 487 Ζιλετέιν, 488 Μασλάτα, 489 Μασράτα.
112. Φίζάν. (Ή έπαρχία αυτή κατοικεΐται αποκλειστικώς υπό νο-
μαδικών φυλών.)
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 63
ΝοΐΑΟς Βεγγάζης.
113. 'Επαρχία Βεγγάζης. Ύποδιοιχήσεις· 490 Τζιδζαμπιέ, 491
Μπεραασιέ, 492 Οίίδζιλε, 493 Βετσάλου, 494 Άβακΐρ, 495
Δέρνε, 496 Μερΐτς, 497 Μπομικτόχ.
Έν ταΓς ΆφρικανικαΓς κτήσεσι τής όθω,οιανικής Αύτοκρατορίας
περιλαμβάνονται ή τε Ήγεμονία τής Τύνιδος (Τούνους ίμοιρετί) καί
ή Χεδιβεία τής Αιγυπτου (Μησήρι Χεδιβιγετΐ), περί ής γίνεται λό-
γος κατωτέρω έν Ιδιαιτέρα) κεφαλαίω.
Δημοσία Έκπαίδευσις.
'Ανώτε^αι σχ»Λη τοϋ Κράτον;.
1. Ανωτέρα. Πολιτικ,Υ] Σχολη
ύ—ο την προστασίαν τίς Α. Α. Μ. τοϋ Σουλτάνου.
Πρόγραμιχα : Άραβική, περσική, τουρκική καϊ γαλλική.—Μα-
θηματικά.—Φυσική.—Άνθρωπολογία.—Ίστορία.— Έθνο-
γραφία. — Πολιτική ο'ικονομία. — Γεωγραφία καί Στατι-
στική.—Νομικά.
Καθηγηταί : Εΐκοσι καί τρεΓς τόν αριθμόν.
Μαθηταί: Διακόσιοι τόν αριθμόν.
"Εν τί} σχολή ταύττ| εισί δεκτοί μαθηταί άνευ διακρίσεως φυλής
καί θρησκείας, πάσης τάξεως ύπήκοοι τής Α. Α. Μ. τού Σουλτάνου.
Ή σχολή κείται άπέναντι τοϋ ύπουργείου τής Δημοσίας 'Εκπαι-
οεύσεως παράτό Μαυσωλείον τοϋ Σουλτάν Μαχμοΰδ Β'.
2. Λύκειον «Σουλτανιέ».
Πρόγραμμα : Άραβική, περσική, τουρκική καί γαλλική ύπο-
χρεωτικαί, Κβοϊηββ ^Γβοςαβδ βί ΙαΤίηοβ Ιπίσης ύποχρεω-
τικαΐ καί έλληνική διά τοίις βονλομίνονς. ("Αλλοτε εδιδα-
σκοντο καί ή άρμενική καί βουλγαρική; άλλ'απο τριών ε-
τών αί θέσεις αύται καττ,ργήθησαν.)—Φυσική.— Μχθημα-
τικά.—Φιλοσοφία.—Ίστορία.— Γεωγραφία. — Ζωγραΐρική
καί Ίχνογραφία.—Διπλογραφία καί Γυμναστική.
64 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Διεύθυνσις : Τό προσωπικόν τής Διευθύνσεως σύγκειται εκ τοϋ διευ¬
θυντού, ύπο?ιευθυτοϋ, λογιστοΰ, γραμι/,ατέως, διερμηνέως,
ύπολογιστοΰ, ταμίου καί ίατροϋ.
Καθηγηταί : Τριάκοντα καί τέσσαρες τον αριθμόν.
Προγυμνασταί μετά τοϋ άρχιπρογυμναστοΰ : Δέκχ καί όκτώ.
Θεράποντες : Τεσσαράκοντα τόν αριθμόν.
Μαθηταί : 320 εσωτερικόν, 16 ήμίτροφοι χαί 63 εξωτερικόν (έκ δια¬
φόρων έθνικοτήτων τής Αύτοχρατορίας καί έξ άλλων Έπί-
κρατειών^.
'ΙΙ Σν/ολτ, «Σουλτανιέ» κεΓται εν Σταυροδρομίω εν τω Γαλατϊ-
Σεραιω.
3. Πολιτικτι Ίατρικτ) Σχολή.
Αυτή κείται παρά τί Βυζαντινά άνάκτορα παρά τ/) -7τύλν) Ά/οϋρ
καποϋ.
Πρόγραμμα : Άραβοπερσοτουρκική καί γαλλική γλώσσα καί πάν-
τα τα μαθήμχτα τής Ίατρικής έπιστήμης διδασχόιχενα διά.
τής τουρκικής γλώσσϊις.
Καθηγ^τοιί : Τριάχοντχ χαί 8ύω.
Μαθηταί ι Πενταχόσιοι μένρις έξαχοσίων.
Έντΐς τής σχολής ύπάρχει χαί νοσοκομεΓον μετά περιωρισμένοι>
αριθαοΰ' κλινών.
ΟΊ έκ τής σνολής ταύτης αποφοιτώντες, διορίζονται είς θέσεις δη¬
μοτικάς.
Καί έν τί) σχολί) ταύτν) γίνονται δεκτοί μαθηταί άνευ διακρίσεως
θρησκείαν η φυλής.
Σ η [λ. Ή Στρατιωτική Ίατριχή Σχολή ύπάγεται «Ίςτό επί των
στρατιωτικών ύπουργεΓον καί [/.νεία ταύτης γίγνεται έν τώ οικείω
τόπω.
4. Διδασκαλείον Σχολαρχείων.
5. Διο*αΐκαλεΤον Δ·ημοτικών.
6. Διδασκαλείον πρός μόρφωσιν ίιο'ασκαλισσών.
Τα τρία ταυτα ΔιδασκαλεΓα αποκλειστικώς άφωρισμένα πρός μόρ-
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
65
φωσιν διδασκάλων διά τα σχολεΓα των Μουσουλμάνων, δέν δένοντατ
ειμή μουσουλμανόπαιδας έξ αμφοτέρων των φύλων.
Είς τα τρία ταυτα διδασχαλεΓα διδάσκουσιν εΐ'κοσι καί είς καθη¬
γηταί, εξ ών ή διεθύντρια τού διδασκαλείου των κορασίων καί αί
διδάσκαλοι τής ζωγραφικής καί τής μουσικής εισί Μουσουλμανίδες.
Κατώτεραι σχο.Ιαί.
Έν Κωνσταντινουχόλει σχολαρχεΐα, προκαταρκτικαί σχολαί καί
δημοτικαί, αποκλειστικώς ωρισμέναι διά τί) μουσουλμα' ικον στοι¬
χείον αρρενων καί θηλέων, υπάρχουσι τριακόσια τριάκοντα όκτώ, εξ
ών εκατόν τεσσαράκοντα παρθεναγωγεΓα, τα δέ λοιπά αρρενων.
Πρόγραμμα των προκαταρκτΐκών σχολών : Άραβοπερσοτουρκική.
—Γαλλική.—Κοράνιον.—Ίστορία.—Γεωγραφία. — Μα6η-
ματικά καί Καλλιγραφία.
Πρόγραμμα των δημοτικών : Κοράνιον.—Άνάγνωσις. —Άριθμη-
τική.—Γράφη.—Θρησκευτικά.—Γεωγραφία κατ' επιτομήν.
—Ίστορία τοϋ όθωμανικαΰ Κρατους.—Γραμιχατική.
"Ο άριθμος των μαθητών των ανωτέρω σνολών ύπολογίζεται είς
18,000—20,000. Περί τοΰς διακοσίους δέ άριθμοΰνται οί διδάσκαλοι.
Τας δαπάνας των σχολών τούτων, εκτός μικρών ποσών, χορηγου-
μένων ιταρά των γονέων καί κηδεμόνων των [Λαβητών, λόγω διδά-
κτρων, καλύπτει το ύπουργεΓον τής Δημοσίας Έκπαιδεύσεως.
'Εκτός τούτων υπάρχουσι καί 'ιδίοσυντήρητα προκαταρκτιχά η
δ-ημοτικά σνολεΓα χερί τα τριάκοντα.
ΣχοΛαρχεϊα Έπαρχιων.
Καθ" όλην την Αΰτοκρατορίαν μένρι τής σήμερρν κατήρτισθη¬
σαν τριαχόσια εβδομήκοντα σχολαρχεΓα αρρενων, εις ά φοιτώσι περί
τας δέκα καί πέντε χιλιάδας «,αθτ,τών. Μεταςϋ τούτων δεν συαττε-
ριλααβάνοντα! τα Ίδιωτικά έκπαιδευτήρια των Μουσουλμάνων εν
Σμύρνγι, Προύσϊ), Θεσσαλονίκγι, Τραπεζοΰντι χαί Βηρυττω, καθώς
καί τα έν ταΓς χυριωτέραΐς πόλεσι χαί πρωτευούσαις νομαρχιών τίνων
«πό τίνων έτών καταρτισθέντα εύάριθαα παρθεναγωγεΓα.
Τί) επίσημον ημερολόγιον δέν άναφέρεΐ τόν αριθμόν των δηαοτι-
κών μουσουλμανικών σνολείων.
*5.
66
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Είς τασχολαρχεϊα ταυτα αποκλειστικώς φοιτώτι αμ
5ες, τό δέ πρόγραμιια αυτών είναι τό έν τοίς σγολαρν/ίίθ'.ς Κωνς-χντι-
νουπόλεως, εξαιρέσει τοΰ μαθήμα-τος τής γαλλικής γλώσσης.
Όρφα γο τ ρο φεϊογ.
Κείται πλησίον τοϋ τεμένους Σουλτάν Σελήμ, άνωθεν τής συνοι¬
κίας Τζιβαλίου.
Έν τούτω διαιτώνται περί τα διακόσια πεντήκοντα όρφανα μου-
σουλμανικής θρησκείας, διατηρεϊται δέ διά χορηγιών τής Κυβερνή¬
σεως καΐ συνεισφοραι ατοιχικών.
Έφορεύε'. τοϋ όρφανοτροφείου ό «Μουσουλ«.ανικΌς εκπαιδευτικος
Σύλλογος». ούτινος τα υ,έλη διδασκουσι τί έν τω προγράαματι μα-
Οήαατα δωρεάν.
Μεδρεσέδες.
Έκτ'ος των άνοίτέρω σ/ολών εν τε τί) πρωτευούσν; καί καθ* όλην
την Λΰτοκρατορίαν ύπάρ/ει μέγας αριθμός Μεδρεσέδων, ούς δυ-
νχταί τις να όνο;Λάσν·| ί ε ρ α τ ι κ α ς καί ν ο μ ι κ ά ς σ/ολάς. Αυται
συντγιροΰντχι δια των προσόδων των αφιερωμάτων, δι'ών έπροίκισαν
αύτάς οί Ίδρυται καί κτίτορες, σουλτάνοι, μεγιστανες ή κ*ί άπλοΓ
Ιδιώται. Έν αύταΓς φοιτώσι μαθηταί προηγμένης ήλικίας επί ετη
ττολλά καί άνευ ωρισμένης έποχής διδασκόμενοι κατ' αρχαίαν μέθο¬
δον την άραβικήν, Ορησκευτικα καί νομικά. ΟΊ μαθηταί ούτοι όνομά-
ζονται α ο χ τ ά δ ε ς καί κατα παραφθοραν σοφτάδες, εισί δέ πο-
λυπληθέστατοι εν τε τί) πρωτευούστι καϊ ταΓς έπ*ρνΐϊΐς.
Σχρατκύτιχαϊ σγοΛαί.
1. Άνωτέρχ Στρχτιωτικη ΣχολΫ) εν Ταξΐ[λίω.
ΙΙρόγρα;ο.ΐΛϊ : Άραβοπερσοτουρκική.—ΓοΛλιχή.—Τοπογραφί».—
Γεωγραφία στρατιωτική.—Γεωαετρία.—Τριγωνοαετρία. —
"Αλγεβρα.—Χηαεία.—Άργ'.τεκτονική.— Όδο^οιία. —Σί-
3ηρο3;οα;κή καί ό/υοωαατική.—Ίππασία.— Κτηνιατρικη.
—Ύγιεινή.— Χειρισαος δπλων.—Πολεμικήν τέγνη.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 67
Καθηγηταί: Διευθυντάς καί ύποδιευθυντής μετα εΐκοσι καί όκτώ κα-
θηγητών κα! όκτω ανωτέρων ύπαλλήλων της διευθύνσεως.
Μαθηταί : Τετρακόσιοι μέχρι πεντακοσίων.
2. Προκαταρκτικαί) Στρα,τιωταη Σχολή.1
Πρόγραμμα : Άραβοπερσοτουρκικτ| καί γαλλική.— Γεωαετρία. —
Τριγωνομετρία.—Κοσμογραφία.—"Αλγεβρα.— Γενιχή ίς·ο-
ρία.—Μηχανική.—Άρχιτεκτονική.— Ί/νογραφία καί Γυ-
μναστική.
Καθηγηταί ι Διευθυντάς καί καθηγηταί εΓκοσι καί ττέντε.
Μαθηταί: Διακόσιοι.
3. Κοιτώτερα,ι Στρα,τιωτικαί Σχολαί.
Τοιαύται ύπάρχουσιν όκτώ : Έν ϋο·{οΙ)Χ. Τσεσμε, παρά την 'Τ-
■ψηλήν Πύλην, Γκ^ουλχανέ (έντος των Βυζαντινών άνακτόρων),
Σουλτάν Μεχειχέδ (Φατίχ), Κοδζά Μουσταφά πασσά (έντος τοϋ
Τζιβαλίου), Βεσικτάς, Χρυσοπόλει, έν δύσι θέσεσιν, έν Τοπταση καί
έν Πασσά Καπουσί), καί έν Έγιουπίω.
Διδάσκαλοι : Έν ταΤς όκτώ ταύταις σ/ολαΐς διδίσκουσιν εβδομή¬
κοντα καί δύω διδάσκαλοι.
Μαθηταί : Ό άριθμος των φοιτώντων εις αύτάς ,χαθητών ύπερ-
βαίνει τοΰς δισνιλίους.
Έπιτηρηταί : Εκάστη σ/ολή έπιτηρεΓται υπο τριών αξιωματι¬
κών, ώστε έν ταίς όκτώ σνολαΓς ύπάρν/ουσιν εΓχοσι καί τεσ-
σαρες έπιττιρηταί.
4. Στρα,τιωτικ,ή Ίατρικτι Σχολή
έντός των Βυζαντινών άνακτόρων.
Διευθυντάς : Μάρκο πασσίς στρατηγός (οερίχ).
Ύποδιευθυντής: Ά/μέτ πασσας άντιστράτηγος (μίρι-λιβά).
Έπόπτης : Χασήα έφένδης άντισυνταγαατάρχης.
Καθηγηταί έπίτιμοι ι Σπυρίδων Μιυρογένης έφένδης βαθμοΰΜπα¬
λτά- Σέρβιτζεν έφένδτ,ς βαθιιοϋ α' τάξεως, α' βαθμοϋ.
Καθηγηταί τακτ'.κο! : Φα'·χ πασσϊς (Δελασούδα), Καλλίας έφένδης
β' βαθιχοΰ ΜουτεμαΊζ, οί συνταγματάρ/αι- Αριστείδης Ζώ-
1 Ή σ/ολή αυτή χεΤται έν τω περιβόλω τής πρώτης.
68
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
τος βέης, Άντρανίκ βέης, Φερδινανδ βέης, Άλέξανδρος
Ζιυηρός βέης καί Σαι^π βέης, οί άντισυνταγματάρχαι- Άγ-
κόπ βέης, Παυλάκης (Φενερλής) βέης, Άχμέδ Χιλμή βέης,
Μεχμέδ' Νουρη βέης, Ναφίζ βέης, Χουσε'·ν Ρεμζή βέης καί
Βοκόνσκι βέης (Πολωνός), έν δλοις δέκα καί εξ μεθ' έτέρων
εΐκοσι καί πέντε καθηγητών καί ύφηγητών διαφόρων στρα¬
τιωτικών βαθμών αντισυνταγματάρνου, ταγματαρχου και
λοχαγοΰ.
Μαθηταί ι Έσωτερικοί ~ερΙ τοΰς τετρακοσΐους πεντήκοντα, έξωτε-
ρικοί δέ περίτοΰς πεντήκοντα.
5. Προκ«τ*ρκτικ,Υ) Στρατιωτικνι Ίατρικη Σχολη,
έντος των Βυζαντινών ανακτόρων.
Καθηγηταί : Δέκα καί εξ.
Έπιτηοηταί ι Έπτα αςΐωιχατΐχοί.
Μαθηταί : Περί τοΰς διακοσΐους.
Σ η μ. Έν μέν ταΓς στρατιωτΐκαΓς σνολαΓς γίνονται δεκτοί απο¬
κλειστικώς μουσουλμανόπαιδες, των μή μουσουλμανικών κοινοτή-
των, ώς γνωστόν, απηλλαγμένον τής στρατιωτικής υπηρεσίας- άλλ*
εν τε τγί στρατιωτικγ) ΐατρικν) σχολΫ| καί έν τί] προκαταρκτικ·^ αυ¬
τής φοιτώσι υιαθηταί έξ δλων των έθνικοτήτων τής Αΰτοκρατορίας
ίνευδ'.ακρίσεως θρησκείας.
'Εντϊς τής Ιατρικής στρατιωτικής σχολής ύπάρνει καί νοσοκο¬
μείον μετά εκατόν κλινών, εις ο γίνονται δεκτοί άσθενεΐς έξ δλων των
κοινοτήτων.
Πλήν των Παρασκευών χαί Κυριχκών, καθ" έκαστην έν τή σνολή
ιταρευρίσκονται Ίατροί, χειρουργοί καί μαΓαι, ίπισκεπτόμενοι δω-
ρεάν τους προσερχομένους πολυπληθεΐ'ς άσθενεΐς.
6. Ναυτικτι Σχολ-η, έν Χάλκγι.
Έν τή σ/ολή ταύτη διδάσκουσΐν εΓκοσι καί τρεΓς καθηγηταί τχ
έν^τω ιτρογράα;α.ατι ωρισμένα ε'ιδικά τγ) σ/ολή μαθηματα.
Είς την σχολήν ταύτην γίνονται δεκτοί μόνον μουσουλμανόπαι-
δες διΐ τον αυτόν λόγον, δι' όν καί ή στρατιωτική σ^ολήδέν δένεται
ητάς έκ των μή μουσουλμανικών κοινοτήτων.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 69
έν τω Ίπποδρομίω.
Έν τω Πολυτεχνείω, είς ο γίνονται δεκτοί μαθηταί ανευ διακρί-
«τεως θρησκείας, έκτός τής άραβοπερσοτουρκιχής γλώσσης καί των
στοιχειωδών μαθημάτων διδάσκονται 300—350 μαθηταί καΐ τάς επο¬
μένας τέχνα; : μηχανικήν, σιδηρουργικήν, λεπτουργικήν, κοσμητι-
κήν, επιπλοποιΐαν, λιθογραφικήν, τυπογραφικήν, ζωγραφικήν, βιβλιο-
δετικήν, κατασκευήν στοιχείων, ύποδγ|ΐχατοποιίαν καί άλλας παρο¬
μοίας.
Διεύθυνσις καί προσωπικόν καθηγητών απαρτίζεται εκ δέκα καί
εςπροσωπων.
'Εντος τοϋ ύπουργείου τοϋ Έμπορίου, έν τω τμτ,α,ατι των Δασών
καί Μεταλλείων συνέστη σ/ολή Ιδιαιτέρα, εις ην φοιτώσιν οί βουλό¬
μενοι να διορισθώσιν εις θέσεις εποπτών κα'ι μϊ)7ανικών των δασών
καί μεταλλείων.
Πλήν των στρατιωτικών σ/ολών ύπαγοαένων τ/ί δ'.καιοδοσία τοϋ
ύπουργείου των Στρατιωτικών, τής ναυτικής, εξαρτωιχένΤ|ς εκ τοϋ
ύπουργείου των Ναυτικών, καί τοϋ πολυτεχνείου έκ τοϋ ύπουργείου
τοϋ Έιχπορίου, αί λοιπΐί μουσουλμανικαί σχολαί ΰπάγονται τω υ¬
πουργείω τής Παιδείας (Μααρίφι Ού>Λΐμιγέ Ναζαρετί), τερ,.λαα-
βάνοντι δύο συμβούλια, το διοικητικόν κΐί το έξελεγκτικόν, 5·.α:ρού-
μενα είς διάφορα τμήματα.
Μουσταφά πασσά ς, ύπουργος καί ανώτατος ■π^όζΖ^οΐί.
Μέλη τοΰ διοικητικόν συμβουλίου.
Άνμέτ Χαμδή εφένδης, διευθυντής τοΰ εςελεγκτικοΰ τιχήαατος, εν
ω κα'ι τό επί τής εκδόσεως βιβλίων καί των τυπογραφείων.
Άζίζ βέης, διευθυντής τοΰ επί των ανωτέρων σ/ολών τυ,ήαϊτος καί
αρχιγραμματεύς τοΰ συμβουλίου, φέρων τον πολιτικόν βαθμόν σα"
νιέ μουτεμαίζ (β' βαθμοΰ α' τάξεως).
Χελία έοένοης, διευθυντής τοΰ επί των σ/ολαρχείων (ρουσδιέ)
ματος, φέρων τον πολιτικόν βαθμόν ρουτπέ-ι-ούλιϊ σίνφι σανί
βϊθμοϋ θ' τάξεως).
70
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Δζεβδέτ έφένδης, διευθυντής τοΰ επί των δηΐΑοτικών σχολείων (σηπ-
γιάν) τΐΛήματος, φέρων τον πολιτικόν βαθμόν σανιέ [/.ουτε|Λαϊζ (β'
βαθμοϋ α' τάξεως)
Μα/ζάρ βέης, διευθυντής τοϋ λογιστικοϋ τιχήματος, φέρων τόν πολι¬
τικόν βαθαόν ρουτπέ-ι-οΰλιά σίνφι σανί (α' βαθμοΰ β' τάξεως).
ΜενΐΛ,έτ βέιης, γενικάς γραμματεύς, φέρων τόν βαθμόν σανιε σινφί
σανισί (β' βαθμοϋ β' τάξεως).
Τμήμα έξελεγκτικόν.
Σακίρ έφένδης, έξελεγκτής των τουρκικών βιβλίων.—Ναή;Λ βέης'·
έξελεγκτής των έλληνικών καί γοΐλλικών βιβλίων, φέρων τ'ον πολιτι¬
κόν βαθμόν σαλισέ γ' βαθμοϋ.—Άβραχμ έφένδης Βαπορίδης, έπιθεω-
ρητγις των τυπογοαΏεϊων και βιβλιοπωλε'ων, οέρων τον πολιτικόν
βαθμόν σαλισε γ' βαθι/.οΰ.— Μικαέλ έφένδης 'Λστσιάν, έξελεγκ-της,
των άρμενικών βιβλίων καί επιθεωρ·ηττ,ς των τυπογραφείων.
Έλληνική έκταίδευσις.
Την ανωτέραν έν Τουρκία ελληνικήν εκπαίδευσιν ΙκπροσωπεΓ
*Ηέν Φαναρίω ΜέγάΛη τον Γ.ΣχρΑϊ)
*Η σχολή αυτή, διάδονος τής επί Βυζαντινών παρά τω Πατριαρ-
χείω λειτουργούσης Οίκουμενικής Σ/ ολής, άνασυνέστη ά-
]Λεΐως μετα την άλωσιν υπό τοϋ άοιδίμου πατριάρνου Γενναδ'Όυ το!>
Σχολαρίου· δ'.ακοπέντων των ααΟηΐΛ.άτων αυτής, ό ■πατριάρνης Καλ-
λΐνικος Β' 5 Άκαρνάν, χορηγοϋντος τοΰ άειυινήστου Μανωλάκη τοϋ
εκ Καστορίας, αποκατέστησεν αυτήν τω 1691, μεταρρυθι/,ισθεΓσαν
τω 1803 καί καθιδρυθεΐσαν έν Ξηροκρήντ).
Σχ.οτζοζ τής σχολής, έ/ούσης άλλοτε /αραχτήρα φιλοσοφικόν καί
θεολογικόν, εστίν ή μόρφωσις διδασκάλων. Ό κύκλος των μαθημάτων
σήμερον δρίζεται όκταετής, έν Ίσαρίθμοις τάξεσιν, ών τρεΓς τοΰ
ιτνολαρ^είου, τέσσαρες τοϋ γυμνασίου, τής ανωτέρας έ/ούσης /α-
ριχκτήρα άκαδηααικόν.
Πρόγραμαα : Έκτός των έλληνικών καί των έγκυκλίων μαθ-ημά-
των διδάσκεται έκ των ξένων γλωσσών ή λατινική (έν πέντε"
Ιτεσιν ώς καί αί λοιπαί), ή τουρκιχή χα'ι ή γαλλική.
Διάσημοι διευθυνταί τής σνολής έχρηΐΑατισαν, μετί τους έν τω
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ "·!
ΙΕ', ΙΣΤ' καί ΙΖ' α'ιώνι Ζυγομαλαν, Κορυοαλέα, Αλέξανδρον Μαυ-
ροκορδάτον, κλπ., οί άείμνηστοι διδάσκαλοι τοΰ γένους Εΰγένιος ό
Βούλγαρη, Σέργιος ό Μαχραΐος, Δωρόθεος ό Πρώιος, Κο^νσταντη,ος
δ Κούμας, Σαμουήλ ό Κύπριος, Νικόλαος ό Λογάδης χαί έφ' ημών
δ Εύστάθιος Κλεόβουλος, διαδεξάμενος τόν Αλέξανδρον Λάσχαριν.
Τοϋ Κλεοβούλου διάδοχοι εγένοντο ό νυν μητροπολίτας Νικοαηδείας
Φιλάθεος Βρυέννιος, ό Καισαρείας Ιωάννης 'Λναστασιάοης και ο
άρχιμανδρίτης Γρηγόριος Παλααάς, διευθύνων άπο τοθ 1878 μέχρι
σήμερον. ( , , » ^,
Καθηγηταί : Άναγράφονται νυν έν τω προγραμματι Ιο, ών οιοα-
σκουσιν οί 13, των δύω άρχαίων τοΰ γένους διδασκαλιών Ί.
Φιλαλήθους καί Άντ. Χαριλάου θεωρουμένων ώς έτπτίμων
καθηγητών.
Μαθηταί : Μέχρι τέλους δβρίου ήσαν εγγεγραμμένοι υπέρ τοΰς 720.
Ή βιβλιο6ή/η τής σχολής περιλαμβάνει 7,000 περίπου τόμων,^έν
οΐςκαί /ειρόγραφα- εχει δέ πλουσίας συλλογάς φυσικής χά1- ;/.ημ«*5
ώς καί φυ'σιχ'οϊστορικήν, δώρημα τοϋ 7-ρώην ήγεαίνος Μολδαυίας
Μιχαήλ Στούρτζα χαί τοϋ έν Παρισίοις Γ. Κορωνιοϋ.
Πόροι τής Σ/ολής εισί τα έχ των είσ'.τηρίων είσ^ραττόαενα χατ
ετος (1200 περίπου λίραι όθωμ.), τα έκ τοϋ έν Βασσαραβία^κτήμα-
τος άποφέροντός ετήσιον 700 περίπου λίρας, τα έκ των έν τοΓς ίεροις
ναοΓς τής πρωτευούσης περιαγομένων οίσχων 300—400 λιραι ετη¬
σίως, όλίγιστα δ'έκ μΐκρών τίνων οίχιών, καί έργαστηρίων. χα·. τελος
λίρας όθωμ. χατ' ?τος 400—500 χατϊ μέσον ό^ χορηγεΓ ή Αδελ¬
φότης οΞηροχρήνη».—Δαπάναι ετήσιαι 3,400 λιραι.
Ή σχολή έφορεύεται υπο τετραμελοΰς έφορίας, αποτελούμενης ε¬
κάστοτε έξ ενός συνοδικοϋ άρχιερέως τοϋ χαί προέδρου, ενός μελους
τοϋ Έθν. Μικτοϋ Συμβουλίου, τοΰ χατά καιρόν ·π::οέδρου τής «Έ.^0-
κρήνης» χαί ενός τετίρτοο λαμβανομένου εκ τι·,; ΐΊ.τ.^γ./.ι,'-, τα-.οι·,.
Μετά την Μεγάλην τοϋ Γ. Σχολήν εξέρχονται
τοιούτου εκ της εμποριχης ταςεως εκΛΕ/υινιν, ν^-. ^ -^' ·_ .'_, ·
έοοοίαν αυτής ά-οτελοϋσι νυν οί εξής : ό μητροπολιτης ΜιτυΛί,νης
Κωνσταντίνος, ποόεδρος, Ν. Γεωργιάδης, μέλος τοϋ 'Εθν Μ. 2-υμ-
βουλίου, Ίάκωβος έφένδης Άρτεμιάδης κα'ι Ν. Θ. Σουλλιοης, ως
πρόεδρος τής «Ξηροκρήνης».
72
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ί
-.*
Ή έν Χ&ΐχη Έμποριχη ΣχοΛη,
ιδρυθείσα κατά τό ετος 1831. Ή σ/ολή αΰτ-η διατελοϋσα ανέκαθεν
υπό την προστασίαν τοϋ έν Κωνσταντινουπόλει συστήματος των
'Ελλήνων έμπόρων, σκοπόν κατά τόν κανονισμόν αυτής προτίθεται
τουτο μέν την ώς οίον τε τελειοτάτην παρασκευήν νέων μελλόντων
νά έπιδοθώσιν είς τό εμπόριον, τουτο δέ την παρασκευήν νέων μελ.
νόντων νχ σπουδάσωσιν επιστήμην.
'Η σχολή [Λεταρρυθμισθεΐσα κατά τό 1881-82 περιέλαβε πλήρη
τόν κύκλον των γιψ,νασιακών μαθηαάτων, εύρυνθέντος σύναμα καί
τού κύκλου των έιχπορικών.
'Η όλη σχολή, διαΐρουιχένη είς προγυ,ανάσιον καί γυμνάσιον, σύγ-
κειται έξ όκτώ ένιαυσάον τάζεων τό μέν προγυμνάσιον εχει 3ύο ε-
νιαιισίους τάξεις, τό δέ γυμνάσιον εξ.
Έκτός τής αρχαίας ελληνικάς γλώσσης διδάσκεται καί ή λα-
τινική.
Έκ των ξένων γλωσσών διδάσκεται ή γαλλιχή έν έκτάσει, ή γερ-
μανική, ή αγγλικη καϊ ή τουρκική.
Οί μαθηταί κατά τό σχολικόν ετος 1881-82 ήσαν 185, άπαντες
έσωτερΐκοί. Αί γενόμεναι δαπάναι ήσαν 8,000 λιρών όθωμανικών.
Οί «.αθηταί ίποτίνονςιν ετησίως δίδακτρα λίρας όθ. 50.
Διδάσκουσιν έν αΐιτν) καθηγηταί καί διδάσκαλοι ιχετά τοϋ διευ¬
θυντού 19.
Ύπάρ/ουσιν έν αότν) πλούσιαΐ συλλογαί τοϋ /ηιχ'.κοΰ έργαστη-
ρίου, όρ·)άνων τής πειραΐΑατΐκής φυσικής, όρυκτών, κτλ. Έχει βι¬
βλιοθήκην αξίαν λόγου.
"Ε/ι! νοσοχομεΓον κχ·. ιδιαίτερον ιατρόν κατοικοϋντα έν ττβ
"Εχει έφΤ||χέρίον Γδΐον έν τω να'ιδίω τής σνολής, κειαένης ώς
γνωστόν εν τί) '^ονΫ^ τής Παναγίας επί θέσεως τεοπνοτάτης.
Ή σχολή έφορεύεται υπό τριμελοΰς έφορίας· εφοροι νυν αυτής
εισίν : Δ. Ν. Τααβάκος, Δημήτριος έφένδης Γενιδουν.ας καί Αν¬
τώνιος Γεωργιάδης. Διευθυντάς δέ Δ. Δηαητριάδης, άλλοτε γυμνα-
σιάρχης έν βεσσαλονίκγι.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 73
Ή έν ΧάΛχτ) θεοΛογιχΎ ΣχοΛτ
ιδρυθείσα κατά τό 1844 επί τοϋ πατριάρχου Γερμανοΰ. ' Αυτή ούσχ
τέλειον γυμνάσιον μετ" άκαδημαϊκών μαθημάτων φιλοσοφίας, φιλο-
λογίας κα'ι θεολογίας, εχόντων κύκλον όκταετή, κατά τό εσχάτως
υπο τής Μ. Έκκλ-ησίας έπικυρωθέν πρόγραμ,χα, σκοπείτήν παρα¬
σκευήν θεολόγων τής Άνατολικής ΈκκλΐΓ|σίας.
Πλήν τής λατινικής έκ των ξένων γλιοσσών διδάσκοντος ή τουρ-
κιχή,ή γαλλική κα! ή σλαβωνορρωσσική."Εχει βιβλιοθήκην αξίαν λό-
γου, περιλαμβάνουσαν πίρί τάς 7,000 τίμιον, έν οίς πολλά σπουδαΐα.
χειρόγραφα ίίλης προ πάντων θεολογΐκής. Διοάσκουσιν έν αύτϊ) 13
καθηγηταί, δ 8έ άριθιιίις των [χαθητών, πάντων έν αυτή διαιτωαέ-
νων, ανέρ/εται είς 8"). Ή σνολη συντηρεΓται έκ των άρ/ιερατικών
ετησίων εισφορών, αναλόγιυς τής έπαρ/ιακής εκάστου επιχορηγή¬
σεως, καί έξ έκτάκτων συνδροιχών. Ή όλική έτησία δαπάνη άνέρ-
/εται, είς 3 '/,—4 χιλ. λιρών. Ή σ"/ολή άπό τοϋ 1872 διευθύνεται
υπο τοϋ αρχιμ. Γερμανοϋ Γρηγορϊ- εφοροι δ' αυτής εισίν οί έκ των
συνοδικών αρχιερέων, καθ" ά νενόιχιστοα, ό Έφέσου Άγαθάγγελος, ό
Μιτυλήνης Κωνσταντίνος καί ό Βάρνης Κύριλλος.
Έν δέ ταΓς επαρχίαις ανωτέρα έκπαιδευτήρια τής γυμνασιακής
παιδεύσεώς εισίν :
Ή έν Ίωαγγίνοις Ζωσψαία ΣχοΛτ
ιδρυθείσα τώ 1828 υπό των άοιδίιχων Ζωσιααδών καϊ έκ των κλη-
ροδοτγιμάτων αυτών έκτοτε συντηρουμένη. Ή οιάσημος αυτή σχο-
λή, έν γι έσχολάρ^ησαν χαί έδίδαξαν ό Γεώργιος Αίσωπος χαΐ δ Ά-
ναστάσιος Σαχελλάριος, διαπρεπεΓς μαθηταί τοϋ επιφανοΰς τοϋ γέ-
νους διδασκάλου Ψαλίδα, καταρτ'.σθεϊ'σα είς τέλειον γυμνάσιον ά πό
τοϋ 1852, απλέτου ΐρωτισμοΰ κατέστη έστία. Περ! ταύτης διευθυνο-
μένης ί-πο τοΰ 1880 υπό τοϋ παρ'ημίν γνωτοΰ Μιλτΐάδου Πανταζή,
ζροΰμεν πλείονα έν τώ τίυ.εζολογ'.ω τοΰ 1884.
1 Ή μονή τής Άγίας Τριάδος, έν ν, κείται ή 7/ολή, άνεχαινίσθη
υπο τοΰ πατριάρ/ου Μητροφάνους, κτιο-Οείσχ κατά την παράδοσιν
υπό τοΰ μεγαλωνύαου πατριάρχου Φωτίου.
74
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Ή εν Σμύρνη ΕναγγεΛνγ.Ύ
ιδρυθείσα τω 1723. Αυτή έκπεσοΰσα άπό τοϋ 1809, έπανέλαβε την
αΓγλην αυτής κατά τό 1813, σχολαρχοΰντος τού τζολΧαϋ Βενιααίν
τοϋ Λεσβίου. Μεταρρυθιχιθεϊσα δέ κατατό 1828 επί τής διευθύνσεως
Άβραιχίου τοΰ Ό.υιηρόλου μετετράπη εις τελείαν γυμνάσιον τω
1845 επί Χρυσοβέργου. Την σχολήν ταύτην διευθύνει νυν ό παρ'
ημίν γνωστος ΜατθαΓος Παρανίκας, διαδεξάμενος τόν Κωνσταντίνον
Εανθόπουλον.
Τό έν Χίω Γνμγάοηονι
είς ο μετετράπη τω 1859 ή από τοΰ 1840 προύπάρχουσα σχολη.
Πρός τοίς έγκυκλίοις ααθήμασι διδάσκονται έν αύτω καί τα εαπο-
ρικά. "Ενει άξίόλογον βιβλιοθήκην περιλααβάνουσαν καί την τοϋ
Κοραή, άριθμοϋσαν δέ περί τάς 10,000 τόαων.
Τό έν Σάμω Πνθαγόρειον
είς ο μετετράπν) αετα την των πραγμάτων έν τή νήσ ι αποκατά¬
στασιν ή άπί) τοϋ 1757 ύπάρξασα έν αυτή σ/ολή. Γυμνασιάρχης
νυν αύτοΰ Κων. Γεωργιάδης.
Τό έν ΜιτνΛήνΎΐ Γνμνάοιον
ίδρυδέν τω 1840 έτελειοποιήθη τώ 1861. Περιλαμβάνει αξίαν λόγοο
βιβλιοθήκην έξ όκτώ χιλιάδων τόμων. Γυμνασιάρνης νυν αθτοϊϊ
Γρηγ. Βερναρδάκης.
Τό έν Τραπεζονντι Φροντιατήριον
όπερ ίδρυθέν κατά τα μέσα τής 17 έκατονταετηρ ίδος, διατελεΓ μέχρ
τοϋ νυν έστία φωτισμοΰ· διευθύνεται δέ άπό έτών υπό τοΰ
φιλολόγου καί παιδαγωγοΰ Ιωάννου Βεργάδου.
1 Μετά την πανωλεθρίαν τοΰ κατά αάρτιον τοΰ 1881 έπισυμβάν-
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 75
Προσέτι δέ τό γυμνάσιον 'Λδριανουπόλεως, τό τής Θεσσαλονίκης,
ίδρυβέν τω 1870, τό των Σερρών καί τό των Βιτωλίων, όπερ διευ-
Θύνει νυν δ περισπούδαστος Ιωάννης Δέλιος.
Ίάιωτιχά έκπαιδεντήρια έν Κωνστ)πόΛει.
Ελληνικόν Λύκειον Ά.Ταγη καί Χρ.
Τί) Λύκειον τουτο, άριθμοΰν βίον 12ετή άπό τής συστάσεως αΰτοϋ,
διήρηται είς 3 τμήιχατα, τό δημοτικόν μ-ετά τριών τάξεων, τό σχο>εΓον
μετα τριών επίσης τάξεων καί τό γυμνάσΐον αετά τεσσάρων, κατά τό
πρέγραααα των έν Ελλάδι γυ.,Ανασίων, διερρυθρ.ισ;Λένον πρός τό
τής Μ. τοϋ Γένους Σγολής, τί) προσθήκ·/) των εμπορικών, διδασκο-
μενων θεωρ'ητικώς τε καί τυρακτικώς. Έκ των ξένων γλωσσών πλήν
τής λατινικής διδάσκεται καί ή τουρκική καί ή γχλλι/-γ| έν έχτάσε^
ή αγγλικη καί ή γεραανική. Μαθητάς άριθμε? έν όλω περί τοΰς
230, έξ ών 55 εισί τρόφιιχοι, Ίσάριδαοι ήμιτρόφιαοι. οί δέ λοιποί έ-
ςωτερικοί. ΟΊ έν αύτω διδάσκοντες καβηγηταί κχ! δίδάτκαλοι άνέρ-
χονται είς 27. Ή πρός συντήρησιν αΰτοϋ έτητία δαζάνη ύπολογί-
ζεται ε'.ς λίρας 4θω;χ. 3,500. Δίδακτρα δέ καί τρο?ε~χ όρίζονται των
τροφιιχων μέν τοϋ γυανΐσίθυ καί σ/ολείου λίραι άθίοα. 40 ετησίως,
των τροφίΐΛ,ων δέ τοϋ δηαοτικοΰ 3ί· των ήμιτροφίμων δέ τοΰ μέν
γυμνασίου χά! σγοΐε'ιον λίραι όθω;χ. 22, τοϋ δέ δημοτικόν 18· των
δέ εξωτερικών, οί μέν τοϋ γυιινασίου καί σνολείου άποτίνουσι δίδα-
κτρα λίρας όθωμ. 15, οί δέ τοϋ δηΐΐοτικοϋ 10.
Καίτοι δέ τό εκπαιδευτήριον τουτο φέρει ναρχκτήρα Ίδι οιτικον,
εκπαιδεύει δωρεάν περ! τοϋς τριάκοντα απόρους ααθητάς έκ των έ-
πιμελών καί χρηστοήθων, ε'ισαγομένων τή συστάσει των Πατριαρ-
/ειων, ή τοΰ Έλληνικοϋ Φιλολογικοΰ Συλλόγου, ή των κθ'.νοτήτων.
Ελληνικόν Έ κ, παιο'ευτΥΐριον Ί. ΒασματσίσΌυ.
Τουτο ίδρυθέν τω 1877 διανύει ήδη τό 6ον ετος τής ήλικίας αύτοΰ,
επαγ^ελλόμενον δέ την κατωτάτην καί μέσην εκπαίδευσιν σύγχειται
εκ τάξεων 10, διαιρουμένων είς 3 τμήματα, ών τα ;χέν δύο περιλαμ-
βάνουσιν άνά 3 τάξεις, τό δέ τρίτον 4, τοΰ κύχλου των μαθημάτων
συντελουμένου έν ΙΟετεΓπερίόδω, άρνοΐχένγι άπό των τοιχειωδ£ς·άτων
76
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
γνώσεων τοϋ αλφαβήτου καί προβαίνουσι; μέ/ρι τής ανωτάτης γυ-
μνασιακής παιδεύσεως. Ξέναι γλώσσαι διδάσκονται έν αύτω πρός τϊ)
λατινικί) ή τουρκική, ή γαλλιχή, ή αγγλικη καϊ ή γερμανική, ών
ή τουρκική καί γαλλικη ύποχρεωτικώς. Ό άριβμος των μέν τροφί-
μων αύτοϋ 'ΐαθητων σαλεύεται κατά μέσον όρον μεταξΰ των 50—
60, των δέ εξωτερικών μεταξΰ των 120—150- των δέ έν αύτω διδα-
σκόντων, καθνιγητών καί δΐδασκάλων, υπολογιζόμενον κατά λόγον
τής είδικότητος καί τής ποσότητος των ώρών, καθ" άς έκαστος δι-
δάσκει, ό άριθμός συναυξομειοϋται μεταξίι των 12—18. Δίδακτρα
καΐ τροφεΓα άποτίνουσιν οί μέν τρόφιαοι καί των τριών ανεξαιρέτως
τμημάτων λίρ. όθωμ. 40, οί δέ ήμιτρόφιαο!, τοΰ μέν ά τμήματος
λίρ. όθωμ. 16, τοϋ δϊ β' 20, οί δέ τοΰ γ' 24- οί εξωτερικόν δέ, τοΰ
μέν ά τιιήματος λίρ. όθωμ. 8, τοϋ δέ β' 12, οί δέ τοϋ γ' 46.
Ανωτέρα θηΛέων έχτΐαιδεντήρια.
Παρθεναγωγεΐον της Φιλομούσου Έταιρΐας «Παλλά^ος»1,
ίδρυθέν αετά τοϋ προσηρτημένου αύτω νηπιαγΐϋγείου τω 1874. Τό
παρθεναγωγόϊΌν τουτο προτιθέμενον την παρασκευήν διδασκάλων,
δι·/)ρ·ηται εις δύο τμήματα γυμνχσιον καί σχολεΓον, περιλαμβάνοντα
εννέα τάξεΐς, εν αίς διδάσκονται πλήν των έγκυκλίων [ΑαθηΐΛάτων,
ή ώδικΥ). ό /όρος, ή γυμναστιχ,ή καί τ'ο κλειδοκύι/.βχλον· ετι δέ έκ
των ξένων γλωσσών, ή ^αλλική, ή αγγλικη καί γεραανική μετχ
πρακτικών έν αϋταΓς άσκήσεων. Το έν αύτω δ'.δάσχον προσωπικόν ,
υπό την διεύθυνσιν τής γνωστής εν τω λογίω κόσμω Σαπφοΰς Λεον-
τιάδος, σύ^κείται έν όλω εκ 32 διδασκαλίαν των δύο γενών. Έν δέ τω
προσωπικω τοΰ νηπιαγωγείου προσετέθη από τοΰ παρελθόντος ετους
ή άπόφοιτος τής έν Δρέσδγι προτύπου σχολής Μελανία Βίγκλερ·
"Εχει δέ πλήρη όρυκτολογικήν συλλογήν κα! όργάνων φυσικής
καταρτισθεΓσαν δαπάνγι τοΰ μεγαθύμου Γεωργίου Ζαρίφη. Ό άριθ-
1 Ή Φιλόμουσος Έταιρία «Παλλάς» ιδρυθείσα τω 1874 σκοπόν
κατά τόν κανονισαϊν αυτής προτίθεται την μετάδοσιν τής γυμνασια-
κής έκπαιδεύσεως εις τα αρρενα κατά τό σύστηιχα των έν Γεραανία
πραγματικών σχολών (Βθ»1 8ο!ΐ'ΐ1η ) καί τής ανωτέρας γυνχΐκείαί
άγωγής είς τα θηλεα τέκνα των όμογενών, ά;χα δέ καί την κατάρτι-
βιν διδχσκαλων.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 77
μός των [χαθητριών άνέρχεται είς 250. Πόρους ή ρχολή εχει τάς έ-
τησίους τακτικάς συνδρομάς των μελών τής έταιρίας, τάς έκτάκτους
διαφόρων μεγαιτλούτων όμογενών δωρεάς καί τα δίδαχτρα των μα-
βητριών δριζόυ,ενα ώς εξής : Λτ. 40 των τροφίμ-ον μαδητριών τοϋ
γυμνασίου καΐ 36 των τοϋ σχολείον, 18 των ήυ,ιτροφίΐΛων άνεξαι-
ρετως καί 10 των εξωτερικών γυμνασίου καί βγολείον καί 6 των
τοΰ νηπιαγωγείου. Πλήν των επί δΐδάκτροις μαθ'ητρίών φοιτώσι
δωρεάν 40 έξωτερικαί καί 17 τρόφιμοι, γινομέναι δεκταί διά διαγω¬
νισμόν καί ύποχρεούμεναι μετά τό πέρας των σπουδών των νά με-
τελβο^σιν έν ταΓς επαρχίαις το διδασκαλικόν έπάγγελ;/.α· πλήν τούτων
γίνονται δεκταί καί ύπότροφοι κοινοτήτων επί τω αύτω σκοπώ, υπέρ
ωνγίνεται έκπτωσις 25ο/ο. Το παρβεναγωγεΓον έποπτεύουσι τό 12με-
λές διοικητικόν τής έταιρίας συμβούλιον, ούτινος πρόεδρος τυγχάνει
από τετραετίας ή Α. Έξ. ό Χρηστάκη έφένδης Ζωγράφος, καί 6με-
λής κοσαητεία άποτελουαένη έκ δίαπρεπών έπίφιλομουσία καί φιλο-
γενεία δεσποινών. Δαχανώνται πρός συντήρησιν τοϋ παρθεναγωγειοι»
τούτου περί τάς 5,000 όθωμ. λιρών ετησίως.
Ζάππειον πά,ρθεναγωγεΐον
ίδρυδέν τω 1875 υπό τοϋ [χεγατίιχου Ήπειρώτου Κωνσταντίνοι»
Ζάππα καί Ίσοβάθαιον τω Άρσακείω άνακηρυγβέν δι' επισήμου ά-
ναγνωρίσεως τοΰ επί τής παιδείας έλληνΐκοϋ ύπουρ^είου, σκοπόν
έπίσης προτίθεται την ανωτέραν μόρφωσιν τοΰ γυναικείον φύλου καί
Ιδία την άνάδειξιν διδασκάλων. "Εχον δέ κύκλον μαθημάτων δωδε-
καετή. δΐ7)ρηται είς τρία τμήματα, νηπιαγωγεΓον, σκολειό-/ καί γυ-
μνάσιον. Διδάσκουσιν έν αύτω υπό την διεύθυνσιν τής εΰπαιδεύτοι>
Καλλιόπης Κεχαγ-ια εξ καί εΓκοσι διδάσχαλοι των δύο γενών. Πρός
τοίς Ιγκυχλίοις μαθήμασι διδάσχονται έκ των ξένων γλωσσών ϋπο-
χρεωτιχώς μέν ή γαλλική, προαιρετικώς δέ ή αγγλικη, ή Ίταλιχή
καί ή γερμανική. Έκ των μαθητριών αΰτοΰ αναβαινουσών είς 200
~ερίτ:ου, 20 έ^ωτερικαί καί 30 έξωτερικαί έκπαιοεύονται δαπάνγ) τοΰ
ίορυτοΰ προσφέροντος ιχέν έτ-ησίως υπέρ τε τούτων καί τοΰ μισθώ-
ματος τοϋ καταστήματος έπέκεινα των 2 χιλιάδων λιρών, συ,απλη-
ροΰντος δέ καί τό τυγόν ελλειμμα τής ετησίας δχπάνης, ανερχομέ¬
νας είς 4,500 λιρών. Δίδακτρα εισί τα αΰτά τοΓς τοΰ παρθεναγω-
γείου τής «Παλλάδος». Ή άνωτάτη έποπτεία τοΰ Ζ α π π ε ί ο υ άν*-
ι
78 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
•τέθειται δωδεκαΐΑελεϊ' διοικητικω συμβουλίω καί έξχμελεΓκοσμητεία
διαπρεπών ίτ.ι (ριλομουσία δεσποινών.
Συν τοίς δύσι δέ τούτοις μεγάλοις παρθεναγωγείοις καταλεκτέχ
τό έν Σμύρνη παρθεναγωγεϊΌν τής Ά γ ί α ς Φ ω τ ε ι ν ή ς καί τΌ
τής Θεσσαλονίκης.
ΔιδααχαΛ,εΐα
υπάρχουσι τέσσαρα : Τα Ζωγράφεια εν Κεστορατίω τής Η¬
πείρου, ιδρυθέντα τω 1870- τα έν Σέρραις, ιδρυθέντα τω 1874- τα
Ζ α ρ ι φ ε ι α έν Φιλιππουπόλει, ιδρυθέντα τώ 1876, καί τα έν Έπΐ-
βάταις Ά ρ χ ι γ έ ν ε ι α.1
Ίερατικαϊ ΣχοΛαϊ
ύπάρχουσιν έπίση; τέσσαρες : 'ΙΙ έν Ίωαννίνοις ίδρυθεΐ"σα τω 1872
υπό τοϋ ήγουαένοα τής αύτόθι [/.ονής Έλεούατης Άβακουμ, συντη-
ρουμένη δι' ετησίας εϊσφοράς τοϋ Ίδρυτοΰ καί αλλων συνδρομών, ή
έν Σάμω, ή εν Κωνσταντινουπόλει προ τριετίας ίδρυθεΓσα ενεργεια
τοϋ πατριάρχου Ίωχχ,εϊμ. τοΰ Γ' καί ή έν Κχισαρεία επ' εσχάτων
συστάσα Ροδοχανάκειος.
Ένοριαχαϊ Σ%οΛαΙ.
Έλλειπούσης άπηκριβωιχένης στατιστικής, αδυνατούμεν τό γε
νυν νά καταστ*ώσω|Αεν κατάλογον των ύπαρ/όντων καθ" όλον τό ό-
θωμανικόν κράτος τής μέσης καί κατωτέρας έκπαιδεύσεως έλληνι-
κών έχπαιδευτηρίων, δ'.ο καί περιοριζόιιεθα νά διαλάβωμεν ενταύθα
έν συντόμω μόνον ^ερί των έν τί) πρωτευούση χαί τοίς προαστείοις
κοινοτικών σχολείων, άπερ έχουσι κατά κοινότητας ώς εξής:
Έν Φαναρίω Ι Π?°τ"ϊ έθνικά έκπαιδευτήρια (Ά-
|στική σ/ολή έν δυσιν Ίδιαιτέροις ίδρύμασι, Παρθε-
Μουχλίω καί ναγωγεΓον Ί ω α κ ε ί μ ε ι ο ν), μαθήτριαι 300-350,
/μαθηταί 250-300.— Έτησία όλική δαπάνη γρόσια
Φωτηρα* ( 42Ο χιλ,άδ.ς.
1 Πυρρήν τούτων έχρησίμευσε τό άπό τοϋ 1857 λειτουργοϋν
1ν Έπιβάτα'.ς Άρ/ΐγένειον ταρθεναγωγεΓον.
2 Τα εχπαιδευτηρια των τριών τούτων ένοριών συενωθεντα επ' ε¬
σχάτων κοινή αποφάσει απετέλεσαν τα «Πρότυιτα έθνικά έκπαιδευ¬
τήρια».
ΤΗΣ ΑΝΛΤΟΛΗΣ 79
"Έν Φαναρίω. ΠαρθεναγωγεΓον άγιοταφιτικοΰ Μετοχίοιι1, μαθήτριαι
80 περίπου.—Έτησία όλική δαπάνη λίρ. όθω;χ. 200.
Έν Τζιβαλίω. Δηαοτική σχολή, μαθηταί 120. — ΠαρθεναγωγεΓον,
μαθήτριαι 80.—ΝηπιαγωγεΓον, 130. —Έτησία όλική δα¬
πάνη υπέρ τάς 60,000 γροσίων.
Έν Κοντοσκαλίω. Σχολη έλληνική, μαθηταί 70.— Δημοτική, μα¬
θηταί 150.—ΠαρθεναγωγεΓον, μαθήτριαι 130.— Νηπιαγω-
γεΓον, 160. — Έτησία όλική δαπάνη περί τάς 80,000 γρ.
Έν Βλάγκα. Σχολή Ιλληνική, μαθηταί 30.— Δημοτική, μαθηταί
20.·—Παρθεναγωγεΐον, μαθήτριαι 100.— Έτησία όλική δα-
πάνη 40,000 γροσίων.
Έν Ύψαψαθείοις (Ένορία Άγίου Γεωργίου καί Άναλήψεως). Δη-
μοτική σχολή, ααθητ. 80.—ΠαρθεναγωγεΓον, 60.—Έτησία
δλικ·η οαπάνϊ) 16,000 γρ.—Ένορία Αγ. Κωνσταντίνου. Σχο-
λη έλληνικη, ααθηταί 72. — Δηαοτική, μαθηταί 160. —
ΠαρθεναγωγεΓον, μαθήτριαι 170. — 'Βτησίχ δλική δαπάνη.
80,000 γροσίων.
Έν Βελιγραδίω. Δη;χοτική σχολή, μαθηταί 70. — Έτησία όλΐκή
δαπάνη 4,000 γρ.
Έν "Εξ-μαρμάροις. Σχολή έλληνική, μαθηταί 30. — Δημοτική,
μαθήτριαι 120.—ΠαρθεναγωγεΓον, μαθήτριαι 60.—Έτησία
όλικη οαπάνη 30,000 γρ.
Έν Τόπκαπου. Δηαοτική σχολή, μαθηταί 70.—Έτησία δλική δα¬
πάνη 5,000 γρ.
Έν Έδιρνέκαπου. Δηιχοτική σχολή, μαθηταί 60.— Έττ,σία όλική
δαπάνη 4,500 γρ.
Έν Τεκφοίιρ-σεράϊ. Δη.αοτική σχολή, μαθηταί 60. — Έττ,σΙα δα¬
πάνη 4,000 γρ.
Έν Έγρίκαπου. Άστική σνολή, μαθητ. 40.—ΠαρθεναγωγεΓον2
μετά νηπιαγωγιχοθ τμήα,ατος, μαθήτριαι 65. —Έτησία ό¬
λική δαπάνη 14,000 γρ.
1 Τό παρθεναγωγεΓον τουτο, συντηρούμενον υπό τής αδελφότητος
τοϋ παναγ. Τάφου, ιδρύθη τω 1856 επί πατριάρχου Κυρίλλοιιτοϋ Β'.
2 Ή
λειτου
ή
ή
τις, ΊδρυθεΓσα τώ 1879 καί μόλις επί εν ετος έργασθεΓσα, άνασυνέ~[
δή επί νέων χαί έδραιοτέρων βάσεων.
80 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Έν Σαρμασίκ. Δημοτική σχολή, μαθηταί 50.—Έτησία όλική δα-
πάνη 5,000 γρ.
Έν Σαλματομβρούκ. Δημοτική σ/ολή, μαθηταί 60.—Έτησία δα¬
πάνη 6,000 γρ.
Έν Ξυλοπόρττ|. Δημοτική σχολή, μαθηταί 80. — Έτησία όλική
δαπάνή 10,000 γρ.
Έν Βαλατ^. Δημοτική σ/ολή, μαθηταί 50. — Έτησία δαπάνη 7
, Χΐλ' ΥΡ"
Έν Χάσκιοι. Σχολή έλληνική, μαθηταί 30.— Δημοτική, μαθηταί
90.—ΠαρθεναγωγεΓον μετά νηπιαγωγικοϋ τμήματος, μαθή¬
τριαι 100.— Έτησία όλική δαπάνη υπέρ τάς 30,000 γρ.
Έν Πρόποσι Ταταούλων (Εύαγγελιστρία). Δημοτική σχολή, μα¬
θηταί 230.—- Έτησία δαπάνη 28,000 γρ.
Έν Ταταούλοις. Σχολή έλληνιχή, μαθηταί 100.— Δηιχοτική, 300,
— Παρθεναγωγείον, μαθήτριαι 350. —Έτησία όλική δα¬
πάνη υπέρ τάς 100,000 γρ.
Έν Φερίκιοι. Δτ(ιαοτική σ/ολή, μαθηταί 70.—Έτησία δαπάνη 15
Χ'λ. γρ-
Έν Σταυροδρομίω (ένορία Ε'ισοδίων καί Αγ. Κωνς-αντίνου). Σχολή
έλληνική, (Λαθηταί περί τοΰς 120. — Α' Δημοτική σχολή,
μαθηταί περί τους 220.— Β' Δημοτική, μαθηταί περί τοΰς
250.—ΝηπιαγωγεϊΌν, νήπια περί τα 200.—Έτησία όλική
δαπάνη 1,600 λίραι.
ΠαρθεναγωγεϊΌν ά π ό ρ ω ν κορασίων1, μετά νηπια-
γωγείου, μαθήτριαι 570.— Έτησία δλική δαπάνη 100,000
γροσίων.
Έν Γαλατα. 'Λστική σχολή, μαθηταί 300.—ΠαρθεναγωγείΌν, μα¬
θήτριαι 300.—Έτησία όλική δαπάνη υπέρ τάς 1,000 λίρ.2
Έν Διπλοκ'ονίω. Σχολή έλληνική, μαθηταί 35.— Δημοτική, 160.
—ΠαρθεναγωγεΓον, μαθήτριαι 75. — ΝηπιαγωγεΐΌν, νήπιχ
65.—Έτησία όλιχή δαπάνη 80,000 γρ.
1 Τό αρ/_ϊ~ον τουτο ταρθεναγοίγεΐΌν, όπερ τοσούτω ευεργετικόν
εγένετο τί) καθ1 ημάς έν Κ/πόλει κοινωνία καί Ίδίιχ τγί θηλεία νεο-
λαία τού λαοΰ, διοικεΓται ανεξαρτήτως των άλλων έν Σταυροδρομίω
ήνωμένων εκπαιδευτηρίων.
2 Αμφότερα ταυτα τα έκπαιδευτήρια διέπει ή εΓπερ τις καί άλ-
λη σκοπίμως έργαζομένη έν Γαλατ^ί «Φιλεκπαιδευτική Αδελφότης»,
χορηγουσών των αύτόθι ίερών Έκκλησιών.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
81
Έν Μεσαχωρίω. Δηαοτική σχολή, μαθηταί 150. — Πχρθεναγω-
γεϊΌν 50.—Έτησία όλική δαπάνη 24,000 γρ.
Έν Ξηροκρήνη. Δημοτική σχολή, ΐΛαΟητ»! 85.— Έτησία όλική
δαπάνη 7,000 γρ.
Έν Μεγάλω Ρεύματι. Σχολή έλληνική, μαθηταί 80.— Δημοτιχή,
200.— Παρθεναγωγεϊον, μαθήτριαι 200. — Έτησία όλική
δαπάνη 75,000 γρ.
Έν Βεβεχίω. Δημοτική σχολή, μαθητοιί 30.—ΝηπιαγωγεΓον, 50.
—Έτησία όλική δαπάνη 14,000 γρ.
Έν Βαφεοχωρί .ι. Σχολή αικτή, μαθηταί 130 — Ετήσιαι δλική δα .
πάνη 20,000 γρ.
Έν Σωσθενίω (Στένν·,). Δημοτική σχολή, ιχαθηταί 50.— Ετήσιαι
δλικη δαπάν-η 3,500 γρ.
Έν Νεοχωρίω. Σχολή έλληνική, μαθ·ηταϊ 60. — ΠαρθεναγωγεΓον,
μαθήτριαι 150.—Δημοτική σχολή, [Λαθητα'ι 180.—Έτησία
όλ-.χή δαπάνη 50,000 γρ.
Εν θεραπείοις. Άστική σχολή, αϊθ-ητοΊ .—ΠαρθεναγωγεΓον,
μαθήτριαι .— Έτησία όλική δαπάνη λ. όθωμ.
Εν Βαθυρρύακι. Δγιιχοτική σχολή, μαθηταί 140.—ΠαρθεναγωγεΓον
μαθήτριαι 135.—Έτησί» όλική 2απάντι λίρ. όθωμ. 310.
ΈνΓενί-μαχαλέ. Δϊ|μοτική σχολή, μαθηταί 100.—ΠαρθεναγωγεΓον,
μαθήτριαι 80.—Έτησία όλική δαπάνη λ. όθωμ. 140.
Έν Βέϊκος. Δημοτική σχολή, μαθηταί 40.— ΠαρθεναγωγεΓον, μα¬
θήτριαι 22.—Έτησία όλιχή δαπάνη 9,800 γρ.
Έν Πασσά-Μπα/τσέ. Δηαοτιχή σχολή, μαθηταί 42. — Παρθενα¬
γωγεΓον, μαθήτριαι 45.—Έτησία όλική δαπάνη 120οθω;χ.
λίραι, ών τάς ήιχίσεις χορηγεΓ ή Αδελφότης «Βόσπορος»
υπέρ τοΰ χαρθεναγωγείου.
Έν Κανδυλλί. Δημοτιχή σχολή, ;χαθητα'ι 40. — ΠαρθεναγωγεΓον,
μαθήτριαι 50 ιτερίπου.— Έτησία όλική δαπάνη 150 λ. όθ.
Έν Τσεγκέλκιοϊ. Σχολή μικτή, μαθηταί 70. — Παρθεναγ-γεΐον,
μαθήτριαι 35.—ΝηπιαγωγεΓον, νήπια 80.— Έτησία όλική
δαπάνη 300 λίρ. όθωμ.
Έν Κουσγουντσούκ. Σχολή μικτή, μαθηταί 140 ·πζ^Ίτ:οι.—Παρθε¬
ναγωγεΓον, μαθήτριαι υπέρ τάς 100. — Έτησία άλικη δα¬
πάνη 42,000 γροσίων, ών 17 χορηγεΓ ή Αδελφότης «Ειρή¬
νη» υπέρ τοΰ παοθεναγωγείου.
82
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Έν Χρυσοπόλει. Σ/ολή έλληνική, μαθηταί 50.—Δημοτική, μαθη¬
ταί 130, ών 3 όθω/.ανόπαιδες.—Παρθεναγωγεϊον, μαθήτριαι
110.—ΝηπιαγιογεΐΌν, 52, ών 2 όθωμανόπαιδες. — Έτησία
όλική δαπάνη λ. όθ. 500.
Έν Χαλκηοόνι. Σχολαρ-/εΐΌν, μαθηταί περί τοί>ς 70. — Δημοτιχή
σχολή, μαθηταί περί τοΰς 150. — Παρθεναγωγεϊον, [/.αθη-
τριαι 150 περίπου. ΈτΤ|σία όλικ-ή δαπάνη λ. όθ. 1050.
Έν Μάλτεπε. Δηαοτΐκή σχολή. [μαθηταί 60. — ΠαρθεναγωγεϊΌν1,
μαθήτριαι 100.—Έτησία όλικη δαπάνη 125 λ. όθωμ.
Έν Χαρταλια/ί-. Δηαοτικτ, σχολή, μαθηταί 60.—ΠαρθεναγοιγεϊΌν,
μαθήτριαι 55. Έτησία όλική δαπάνη 13,250 γρ.
Έν Παντεινίω. Δηαοτιχή σχολή, ■περιλαμβάνου'τα άνααίξ αρρενά
τε καί θήλεα τέκνα, α ιθμούμενα εν όλω είς 70 περίπου. —-
Έτησία όλ'.κή δαπάνη 4,200 γρ.
Έν Πριγκήπων. Σ/ολή μικτή καί παρθεναγωγεϊΌν, ;χαθγ|ταί καί μα¬
θήτριαι έν όλω 250.— Έτησία όλική δαπάνη λ. όθωιχ. 400-
Έν Χάλκγι. Δηαοτική σ/ολή, μαθηταί 120.—ΠαρΟεν»γωγεϊον, μα¬
θήτριαι 120.— Έτησία όλική δαπάνη υπέρ τάς 300 λίρας.
Έν Άντιγόνου. Σ/ολή δηαοτική, μαθηταί 40. — ΝηπΐαγωγεΓον,
νήπια 30.—Έτησία όλΐκή δαπάνη 150 λ. όθω,Λ.
Έν Άγίω Στεφάνω. Δηαοτική σχολή, μαθηταί 52.— Παρθεναγω-
γεΓον μαθήτριαι 40.—Έτησία όλικη δαπάνη λ. οβωμ. υπέρ
τάς 150, ών 72 γορ-ιιγεΐ ή επί φιλομουσία διακρινο|Αένη δέ¬
σποινα Λοξάνδρα Περσινάκη, πρός συντί,ρησιν τοϋ παρθε-
ναγ»γείου, 'ί~εο θ'.ά τουτο καλείται Λοξάνδοειον.
Έν Μακρο/ωρίω. Λημοτικτ) σχολη καί παρθεναγωγεϊΌν, μαθηταί
καί ααθήτρ-.αι έν όλω 170 περίπου.—Έτν,σία όλ'.κή δαπάνη
λίραι όθωα. 400 τ.ζρ[τίθ>.
ι Υπέρ τοΰ παρθεναγωγεΐου τούτου εργάζεται ανενδότιος ή αυ¬
τόθι επί τούτο) συστασα ~ρό τινος αδελφότης «Σύ'Λπνοια».
2 "Απαν τ'ο ταή;Λα τής Χαρταλιαής, περιλαμβάνον έπτά χωρία,
ήτοι την όαώνυαον χωμόπολιν, την τοϋ Μάλτεπε ίΒρύαντος), την
τοΰ Παντει/ίου, την τοΰ Άκρίτα (Τοϋσλα), το χωρίον Μέγα Μπα-
χχλχιοϊ, τό/ωρίον Πασσά κ^οι καί τό μικρόν Μπακάλκιοι, καί α-
ριθαοΰν περί τάς 1400 οικίας, ε/_ει πέντε άρρεναγωγεΓα, τρία παρ-
θεναγωγεΓα, εν νηπ'.αγοογεΐον, καί δύο άμφοτέριον όαοΰ των γενών.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 83
Τοσαΰτα μόνον περί των σχολείων τούτων ση,υ.ειοθντες επί τί)
βάσει των πληροφοριών καί σηΐλειώσεων, άς παρέσχον ήιιίν άγαθοί
φίλοι, ελπίζομεν ότι τό προσεχές ετος, συ[/.πλγ}ροΰντες τάς πληρο¬
φορίας ημών, ου μόνον λεπτομερέστερον καί άκριβέστερον ττεοί των
της πρωτευούσης καί των πέριξ σχολείων νά δΐαλάβωμεν, άλλχ
■πλήρη νά καταστρώσωμεν κατάλογον καί των έν ταίς επαρχίαις ελ¬
ληνικάς εκπαιδευτήριον.
' Α ρ ;λ ε ν ι κ η έκπαίδευσις.
Ο αριθίλός των έν Κωνσταντινουπόλει καί τοίς πέριξ άραενικών
σχολείων, χοηων τε καί Ίδιωτικών άνέρχετα». είς 63, ών τα μέν 42
αρρενων, τα δέ 21 θηλέων. Φοιτώσι δέ είς αϋτά αρρενα μέν 3,780
κοράσια δέ 1,960, ήτοι έν όλοις μαθηταί καί μαθήτριαι 6,740. Δα-
■πανώνται δέ ετησίως πρός συντήρησιν των σχολείων τούτων γρότιχ
1,261,480. Εισί δέ τα σγοεϊ% των Άρμενίων καλώς έν γένει κατηρ-
τισμένα. Διδάσκεται δ' έν αύτοΓς, πρός τ/] αρμενικ·/] καί τοΓς έγχυ-
κλίοις μαθήμασιν έκ των ξένων γλωσσών, ή τουρκική καί ή γαλλι-
κή, άς, αμφοτέρας, καλώς έκμανθάνουσιν οί Άρμένΐίΐ* εν τισι δί καί
Τ] αγγλικη, έν ένί δέ χαί |χόνω σχολειό), τω τοϋ Μΐταχωρίου, οιδα-
σκεται καί ή έλληνική.
Έ β ρ α ϊ κ ή έ κ π α ι ο ε υ ο· ι ς.
Ικανήν επίδοσιν έσχεν ή παιδεία κατα τα τελευταΤα ταυτα ετη
καΐ παρά τοΓς Ίσραηλίταις δια των προσπαθειών τί,ς «Παγκοσμίου
Ίσραηλιτικής Ενώσεως»1. Υπάρχουσι δέ σήμερον καθ' άπαν το
όθωμ. κράτος σ/ολεΓα μέν αρρενων 30, έν οίς καί εν γεωργικόν έν
Ίόπττ·/), θηλέων δϊ 15, ήτοι τό οίον 45, ών 11 έν Κιονσταντινουπί-
λει, ήτο,. 7 αρρενων χαί 4 παρθεναγωγεΓα. Περιλαμβάνουσι δέ τα
σ/ολεΓα ταυτα αρρενα μέν 5360, κοράσια δέ 1690, ήτοι έν δλοις
1 Ή έταιρία αυτή ιδρυθείσα έν Παρισίοις τω 1860 σκοπεί την
ηθικήν καί πνευματικήν πρόοδον καί ύλικήν ευημερίαν των χπαν-
ταχοϋ οιεσπαρμένων Ισραηλιτών. Τα τής έτΐιρίας διέποντα'. υπό
τοΰ έ; Παρισίοις έδΐίύοντο; 7.υτζ·./.ιΖ οίθΐκγ,τικοϋ συαβουλίθϋ /.α!
των κατά τόπους εΐδικών επιτροπών εχουσών προ; εκεΐνΐ την ανα¬
φοράν.
δϊ
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
μαθητάς καϊ μαθητρίας 7050. Έν χολλοϊς των σχολείων τού¬
των, τοις τελειότερον κατηρτισμένοις, πρός τή έβραική καί τή ί-
σπανοεβραική γλώσστ] έκ των ζένων γλωσσών διδάσκεται καί ή
Ίταλική ή ή γαλλική μετά τής τουρκικής καί έλληνικής, εν τισι δέ
καί ή αγγλικη, έν δέ τοίς εν Συρια καί Άφρικί) πρός τί) έβραική δΐ-
δάσκεται καί ή άραβική, τοίς δέ έν Βουλγαρία καί ή βουλγαρική. Ή
έτησία όλική δαπάνη τής συντηρήσεως των μέν σχολείων των αρ¬
ρενων άνέρ/εται είς 306,017 φράγκων, των δέ θηλέων είς 115,174
φράγκων, ήτοι τό όλον 421,191 ρρ., ών 151,939 χορηγοΰνται υπό
τής «Παγκοσμίου Ίσραηλ'τικής Ενώσεως» καί 14,500 υπό τής
«Άιγλο-έβραικής Αδελφότητος». Οί υπέρ τής συντηρήσεως των
σχολείων τούτων πόροι προέρνονται εκ των επί των εαπορευ|χάτων
ε'ισαγωγής καί έξαγωγής καθωρ'σμένων δασμών, έξ έράνων κα' έξ
εισφορών μεγα·πλούτων Ίσραηλιτικών οϊ'κων, οΐοι οί χοΰ Γόλδσμιθ
Χίρς, Κααόνδου, Άλλατίνη, καί δή έκ των τακτικών έτησίων έπι/ο-
ρηγήσεων των δύο έταιριών τής εν Παρισίοις «Παγκοσμίου Ίσραη-
λιτικής Ενώσεως» καί τής έν Λονδίνω «Άγγλο-έβρα!κής».Πλήν δέ.
τούτων ύπάρ/ουσιν ένιαχοϋ καί έπιτόπια φιλανθρωπικά σωματεΓα
ύποστηρίζοντα τονς απορωτέρους των μαθητών. Σημειωτέον δέ ότι
έν άπασι σνεδόν τοΓς κοινοτικοΐ'ς των Ισραηλιτών σνολείοις κατα¬
βάλλονται καί δίδακτρα υπό των εΰπορωτέροίν μαθητών.
Β ι β λ ι ο θ ή κ α ι.
Οί Μουσουλμάνοι άνέκαθεν διεκρίθτ,σαν επί δαψιλεία καί γενναιό-
τητι πρός ίδρυσιν τεμενών (τζαμιών), σ^ολών (μεδρεσέδων), κρηνών
(τσεσμέδων), πτω/οτροφείων (Ίμαρετίων) καί βιβλιοθηκών (κιουτουπ-
χανέδων).
Σουλτάνοι, μεγιστανες διαφόρων βαθμών καί πολλοί Ιδιώται συ-
στησαντες βιβλΐοθήκας έπροίκισαν ταύτας διά ^αθερών πόρων άφιε-
ρώσαντες σπουδαΓα κτήματα πρός μισθοδόττ,σιν των βιβλιοφυλάκων
καί διατήρησιν έν καλή καταστάσει των βιβλιοθηχών καί ·πλουτισ,υ.όν
αυτών.
Πανταχοϋ τής Αύτοκρατορίας, έν ταΓς κυριωτέραις πόλεσι, παρα
τεμένεσι χαί μ ε δ ζ ι τ ί ο ι ς1 ή μαυσωλείοις υπάρχουσι βιβλιοθήκαι.
1 Μ ε δ ζ ι τ ι α χαλοϋνται τα μ'.κρά τεμένη, έπέχοντα τόπον των
ήμετέρων παρεκκλησίων.
ΤΗΣ ΑΝΑΊΌΛΗΣ 85
Τό ΰπουργεΓον της Δημ. Έκπαιδεύσεως μή άνεχόμενον όπως αί
πλούσιαι αύται βιβλιοθήχαι διατελώσιν άλυσιτελεΓς τω δημοσίω,
σκέπτεται νυν περ'ι τακτοποιήσεως αυτών, ώστε νά καταστώσί πάσι
προσιταί καί -/ρήσιΐχοι.
Ενταύθα σηαειοΰνται αί έν Κωνσταντινουπόλει μόνον υπάρχου¬
σαι β'βλιοθηκχι ;.ιετά τοΰ άριθαοϋ των έ.Άπερΐε/οαένων τίμων, ών
αί πλείσται περιέχουσι χειρόγραφα μεγάλης άξίας.
Έντός τοϋ τεμένους τ'ϋ Σουλτάν Με^εμέϊ τοϋ
Πορθητού (Φατίχ) .............. τόμ. 4,885
Σουλτάν Βαγιαζήττοΰ Β', έν τω τευ,ένει αΰτοΰ . . . . » 3,244
Σουλτάν Σουλεϊμάν τοϋ Α', » » . . . . » 1,535
Έν τω μεδρεσέ τοϋ Λαλελή (ϊ3ριιμα Σουλτάν Σε-
λίμ τοΰ Β' καΐ Μουσταφά τοϋ Α')...... . . » 3,683
Σουλτάν Όσαάν τοΰ Β', παρά τώ Όσμανιέ..... » 4,382
Σουλτάν Μαν/αοΰδ τοϋ Α', έν τω τεμένει Αγ. Σοφίας » 4,864
Σουλτάν Χαμίδ τοΰ Α', παρά τω ιχαυσωλείω αΰτοΰ . . » 2,123
Λαλί Ίσ.υιαήλ, έν τω τε;χένει Σουλτάν Χααϊτ τού Α' » 762
Σουλτάν Ά/[λέ3, εντ'ος τοΰ Γενί-δζαμίου ..... » 1.535
Έσσάδ έφένδη, έν τη συνοικίαι Γερέ-Μπατάν .... » 3,853
Των Κιοπρουληδών, κατά το Τσδαπερλή-τάς .... » 2,777
Άσίρ έφένδη, έν Μπαχτσέ χαποΰ ........ » 2,159
'Αλϊ) πασσά, παρά τω τε;Λένει Σεχζαδε....... » 3,870
Διαφόρων δωοητών, παρά τω Ίδίω τεΐΑενει..... » 1,039
Δαμάδ 'Ιβρανή,υι πασσά, » » ..... » 1,199
Άτήφ έφένοη, κατά την συνοικίαν Βεφα ..... » 2.756
Χεκήμ Άλη πασσά, έντοςτοϋ τεμένους αΰτοϋ . . . . » 1,490
Μεχμέδ Ραγτ,π πασσά, χατά την Κόσχαν ..... » 1,733
Βελι-έδ-δίν έφένδη, παρά τό τέμενος Φατίν..... » 2,141
Φειζ-οϋλ-λάχ έφένδη, » » » ..... » 2,099
Με^μέδ Μουράτ έφένδη, κατά τόν Τσαρσαμπάν ...» 1,268
Χαδζή Βεσίρ άγά, έν τω μεδρεσέ αύτοΰ παρά
τ-/) 'ΤψηλΫ, Πύλγ) . .'............ » 1,368
Μεχμέδ πασσά, έν τή συνοικία Έγιοϋπ....... » 1,768
Χοσρέβ πασσά, » » » ....... » 483
Άμουδζά Χουσε^ν πασσά, έν Σερατζ/ανέ ..... » 541
αεταφέρονται τίμοι 56,563
86
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Μεταφορά τόμοι 56,563
Μουσταφά πασσά Μερζιφουνί........... » 453
Άλή πασσά Τσορλουλοϋ............. » 450
ΣεΙγ Μουράδ έφένδη, κατά τό Μου/λίον...... » 542
Βεσίρ άγά, κατα την συνοικίαν ΜπαΐΛπά Χα'ιδάρ . . » 219
Κασάπ Μουσταφά *γά, εντός τοϋ μεδρεσέ Σερβιλί . . » 397
Άβδ-οΰλ-λάγ άγ«, κατά τό Καδή Τσεσμέ ..... » 396
Τής Βαλιδέ σουλτάνας Μίχρι Σία/, έντός τοϋ τε¬
μένους 'Εγκιυπ................ » 287
Με/μεδ αγα, εντος τοϋ τεμένους αΰτοΰ λατά τόν
Τσαρσαμπαν................. » 210
"Ομέρ έφένδη Ίατροϋ, κατά την συνοικίαν Μουλλα-
Κιουρανί ................. » 147
Μεσίγ Άλή πασσά .............. ,, 15Τ
Μουσταφά Ρείς έφένδη.............. ο 175·
Γιανγΐϊ εφένδτ), εντος τοϋ μεδρεσέ αΰτοϋ...... » 471
Καζασκέρ Μουσταφά Ιφένδη. κατά τον Τσαρσαμπαν » 194
Τής Σαλιχά χανούμ, κατά την συνοικίαν Μεσίχ-
Άλή πασσά................. » 273
Τοΰ τεμένους Σουλτάν Άνμέδ, κατά τό Ίπποδρόμιον » 1,373
Τοϋ μεδρεσέ Μεχμέδ έφένδη, έν Γαλατα....... » 23£Γ
Τοΰ'διδασκαλείου, έν Τσειχπερλτί-τάς........ » 260
Τής Α. Ύψ. τής βασιλοαήτορος τοΰ αοιδίμου
Σουλτάν Άβδ-οΰλ-Άζίζ, έν "Λκ-τεράϊ ..... » 500*
Τοΰ μεδρεσέ Κηλήτζ Ά)ή πασσά, έν Τοπχανέ . ... » 110
Τοΰ τε;λένους Φινδικλή.............. » 561
Τοΰ Μεβλεβινανέ, εν Γεν! καποΰ.......... » 165
Τό όλον τόμοι 64,144
Βιβλιοθήκαι έλληνικαί.
Μϊ) δυνηθέντες, ώς εσκοποΰμεν, ελλείψει πληροφοριών, νά δώσω¬
μεν γενικόν κατάλογον των εν τω όθωΐΛ. κράτει διασημοτέρων έλλη-
νικών βΐβλιοθηκών, περιοριζό,υ,εθα εν γε τω παρόντι νά σηιχειώσω"
μεν έν συντόμω αόνον τάς εν τή πριοτευούσ/) αξιολογωτέρας ελλη¬
νικάς βιβλιοθήκας· εισί δέ αί εξής:
"Η έν τω Μετοχίω τοΰ παναγίου Τάφου, ίδρυθεΓσα υπό τοΰ πα¬
τριάρχου Ίεροσολύμων Δοσιθέου τω 1680 καί πλουτισβεΓσα υπο

ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΙΣ 87
των εύκλεών αΰτοΰ διαδόχων κέχτηται δέ αυτή περί τάε 4,000 έν-
τύπων καί 630 /εΐρόγραφα, ούσα κατχ τνΰτο ή πολυτιμοτέρα 6ι-
βλιοθήκη τής 'Λνατολής. Βιβλιοφύλαξ Σωφρόνιος ίεΐοδιάχονος.
Ή τής Μ. τοΰ Γ. Σ/ολής, άλλοτε βιβλιοθήκη τοΰ αειμνήστου
Νικηφόρου Θεοτόκη, [Λετακο,Λΐσθεΐτα έξ 'Λγίου "Ορονς τω 1804>
επλουτίσθη τω 1860 επί τής πατριαρν;ε!ας 'Σωγρονίον Γ", τα έν
τοΓς ύπογείοις τοϋ πατριαρχικοΰ σκευοφυλακείου άποκείμενα βιβλία
αποβησαυρίσοιντος έν αϋττί τοϋ τότε ν/οΚχρ/ονντος αεΐιχνηστου Ευ-
σταθίου Κλεοβούλου. Οί έν τή β'.βλιοθήκ^ ταύτγι τόμο·., αύξηδέντες
κατόπιν καί διά οωρεών νεωτέρων συγγρααμάτων, άνέρχοντχι ηδη
είς>7,000 έν οίς περ! τα 40 /ειρόγραφα.
Ή τής έν Χάλκ/) Έμπορικής σ/ολής. βιβλιοθήκη ούσα άλλοτε
τής μονής, έν γ, αυτ'ί) κείται, 'έ/ει εντυπα έλληνικά. λατινικά, γαλ-
λικχ, Ίταλιχά καΐ γερμιχνιχά 3,888, έν οίς 890 ττεριοοιχά διαφόρων
γλωσσών. 115 χάρτας γεωγραφικοϋς καί άστρονο;/.'.χοϋς, 168 πίνα-
κας βοτανιχής καί ζωολογίας καί 125 ίννογραφήιχατα αρ/αιολο-
γικά χαί ίστορίκά, /ειρόγραφαδέ; πάντα έχκλησιαστιχής ΰλη;, 156.
Ή τής έν Χάλκ-/| Θεολογιχής σ/ολής άριβΐΑθϋσα περί τας 7,000
τόμων. Χε;ρόγραοα. τα ,υ.έν τή μονή άνήκοντα 160, τα δέ τή σχολή
200. Ή τής μονής βιβλιοθήκη ιδρύθη μικρόν αετά τα αέυα τοΰ
ΙΣΤ' αιώνος. Β'.βλίθϋύλαξ Κωνσταντίνος Χειαώνιος.
Ή τής έν Σταυροδροαίω σχολής των Ε'ισοδίων, άριθαοϋσα εντυ-
πα περί τίς 4,000 τό[/.ων καί όλίγιττα /. ειρίγρχ,-χ ;^/.ρϊς ΐςίας.
Τό σπουδα'.ότερον τούτων «Κήπος Χαρίτων» τοϋ Δατόντε εξεδόθη
■προ διετίας έν Παρισίοις υπο ίί ιιί'·· |.··^'·ι,ι·1 καί έν Αθήναις υπο
Γαβριήλ 'Σο^οχΙίοης.
Ή τοϋ «Έλληνικοΰ Φιλολογικοϋ Συλλόγου», ίδουθεΐσα τώ 1870
και περιέχουσα υπέρ τάς 8,000 έντύπων καί 40 πίθί·πο> άξια λόγοι»
χειρόγραφα, δώρΤ|αα τοΰ [χακαρίτου μητροπολίτου Λέρκοιν Νεοφύ-
του. Βιβλιοφύλαξ τοΰ παρόντος ετους Α. Παπαδόπουλος Κερα,αεύς.
Ή τής «Έταΐρίας των μεσαιωνιχών έρευνών» πρό τριών ετών
ΐδρυθεΓσα καί άξία ανείας ώς άποτίλοϋσα ειδικήν συλλογήν, χρήσι¬
μον τοΓς έρευνώτι την μεσαιωνικήν ιστορίαν κα'ι φιλολογίαν /ει-
ρόγραφα περί τα 30. Βιβλιοφύλας τοΰ ένεστώτος ετους Ίωάνντ,ς Ή.
88,
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Τ ύ π ο ς τούρκικα ς.
Τ α κ β ι μ ι Β α κ α ι ίΣυλλογ ^ γεγονότων), όις τής εβδομάδος. Ε¬
πισήμας εφημερίς συστασα επί τοΰ ίοώ'ιμ.ον Σουλτάν Μαχ-
μούδ τοΰ Β'.
Δ ζ ε ρ ι δ έ-ι-'Α σκε ρ ι γέ (^ίτρατιωτιχή εφημερίς). Επισήμας
στρατιωτική εφημερίς, δίς τής εβδομάδος, συστασα επί τοΰ
αοιδίμου Σουλτάν Άβδ-οΰλ-Άζίζ.
Δ ζ ε ρ ι δ έ-ι-τ η π η γ έ-ι-Ά σ κ ε ρ ι γ έ (Στρατιωτ-.κή ίατρική εφη¬
μερίς) άπαξ τοϋ μηνός επί τής νυν εϋκλεοΰς (ϊασιλείας.
Δ ζ ε ρ ι δ έ-ι-Χ α β α δ ι ς (Εφημερίς είδήσεων), ή αρχαιοτέρα των
τουρκικών εφημερίδων, συστάσα επί τοϋ άοιδίμου Σουλτάν
Άβδ-οΰλ-Μεδζίδ υπο τοΰ αγγλου Τσούρτσηλ, έκδίδοται καβ'
εκάστην έκτός των Κυριακών.
Β α κ ή τ (Χρόνος), ή μάλλον διαδεδομένη έχ των τουρκικών εφημε¬
ρίδων αντικαταστήσασα τ/ς παυθείσας εφημερίδας «Τερακ-
κή» καί «Χακαίκ-οΰλ-Βακαί'», εκδιδόμενα καθ" εκάστην.
Τερ3ζεμάνι-Χαχηκχτ (Διερμηνίίις τής αληθείας), έκδίδο¬
ται καθ" εκάστην πλήν των Κυριακήν.
Ό σ μ α ν λ ή, Γαλλοτουρκικη, έκδιδομένη δίς τής εβδομάδος.
Δ ζε β α ! π (Άνταποκρίσεις), άραβική, άπαξ τής εβδομάδος. ,
Ά^ τ ε ρ (Άστήρ), περσικη, » »
Βασιτάι Σερβέτ (Μέσον πλουτισμοΰ), περιοδικόν δίς τοΰ μηνός
Ζιραάτ (Γεωργία), περιοδικόν δίς τοΰ μηνός.
Έκτός των ανωτέρω έν Κωνσταντινουπόλει έχδίδονται περιοδι-
κώς διάφορα ΐυγγρά«.ΐΑ!χτα είς τουρκικήν γλώσσαν πραγιχατευόμενα
θέματα διαφόρου ΰλης· εισί δέ τα εφεξής ι
Ά ι λ έ (Οίκογένεια), άπαξ τοΰ μηνός, άλλ' ού/ί τακτικώς.
Τζοδζουκλαρά Άρκαδάς (Σύντροφος των Παίδων), έπίσης
άπαξ τοΰ μηνός ή καί άπροσδιορίστως.
Σ ι_ά ρ κ (Ανατολή), δίς τοΰ μηνός μετά διακοπών.
Μιραάτι Άλέμ (Κάτοπτρον τοϋ κόσμου). .υιετ' ε'ικονογραφιών,
άπαξ τοΰ μηνός.
Χ α φ τ ά (Έβδοαάς), άπαξ τής εβδομάδος, πολλάκις διακάπτουσα την
εχοοσιν αυτ^ς και πάλιν αναφαινομενη.
Μ ε δ ζ [Α ο υ ά ^'Λπάνθισ,αα), άξ-.όλογον περιοδικόν σύγγραμμα έχδι-
οομενον υπό τού εύπαιοευτο^ Έβ-ουζ-Ζια Τεβφικ ^ίεη, δια-
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΑΗΣ 89
κόψαν την τακτικήν αΰτοϋ έκδοσιν προσωρινώς όπως επανα¬
λάβη ταύτην μετά τόν έντελή καταρτισμόν τοΰ πλούσιον
αύτοϋ τυπογραφείον
ΈνβάριΖεκιά ('Εκλάμψεις της διανοίας), σύγγραμμα περιο¬
δικόν, συνέχεια τού άλλοτε έ/διδομένου περιοδικοϋ «Σιάρκ»
(Ανατολή), έκδίδόαενον δίς τοϋ μηνός.
Τύπος τουρκιχός έπαρχιών.
Μ η σ ή ρ (Αίγυπτος), έν Καιρώ, άπαξ τής εβδομάδος.
Ρ α ι δ-ο ύ λ-Τ ο υ ν ο υ σή (Όδηγός τοΰ Τύνητος), έν Τύνητι, άπαξ
τής εβδομάδος.
Σ ο ύ ρ ι ε (Συρια), έν Λχμχσχω, άπαξ τής εβδομάδος.
Αγ κ α ρ α (Αγκύρα), έν τή ομωνύμω πόλει, άπαξ τής εβδομάδος.
Κασταμονή » » » »
Ί ω α ν ν ι ν κ « » » »
Κ ό σ σ ο β α, έν Πριστίντ, » »
Σ χ ό δ ρ α, έν Σκουτάρει τής Άλβανίας » »
Γ χ ι ρ Ι δ (Κρήτη), έν Χανίοις » »
Χαδιχάτ-οΰλ-Ά/πάρ (Κήπος ε'ιδήσεων), έν Λιβάνω, άπαξ
τής εβδομάδος.
Ταρχμπουλοΰς Γάρ π, έν Τριπόλει τής Βαρβαρίας, άπαξ τής
εβδομάδος.
Σ ε λ α ν ι χ (Θεσσχλονίχη), έν τ λ, ό;χων. πόλει άπαξ τής έβδοαάοος.
Τραπεζοϋς » » » »
Ί Χ ό
V
! Ο
V
» » » »
Δ ι α ρ β ε χ ι ρ, έν Ά(χίδϊ) Μεσοποταμίας » »
Σεί'χάν (όνομα ποταμοΰ), έν Άδάνοις » »
Φ ο υ ρ ά τ (Εΰιρράτης), έν Χαλεπίω » »
Ζ ε β ρ ά (ό'νοαα άρ/αίας άραβιχής πόλεως), έν Βαγδχτίω, δ'ις τής
εβδομάδος.
Χουδαβενδιχιάρ (τό οίο·χπ τής νομαρχίχς), έν Προύσγι, δίς
τής εβδομάδος.
Μπάχρι Σεφίδ (Λ'ιγαΐΌν πέλαγος), έν Χίω, άπαξ τής εβδομάδος.
Ένβάρι Σαρχιγέ (Φώτα τής Άνατολής), έν 'Ερζεροΰ;χ, ά¬
παξ τής εβδομάδος.
Άϊδήν (Ήλΐούζολ'.ς), έν Σαύρντ,, δίς τής εβδομάδος.
Σ ι β ά ζ, έν ^ε^αστεια, οις τ/-,; ίοοοααοος.
90
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
έν Αιγύπτω.
Αί ανωτέρω έφηιχερίδες ώς επί τό πλείστον δίγλωττοι, αναλόγως
των έπικρατούντων στοι/είων, εισίν έπίση;χοι· αί δ' εφεξής κοιναί :
'Ελ-'Α σ ρ-ο ύ λ-δ ζ ε δ ί δ (Νέος Λ'ιών) .
Έλ-Έχράμ (ΑΊ Πυραμίδες) ι
Έ λ-Ί σκενδερίε (Ή Άλεξάνδρεια) Ι
Έ λ-Χ ι δ ζ ά ζ (Οί άγιοι τόποι)
Έ λ-Χ α φ ί δ (Ό ε^οος) [
Έ λ-Τ ι κ ί τ-β ε λ-Τ ι κ ί τ (γελοιογραφ. εφημερίς) ι
Έ λ-Κ ο ύ τ ρ-ο ΰ λ-Μ η σ ή ρ (Όρίζων Αιγυπτου)
'Ελ-Μισπάχ (ΊΙώς)
Έ λ-Δ ζ ε ν ν έ (Κήπος)
Έ λ-Β ε σ ί ρ (Άγγελιαφόρος)
Λ ι σ ά ν-ο ΰ λ-Χ ά λ (Ή κατάστασις)
Σ ε μ ε ρ ά τ-ο ΰ λ-Φ ο υ ν ο ΰ ν (Καρποί επισήμων)
Έ τ-Τ εκαδδοΰμ (Πρόοδος)
'Ελ-Ούσπουιέ ('Εβδομάς)
"Ελληνικός Τύπος.
έν Βηρυττω.
ρίδϊς έκοιδβμενχι έν τ
Ανατολή, συντασσομένη είς τουρκικήν γλώσσαν δι' έλληνικών
χαρακτήρων πρός χρήσιν των τουρκοφώνων όμογενών Μι-
κρασιανών. Έκδίδοται δίς τής εβδομάδος. "Βτος ·*γ'.
Β υ ζ α ν τ ί ς, εκδιδόμενα δίς τής εβδομάδος. "Ετος κη'· ιυντάσΐε-
ται δέ άπο τοΰ 1880 καί γαλλιστί, έχουσα κχί ημερησίαν
έκδοσιν υπο τό όνομα «Πρωι'α» πρός διάδοσιν των ε'ιδήσεων
κϊί των τηλεγραφηΐΛατων τής ημέρας.
Ά νατολικός Ά α τ ι ρ, εφημερίς φιλολογικη καί έκκλησια-
στική. Έκδίδοται άπαξ τής εβδομάδος. "Ετος κδ'.
Νεολόγος, εφημερίς ημερησίως έκδιδομένη. "Ετος ιη'.
Αύγή, ημερησίως εκδιδομένη καί την έπ' άόριστον πεπΐυι/,ενην
«θράκην» άναπληροϋσα υπό την χΰτήν διεύθυνσιν. "Ετος δΓ.
'Εφηαερίδες έκδιδόμεναι εν ταίς επαρχίαις.
Ά μ ά λ θ ε ι α, ημερησίως έκδιδοαένη έν Σμύρνη. "Ετος μζ'.
Σ ά ;χ ο ς, εφημερίς έκδιδοιιένη άϊταζ τής εβδομάδος έν τή όμωνύαω
νήσω. "Ετος κ'.
_
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
91
Νέα Σμύρνη, έκδ'.δ^αένη ημερησίως έν Σΐί.ύρν/|. "Ετο; ιδ'.
ΦάροςτήςΜαχεδονία; (Έρμής), έ^ηαερί; εκδιδόμενα έ»
Θεσσαλονίκ/) δίς τή; εβδομάδος. "Ετος 9'.
Άρ μ ο ν ι α, έκδιδομένη ημερησίως έν Σμύρνη. "Ετο; γ',
Περιοδικά εκδιδόμενα έν Κωνσταντινουπόλει.
Έχκλησιαστική Αλήθειαι, έχδιδίμένη έβδομαδιαίως.
"Ετος γ'.
Θεατρική Βιβλιοθήκη, ήτοι συλλογή των έκλεκτοτέρο)ν
δρχ,αατικών έργων, έκδιδομένη περιοδικώς Αΐτΐ τόμους έκ
200—216 σελ. "Ετος γ'.—-Τόμ. θ'.
Κόσ;/.ος, περιοδικόν έβδομαδιχίως έκδιδόμενον. Έτος α'.
Τύπος αρμενικός.
Άρσ^αλοίις Άραραδιάν (Αΰγή τοϋ 'Λραράτ^ εφημερίς
πολιτική έκδιδομένη έβδομαδιαίοις έν Σμύρν/). "Ετος μγ'.
Άβεδαπέρ (Άγγελιαφόρος), οργζνον των Προτεσταντών έχδι-
δόμενον έβδομαδιαίως έν Κωνσταντινουπόλει. "Ετος λε'.
Μ α σ ι ς (Τί όρος 'Λραράτ], εφημερίς έκδΐδοαένη ήμερτ,νίως έν
Κωνσταντίνουπόλει. "Ετος λα'.
Μ ε γ ο ίι Χαγιαστανί (Μέλΐσσα τής Άριχενίας), έχδιδομένη η¬
μερησίως έν Τιφλίδι. "Ετο; χε'.
Ποΰντς ('Ανθοδέσ;χη), έκδ'.δοαένη ήμερησίο; έν Κωνσταντινου-
πόλει. "Ετο; χβ'.
Μ αμ ο ΰ λ (Τύπος), έχδΈ3ομένη ημερησίως έν Κωνστχντινουπόλεΐ.
"Ετος ιδ'.
Χά ϊρ εν ι χ (Πατρίς), έχδιδομένη ημερησίως έν Κωνσταντινου¬
πόλει. "Ετος ιγ',
Μ ι ζι ά χ (Ό 'Εργίτης), έχδιδομένη έβδοιχαδιαίω; έν Τΐφλίδι.
"Ετος ια'.
Λους(Φώ;), έχδιδθ|Λένη δι; τής εβδομάδος έν Κωντταντΐνουπό-
λε:. Έτος ια'.'
Άβεδαπέρ (Άγγελιαφόρος), έχδιδοαένη έν Κωνσταντινουπόλε:,
δι; τοϋ μηνός μετ1 είχονογραφιών πρός χρήσιν των παίδων,
όργανον των Προτεστχντών. "Ετος ια'.
Μ π η σ ά χ (Στέιχμα), έχδιδοαένη δ!ς τοϋ μηνός έν Έίΐδάν. "Ετος γ'.
92 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
'Εφγ|«,ερίδες συντασσόμεναι εις τουρκικήν γλώσσαν
δι' άρμενικών χαρακτήρων.
Ά β ε δ α π έ ρ, εφημερίς θρησχευτική, ό'ργανον των Προτεσταντών,
έκδιδομένη έβδομαδιαίως έν Κωνσταντινουπόλει. "Ετος κε'.
Μανζουμέϊ 'Εφκιάρ (Συναρμολόγησις Ίδεώνΐ, εκδιδόμενα η¬
μερησίως έν Κωνσταντινουπόλει. "Ετος κγ'.
'Αβεδαπέρ (Άγγελιαφόρος), έκδίδοται έν Κωνσταντινουπόλει,
δίς τοϋ μηνός πρός "χρήσιν των παίδων. "Ετος ι'.
Τερδζει/,άνι 'Εφκ^άρ (Διερμηνεΰς Ίδεών), έκδίδοται έβαο-
μαδιαίως έν Κωνσταντινουπάλει. "Ετος ς-'.
ΜεδζμουάϊΧαβαδίς (Συλλογή Είδτιτεων), έκδίδοται δίς τής
έβδοιχάδος έν Κωνσταντινουπάλει. "Ετος κζ'.
Περιοδικά εκδιδόμενα χ,ατά [Αηνα.
Παζμαβέπ (Πολυϊ'στωρ), έκδίδοται έν Βενετία. "Ετος ιχ,'.
Ά ρ αρ α τ, έκδίδοται έν 'Ετσμιαζίν. "Ετος ιε'.
Ά ρεβελΐάνΜα;χουλ (ΆνατολικΌς Τύπος), έκδίδ. έν Σμύρνν).
"Ετος ιβ'.
Πάρο ς Χά γ ι α στ α ν ί (Φαρός τής Άρμενίας), έκδίδοται έν Μό-
τ/α. "Ετοςδ'.
Μ ε τ έ ω ρ α, έκδίδοται εν Σμύρνη. "Ετο; γ'.
Εβραϊκός Τύπος.
Τηλέγραφος, έ^ηιχ. έκδιδομένη τρ'ις τής εβδομάδος εν Κ/πάλει.
Κ α ι ρ ό ς, έφημ. έκδιδομένη τρϊς τής εβδομάδος έν Κωνς/·πόλει.
'Εποχή, εφημερίς έκδιδομένη έβδομαδιαίως έν Θεσσαλονίκγ).
"Ετος ιζ'.
Άγγλογαλλικός Τύπος.
(1 ο ιι Γ γ ϊ ρ γ 1'Ο γ Ί ι η γ, (Άνατολικός Ταχυδρόμος), εφημερίς
έκδιδομένη ημερησίως γαλλιστί. "Ετος κθ'.
^ α Τ α Γ α, ιι ί ι1 (Τουρκία),έκδιδοιχένη ή4υ.ερησ·ως γαλλις-ί. "Ετος ιζ'.
8 Ι α ιτι 1) ο α1, εφημερίς ήιιερττισία, συντασσοαένγ; γαλλιστί. Αύτη
ιδρυθεισα τώ 1875 αναπληροί τ^ν άλλοτε εκοιοοΐΑεν^ν εν-
Ι
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΝ
93
ταΰθα άγγλο-γαλλικήν εφημερίδα «ΪΗβ Ιιβν&ηί. ΤίπΐΡΒ», ί-
δρυθεΓσαν τω 1868.
Ε α 8 Ι β πι Εχρτβ88 (Ανατολικώς Άγγελιαφόρος), εφημερίς
συντασσοι/,ένη άγγλογαλλιστί χαί έχδιδομένη ημερησίως,
άντ! τοΰ παυθέντος «Τ_,εναηί ΗβΓ&Μ», ίδρυθέντος τώ 1856.
"Ετος δ'. "Εχει καί έβδομαδιαίαν έκδοσιν καθαρώς αγγλικήν.
Έπαρ/ιακαί δέ γαλλικαί εφημερίδας έχδίδονται δύο έν Σμύρνη.
Ιΐ' Ι Π) ρ 3 γ ί. ί 8 ', εκδιδόμενα δίς τής εβδομάδος. "Βτος ιι'.
Ιη Κίιοπιι γ, έκδιδομένη δίς τής εβδομάδος. "Ετος ιτ'.
'Εκδίδοται δέ πρός τούτοις γαλλιστί έν Κωνσταντινουπόλει εν ια¬
τρικόν περιοδικόν : Ι, α Ο 3 γ, ■/,? ί ι β ηι ό ί) ι ο ίΐ 1 ο (Γ Ο γ ί ρ π ί
εκδιδόμενον υπό τής αΰτοχρ. Ίατρικής έταιρίας μηνιαίως· ετος'χζ'-
χαί ό Ό θ ω μ α ν ι κ ό ς Ό δ η γ Ό ς (ΙηάϊοίΐΐΘηΓ Οίί( νααη ΙΙΙτιβΙγθ),
έκδΐδόμενος έτησίοις· ετος δ'.
Τυπογρ αφεΓα.
Έν Κίονσταντινουπόλεΐ ύπάρνουσιν έξήχοντα χαί όχτώ τυπογρα-
φεΓα, ών ενια περιέχουσι χαί λιθογραφεΓα. Έν αυτοίς έχτυποϋνταί
εφημερίδες, ιτεριοδιχά χαί διάφορα βιβλία είς τάς επομένας γλώσ-
σας: αραβικήν/ τουρκικήν, περσικήν, ελληνικήν, άρ;χενικήν, ΐσπα-
νοεβραϊκήν, βουλγαρικήν, γαλλικήν καί άλλας εΰρωπαικάς γλώσσας.
Ο Ί κ ο ν ο μ ι κ ή κατάστασις.
Παραπέαποντες διά τό ιστορικόν των ο'ικονομικών τοϋ Όθωμβ-
νικοθ Κράτους είς τό «Ημερολόγιον τής Άνατολής» τοϋ 1879
(σελ. 79—83), δέν εχομεν ενταύθα νά είπωμεν θετικόν τι περί τής
μετα τόν τουρκορρωσσΐκόν πόλεμον καταστάσεως τής όθωμ. Αΰ-
τοκρατορίας ώς έκ των γενομένων έδαφικών άλλοιώσεων, θά περιο-
ρισθώαεν δέ νά σημειώσωμεν ολίγα τινά περί των δανείων, ιδία δι
~3;ί τής συνομολογτ,Οείστ,ς συμβάσεως ;/.εταςθ τής όθιοα. κυβερ¬
νήσεως καί των άντιπροσώπων των μετόχων όθωΐΑ. χρεωγράφων.
Τό όλικόν ποσόν τοϋ &Ίμοσίον νρέους τοϋ Κράτους μέχρι τής ημέ¬
ρας καθ* ήν υπεγράφη ή σύμβασις άνήρχετο είς 240,000,000 λιρών
τερίπου. Άφαιρουμένων δέ έκ τούτων των λεγομένων προνομιούχον
οανείων, -ί-τοι των ήγγυημένων διά τοΰ ετήσιον φορου τής Αιγύ-
94
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
■•—ου, άνερχομένου ώ; έγγιστα είς 700,000 λφών, καΐ των πρός δια¬
φόρους τραπεζίτας τοϋ Γαλατά όφειλομένων 8,000,000 λιρών, ών 6
τόκος καί τό χρεωλύσιον καταβάλλεται έκ των εξ έ|χυ.έσων φόρων,
ενχττολείπονται 200,000,000 λιρών περίπου, αΐτινες αποτελούσι τα
λοιπά δάνεια τοΰ Κράτους, ήτοι τό γενικόν /ρέος των 5 ■ |υ, τό τοΰ
1863, τό τοϋ 1865, τό τοΰ 1869, τό τοΰ 1872, τό τού 1873 καΐ τό
των σιδηρόδρομον.
Κατά την υπογραφείσαν σύμβασιν μετά των αντιπρόσωπον των
κατέχων όθωμ. χρεωγράφων τεθείσης ώς βαρέως τής τιμής τής εκ¬
δόσεως, τό ποσόν των 200,000,000 λιρών περιστέλλεται είς 100
έκατομμύρια λιρών ώς έγγιστα. Πρός εξασφάλισιν δέ τοϋ τόκου
καΐ χρεωλυσίου τοϋ ποίον τούτον, ωρίσθησαν αί πρόσοδοι των εξ
έμμέσων φόρων, επί πλέον δέ καΐ τό λόγω άποζημιώσεως αναλο-
γοϋν ποσόν τί) Ελλάδι, Σερβία, Βουλγαρία καΐ 'Λνατολιχί) Ρωμυ-
λίςϊ. Έκ των προσάδων δέ τούτων μετα την αναίρεσιν τοϋ έτησίου
τόκου καΐ χρεωλυσίου τοΰ πρός τοΰς τραπεζίτας τοϋ Γαλατα προ-
νομιούχου νρέους, το ύπολειπόαενον ποσόν διατίθεται υπέρ των
κατόχων έθιομανικών χρεωγράφων, δριτθέντος ώ; κατωτέρου όρον
έτησίου τόκου 1 "/., τής κυβερνήσεως ΰπονρεσυμένης καθ" ην περί¬
πτωσιν τό ποσόν το^ιο ήν ανεπαρκές, νά συΐί.πληροΓ τό ελ-
λειμμα δι' ένταλμάτων πρός τα τελωνεΓα τοΰ Κράτους. "Αν δέ
τουναντίον έκ βαθαιαίας αυξήσεως των -κρασάδων τούτων προκύψγι
περΐσσευμα, τουτο διατίθεται επίσης υπέρ των κατόχων όθωμ. χρεω-
γράφων. Μετα δέ την παντελή άπόσβεσιν τοϋ πρός τους τραπεζίτας
τοϋ Γαλατα προνο;υ.ιούν;ου χρέους, πάντα τα ανωτέρω όρισθέντα
ε'ισοδήματα μεταβαίνουσα εις την κυριότητα των κατέχων όθωμ.
νρεωγράφων μέχρι τής συμπληρώσεως τοϋ τανθέντος ανωτάτου
δρου, τόκου μέν 4 ο/0, χρεωλυσίου δέ 1 °/0· "Οταν δέ τα ε'ισοδήματα
ταυτα φθάσωσιν είς τοιούτον σημείον, ώστε ού μόνον νά έπαρκώσιν
είς άπότισιν τοϋ τόκου τοήτοη καΐ τοΰ χρεωλυσίου, άλλά καΐ πε-
ρίσσευμα νά καταλείπωσι, τότε τό περίσσευμα τουτο περιέρχηται
εις τό τχμεΓον τοΰ Κράτους. Των [/.ετονών δέ των σιδηρόδρομον
χαΐ τούτων περιστελλομένων δυνάμει τής συμβάσεως είς την τιμήν
τής εκδόσεως, ό μέν τόκος αυτών όλοσ/ερώς κατηργήθη, διετηρήθη
δέ τό σύστημα τής δια κληρώσεως κ&τά όΊμτ(νίαν εξαργυρώσεως,
καθ" οί)ς δρους ή σύμβασις ώρισεν, έν ί) ευρίσκει ό βουλόμενοι λε¬
πτομερώς τα περΐ τούτων. Καί ταυτα μέν περ'ι των δανείων έν γέ-
_
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
95
-νει τοϋ Κράτους. "Οσον δ' άφορα την οφειλομένην τ?, Ρωσσία πολε¬
μικήν αποζημίωσιν, όρισβεΓσχν είς 802,500,000 :ρράγ/.ων διά τοϋ Α
άρθρου τής ΐλεταςί» τής ρωσσικής κυβερνήσεως καί τής 'Τψ. Πύλτ,ς
διομολογηθείσης τή 27 ίχνουαρίου 1879 συνθήκας ή έξόφλησις τού¬
των γενησεται άτόκως κχτά τάς δΐχτάξεις τής ;/εταξΰ των δύο κυ-
βερνήσεων ύπογρχφείσης χγ) 2) 14 α.α''ου 1882 ιδιαιτέρας συμβάσεως,
δια τής αποτίσεως ετησίως 350,000 λιρών, λαμβανομένων διά τής
Αυτοκρατορικής Όθω;α,. Τραπέζης έκ τοΰ επί των προβάτων φίροι»
καί τής δεκάτης καθ" ώρισ,αένα τής Αΰτοκρατορίας μέρη, ενβα ύ-
παρχουσιν ΰποχαταστήαατα ί) πρακτορεϊ"α τής τραπέζης ταύτης.
Στρατιωτιχή δύναμις.
Στρατοη
Μετα τίνν πόλεμον ήρξατο νέα διοργάνωσις τοϋ τουρκικοϋ στρα-
τοΰ κατά σ/έδιον έπιχυρωθέν υπό τής Α. Μ. τοΰ Σουλτάνου κατά
μάϊον τοΰ 1880. Κατά τό σχέδιον τουτο, ή στρατολογίϊ ένεργεΓται
ως χαί πρότερον διά κληρώσεως, ή δέ ύπηρεσία διαρκεΤ 20 ετη, "/]-
τοι 3 ετη έν τω ένεργγ|τιχω στρατω |νιζχμ) διά τ'ο πεζικόν χαί 4 διχ
τό ϊππικόν καί τα αλλα οπλα, 2 έν τή έπΐΏυλαχή ή τω έπ' αδεία
ενεργητΐκω (Ί/τιγιάτ) διά τό πεζ'.κόν χά! 1 οιά τα άλλα όπλα, 3 χαί
2 έν τή πρώτ-/) καί δευτέρα τάξει τής έ^εδρείας καί 0 έν τή έθνο-
φρουρ^ (μουσταν/φήζ). Ώς κχί πρότερον, ή Λύτοχρατορίχ διαιρεΓ-
ται είς 7 στρατιωτικάς περιφερείας (όρδοϋ) καί εκάστη περιΐρέρεια
εις 8 στρατολογικά τμήματχ. "Εδραι των 7 σωμάτων, άτινα φέρου¬
σιν αυξοντα αριθμόν (πρώτον, δεύτερον, τρίτον σώιχα κλπ.), εισί χα-
τχ σειράν : Κιονσταντινούπολίς ίαύτοχρατοριχή φρουρά), Κίααοοχ
(πρότερον Σοϋαλαι, Μονχστήβιον (Βιτώλια), Έρζερούμη, Δα;χα-
σχός, Βαγδάτη καί 'Τεαένη.
Εκάστη των 6 πρώτων περιφερειών χορηγεΓ· α' έν σώαα τρχ-
τιωτικόν νίζά;χ, β' εν σώμα έφέδρων τής πρώτης τάξεως χαί γ' έν
σώ,Λχ έφέδρων τής δευτέρας τάξεως. Τό δέ Ζ' σώ;χα χορηγεΓ ΐΑΟνον
τό σώαα τοϋ νΐζάμ διά την έπι/ώριον υπηρεσίαν. Έκαστον έκ των
Ί8 σωμάτων (των 0 ττρώτοί·» —ριφερδΐών) περιλαμβάνε! ουω αοι-
ραρ/ίχς πεζικοΰ έκ 2 τχξιαρ/ιών εκάστη πρός 2 συντάγματχ, δύω
τάγμχτα εΰζώνων, μίαν μοιραρ/ίαν ίππιχοϋ έκ 2 τχξιαρ/ιών πρός
96 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
3 συντίγματα, εν σύνταγιχα πεδινοΰ πυροβολικοΰ, τάγιχα σκαπα-
νέων καί εν τάγμα καί λίχους ύπηρετικοΰ. Τό Ζ' σώμα περιλαμ-
βάνει δύω μοιραρχίας πεζικοϋ έκ 2 ταξιαρν/ιών εκάστην άνά 2 συν-
τάγματα, 2 τάγματα εϋζώνων, 1 ήμισύνταγμα πυροβολικοΰ χαί 1
λόχον σκαπανέων έκαστον σύνταγμα πεζικοΰ ε/ει 3 τάγματα ένερ-
γητικά καί 1 έν άποθήκ1/), έ'κατον σύνταγμα ίππικοΰ εχει 4 ίλας έν-
εργητικοΰ καί 1 αποθήκας- το σύνταγμα τοϋ πεδινοϋ πυροβολικοΰ ε¬
χει 4 τάγματα έκ 3 λόχων έκαστον, ών είς εφιππος καί δύω τηλε-
βολοςοι/ΐ'αι όρειβατικαϊ, τα δέ τάγματα των σκαπανέων 1 λό/ον σχα-
■πανέων, 1 γεφυροποιών καί 2 ύπονομοποιών. Είς ταυτα προσθετέα
καί ή πολιτοΐρυλακή τοΰ Κράτους καί ή τής νοιχαρνίας Τριπόλεως
τής Βαρβαρίας διοργανισθεΓσα είς 3 συντάγματα πεζικοΰ έκ 3 ταγ-
μάτων έκαστον καί εν σύνταγαα ίππικοΰ εκ 3 ιλών.
Τα 7 σώματα τοΰ ένεργητικοϋ καί ή πολιτοφυλακή άποτελοΰσι
τόν μόνιμον στρατόν, άλλ' δ ενεργητικόν στρατός εν έκστρατεία πε-
ριλαμβάνει μόνον τα ένεργητικα στρατιυ>τικά οώματα των Ο πρώ-
των περιφερειών, μεθ' ών συνενοΰνται εν καιρώ ·ποίχαν τα 12 ς·ρα-
τιωτικά σώματα τής 1 καί 2 τάξεως των εφέδρων. Ό στρατός λοι-
πον περιλαμβάνει 155 συντάγματα πεζικοΰ η 617 τάγματα (ών 432
ένεργητικα, 144 έν άποθήκγι καί 41 έπιχώρια), 38 τάγματα εύζώ-
νων (ών 36 ένεργ·ητικοΰ καί 2 επιχώρια), 115 συντάγματα Ίππικοΰ
ή 543 ίλας |ών 432 ένεργητικαί, 108 έν άποθήκτ, καί 3 έπιχώριαι),
18 συντάγματα πεδινοΰ πυροβολικοΰ ή 72 τάγματα άριθμοΰντα 216
τηλεβολοστοΐχίας πεδινάς καί 36 όρειβατικας, έν δλοις 258 τηλε-
βολοστοιχίας, 1 ήμισύνταγμα έπιχωρίου πυροβολικοΰ καί 6 τΥ|λε-
€ολοστοι^!ας, 18 τάγματα ένεργητικα καί ενα λόγον επινώριον εύ-
ζωνων χα'ι 18 τάγματα ύπηρετικοΰ.
Έν καιρώ είρήνης εισί πλήρη μόνον τα έπιτελεΓα των στρατιω¬
τικών σωμάτων, ό δέ στρατός άριθ;/.εΓ 300 άνδρας είς τό τάγμα,
100 ΐππους είς την Γλην καί 4 τηλεβολοστοιχίας. Τα στελέ/τ, των
ε^εδρΐκών σωμάτων ενουσι 15 °/0 μόνον τοΰ στρατευσίμου των ενερ-
γητικών σωιχάτων, εξαιρέσει τοΰ ϊππικοΰ τοΰ Ζ' σώ;χατος όπερ απο-
τελεΓται έκ νομάδων. Τό στρατεύσιμον σώμα έν καιρώ πολέμου σιψ-
ποσοΰται εις 1000 άνδρας κατά τάγμα, 150 ΐππους κατ' ίλην καί 6
τνιλεβόλα κατά τηλεβολοστοιχίαν. Ό ένεργητικός ς-ρατός θά άριθμη
έν καιρώ πολέμου, ανευ των έν άποθήκν) ταγμάτων καί των επιχω-
ρ ίων, 468,000 στρατιώτας τοΰ πεζικοΰ, συμπεριλαμβανομένων και
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
97
των εύζώνων, 64,300 ίππέων, 57,600 πυρ οβολιστών, 10,800 σκαπα-
νέωνκαίθ,θθθ ύπηρετιχοΰ, τό όλον 61 0,200 ς-ρατιώτας μετά 1,512
άνδρών.
Κατα την λήξιν τοϋ παρελθόντος ετους ό ένεργητικός στρατός
περιελάμβανε μόνον 216 τάγματα πεζιχοΰ, 4 τάγματα εύζώνων,
106 ΓΧας ίππΐχοϋ, 92 τΊλ^ο1οατο ιχίας πεδΐνάς χαί 33 όρειβατιχάς
καί 9 τάγματα πολιτοφυλακής. Τό σύνοδον των άνδρών τοΰ στρατοϋ
είναι 10,311 αξιωματικόν, 150,106 στρατιώται, 26,140 ΐπποι χαί
φορτηγά ζωα καί 650 τηλεβόλα. Τα τάγματα των σκαπανέων κα[
τοϋ ύπηρετικοϋ δέν είναι εισέτι έσχηιιατισμένα, άλλ' ύπάρχουσιν
712 στρατιώται τοϋ μηχανικόν είς 6 τμήματα. άτινα δύνανται νά
χρησιμεύσωσιν ώς πυρήν είς τον μέλλοντα σχηματισμόν, καί τό ύ-
πηρετικόν άναπληροϋται ετι υπό των φορτηγών ζώων δι' ών τα
στρατεύματα είναι έφωδιασμένα. Των δέ δευτέρων καί τρίτων έφε-
δρικών στρατιωτικών σωμάτων δλων των περιφερειών υπάρχουσι
μόνον τα στελέχη τα προωρισμένα διά τόν σ χηαατισμον 384 ταγ-
μάτων πεζιχοϋ, περΐ δέ τάς αρχάς τοϋ 1881 χαί 40 τάγ,ιιατα πεζι-
κοΰ|τών δύο έφεδρικών τάξεων ήσαν ηδη έν τοΓς όπλοις.
Ναντιχόγ.
Δια τα στρατεύματα τοϋ ναυτιχοϋ ή ύπηρεσία ωρίσθη εις 12
ετη, ών 5 έν τω ένεργη^ικω, 3 έν τγί πρώτγ] τάξει της έφεδρείας
χαί 4 έν τί] δευτέρα. Ή ναυτολογία ένεργεΓται χυρίως έχ των άνα-
τολιχών άκτών τοΰ Εύξείνου καί έκ τοϋ Α'ιγαίου.
Σ τ ό λ ο ς.
Έν τω Ήμερολογίοο ή;/ών τοϋ 1879 έδτιμοσιεύσαμεν απαρίθ-
μησιν τοΰ πολεαιχοΰ ναυτικοΰ της Τουρκίας, όπερ συνέκειτο πρό τοϋ
πολέμου έξ 130 πλοίων (έξ ών 26 θωρηκτά) φερόντων 641 τηλεβόλα
«αί πλήρωίΑα 28,462 άνδρών. Περί δέ τής σημερινάς καταστάσεως
τοϋ πολεαικοΰ τής Τουρκίας ναυτικοΰ ουδέν δυνάμεθα να σημειώ¬
σωμεν, ελλείψει επισήμων πληροφοριών.
"Εμπορικόν ναυτικόν.
Κατά τό 1879 τό εμπορικόν ναυτικόν των [χικρών πλόιον συνέ-
κειτο έκ 220 ϊστιο^όρων χωρητικότητος 34,500 τόννων καί 11 ά-
98
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
τμοπλοίων 3,350 τόννων. Το δέ όλον ναυτικόν υπελογίζετο χωρη¬
τικότητος περίπου 181,500 τόννων.
Έμπορική κίνησις.
Άκριβεϊς είδήσεις περ! αυτής δέν υπάρχουσι. Τό τελευταίον επί¬
σημον Όθωμανικόν Ημερολόγιον ουδεμίαν δίδωσι πληροφορίαν.
Έκ προγενεστέρας δεδομένων (μέχρι τοϋ 1875—1876), ή είσαγωγή
έκτιμάται χατά μέσον όρον εις 537,500,000 φρ., έξ ών 248,000,000
εις Κωνσταντινούπολιν, ή δέ έξαγωγή είς 490,250,000 ρρ., έξ ών
182,503,000 έκ Κωνσταντινουπόλεως. Άλλά δέον νά ■παραδεχθώμεν
ότι άπό τοϋ τελευταίον πόλεμον, ένεκα διαφόρων λόγων καί ιδία έ¬
νεκα τής συστάσεως νέων αϋτονόΐΑων επαρχιών καί κρατών καί της
άναπτύξεως των λιιχένων Δεδέαγατς, Βάρνης καί των βουλγαρικών
λιμένων τοϋ Δουνάβεως, οί όροι ούτοι τής ε'ισαγωγής καί έξαγωγης
ϋπέίΐτησαν έπαισθηττιν αλλοίωσιν, ήν δέν δυνάμεθα να έκτιαήσω-
μεν άνευ επισήμων δεδομένων.
Τα ιυριώτερα ε ίδη τής έξαγωγής είναι: γεννήματα, καπν'ος, μαλ-
λία, οπιον, σήπιον, ροδέλαιον^ κόμμΐ, δέρματα, βάμβαξ (άπό τοϋ
1860), όπώραι, οΐνος, κηρός, μέλι, δέρματα κατειργασμένα, έρυθρό-
δανον, τάπητες, κλπ.
Ή κίνησις των λιαένων τής δλης Αΰτοκρατορίας (συμπεριλαμβα¬
νομένας και τής Κωνσταντινουπόλεως) κατά τό 1878—79 ύπολογί-
ζεται έχουσα ώδε: Κατα την περίοδον ταύτΤ|ν εισέπλευσαν εις αΰ-
τους 183,730 πλοΓα, χωρητιχότττιτος 19,513,559 τόννων (άπέναντι
180,023 πλοίων, χωρητικότητος 12,810,003 τόννων, τής προηγου¬
μένης περιόδου). Έκ των πλοίων τούτων ήσαν 20,174 άτμόπλοια
χωρητικότητος 13,978,839 τόννων. Κυριώτεροι λιμένες μετά την
Κωνσταντινούπολιν, εισίν οί τής Σμύρνης, Χίου, Θεσσαλονίκης καί
Βηρυττοΰ. "Η έιτπορική κίνησις τής πρώτης κατά την περίοδον
1878 — 1879 άντεπροσωπεύ&η υπο 5,565 πλοίων χωρητικότητος
845,064 τόννων, έξ ών 1,207 άτμόιτλοια χωρητικότητος 702,690
τόννων ή τής Χίου κατά τό 1876—1877 υπό 5,175 πλοίων χωρη¬
τικότητος 473,119 τόννων, έξ ών 516 άτμόπλοια, καί ή τής Θεσσα¬
λονίκης υπό 5,157 πλοίων χωρητικότητος 348,940 τόννων, έξ ών
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
99
353 άτμόπλοια1. Πρός τούτοις ή τής Βηρυττοϋ υπό 3.270 πλοίων
έκ 264,487 τόννων, ή τής Μιτυλήνης υπο 2.969 πλοίων έκ 299,350
τόννων καί ή τής Ρόδου υπό 2,821 πλοίων έξ 25,397 τόννων.
Δημοσιεύομεν ώς έπεται καί Ιδιαίτερον πίνακα τής κινήσεως τού"
λιμένος Κωνσταντινουπόλεως κατά τό 1880 ένεκα των άξιοσηαειώ-
των αύτοϋ πορισμάτων.
Σημαία
Ίστιοφόρα
Άτμόπλοια
Τό
8λον
πλοΓοί.
τόννοι
πλοϊχ
τόννοΐ
πλοΓα
τόννοί
Άγγλικά
72
15854
2288
1711728
2360
1727582
Ίταλικά
563
184249
74
6841
637
191090
Έλληνικά
2672
501162
298
88257
2970
589419
Όθωμανΐκί
8662
385194
618
192125
9280
578319
Αΰστριακά
220
72415
416
443601
636
516016
Γαλλιχά


362
372065
362
372065
Ρωσσικά
186
28756
414
482296
600
511052
Νορβηγικά καί
Σουηδιχά
14
5109
40
39300
54
44409
Γερμανικαι
2
682
35
28005
37
28687
Βελγικ*


46
46906
46
46906
Όλλανδικά


13
13454
13
13454
"Αλλων σημαιών
141
8125
183
191058
324
199183
Τό οίον
12532
1201546
4787
3615636
17319
4818'82
Ιδού τα κυριώτερα πορίσματα άτινϊ δυνάμεθα νά έξαγάγωμεν
εκ τοΰ ανωτέρω πίνακος καί τής συγχρίσεως αύτοϋ πρός
μ-ένους :
1 Κατά τίνα νεωτέραν έπίση,αον στατιστιχήν τό μέν 1880 χατέ-
πλευσαν είς τόν λιμένα Θεσσαλονίκης πλοΓα διαφόρων σημαΐών
4,638 χωρητικότητος 362,982 τόννων, τό δέ 1881 τλοΓα 5,663 χω¬
ρητικότητος τόννων 425,016, έξ ών άτμόπλοια 345 τόννων 314,897,
ίστιοΐρόρα δέ 5,318 τόννων 110,119. "Εκ τούτων δέ 6 άταόπλοια
τόννων 1,759 καί 363 ίστιοφόρα τόννων 18,168, ήτοι έν όλω 369
πλοϊίχ τόννων 19,927 εγερον την ελληνικήν σημαίαν.
100
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Έν πρώτοις παρατηρούμεν ότι ή κίνησις τοϋ λιμένος Κωνσταν¬
τινουπόλεως από της περιόδου τοϋ 1875—76 (ΐδε Ημερολόγιον "Α¬
νατολάς 1879), αν καί κατά τόν αριθμόν των πλοίων μεγαλειτέρον
τότε (39,111 απέναντι 17,319 τοϋ ανωτέρω πίνακος), κατά τόννους
δμως δεν υπέστη έπαισθητήν ελάττωσιν.
Δεύτερον ότι δ άριθμός των άτμοπλοίων έκτοτε ■ηυξησεν έπαι-
σθητώς (4,787 τοϋ άνω ιτίνακος απέναντι 3,876 τής περίοδον
1875—76), ένω δ των ίστιοφόρων τουναντίον εμειώθη (12,532
απέναντι 25,235). Άλλ' αν καί κατά τόν αριθμόν των πλοίων τ»
όλον υπέστη άλλοίωσιν, κατά τοίις τόννους ομως ή διαφορά δέν
υπήρξε σπουδαία ένεκα τής μεγαλειτέρας χωρητικότητος των ά-
τμοπλοίων.
Τρίτον έν τί] σειρα των σημαιών κατά τους τόννους την πρώ¬
την θέσιν κατέχει ή αγγλικη, αντιπροσωπεύομεν^ υπό 1,727,582
τόννων (^ίςςέναντι 1,367,934 τοΰ 1875—76), την δευτέραν ή έλ-
ληνικη καί την τρίτην ή όθωμαΜΐκή. Τουτο δεικνύει τοίις Ίσχυ-
ροΰς έμπορικους δεσμους τονς συνδέοντας τα τρία ταυτα κράτη καί
ίϊναι Γσως είίγλωττον έπιχείρημα καί διά τάς πολιτικάς σχέσεις
των. Κατόπιν ερχονται τετάρτη ή αύστριακή καί πέμπτΤ| ή ρωσ-
σική άντιπροσωπευόμεναι υπό ύπερημίσεως έκατομμυρίου τόννων
καί μετ" αυτήν ή γαλλική καί Ίταλική. Ή δέ γερμανική μόλις έρ¬
χεται δεκάτη, μετά την βελγικήν καί σουηδονορβηγικήν άντιπρο-
σωπευοιχέντ} υπό 28,687 τόννων.
Κατ' αναλογίαν δέ α' ή Αγγλία παριστ^ τα 36 έκατοστά της
δλης κινήσεως· β' ή Ελλάς τα 12.25 °/0· γ' ή όθωμανική ση-
μαία τα 12 °/0· 8' ή Αυστρία τα 10.71 °/0· ε' ή Ρωσσία τα
10.61 %· ς' ή Γαλλία τα 9.72 °/0· ζ' ή Ιταλία τα 4.94 °/0·
η1 ή Βελγική τα 0.97 "/„· θ' ή Σουηδονορβηγία τα 0.92 °/0 καί
ι' ή Γερμανία τα 0.59 °/0 δηλαδή μόλις ήμίσειαν μονάδα, τό εν
έβδομηκοστόν δεύτερον τή; άγγλικής καί τό εν έκατοστόν πέμπτον
τής έλλην ικής.
Σιδηρόδρομοι.
Έν τγί Εΰρωπαϊκγί Τουρκία ύπάρχουσιν αί εξής γραμμαί : Άπό
Κωνσταντινουπόλεως εις Άδριανούπολιν 319 χιλιάμετρα· άπό Ά-
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
101
•δριανουπολεως είς Βέλλοβαν 243- διακλάδωσις Ύαμπόλεως (άπβ
Τύρναβον—Σεί'μενλή) 104- διακλάδωσις Δεδεαγάτς άπό Κούλελι-
Βουργάζ 112- γραμμή Θεσσαλονίκης [χέχρε Σκοπείων 243· Σχο-
πείων είς Μητροβίτζαν 120· Βανιαλούκας είς Νόβι 102 καί Ζένιχα-
Βροδ 189. Τό όλον έν τ-/} Εύρωπαικ^ Τουρκία 1,432 χιλΐάμετρα.—
Έν δέ τν; Μικρά Άίτία υπάρχουσι τρεΓς γραμμαί είς τί πέριξ τής
Σμύρνης 231 χιλιαμ. καΐ ή γραμμή Νικοιχηδείας (Ίσμίτ) άπο
Χα'ιδάρ-πασσά 43 χιλιαμέτρων. Τό όλον έν τί) Μικρά Άσία 274
χιλιάμετρα1.
ΤαχυδρομεΓα.
Κατά τό 1875 ύπτιργον έν Τουρκία 429 γραφεΓα τοϋ όθωμανι-
κοίϊ Ταχυδρομείου. Ό άριθμός των έξαποσταλέντων δι' αυτών
γραμμάτων κα! ταχυδρομικών δελταρίων ύπελογίζίτο (1874) είς
2,439,000, των δειγμάτων καί έντύπων είς 75,000, των εφημερί¬
δων είς 1,250,000- τό σύνολον των άποστολών είς 3,764,000. Πρό¬
σοδοι : 3,441,412 φρ. Δαπάναι: 2,320,497 ρρ.
Τηλέγραφοι.
Κατά το 1878 τό μήκος των γραμαών τοϋ Κράτους ην 27,497
χιλιαμέτρων, τό δέ των συρμάτων 52,142 χιλιαμ. Τα τηλεγραφεΐα
τοϋ Κράτους ήσαν 417. Δι'αυτών διεβΐβάσθττισαν 523,230 τηλε-
γραφήματα έντοζ τοϋ Κράτους, 291,453 διεθνή καί 530,019 έπί-
«ημα. Τί) όλον: 1,344,702 τηλεγραφήιχατα.
1 Τ·^ άρχεβούλω δέ είσηγήσει τής Α. Μ. τοΰ Σουλ- άν Χααϊτ
Χαν, τοϋ άεννάως υπέρ τής προόδου τοΰ κράτους σκεπτομένου καϊ
εργαζομένοιι, μελίταται ηδη ό άπο Νΐκομηδείας είς Βαγδάτην μέ¬
γας σιδηρόδρομος. — Περί τής κατασκευής αΰτοϋ τρία συνετάχθη¬
σαν διαγράμματα, καθ" α δ σιδηρόδρομον ούτος εςει έν συνόλω (χή-
=ς 2,200 χιλιαμέτρων, τής δλικής δαπάνης ύπολογιζθίλένης είς
δεκαιτέντε Ικατομμύρια λΐρών, ήτοι κατά μέσον όρον 6,766 λιρών
τό χιλιάμετρον.
!02
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ΒΟΥΛΓΑΡΙΑ.
Γε'^γραφική θέσις καί κλίμα. -
•Η Βουλγαρία κείται μεταξΰ των 42Ο—44Ι> 13' βορείου πλάτους
καΐ 20° 23'__41° 31' άνατολικοϋ μήκους, τΌ δέ χλίμα αυτής εί¬
ναι μάλλον εύκραες.
Πολιτική κατάστασις»
Ή βουλγαρική Ήγεμονία αποτελεί κράτος αύτόνομον, ύποτελες
τή όθωμανικνί Αΰτοκρατορ!α, συνταγ;χατικόν καί κληρονοαικον.
ΤΌ σύνταγμα αυτής εψηφίσθη τή 16 απριλίου 1879 υπό συνελεύ¬
σεως χληρεξουσίων έν Τυρνόβω, άναγράφει δέ μίαν βουλην και
καθολικήν ψηφοφορίαν. ΆπΌ τής 1 ιουλίου 1881 ό ήγεμών περιε-
βλήθη επί έχταετίαν υπό τής έν Σιστόβω μεγάλης "Εθνοσυνελεύ¬
σεως πληοεξουσιότητα πρός εφαρμογήν ο'ιωνδήποτε θεσμών.
'ΙΙ γ ε (α ώ ν.
ΛΛΕΞΑΝΔΡΟΣ Α' έκ τοθ οΓχου Βίττεμβεργ (τοϋ μεγάλου δου-
κάτου τής Έσστ,ς, έξάδελφος τοΰ ήγεμονεύοντος μεγάλου οονχ.οζ
Λουδοβίκου), γεννηθείς τή 5 απριλίου 1857, έκλεχθείς ήγεμών τής
Βουλγαρίας μετα τοϋ κληρονοΐΑΐχοϋ δικαιώ[/.ατος υπο συνελεύσεως
των προκρίτων έν Τυρνόβω τή 29 απριλίου 1879.
Ά ρ χ α ι.
Άξιωαατικοί τής αΰλής.
Βαρών Ριδέσελ, αΰλάρχης· βαρών Κόρβιν, πρώτας ΰπασπιστης" λο-
ναγ'ος Πολσικώφ, "/Λ/ιγος Μοσολώφ καί ΰπολοχαγοί Μαρινωφ
καί Οΰβάλιεφ, ύπασπισταί.
Α. Μένγε, έπ'.αελητ-ης των ανακτόρων, διαχειριστάς των επιχο-
ρηγήσεων.
ΛοχαγΌς Μοσολώφ, διοιχητής τής ήγεμονιχής σωματοφυλαχής.
Στόϊλωφ, διευθυντής τοϋ πολιτιχοϋ γραφείου τοϋ ήγεμόνος.
ΤΗΣ ΛΝΑΤΟΛΗΣ
103
Κωνσταντίνοβιτς χαί Ταπτσιλέστωφ, γραμματεΓς τοϋ πολιτιχοϋ
γραφείου.
II.
ιΐο δ.ιϊ'ΐί, ΛΠιϊ'-, ίδιαίτερος γρα,ααατεΰς διά την γαλλικήν άλ-
ληλογραφίαν.
'ΤπουργεΓον.
Σ ό β ο λ ε φ στρατηγός, πρωθυπουργος, ύπονργοζ των εξωτερικών καί
των δημοσίων έργων.
Νατσεβΐτς, ύπονργος των ο'ιχονομ'.κών.
Γρεκωφ, » τής δΐχαιοσύνης.
Βούλκοβιτς, » των εξωτερικών.
©εοχάρ(οφ, » τής έκπαιδεύσεως.
Σ ι λ κ ω φ, τμηι^ατάρ^ης τοϋ ΰπουργέίου των οηαοσίων έργων.
Κάουλβαρ στρατηγός, ύπουργος των στρατιωτικών,
θίκονομώφ, πρόεδρος τοϋ συμβουλίου τοϋ Κράτους.
Πληθυσμά;.
Κατά την τελευταίαν απογραφήν ό όλος πληθυσμός συμποσοϋταΐ
είς 1,998,983 ψυχών, έξ ών άνδρες 1,023,730 χαί γυναΓχες 975,253.
Κατά δΊαμερίσματα ό πλτ,θυσμος ούτος διαιρεΓται ώς εξής :
58,499 Διαμέρ. Βάρνης
» Ρασγράδ
» Ρα/όβας
106,024
141,412
66,739
Ρουστζουκίου 132,613
Σιστοβίου
Σεβλιέβου
Σιλιστρίας
Διαμέρ. Βερχοβίτσης
» Βΐδύνης 99,926
» Βράτζης 69,838
» Έσκή Δζουααά 74,737
» Κ^ουστεντήλ 143,172
Λόφτσας 84,330
Λοα-Παλάγκας 41,484
Όρχανιέ 51,883
Πλεύνης 100,870
Προβαδίτζας 63,246
» Σου,αέν 108,988
Κατά θρήσκευι/α ό πληθυσμός διαιοεΐται ώς εξής : Χριστιανοι
1,822,590· Μουσουλμάνοι 159,974· ΈβραΓοι 12,312- Άβίγγανοι
3,099.
Κυριώτεραι πόλεις : Σόφια πρωτεύουσα διαμερίϊματος χαΐ
Σόφιας
Τρίν
Τυρνόβου
40,893
91,883
101,225
159,566
64,924
216731
404
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
τοΰ κράτους, εχει πληθυσμόν 20,541, μεριζόμενον κατ' εθνικότητος
ούτω: Βούλγαροι 13,266· Εβραϊοι 4,350- Άθίγγανοι 697- Όθω-
μανοί 567- Γερμανοί 234· Αύστριαχοί 302- Έλληνες 249· Σέρβοι
244· Ρουμοΰνοι 219· Ιταλοί 163· Ρώσσοι 152· Γάλλοι 82- διάφο¬
ραι 206.—Ραντζάνη, πληθυσμός 26,867.—Βάρνα, 24649. — Σοϋ-
μλα, 22,921 —Τύρνοβον, 11,500.—Σιστόβιον, 11,438. —Ρασγραδ,
10,034.—Βιδδύνη, 13,602.—Πλεύνα, 10,850.
Στρατιωτική δύναμις.
Πεζιχ'ον 14,280, έξ ών 481 άξιωμ., 736 ύπαξ. καί 13,064 ςφατ.
Ίππικον 770 » 30 » 55 » 685 »
Πυροβολικόν 1065 » 56 β 115 β 1424 »
Μηχανικόν 344 β 15 β 20 » 285 β
Τό όλον 16459
θίκονομιχή κατάστασις.
Προϋπολογισμός τοΰ κράτους : Πρόσοδοι 26,054,280, δαπάναι
29,000,517 φρ., ελλειμαα 2,9.6,237 φρ.
Αί δαπάναι καταλογίζονται ώς εξής- Άνωτάτη άρχή · φράγ¬
κα 1,300,000.— 'ΤπουργεϊΌν οικονομικαί, 2,858,427. — Ύπουρ-
γεϊον στρατιωτικών, 12,927,199.— Δικαιοσύνης, 1,896,520.— Δη-
μοσ. έκπαιδεύσεως, 1,808,508.—Εξωτερικών, 5,716,772.— Εξω¬
τερικών, 2,445,271.—Δηαοσίων έργων (άνευ προϋπολογισαοϋ διάτό
τρέχον ετος).
Τελωνειακαί εΐσπράξεις: 2,850,000 φράγκων.
Εμπόριον.
Κατα τα διδίμενα τοϋ παρελθόντος ετους : Εϊσαγωγή φράγκων
32,137,791.-Έξαγωγή 20,571,022.
'Εκπαίδευσις.
Καθ" όλην την Ήγευιονίαν υπάρχουσι 1100 δηαοτικα σχολεΐα,
ών 1,035 δι" άρρενα μετά 1247 διδασκαλίαν καί 65διά θήλεα μετα
1 Ή ιδίως ήγεμονική έπιχορήγησις είναι 500,000 φρ. ΟΊ δέ μι-
σβοι των ήγεμονίκών ύπαλληλων, ύπασπιστών, κλπ. πληρόνονται ι¬
διαιτέρως υπό τοϋ δημοσίου.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
1Θ5
432 διδασκάλισσα^. Έν αύτοΓς δί,δάσκονται 50,200 μαθηταί καί
8,600 μαθήτριαι.
Ανωτέρα σχολεΓα 11 μετχ 1500 μαβητών, ήτοι 4 πραγ,αατικά
«τχολεΓα (("οοϊββ καΐρί-), 1 γυμνάσιον κλασικόν, 3 διδασκαλεΓα, 1 Θεο-
λογικόν σχολείον καί 2 ανωτέρα παρθεναγωγεΓα.
Δημοσυντήρητα ήμιγυμνάσια 4 : έν Ρουστσουκίω, Σαμακοβίω;
Βράτζα καί Πλεύντ).
Σιδηρόδρομος
εί; απο Βάρνης είς Ρουστσούκιον, (χήχου; 223 χιλιαμέτρων χαί
300 μέτρων. Σταβμοί: Ρουστσοΰκ, Τσέρνα-βίίδα, Βέτοβα, Ραζγράδ,
Ίσικλαρ, Τσηταντσίκ, Σοϋμλα-Ρώδ, Πράβαδα, Γκουμπιτζΐέ, Βάρνα.
Ά μ. α ξ ι τ ο ι δ δ ο ι.
Σόφια-Ραδομίρι-Κΐους-εντήλ, 106 χιλιάμ.—ΛΌμ Παλάγκα-Σόφια'
142.—Σόφια-Πλεύνα, 160. — Πλεύνα-Νιχόπολιν, 45. — Πλεύνα-
Τύρνοβα, 113.—Τύρνοβα-Ρουστσοΰχ, 95.— Τύρνοβα-Σίπχα, 68.—
Τύρνοβα-Σοϋμλα, 121.—Σόφια-Βαχαρέλι, 40, τό όλον 890 χ
ΤαχυδρομεΓα καί Τηλέγραφοι.
'Τπάργουσι καθ" άπασαν την Ήγε[λθνίαν οί εξής τηλεγραφΐχο'
χαΐ ταχυδρομικοί σταβ|χοί συγχρόνως : Έν Βαλτσίκ, Βερκοβάτς,
Βάρνν), Βιδδύντ), Γάβροβα, Δριάνοβΐ, Δζουμά-Έσκί, Δούβνιτζα,
Έλενα, Κιουστεντήλ, Λόμ-Παλάνχα, Λόφτσα, Νιχοπόλει, Όσμάν-
παζάρ, Όρχανιέ, Όρε^έβιτσα-Γχίίρνα, Πλεύνν]. Παζαρτζήχ-Ραδ,
Προβόγγια, Ραδομίρ, Ραζγράδ, Ράχοβα, Ρουστσοΰκ, Σόφια, Σιστο-
βίω, Σιλιστρία, Σεβλιέβψ, Σαχοβίω, Τυρνόβω, Τουτραχάν, Ζίρν καί
Σούμλα.
"Εκτασις τηλεγρα;ρικών γραμμών έν όλω 2057 χιλμ. χαί 916 μ.
Εΐσπράξεις τηλεγραφικαί 187,800 ρρ.— Δαπάναι 210,960.
Ελήφθησαν χαί απεστάλησαν τηλεγραφήιχατα έσωτεριχά, ίδιω-
τιχά μέν 35,444, έπίση,αα δέ 5,482. — Διεθνή Ιστάλησαν 14,231,
ελήφθησαν 13,273.—Διήλθον ίδιωτιχά 2,502, έπίστ,μα 2,169.
Ταχυδρομική κίνησις τοΰ 1879: έστάλησαν καί ελήφθησαν γράα-
ματα καί ταχυδρομικά δελτάρια 337,600, εντυπα καί δείγματα
2,060, Ιφημερίδες 402,454, τό όλον 742,114. Είσπράξεις: 82,583 φρ.
106
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ΑΙΓΥΠΤΟΣ.
Γεωγραφική θέσις κ α ι κ λ ι μ α.
Ή Λίγυπτος (συμπεριλαμβανομένων καί των μεσογείων κτήσεων
αυτής) κείται μεταςυ των 10°-32° β. πλάτους χαί 22«—-40» αν.
μήχους. Ή δέ μέση θερμοχρασία αυτής είναι έν Καιρώ μέν 20 , εν
Νουβία δέ ποιχίλλει μεταςυ 15° καί 16°.
Πολιτική κατάστασις.
Τοπαρχία αυτόνομος, ύποτελής τ/) όθωμανικ/ί Αύτοκρατορία.
Κυβερναται υπό άντιβασιλέως, εγκεκριμένου διά οουλτανικου φιρ-
μανίο'υ, είς όν άνεγνωρίσβη υπό τοϋ κυριάρχου /.αί τό δικαιωμα ττ,ς
διυδο/ής. ΆπΌ τοϋ 1867 δ άντιβασιλευς φέρει τοίις τίτλους 'Τψη-
οτίτο> καί Χεδίβου (Χεδίβι-Μίσρ).
Άντιβασιλευς.
ΜΕΧΜΕΤ ΤΕΒΦΗΚ, υ'ι'ος τοϋ πρώην Χεδίβου Ισμαήλ πασσά,
γεννηθείς τω 1852, διεδέχθη τόνπατέρα τού, έκπεσόντα, τγί 8 αυ-
•(θήηχοίί 1879, συζευ/θείς χατά ιανουάριον τοϋ 1873 την Έμινε
χανοΰμ, θυγατέρα τοϋ αποθανόντος Ίλχαμή πασσά.
'Ε π ε ρ ά ν ε ι α καί πληθυσμός.
Ή ίπιφάν ια τοϋ αιγυπτιακού έδάφους μετα των μεσογειων κτη-
σεων ύπολογίζεται είς 2,987,000 τετραγ. χιλιαμ. μετά ιτληθυσμου
17,400,000 κατοίχων, ήτοι 6 κατοίκων είς τό χιλιόμετρον1,τουτέστιν
ή ΑΓγυζτος μετά των κτήσεων αυτής είναι τό δέκατον ττ(ς ολης
Άοριχής καί περιέχει τό δωδέχατον τοΰ πληθυσμοϋ τής ηπείρου
1 Σημειωτέον ότι αί πυκνότερον χατωκηιχέναι "/.ώραι τής Ευρω-
■πης Βελγική, Όλλανδία καί Μεγ. Βρεττανία ύπερβαίνουσι τοΰς 100
κατοίχους είς τό ^ιλιάμετρον (ή Βελγική άριθμεΐ' 181), αί οε ήττον
κατωχηαένα'. Ισπανία, "Ελλάς χαί Εύρωπαική Τουρκία δεν ελασ-
σοϋνται των 20 (Εύρωπαική Τουρκία 26).
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
107
ταύτης. Έξ αυτών ή χυρίως ΛΓγυπτος εχει επιφάνειαν 1,021,354
χίλιαμ. χαί πληθυσμόν 5,517,627 κατοίκων, έξ ών (χατά την απο¬
γραφήν τοϋ 1877) 2,725,239 άρρενες καί 2,792,388 θήλεις.
Ό άρΐθίΑθς των ξένων είς τα τέλος τοϋ 1878 υπελογίζετο είς
68,653, έξ ών 44,084 άρρενες καί 24,569 θήλεις· κατεμερίζοντο δέ
ώς εξής : Έλληνες 29,963, Ιταλοί 14,524, Γάλλοι 14,310, "Αγ¬
γλοι 3,795, Αύστριακοί 2,480, Ίσπανοί 1,003, Γερμανοί 879, Πέρ-
σοΐι 752, Ρώσσοι 358, Άμεριχανοί 139, Βέλγοι 127, Όλλανδοί 119
καί 204 άλλων έθνοτήτων1.
Κίνησις πληθυσμοϋ.
Κατά τό 1877 υπάρχον 173,529 γεννήσεις καί 138,668 βάνα-
τοι : περίσσευμα γεννήσεων 34,861. 'Λπό δέ τοϋ 1846—77 υπε¬
λογίσθησαν γεννήσεις 4,685,988 καί θάνατοι 3,631,605: περίσ-
σευμα γεννήσεων 1,054,383.
Ένοικισμ'ος χαί αποικισμός.
Άπό τοΰ 1873—77 ήλθον διά θαλάσσης 2,134,865 πρόσωπα,
διά ξηράς 36,045, το όλον 2,170,910, ανεχώρησαν δέ διά θαλάσ¬
σης 2,116,284, διά ξηρά; 35,385- το όλον : 2,151,669- πλεόνασμα
των άφίξεων 19,241.
Κυριώτερα! πόλεις.
Κάϊρον, 327,462.—Άλεξάνδρεια, 165,752.—Δαμιέττη, 32,730.
—Ροζέττη, 16,243.— Σου'εζ, 11,327.— Σουακίν, 4,600. — Πόρτ-
Σαί-δ, 3,854.—Μασάουαχ, 2,744.- Έλ-Άρίς, 2,506.—Ίσ,ιιαηλία,
1,897.—Πρός τούτοις Τάντα, [/.έ πληθυσμόν 60,000 περίτ-ου.—Ζα-
γαζίκ, 38—-40,000.—Σιοΰτ, 27,470.—Δα,ααγχοΰρ, 25,000—Μαν-
τ°ύρα, 16,170.
1 Προφανώς ή άτταρίθ[Α7]7ΐς αυτή ώς πρός τόν ελληνικόν τουλάχι¬
στον πληθυσμόν ϊγει έσφαλαένως. Καίτοι οέν δυνάμεθα νά όρίσωμεν
τόν αριθμόν έν γένει των έν Αιγύπτω ξΐνων, ελλείψει ακριβοΰς απο-
γραφής, ουδόλως όμως άφιστάαεθα τής αληθείας άναβιβάζοντες τόν
εν Αιγύπτω πληθυσμόν των Έλλήνων άποίκων είς 45 χιλιάδας.
108 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Αί 8έ χτήσεις τής Αιγυπτου έχουσιν επιφάνειαν 1,965,560 χι-
λιαμ. καί 11,800,000 κατοίκω-. Έξ αυτών ή Νουβία ε/ει περίπου
πληθυσμόν 1,000,000, τ'ο Κορδοφάν 278,740, τ'ο Δαρροι>? 4,000,000
καί αί λοιπαί χώραι τοϋ Σουδάν καί των παρά τ'ον Ίσημερινόν έπαρ-
χιών 6,500,000-
Οίκονομική κατάστασις.
Ό προϋπολογισμώ τοϋ 1881, ώς εΐχε κανονισθή υπο τής εύρω-
τταϊκής έπιτροπής μετά την εκκαθάρισιν τής έκρύθμου καταστά¬
σεως των οικονομικωσ την γενομένην διά τοϋ νόμου τής 17 ιουλίου
1880, είχεν ώς εξής : Είσπραξις φρ. 218,904,946. Δαπάναι φρ.
216,030,620. Ό δέ τοΰ 1882 παριστα έν όλω προσόδους μέν
8,746,000 α'ιγ. λιρών, (φρ. περίπου 220 έκατομμ.), δαπάνας δέ
8,463,000 α'ιγ. λιρών (φρ. 212 έκατομ. ώς έγγιστα), καταλείπων
ούτω περϊσσευμα 280 χιλ. α'ιγ. λιρών, ήτοι φρ. 7 έκατομ.
Σ τ ρ α τ ό ς.
Ό τακτικός στρατός επί ποδός ε'ιρήνης, κατά τ'ον διοργανισμον
αΰτοϋ, θί συνέκειτο εκ 15 χιλ. ανδρ ών, τα δέ άτακτα στρατευματα
■περιελάμβανον 7 σώματα ίππικοΰ έκ 4 /ιλ. άνδρών έκαστον.
Σ τ ό λ ο ς.
Κατά τ'ο 1880 περιελάμβανε 2 θαλαμηγά, 1 φρεγάταν έλικοκί-
νητον, 1 κορβέτταν ναυτοσχολεΓον, 4 άγγελιαφόρα καί 2 φορτηγα-
τό όλον 10 άτμοκίνητα.
Εμπόριον.
Τω 1880 ε'ισαγωγή 654,933,000 γροσίων, έξαγωγή γρόσια
1,298,832,000. Παρατηρητέον ότι άπό τίνων έτώντό εμπόριον τής
έξαγωγής ύπερεπενταπλασιάσθη. Ή μεγαλειτέρα έξαγωγή εγένετο
τω 1879. Το μεγαλειτέρον εμπόριον ε'ισαγωγής καί έξαγωγής ένερ-
γεϊται μετχ τής Αγγλίας- δευτέρα έρχεται ή Γαλλία, τρίτη εις
την εισαγωγήν ή Αΰστροουγγαρία χαί είς την εξαγωγήν ή Τουρκία
καί Ρωσσία, τετάρτη εις την εισαγωγήν καί εξαγωγήν ή Ιταλία
καί είτα ή Άμερική, ή Ελλάς χαι άλλαι ?ώραι, κατα την επο¬
μένην αναλογίαν:
ΤΗΣ ΑΝΛΤ0ΛΗ2
109
Είσαγ. 'Εξαγωγή
53.25 69.86
8.58
2.75
4.22
Ε'ισβγ.
Ρωσσία 1.34
Άμεριχή 1.13
Ελλάς 0.16
"Άλλαι χώραι 7.05
'Εξαγωγή
5.56
0.76
1.07
1.52
Αγγλία
Γαλλία 17.25
Αύς-ροουγγαρία 13.73
Ιταλία . 4.09
Τουρκία 2. 5.68
'Η κίνησις των λιμένων της Αιγυπτου κζτά τό 1877 ανήλθεν είς
19,491 πλοΓα χωρητικότητος 8,926,311 τόννων, έξ ών 5,899 άκτο-
πλοϊκά χωρητικότητος 199,444 τόννων. Έκ δέ τοΰ συνόλου των
πλοίων 6,481 χωρητικότητος 2,211,412 τόννων έχινήθησαν είς τον
λιμένα Άλεξανδρείας, 4,652 χωρητικότητος 4,212,238 είς Πόρτ-
Σαίδ, 1,936 χωρητικότητος 2,084,858 είς Σουέζ χαί 6,422 χωρη¬
τικότητος 417,803 είς άλλοος λιμένας.
Σιδηρόδρομοι
έν έκμεταλλεύσει 1,518 χιλιαμέτρων, δι* ών μετεχομίσβησαν (1880)
3,093,840 έπιβάται.
ΤαχυδρομεΓα.
Τω 1880 ύπήρ/ον γραφεΓα ταχυδρομικά 130, δι* ών έστάλησαν
κβί ελήφθησαν α' έσωτερικά : γράμματα χΐί τα^υδρομιχά δελ-
τάρια 2,973,084, έφημερίδες, περιοδικά, άλλα εντυπα, δείγματα,
κλπ. 1,649,625· β' διεθνή : γράαματα χαί ταχυορομικα δελτά-
ρια 1,625,739· έφημερίδες, κλπ. 1,074,440.—Είσπράξεις (τώ 1879)
1,821,804 ρρ. Δαπάναι 1,541,784 ρρ.
Τηλέγραφοί.
Μήκος των γραμμών 8,569 χιλιάμετρα καί των συρμάτων 13,496.
ΓραφεΓα 174.
110
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ΣΑΜΟΣ.
'Η νήσος Σ ά μ ο ς μιχ των Σποράδων τής άνατολικής άκτής
τοϋ Αίγαίου, άνιδούθη είς αϋτόνοΐΛθν ήγεμονείαν, ύποτελή τϊ} 'Τψ.
Πύλ-ΐί), τί) 11 δεκεμβριού 1832 διά φιρμανίου τοϋ Σουλτάνου Μαχ-
μουτκαί τή συναινέσει των τριών έγγυητριών δυνάμεων.
Ήγεμών Κωνσταντίνος Άδοσίδης, γεννηθείς έν Κων-
σταντινουπόλει τϊ) 11/23 φεβρουαρίου 1832, βεζίρης τοϋ όθωμαν.
Κρατους, Βιορισθείς ήγεμών τής Σάμου τή 20 φεβρουαρίου 1879.
Ήγεμονις Αθηνά, γεννηθεϊσα έν Κωνσταντινουπόλει, νυμφε^
6εΓσ« τΫ) 11/23 μαρτίου 1856.
Γεωγραφική θέσις καί κλίμα.
Γεωγραφικώς ή Σάμος κείται μεταξυ των 37° 39'—371' 48' β.
πλάτους καΐ 24° 12'—24° 48' άνατ. μήκους, τί) δέ κλίμα αυτής
είναι γλυκύ χαί υγιεινόν ίνίο·(θν πρός το τής Ίωνικής παραλίας
τής Μικράς Άσίας.
Έπιφάνεια καϊ πληθυσμός.
Ή Σαμική ήγεμονΐα εχει επιφάνειαν 550 τετραγ. χιλιαμέτρων
πληθυσμόν δέ 38,274 χχτοίκων, έξ ών 19,309 άρρενες καί 18,965
θήλεις, πλέον 13,500 Σαμίων κατοικούντων είς τα παράλια τής
Μικράς Άσίας.
θρησκεία έπικρατοϋσα όρθόδοξος άνατολική. Έκ των άλλων
Ορησκευμάτων υπάρχουσι 14 καθολικοί, 2 αρμένιοι, 1 διαμαρτυρό-
μενος καί 2 ισραηλιται.
Ξένοι ΰπήκοοι ΰπάρχουσιν έν Σάαο) 583, έξ ών 548 "Ελληνες
ύπήκοοι, 9 Γάλλοι, 8 Γερμανοί, 6 "Αιγλοι, 5 Ιταλοί, 3 Ρώσσοι, 3
Αϋατριαχοί καί 1 Όλλανδίς.
Κίνησις τοΰ πληθυσμοΰ.
Κατά το 1880 ί^οιτο 264 γάμβι, 1294 γεννήσεις, 684 θάνα-
τοΐ-περίσσευμα γεννήσεων 610.
Δημοσία έκπαίδευσις.
Πλήν τοϋ έν Λιμένι Βαθέος Πυθαγορείου γυμνασίου, τοίί
ίκπροσωποϋντος την ανωτέραν έν Σάμω εκπαίδευσιν, ύπάρχουσιν έν
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
111
Σάμω 43 ετέρα εκπαιδευτήριον τής κατωτέρας καί [χάσης έκπαιδεύ-
7εως, ών 33 δηΐΛθτικά, (7 εν τω τμήματι Βαθέος, 10 έν τω τής
Χώρας, 9 έν τω των Καρλοβασίων καί 7 έν τω τοϋ Μαραβοκάμπου),
2 σχολεία (1 έν ΒαθεΓ καί έτερον έν Χώρα), 4 σχολαρχεΓα (1 έν
εκάστω των 4 τμημάτων τής νήσου) καί 4 παρθεναγωγεΓα (1 έν
εκάστω τμήματι).
θ'ικονομική κατάστασις.
Κατά τόν προυπολογισμόν τής χρήσεως 1881—82 : Πρόσοδοι
3,392,198 γρ., δαπάναι 3,182,210 γρ., έξ ών 400 χιλ. γρ. φόρος ύ-
ποτελείας καί 1 50 χιλ. χορηγία πρός τόν ήγεμόνα.
"Εμπόριον.
Κατά τό 1880 : Έξαγωγή 13,865,792 γρ., ε'ισαγωγή 16,079,578
γρ. Κυριώτερα ειδή τής έξαγωγής σταφίς, δέρματα κατειργασμένα,
ο'ινος, ελαιον, οίνόπνευμα, κρόμμυα- τής δέ ε'ισαγωγής δημητριακά,
αποικιακά, βιοιχηχανικά άντικείιχενα χλπ.
'Η ναυτική κίνησις κατά το 1880 παρουσιάζει 146 άτμόπλοιχ
(εξ ών 85 άγγλικά), χωρ. 95,486 τόννων καί 3,665 ίστιοφόρα, χω¬
ρητικότητος 45,140 τόννων.
Τό εμπορικον ναυτικόν περιλαμβάνει 332 πλοΓα χωρητικότητος
6,995 τόννων.
ΤαχυδρομεΓα.
Κατά τό 1880 διεβιβάσθησαν διά των ταχυδρομείων τής Σάαου
22,835 γράμματα, έπίσημα καί Ίδιωτικά, έφηαερίδες δέ καΐ περιο-
δικά 14,442. Τό όλον 37,277.
Τηλέγραφον
Κατά τό αύτό ετος έξαπεστάλησαν καί ελήφθησαν 2,893 τηλε-
γραφήματα, έξ ών 1,005 έσωτερικά καί 1,888 έξωτεριχά.
ι Τί
Η2
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ΜΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΝ.
Γεωγραφική θέσις καί κ λ ι μ α.
Τό Μαυροβούνιον κείται μεταςΰ των 423 20' — 43' β πλ. καΐ
"Ρ—*'ο 30 αν. μήκους, ώς έκ τής όρεινής δέ φύσεως τοϋ τόπου τό
κλίμα αυτού" είναι ψυχρότερον τοΰ αναλογούντος είς τοίις παραλλή-
λους τού, άλλά ρωστιχόν χαί ανοσον.
"Επι ρ ά νέ ι α κα! πληθυσμός
Ή επιφάνεια τοϋ Μαυροβουνίου είναι 9,030 τ. χιλιαμέτρων.
Ό πληβυσμος αΰτοϋ είναι 236,600 κατοίκων, ήτοι 26 κάτοιχοί
χατα τετραγωνιχόν νιλιάμετρον.
Κατα τό θρήσχευμα άνήχουσιν εις τό ορθόδοξον άνατολιχόν δό-
γμα, πλήν 4,000 χαθολιχών χαί Ίσαρίθμων [Αωαμεβανών.
Οϊ εχτος τής χώρας άποδημοϋντες Μαυροβούνιοι ΰπολογίζονται
εις 2,000 περίπου, ε'ισι δέ διεσπαρμένοι έν Αυστρία, Τουρκία χαί
Ρωσσία. Υπάρχουσι δέ μικραί Μαυροβοιινίων άποικίαι καί έν Ά-
λίξανδρεία καί Άγίω Φραγκίσκω τής Αμεριχής.
Κυριώτεραι πόλεις: Κεττίγνη, πρωτεύουσα, έχουσα περίπου 2
χιλ. χατοίχων.—Νιεγός, 4 /ιλ.—Δανιλογράδ, 2 χιλ.—Ποδγορίτσα,
5 χιλ. —Δουλσίνον, 3 χιλ.
θίκονοΐΛΐκή κατάστασις.
Μτ, υτάρχοντος ·προύπολογισμοϋ, ή ο'ιχονομική κατάστασις δύ¬
ναται νά έχτιμηθνί κατά προσέγγισιν. Ό ήγεμών εχει έπιχορήγη-
σν 6 χιλ. δουκάτων, αί δέ πρόσοδοι τοϋ Κράτους ύπολογίζονται είς
445 χιλιάδας φλωρινίων.
Στρατιωτική δύναμις.
Στρατο; χυρίως δέ; ύπάρχε·., -λήν των 100 ίππέων σωματοφυ-
λάκων τοΰ ήγεμόνος· άλλ' έν καιρώ -κοίνον πάντες οί Μαυροβού-
νιοι, οί δυνάμενοι βαστάσαι όπλα, εισίν ΰποχρεωμένοι ε'ις την στρα-
τιωτικην υπηρεσίαν, όθεν είναι χαί έν καιρώ είρήνης διωργανισμέ-
νοι στρατιωτιχώς, άπϊ 17 μέχρις 60 χαί 70 έτών, ό δέ όλος στρα-
τός έν χχιρώ άνάγχης δύναται νά συμποσωθί) είς 30,000 άνδρών.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
113
"Εμπόριον.
Ή έξαγωγή δύναται νά έχτιμηθν) είς 2 έκατομμύρια φλωρινίων,
κυριώτερα δέ εΓδη αυτής εισί : πρόβατα, αίγες, τυρος, ίχθθς, μαλ-
λία, λίθοι, οϊνοι, όπώραι, κλπ.
ΤαχυδρομεΓα καί τηλέγραφοι.
Δεν υπάρχουσι περί αυτών ένδιαφέρουσαι είδήσεις. Οϊ τηλεγρα-
ιρικοί σταθμοί εισίν Ι Ι, το δέ μήκος των γραμμών 444 χΐλιαμέτρων.
ΡΟίΒΙΑΝΙΑ.
Γεωγραφική θέσις καί χλί.αα.
Ή Ρουμανία κείται μεταξΰ των 48° 12'—43υ 37' β. πλ. χαί 20°
10'—27° 50' άν. μήκους, ή δέ μέση θίριχοχρασία έν Βουχουρεί-ίφ
είναι 8', ή ανωτέρα 45° χαί ή κατωτέρα 30° Ρεωμύρου υπό τί
μηδενικόν.
Καταστατική.
Ή έπι^άνεια τής Ρουμανία; μετά τής Δδβρούτζης ύπολογίζεται
είς 129,947 τ. χιλιάμ., ό δέ πληθυσμός είς 5,376,000 κατοίχων,
συμπεριλαμβανοαένων κα'ι 106,943 χατοίχων τής Δοβρούτζης, ήτοι
31,177 Ρουμάνων, 16,493 Τούρκων, 28,715 Βουλγάρων, 6,540 Τα-
τάρων, 3,165 Έλλήνων, 1,051 Ισραηλιτών, 803 Άρμενίων,' 10,058
Λιποβάνων, 6,162 Ρώσσων, 2,471 Γερμανών καί 308 άτό,αων ϊλλων
εβνιχοτήτων.
0 ρ η σ χ ε ι α.
"Η έπικρατοϋσα θρησκεία είναι ή όρθόδοξος άνατολιχή, είς ήν ά-
νήκουσι 4,529,000 κάτ., 114,200 είναι Καθολιχοί, 13,800 Διαμαρ-
τυρόμενοι, 8,000 Αρμένιοι, 6,000Λιποβάνοΐ, 400,000 Ισραηλιται
*αί 2,000 Μωαμεθανοί, χατά τόν προ τοΰ πολέμου πληθυσμόν.
•8.
114
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Κατ'έθηκότητας δέ ό πληθυσμός τής Ρουμανία;, πλήν των χυ-
ρίως Βλά/ων καί Μολδαυών καί των έχρουμανκΐθέντων Έλλήνων,
περιελάιχβανεν 77-700 άλλοδαπους, έξ ών 400,000 Ισραηλιται,
200,000 Άθίγγανοι, 85,000 Σλάβοι, 39,000 Γερμανοί, 29,500
θΰγγροι, 8,000 Αρμένιοι, 5,000 "Ελληνες, 2,000 Γάλλοι, 1,000
"Άγγλοι, 500 Ιταλοί κχί 2.700 Τοϋρχοί, Πολωνοί, Τάταροι, κλπ.
Κυριώτεραι πόλεις- Βουκουρές-ιον, 177,646.— Ίάσιον, 90 χιλ.—
Γαλάζιον, 80 χιλ.—Βοτοτσάνι 39,941.—Πλοές-:, 33 χιλ.—Βραΐλα,
28,272.—Γεού'ργεβον, 20866.
Ο ι κ ο ν ο α ι κ ή κατάστασις.
Προύπολογισιχός τής νρήσεως τής ληγούσης τί) 31 μαρτίου 1882,
έν Ίσορροπίχ. Πρόσοδοι 120,766,214- δαπάναι ομοίως.
Δημόσιον ^ρέος κατά την 1 ιανουάριον 1881 φρ. 505,0 ",92ό.
Στρατιοιτιχ·η δύναμις.
Έν καιρώ ε'ιρήνης ό στρατ'ος συμποσοϋται είς 19,812 άνδρών, εξ
ών 1,200 άξ'.ωΐλατικοί καί 80 ύπάλληλοι, 2,945 ίππων καί τηλε-
βόλα 180. Έπ' τοϋ πολέμου ό στρατος εί/^εν αυξηθή εις 40,000
άνδρών πεζιχοϋ, 4,000 Ίππ'.κοΰ καί 30 τηλεβολοστοιχίας.
Πλήν τοϋ τακτικοϋ στρατοϋ ύπολογίζονται 74 /ιλ. ετΐιχωριου
στρατοΰ μετά 90 τηλεβόλων, 60 τάγματα έφεδρείας, 33 χιλ. αν-
δρών τής πολιτοφυλακής καί ή πανστρατιχ, ·ης 2;χως δ άριθμος δεν
είναι ώρισμένος.
Το πολεμικόν ναυτικόν περιλαμβάνει 4 άτμοκίνητα καί 6 χανο-
νιοφόρο^ς λέαβους ιχετά πλΓ,ρώματος 30 αξιωματικών καί 500
ανδοών.
Έ
ιχ π ο ρ ι ο ν.
Εΐσαγωγή (1880) : 255,336,415 φρ., έξαγωγή 218,918,878 φρ.,
τελωνεΐαχα τέλη 12,446,070.
ΊΙ κίνησις των κυριωτέρων λιιχένων Σουλινα, Βραίλα:, Γαλα-
ζ;ου, Κωνστάντζας, Γεουργέβοιι, Τούλτσης χαί Τούρνου-Σεβερίνου
χατά τό 1880 ανήλθεν εις χατάπλους 19,875 πλοίων χωρητικότη¬
τος 2,909,848 τόννων καί άπόπλους 18,564 πλοίων χοιρητικότη-
τος 3,174,131.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
115
Σιδηρόδρο,αοι
«ν εκμεταλλεύσει κατά τό 1881 ήσαν εν όλοΐς 1,366 ^ιλιάμετρα.__
Δαπάναι κατασκευάς 359,650,000. Πρόσοδοι άκαθάριστοι (1880)
18,489,596 ρρ., δαπάναι 13,867,197 φρ.
Ταχυδρομικά γραφεΓα.
Κατά τό 1880 υπήρχον τα/υδρομικά γραφεΓα καθ' όλον τό κρά-
τος 239. Επιστολαί κλπ. δΐαβιβασβεΓσαι δι' αυτών 11,614,437.
Εί—ράξεις 3,637,785 φρ.
Τηλέγραφοι.
Κατά τό 1880 οί τηλεγραφικαί σταθιχοί τοϋ χράτους ήσαν 102,
οί των σιδηροδρό.αων 101, τό όλον 203. Μήκος των γρα(χ|Λων 5,209,
των συρμάτω» 8,280 χιλίάμετρα. Τηλεγραφήματα διαβιβασθέντα
950,07-2. Είσπράξεις 3,705,915.
ΣΕΡΒΙΑ.
Γεωγραφική θέσις χά ι χλίμα.
Ή Σερβία κείται μεταξύ των 45°—43° Ιθ' β. πλάτους καί 18°
40'—20° 27' ανατ. μήχους, ή δέ μέση θερΐΑοκρασία έν Βελιγραδίω
είναι 9°, ή ανωτέρα 41° καί ή κατωτέρα 16°.
Έ π ι φ ά ν ε ι α.
Τό σερβικόν βασίλειον εχει επιφάνειαν 48,657 τετραγωνικών χι-
λιαμέτρων.
Πληθυσμόν.
Κατ' απογραφήν γενομένην τω 1880, ό χληθυσμοί τοϋ χρίτους
ανέρχεται είς 1,700,211 κατοίκων, ήτοι 35 κάτοικοι χατά τετραγ.
χιλιάμετρον.
Κίνησις τοϋ πλη0υσ;χοϋ.
Κατά τό 1880 αί γεννήσεις άν7,λθον είς 70,517, αί δέ άποβιώσεις
*ι? 55,162 περίσσευΐΑα γεννήσεων 15,355.
__
116 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Κατ' έθνικότητας τω 1866 6 πλγ,θυσμός τής Σερβίας, πλήν των
χυρίως Σέρβων υπολογιζόμενον τότε είς 1,058,189, περιελάμβιχνεν
127,545 Βλάχους, 24,607 'Λδ^γάνους, 2,589 Γερμανοί,ς, 3,25(>
δλλων έθνικοτήτων.
Κατά τό θρήσκευμα, πλήν τής επικρατούσης όρθοδόξου άνατολι-
κής έχχλησίας, ϋτζτ^γθΊ καί 4,161 χάτοικοι ανήκοντες είς τό δυτι¬
κόν δόγΐχα, 463 διαμαρτυρομένη, 2,049 Ισραηλιται καί 6,306 μωα-
μεβΐνοί.
Έκ των πόλεων, γ, πρωτεύουσα Βελιγράδιον Ιχε1. πληθυσμόν
26,970 χατοίκων. ;χή συαπεριλααβανομέν(ον των στρατιωτών τής
φρουρίς, αί δέ των νέων διαμερισμάτων : Νύσσα 12,801, Πιρότ
8,185, Βράνια 8,291, Προκόπλιε 2,560, Λέσκοβατζ 9,788.
θ'ικονομική κατάστασις.
Κατά μέν τόν προϋπολογισιχον τής χρήσεως 1880—81 αί πρόσο¬
δοι τοϋ σερβΐκοΰ βασιλείου ανήρχοντο είς φρ. 25,926,072, αί δέ
δαπάναι είς φρ. 25,715,543· πλεόνασμα φρ. 211,529. Κατά δέ τόν
προυπολογισμόν τοϋ 1882 αί μέν πρόσοδοι ύ·κελο·{ίζον:ο είς φράγκοι
32,785,000, αί δέ δαπάναι είς 32,738,823 φρ., πλεόνασμα 56,177
γράγκων.
Ή βασιλική έπιχορήγησις ηύξησε κατά 500 φρ.
Τό δημόσιον '/ί'ίος, άνέρχεται είς έπέκεινα των εκατόν έκατομ-
μυρίων φράγκων.
Στρατιωτική δύναμις. /
Έν καιρώ ειρήντ,ς ύπάρχουσιν ώρισμένοι διά τόν μόνιμον στρα¬
τόν 50 χιλ. άνδρες. Έν καιρώ δέ πόλεμον ό έθνικός στρατός άνέρ¬
χεται, κατά τάς διατάξεις νέου νόμου ψηφισθέντος κατά οκτώβριον
τοϋ 1878, είς 265 χιλιάδας.
Εμπόριον.
Έξαγωγή (τω 1875) 35,014,874, είσαγωγή 31,219,243- τελω-
νειακά τέλη 2,225,364.
Κυριώτερα εβη τής έξαγωγής εισί δηιχτ,τριακοί χχο-αοϊ, ζώα,
χ^οΓροι, α'ιγοδέραατα καί προβατοδέρματ*.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
417
Ταχυδρομε Γα.
Τω 1875 υπήρχον 54 ταχυδρομικά γραφεΓα, δι' ών δΐίβιβάσθη-
σαν επιστολαί Ίδιωτιχαί τε χχί έπίσημοι 1,285,885. Εΐσπράξεις
249,239 φρ. Δαπάναι 501,299 φρ.
Τηλέγραφοι.
Κατα το 1874 τηλεγραφικός σταθμοί υπήρχον 37, μήκος τηλε-
γραφικών γραμμών 1461 χιλιαμέτρων, συρμάτων 2,146. Τηλεγρα-
φήματα διαβιβασθέντα 165,256, έξ ών 95,002 έσωτεριχά, 56,880
δΊεθνή καί 13,374 έπίσημα.
ΕΛΛΑΣ.
Γεωγραφική θέσις καί κλίιχα.
Τί) βασίλειον τής "Ελλάδος κείται μεταξίι των 35° 55'—40' $ορ.
■πλίτους καί 17° 2'-—23° 54' άνατολικοί ;Αηκους· 8ιαιρεΓται 3έ φυ¬
σικώς είς τέσσαρα διακεχριμένα μέρη : την Στερεάν Έλλάδα, την
Πελοπόννησον, τας νήσους τοϋ Α'ιγαίου καί τάς Ίονίους νήσους, καϊ
■πεμπτον ηδη τάς νέας επαρχίας.— Τό χ λ ι μ χ τής 'Ελλίοος' χαΐ
ως εχ τής γεωγραφικής αυτής θέσεο>ς καί ώς έκ τής γειτονείας τής
«αλάσσης είναι έν γένει ευκρατον, άλλα καί λίαν ποικίλβν ένεκα τοϋ
πολυδαιδάλου σχ·η«.ατισ,α!)ΰ τοΰ έδάορους αυτής διατειχνοιχένου πολ-
λαχώς υπο σειράς όρέων κατά τό μάλλον ι] ήττον ύψηλών. Κχτχ
τας παρατηρήσεις τοϋ ίστεροβχ.οπεΊου Αθηνών ή μέση θερμότης
εν Αθήναις είναι 18° 2 Ρεωαύρου, ή δέ χατωτάτη θεραοχρασία
σΤιμειωθεΓσα χατά το 1850 υπήρξε 10° υπο τό αν,δενιχόν. χαί ή με¬
γίστη (1858) 44° 6. Ό ψυ/ρότερος μην είναι ό Ίανουάριο; πα=έ-
1 Διαλαβόντες ακριβώς περί τοΰ κλίματος τή; Έλλάοος εν τώ
Ημερολογίω τοΰ 1879, άνατυποΰ|χεν εκείθεν τί τ.ι'Λ αΰτοΰ, καθ* δ-
«ον ουδέν ύπίρχει τό προσθετέον ή μεταβλτ,τέον έν τω κε^αλαίω
τούτω, μτ,δεμιας ώς εικός γενομένης είς τό χλίμα αεταβίλής.
118
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
χων μέσην θερΐλότητχ 8° καί ό θερμότερος ό αύγουστος δίδων μέσην
θερμότητα 28° 2. Ή μέση θεραότης χατά εξ μήνας άπό μαΐου μέ-
χρι νοεμβριού είναι 24° 5, κατά δέ τρείς μήνας μόνον, τόν δεκέμ¬
βριον, Ιανουάριον καί φεβρουάριον, ή μέση θερμότης είναι κα¬
τωτέρα των 10° (9° 1). Ή άτμοσφαιρική όμίχλη έν τω κλίματΐ
τής Ελλάδος είναι σπανιωτάτη καί σπανίως άναθρώσκει τοιαύτη
άπό τής θαλάσσης κατά μάϊον καϊ δεκέμβριον. Ή ποσότης τής
ετησίως πιπτούσης βροχής είναι ελαχίστη καί κατά μέσον όρον
397 νιλιοστοιχέτρων. Ό άνώτατος όρος αυτής υπήρξεν 718 χι-
λιοστοιχέτρων'. Σπανίως βροχή πίπτουσα έντός 24 ώρών φθάνει
45 χιλιοστομέτρων καί ονοίποτε μέχρι τοϋδε παρετηρήθη,
οχη διαρκέσασα ?4 ώρας κατά συνέχειαν. Αί συχνότεραι βροχαι
συμδαίνουσι τόν θβριον καί αί σπανιώτεραι τόν ιούλιον καί αύγουςον,
καθώς κϊί τόν απρίλιον, ονΰίποτε δέ βρέ/ει τόν σεπτέμβριον. Ή
χιών είναι έν Αθήναις σπίνΐον φαινόμενον καί υπάρχουσι χειμώ-
νες καθ" ούς ουδόλως χιών έπεσεν. Ουδέν ήττον υπήρξαν καί εξαιρε-
τικοί χειμώνες, καθ'οΰς ϊτεσε -/ιών αφθονος. Χαρακτηριστινόν Ιδιαί¬
τερον τοϋ κλίματος των Αθηνών καί άλλων μερών τής Ελλάδος είναι
δτι, κατά παρατηρήσεις γενομένας πρό πολλών έτών έν Αθήναις έ¬
χουσιν ετησίως 203 ήμέρ. αίθρίας, 134 ήμιαιθρίας καί 24 συννεφώ-
δεις καί κατά τάς τελευταίας 5 ;χόλις ημέρας ό ήλιος δεν φαίνεται καθ'
ολοκληρίαν. Καταιγίδες συιχβαίνουσι κατά μέσον όρον είς 20 μόνον
ημέρας. Έκ των ανωτέρω έξάγεται ότι τό κλίμα των Αθηνών καί
σχεδόν «πάσης τής Ελλάδος είναι γλυκύτατον, ότι ό χειμών, μή
ών οΰτε λίοι-ί ύγρός ουτε λί»ν ξηρος, εχει μέσην θερμοκρασίαν 10°
περίπου, σπανίως άλλοιουμένην υπό δριμέως ψύχους. Τό θέρος είναι
θερμότατον καί ςηρότατον, άρχεται δέ κυρίως τόν μάϊον καί διαρκεΓ
μέχρις όκτωβρίου, τό φθινόπωρον είναι τόν οκτώβριον καϊ νοέμ¬
βριον καί τό εαρ τόν μάρτιον κα'ι απρίλιον. Τό δέ κυριώτατον χα-
ρακτηριστικόν τοΰ κλίματος των Αθηνών καί τοϋ πλείστου σχε-
δόν μερους τής Έλλάδο; είναι ή α'ιθρία τοΰ οΰρανοΰ, ήτις διαρχεϊ"
1 Έν Αγγλία πίπτει ετησίως κατά μέσον όρον ποσότης ^ργ
914 χιλιοστομέτρων καί έν Ίρλανδία ύπερβαίνει τό μέτρον (1.50).
Εν Γαλλία 800 χιλιος-ομέτρων, έν Ιταλία κατά "ήν θέσιν των Ά-
•πεννίνων 1 μ. 10, καί έν Ισπανία, τή νοτιωτέρ* χώρα τής Εύρώπης,
0,400.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΙΣ
119
παντοτε χαί εν πλήρει χειμώνι, ώστε σπανίιος συ,ιιβαίνει νά παρέλ-
®ϊ) ή,"·έρα χωρ'ις ό ήλιος νά φανγ, τουλάχιστον ολίγας στγαάς.
Έ π ι φ ά ν ε ι α καί πληθυσμος
κατα την απογραφήν τοϋ πραγματικόν πληθυσμόν τοΰ 1879.
ο
Η --
«τ*
χ
ϊΤ
(Χ.
5 ο ϊ
-
ο
Χ
χ.
ο*
-
-ϊί
Οί
55

—η
ί§
32
29
32.
>
ο
,-
364
444
081
Ο ~ " >τ·(£
ο 5
225
3 ο
767
οοο
ϊο ο ~*
4701
ϊ-
ϊθ
^ο
οο
το
Οί ΟΟ
οο ο
ιη
αο
αο
ΟΟ Οί ιθ
—^
ο
ο
■τί
ο>
λεις
724
797
364
ΙϊϊΙΕΙ
§ ύ
587
964
983
518

3
®
»
£
^> ιθ ιθ Ο Ο^5
ο
3 2
798
• · ·
7-
ι»
640
647
717
ο» « 3 όο αί
935
™£
όν

ο_
ο,

ΟΟ
855
. . *
Ο-
ΟΟ
;546
253
076
749
176
οο οο
417
ο ιη
^- ο
211
ο
085
ω
ΪΓ-
Ο* ιθ
ο
ΟΟ
; ; ;
λεΐου
«Ο
367
315
II
ο
11
|3,955
* υ
ω
53-
Ϊ3
ϊ)τ)Ιλ2
ΟΟ "^Γ1
Οί ΟΟ
Χ3 ΟΊ σ^ ίΝ ίθ
οο οο
—-
■Ζ-: ΟΟ
—Η Οί
| 366
Ιτ·
»^
«'.«
ο
«ο
-5^ ^}ί ^» ^, λθ
-
Ο
5"
3*3
3

6 χ-2 χ 5-5.Η
"Ο α. Ρ
5:° η ^
«ϋ 5 ϊ; -ο
> -ι 3 χ

120
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Παρατηρητέον ότι μήπω γενομένης επισήμου απογραφήν τοθ
ιτληθυσμοΰ των νέων έπαρχιών. θέλομεν περιορισθή μόνον είς τα
έξαγόμενα τής άπογραφής τοϋ πληθυσμοΰ τοϋ αρχαίου βασιλείσυ
καΐ χαβ' όσον άλλως τε περί τούτων εχομεν όρους συγκρίσεως καΐ
πρός τάς προηγουμένας περιόδους1.
Ούτω λιιπόν ο πληθυσμος τοΰ άρχαίου βασιλείου μετά των Ίονίων
νήσων κατά την τελευταίαν απογραφήν άνέρχεται είς 1,679,470.
Κατά τό 1821 ή περιοχή τοϋ άο/,αίθ" βασιλείου τής Ελλάδος
(άνευ των Ίονίων νήσων) ήρίθμει 875,150, έξ ών 63,6*5 Τοϋρχοι,
τω 1828 εΐ/εν ελαττωθή είς 753,400, έξ ών 11,450 Τοϋρκοι έν τί)
Στερεα· μέχρι τοϋ 1838, ότε το παωτον εγένετο άκριβής άπονρα-
φή, ό πλτιθιισ.αος ού [/.όνον δέν 7)5ξησεν, αλλά τουναντίον κα. ηλατ¬
τώθη είς 752,077, εύρεθείς ούτω κατώτερος τοϋ πληθυσμόν τοϊί
1821 κατ» 123,072. "Εκτοτε όμως βαίνει διαρκώς αύξάνων καί επί
τής τελευταίας άπογραφής ιταρατηρεΓται ότι ό πληθυσμός τοϋ
1879 παραβαλλόί/,ενοζ πρός τον διχ τής άπογραφής τοΰ 1870 έξα-
κριβωθέντα, 1,457,894, παρουσιάζει αύξησιν κοΐτά 221,576 άτομα,
ήτις άναλογεΓ ε'ς έτησίχν αύξησιν 24,651 άτόαων, νίτοι είς 1.69
επί τοΓς εκατόν, ανωτέραν τής υποδειχθείσας διά τό χρονικόν δια-
στημα 1861 εω; 1870, "ητίς ήν τότε είς επί εκατόν κχτοίκων.
Ή διά τής νέας άπογραφής πιστοποιου.αένη αύξησις άπό τοΰ
ετους 1870, όρειλοιχένη το υΐ£ν είς την υπέρβασιν των γεννήσεων
επί των άποβιώσεων (αύξησιν 12,789 άτόαων κατ' ετος ή 0,89
τοΓς "/,,), τό δέ είς την οΥ έποίκων γενομένην ετησίαν αΰξησιν τοϋ
χληθυσ;Λθϋ, ϋποδεικνύε; τόν οΊπλχσιασμόν τοϋ πλ·/|θυσμοϋ τής Ελ¬
λάδος είς ετη 41 καί μήνας 4. Έκ των έπαρ/ιών την μεγαλειτέραν
αύξησιν παρουσΐάζουσιν αί τής Άττικής, Παξών, Α'ιγιαλείας,
Φθιώτιδο; κχί ΊΙλείας, έκ δέ των 366 δήμων τοΰ Κράτους οί 37
παρουίΐΐζουσιν ελάττωσιν, άπαντες δέ οί λοιποί αύξησιν χαί την
άπαξ χατχ καθήκον νά σημειώσωμεν ένταΰθα ότι
χαι τας ειοήσεις ηρζνίσθηιιεν καί είς τάς παρατήρησις ημών ώδη-
ύτης
γεν. διευθυντού των τανυδρο-
μείων Άλ. Μανσόλα. Κεφάλαιά τίνα παρελήφθησαν όλόκληρα εχ
των δημοσιεύσεων αύτοΰ, άλλα δέ απλώς έσυντομεύθησαν.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 121
ανωτάτην αύξησιν ό δήμος Πειραιώς, ου ό πληθυσ,αός καί αύθις ώς
κατχ την παρελθούσαν περίοδον εδιπλασιάσθη, ών κατα μέν την
τοϋ 1861 απογραφήν 6,452 ψυ/ών, κατά την τοΰ 1870 αΰξηθείς είς
11,047 καί ηδη είς 21,618. Ή εκταχτος αυτή χαί διαρκής αύξη¬
σις οφείλεται κατά το πλεΓστον είς την βιομηχανικήν τροαγωγήν
τοϋ δήμου.
Κατα χωρογραφικήν διαίρεσιν ό πληθυσμός τοϋ δλου βασίλειον
δίανέμεται ώς εξής :
Πελοποννήσου..................709 245
Στερεάς Ελλάδος)'Αν«βλ«ή,.......... 302 589
Γ /Δυτικώς............ 138,444
Έπτανήσου .................. 244,433
Κυχλάδων................... 132,020
Εΰβοίας..................... 83,352
Διαφόρων άλλων νήσων (Α'ιγίνης, Άγκιστρίου, Σαλα,αΓ-
νος, Σπετσών, "ϊ*8ρας, Πόρου, Σχοπέλου, Σχύρου,
Σχιάθου, Άλογον............... 43,684
ΎΌ όλον ~Ίβί3~ΐΙΎ
Κατά την διαίρεσιν ταύτην εςεταζό,αενος ό πληθυσ.αός έν πυγ-
χρίσει πρός τον τής άπογραφής τοϋ 1870 ηύξησε τής μέν Πελοπον¬
νήσου χατά 15.91 τοΓς %, τής δέ Στερεάς Ελλάδος χατά 23.58,
τής Εύβοίας χατά 17.17, των Κυχλάδων χατχ 7.07, των Έπτα
Νήσων χατά 6.50, των δέ λοΐπών νήσων ηλαττώθη χατά 1.52 "/ο-
Κατ' αναλογίαν τής επιφανείας είς εκαττόν χιλιάιχετρον άνκλο-
γοϋσι 32.94 κάτοικοι, τουτο δέ παρουτιάζει πληθυσμόν άραιότερον
μέν των αλλων εύρωπαϊχών κρατών, πυχνότερον δαως τοϋ τής Ρωσ-
σίας καί Τουρκίας, καθώς καί τής Σουηδίας καί Νορβηγίας καί α¬
νάλογον πρός τον τής Ίσπανίας. Ώς έκ τοϋ πίνακος προχύπτει, την
μεγίστην μέν έκτασιν έχουσιν οί ίοιιοΙ Άκαρνανίας καί Αίτωλίας,
Άττικής καί Βοιωτίας, την έλα/ίστην δέ οί των Κυκλίδων καί
τής Μεσσηνίας. Τον πυκνότερον ο;/.ως πλ'/)θυσ;ΛΟν έχουσιν ό νο[ίθ;
Κυκλάδων (55.03) κα! ό νοαΌς Μεΐσηνίας (49.04), τόν δέ άρα'άτε-
ρον ό νο.αός Άκαρνανίας κα! Α'ιτωλίας (17.67) καί ό νοαός Ευβοιας
(23.34). Έκ δέ των Έπτά Νή(70)ν την μεγίστην έκτασιν εχε: ή Κε¬
φαλληνία, ο! οέ Παξοί την ελαχίστην. Τόν πυκνότερον πληθυσμόν
εχει ή Κερκύρα (132.67 καθ" εαυτήν λααβϊνο,αένη), τον δέ άραιό-
ή Ίθάχΐ, (40.74).
122
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Έκ τοϋ δλιχοϋ πληθυσιχοϋ 880,952 εϊσ'ιν άρρενες καϊ 798,518
θήλεις- ώστε επί 100 κατοίκων άναλογοΰσι 52.45 άρρενες καί 47.55
θήλεις, οΰτω δέ ό αριθαός των αρρενων είναι ανωτερος τοΰ των θη¬
λέων κατ' άντίδεσιν των είς τα πλείστα των λοιπών κρατών διδοι/,έ-
νων, διότι, πλήν τής Ιταλίας κα! τοϋ Βελγίου, πανταχοΰ τό θήλυ
φϋλον ν/ει την ύπεροχήν. Έκ των αρρενων 277,758 εισίν εγγααοι,
552,519 άγαυιοι καί 24,694 έν χηρεία, έκ δέ των θηλέων 276,704
εγγαμοι, 434,164 αγαμοι καί 87,640 έν χηρεία, 278 δέ άρρενες καί
10 θήλεις, ών ή κατάστασις δέν εξηκριβώθη.
Έκ τής καθ" ηλικίαν άπογραφής έξάγεται ότι επί 10,000 κατοί-
κων 170 ΰπερβαίνουσι τό 60όν ετος, 173 τό 65ον, 76 τό 70όν, 63
τό 75ον, 19 τό 80όν, 13 τό 85ον, 4 το Οθόν, 3 τό 95ον κ?ϊ 2 αόλις
το 100™ Ό ,"εγΐ')ε'·Γει-ος ό·ρ'θ;>ος τοϋ τ-ληήυσ;>οΟ (4^ "/,ι) ^νήκε'.
είς την άπό 1 μέ/ρι 20 έτών ηλικίαν, μένει στάσιμος μεταξΰ των
25 καί 40, άπό δέ τοΰ 45 βαίνει διαρκώς έλαττούαενος- οί δέ κα-
ταοθάνοντες είς μεγαλειτέραν ηλικίαν ε'ισίν οί ανδρες. Οί άπό 20
εως 40 έτών άνδρες άριθμοϋνται είς 250,389, αλλοι δέ 95,103 άριθ-
μοϋνται απο 40μέχρι 50 ετών. Κατά την κοινωνικήν κατάστασιν
οί άγαιχοι ίρρενες ύπερέχουσι των θηλέων καθ" όλας τάς ήλικίας,
επί των εγγάμιο; τό θήλυ φϋλον Ί/ν. τί,ι/ 6-ϊρο/ί,ν μέ/ρι των 40,
επί δέ των έν χηρεία την ύπεροχτ,ν εχει καθ" όλας τάς ήλικίας τό
θήλυ φϋλον. ΊΙ μέση ήλικία τής τελευταίας άπογραφής, κατά
προσέγγισιν, είναι 25 ετη 1 μην, κατωτέρα πράγματι τής μέσης
ήλικίας άλλων πλ·ηΟυσ|Λων, ήτις διά την Ιταλίαν ύπολογίζεται είς
27 ετη, Γαλλίαν 30 ετη καϊ 11 μήνας καί Αγγλίαν 26 ετη καί 6
μήνας.
Κατά τό θρήσκευ;Λα 1,635,698 εισίν όρθίδοξοι χριστιανόν, 14,677
χριστιανόν άλλου δόγαατος καί 3,392 άλλόθρησκοι, έξ ών 2,652
ισραηλιται, οί -άντες σχεδόν πολίται "Ελληνες κατοικοι Κερκύρας,
πλήντινον κατοικούντων έν Χαλκίδι. Έκ τού όλικοϋ πληθυσιχοϋ
58,858 δί^λχλο3σιν έν τή ο'ικογενεία αυτών την ελληνικήν γλώσ¬
σαν. Έξ αυτών 15,911 κατοικοΰσι την Άττικήν," 12,861 την Με-
γαρίδα, 11,387 τάς Θήβας, 8,722 έν τοίς δήμοις Κορίνθίας, 2,058
έν τοις δήαοις Λεβαδείας, 1,663 έν τοίς δήμοις Λοχρίδος, 1,428 έν
Κερκύρα, 1,337 έν τοίς δή,αοις Καρυστίας, 1,111'έν τοίς δήμοις
Ναυπλίας, 911 έν τοΓς δήμοις "Ανδρου, 206 έν τω οήμω Τροιζήνος,
532 έν Πάτραις καί 732 έν αλλαις επαρχίαις. Δυστυχως κατά την
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
απογραφήν τοϋ 1879 3εν εξηκριβώθη ιδιαιτέρως ό άριθμός των λα-
λούντων την άλβανικήν, οΐτινες κατά την απογραφήν τοϋ 1870 υπε¬
λογίσθησαν είς 37,598.
Άλλοδαποί υπήρχον 31,969, άναλογοΰντες πρός 1.93"/,, τού 3-
λου πληθυσμόν (άπέναντι 1.37 °/,, τής άπογραφής τοΰ 1870), ών οί
πλεΐστοι άπεγράφτ)σαν έν τοίς δή|/.οις Άθηναίων (7,423), Πειραιώς
(2,364) χά! Κερκύρας (3.071). Έξ αυτών δέ 23,133 ήσαν όθωμα-
νοί ύπήκοοι (καϊ οί πλείστοι "Βλληνες το γένος), 2,187 "Αγγλο^
3,104 Ιταλοί, 534 Γάλλοΐ, 364 Α6ς·ριακοί,314 Γερμανοί, 101 Ρώσ-
σοι, 71 Σέρβοι, 54 Ρωμοννοι, 50 Βούλγαροι, 40 Έλβετοί, 34 Άμε-
ρικανοί, 21 Λίγύπτΐοι, 65 διαφόρων έθνικοτήτων καί 1,897 αγνώ¬
στου εθνικότητος.
Ό οίρΐδι,ος τ^ι» έ/ΐλογέων, κατχ τοί/ς έπισ/,α^ας καταλίγ^υς τοϋ
1879, άνέρχετα: είς 426,442, ήτοι το ή.αισυ περίποιι τοϋ όλικοϋ ά-
ριθμοϋ των Αρρενων κατοικίαν τοϋ βασΐλείου καί άναλογ;Γ είς έκλο-
γεΓς 25 επ! Ιθθδηαοτών, ό δέ άρΐθ;-ιος των ψη-ροφορτ,'-άντων κατά
τάς βουλευτικάς εκλογάς τοϋ 1879 είς 65 επί 100 έκλογέων. Έν
Γαλλία, ένθα έ-ττσης ΐσγύει ή καθολική ψηφοφορίχ, ύττολογίζονται
εκλογεΓς μέν 26.95 επί 100 κατοίκων, ψηφοφόροι οέ 81 επί 100 έκ¬
λογέων. Έν Γεραανία οέ, ένθα ε/ουσι τό δ'.καίω;χα ψήφου πάντες οί
συμπληρώσαντες το 25 ετος τής ήλικίας των, πλήν των υπό τάς τη-
μαίας ευρισκομένων στρατιωτών, ύπολογίζονται ίχ,λογας μέν 21.4
επί 100 κατοίκων, ψηφοφόροι δέ 64 επι 100 έκλογέων.
'Λριθμός ο'ι/.ογενειών' εξηκριβώθη 357,727, αναλογούντων εις
εκάστην 4.62 άτόμων, ένω κατά την απογραφήν τοϋ 1870 την οι¬
κογένειαν απετέλουν κχτά μέσον όρον άτοΐχα 4.38. ΟΊκοδοιχαί δέ
ύπάρχουσιν έν Ελλάδι 335,159, έξ ών 31€,300 χρησΐ,ιιεύουσιν α¬
ποκλειστικώς πρός κατοιχίαν, αί δέ λοιπαί 18,859 είτίν εργο^ασια,
αποθήκαι, σχολεΓα, στρατώνες, εκκλησίαι, αΐτινες Ί3;ως αριβμοϋν-
ται είς 7,518. Είς εκάστην οικίαν έπομένως αναλογοϋσι 1.13 οικο-
γένεια καί 5.23 ίτομχ-, ένω κατα την απογραφήν τοϋ 1870 ό μ.ί-
1 Ή άπογραφή θεωρεΓ ότι αποτελεί Ίδιαν οικογένειαν πάν άτομον
εγγαμον ή ου, μετά Ί^ άνευ τέκνων, ένδιαιτώμενον εν ιδίακατοικια.
2 Έν Ελβετία άναλογοΰσιν οικογένειαι 1.52, κάτοικοι 7.24, έν
Ιταλία ο'ικ. 1.41, κάτ. 6.57, έν Αυστρία ο'ικ. 1.40, κάτ. 6.43, έν
Γαλλία ο'ικ. 1.35. κάτ. 4.82, έν Αγγλία ο'ικ. 1.20, κάτ. 5.41, έν
Βελγίω ο'ικ. 1.12, χατ. 5.43.
124
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
τος όρος των άτόμων δι' εκάστην ο'ικοίομήν ην 4.60. Κατά τετρα-
γωνικόν δέ χιλιόμετρον άναλογοϋσιν οικογένειαι 7.12 καί οικο-
δομαί 6.67.
Κατά τα έπιτηδεύματα, έκ 529,749 κατοίχων ωρισμένου επαγ-
γέλματος1 επ! άναλογίας 100 κατοίχων 39.24 εισί γεωργοί, 8.81
ττοιαένες, 8.49 βιομττ/ανοι, 6.37 εαποροι. 6.10 κτηματίαι, 3.05
ναυτιχοί, 7.22 εργάται, 0.89 έργάτιδες, 0.46 άγωγιάται, 0.42 διδά-
σκαλοι, 0.12 διδασκάλισσα^ 0.24 Ίιχτροί, 0.09 φαρμακοποιοί, 0.16
μαΓαι, 0.32 δικτ,γόροι, 0.34 καλλιτέχναι, 0.14 μηχανικοί, 0.02 δη-
μοσιογράφοι, 1.50 κληρικοί, 4.80 ύπηρέται, 2.95 ύπηρέτριαι, 1.44
δημίσιοι ύπάλληλοι, 0.54 δή μοτικοί ύπάλληλοι, 0.25 στρατιωτί-
κοί έν άργία, 3.50 όμ. έν ενεργεια, 0.38 ϊνδρες τοΰ πολεμικοϋ ναυ-
τικοϋ, 0.98 ναυτικοί άποδημοΰντες, 1.18 μή έξακριβωθέντος έπαγ-
γέλματος. θΰτως δ γεωργικος πληθυσμος μετά των ποιμένων καί
μέρους των κτηαατιών καί έργατών άποτελεΓ το ήαισυ τοϋ έργα-
τιχοϋ πληδυσιχοϋ, οί δημόσιοι ΰπίλλγ|λοι άναλογοΰσι πρός 0.45
τοίς °Ιύ τοϋ όλου πληθυσμόν (έν Γαλλία άναλογοΰσι 0.37 τοΓς ρ/0).
Οί ΐατρο! πρός 7.62 επί 10 χιλ. χατοίκων, απέναντι 7 Ιατρών εν
Γαλλία χα'ι 9 έν Ιταλία, οί κληριχοί πρός 4.75 επ! 1,000 κατοί-
κων, άπένχντι 3.33 έν Ιταλία, 3.23 έν Βελγίω καί 2.97 έν Γαλ¬
λία. Οί ύχ/ιρέται χαί ύπηρέτρίαι πρός 11.47 επί 100 οικογένειαν,
ήτοι ύπηρέται μέν 7.1 1, ύπηρέτριαι δέ 4.36.
Κατά την εκπαίδευσιν, ό αριθα,ός των κατοίκων, μή συ;χπερι-
λαμβανοΐχένών των έν ένεργείι στρατιωτικών καί των είς τό εξωτε¬
ρικόν ταξειδευόντων ναυτιχών, διανέμεται είς 1,331,472 αγραμμά¬
τους χαϊ 318,919 έγγραμμάτους, έξ ών 262,856 έγγράμματοι άρ¬
ρενες καί 56,093 θήλεις. Έπειδή δέ είς τοίις αγραμμάτους συμπε-
ριελήφθηταν κΐί τα ;χέ/ρις ήλικίας 5 έτών τέκνα ύπολογιζόμενα
ϊ'ις 249,831, άφχιρουμένων τούτων, ή άναλογία των έγγραμμάτων
είναι επί μέν των αρρενων 46.06 τοΓς °/0, επί δέ των θηλέων 23.08
τοΓς11/,, απέναντι 32.96 διά χοΐις άρρενας καί 7.36 διά τοΰς θ/,λεις
έν τ^ άπογρΐφ/^ τοϋ 1870. Υπάρχουσι δέ καθ" οίον το Κράτος δη-
1 Εις τοίις άνευ έπαγγέλαατος /ϊρακτηρισθέντας επίλοιπους κα-
τοικους χαταλέγονται ού μόνον τα βρέφη καί τα (χή φοιτώντα εΐί
τα σχολεΓα τέκνα, άλλά καί όλόκλϊ|ρος ό άριθμός των θηλέων, πλήν
εχεινων δι' α ες^κριβώθη ίδιον έπάγγελιχα ή επιτήδευιχα.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
125
μοτιχά σχολεΓα αρρενων μέν 1,033 μετά μαθητων 67,280, θηλέων
δέ 1381αετάιααβ·ητριών 12,349. Ίδιοσυντήρηταδέ αρρενων 165 [χετά
μαθητών 7,012, θηλέων δέ 111 μετά μαθ-ητριών 4,482, ήτοι έν δλω
1,447 σχολεΓα μετά ααθητών 91,213. Επομένας έπϊ 10 χιλ. κατοί-
κων άναλο·;οΟσι σχολεΓα 8.61 καί 1 επί 1160 κατοίκων καί επί 63
μαθητών, είς [/.αθητής επί 18 κατοίχων καί επί 100 κατοίκων 5.72
μαθηταί, άντ! 5.12 κατά τό 1870. Ό άριθμός τοΰ διδακτικόν προ-
σωπιχοΰ ανέρχεται είς 1,292 (διδάσκαλοι 1,117, διδασκάλισσα»
175), έπομένως επί 62 μαθητών αναλογεΓ είς διδάσκαλος, η χατά
φΰλον 1 διδάσκαλος επί 60 μαθητών χαί 1 διδασκάλισσα επί 71 μα-
θητριών'. Επί 100 παιδίων ήλΐκίας 5—10 έτών φοιτώσιν είς τα
δημοτικά σχολεΓα των αρρενων παιδία 55 καί των θηλέων μόνον 14.
Διά την δημοτικήν εκπαίδευσιν έδαπανήθησαν έν γένει κατά τό
ετος 1879 υπό τε των δήμων καί τοϋ Κράτους δρανμαί 1,761,486-
ήτοι υπό μέν των δήμων δρανμαί 1,549,654, υπό δέ τοΰ Κράτους
δραχμαί 211,832.
"Η δαπάνγ) αύτη, ανωτέρα κατα δραχ. 510,185 των κατά τό ετος
1870 δαπανηθέντων (1,251,301), άναλογεΓ κατά κάτοικον μέν είς
δραχ. 1.05, κατά μαθητήν δέ εί; δραχ. 19.17-.
Μοναι.
Καθ" οίον το Κράτος ύπάρχουσιν 168 μοναι, έξ ών 23 γυναιχεΓαι-
έκ τοΰ συνόλου 7 άνήχουσιν είς τό δυτικόν δόγμα, ών 3 γυναιχεΓαι.
Έν άπάσαις άπεγράφησαν ατοαα 3,258, έξ ών 2,116 ,Μθνανο! χαί
1,142 κοσ;χικοί, χαί 541 [χονα/αί, έξ ών 132 τοϋ δυτικοΰ δόγματος.
Φυλακαί.
Καταδικαι 2,598 καί ύπόδικοι 1,162, όλικός άριθιχός 3,760, έξ
ών 35 γυναΓκες (28 κατάδικοι χαί 7 ύπόδικοι). Έκ των 2,598 εισί
1 Επί 100 χατοίχιον άναλογοϋσΐν έν αέν τν; Γαλλ'51 υιαβητΐ!
13, έν δέ τί) Ιταλία 7. Έπίσης δι' ενα διδάσχαλον άναλογοϋσιν έν
μέντνί Γαλλία μαθηταί 49, έν δέ τί; Ιταλία 41.
2 Έν τ/) Γαλλία άναλογοϋσι χατά κάτοικον φράγκα 1.70, κατα
μαθητήν δέ ρρ. 16· έν δέ τ·/| Ιταλία κατά κάτοικον φρ. 0.86, χατχ
μαθητήν δέ ρρ. 12.25.
126
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
-.1
καταδεδικασμένοι είς θάνατον 128, δεσμά 834, ε'ιρκτήν 560, φυλά¬
κισιν 550, κχί ϋϊθ κατχδίχων δέν εξηκριβώθη ή ποινή. Υπο την
εποψιν τοΰ έπαγγέ);χχτος οί ανωτέρω καταδικαι καί ύπόδικο1. διαι-
ροϋνται ώς εξής : 2,148 γεωργοί, 968 βιομήχανοι, 287 ποιμένες,
79 ναυτικαι, 69 στρατιωτικόν, 64 ύπάλληλοι, 54 εργάται, 30 μαθη¬
ταί, 11 χληρικοί κα! 50 άνευ έπαγγέλμοττος. Υπό δέ την εποψιν
τής κοινωνικάς καταστάσεως εισίν : άγαμοι 2,173, εγγαΐΛθι 1,509,
ένχηρεία78· καί κατά την εκπαίδευσιν 1,793 εισίν έγγράμματοι,
1,967 αγρά,αυ,ατοι.
Διοικητική διαίρεσις.
Διοικητικώς ή Ελλάς (αρχαίον βασίλειον) διαιρεΓται εις 13 νο-
μ.οίις, 59 έπαρ/ίας καί 366 δημους. Ό άριθμός των δήμων από
τής άπογραφής τοϋ 1870 ηύξησε κατά 15. Έκ των νομών 3 έ¬
χουσι πληθυσμόν ανώτερον των 150 χιλιάδων, 7 ανω των 100, οί
δέ λοιποί 3 κατώτερον. Έκ των έπαργιών 1 ανω των 100 χιλιάδων
(έπαρχία Άττικής], 5 άνω των 50 7'λ·, 4 ανω των 40 χιλ., 8
ανω των 30 '/ιλ., 22 ανω των 20 χιλ. καί 19 ;··έ/ρι των 20 ^ιλ. Ό
μέσος πληθιισμός των δήμων ύπολογίζεται είς 4,518 άντί 4,094
τής άπογραφής τοΰ 1870. 13 δήμοι έχουσι πληθυσμόν μέχρι 1,000,
13 άνω των 10 χιλ. (έξ ών δύο άνω των 30 ·χιλ.), των δέ πλείστων
ό αριθ4αος κυμαίνεται μεταζΰ 2 χιλ. καί 5 χιλιάδων.
Κυριώτεραι πόλεις.
*Η πόλις των Αθηνών ιδία κατέ/ει επιφάνειαν 4 τετραγω-
νιχών χιλιαμέτρων, έν ή ΰπάρχουσιν 8,080 οίκοδομαί, έξ ών
7,316 οικίαι πρός κατοικίαν καί 764 αποκλειστικώς είς διάφορα
κ«ταστηματα· 7,405 ο'ικοδομαί εισί λιθόκτιστοι, 608 πλινθόκτιστοι
και 67 ξύλιναι. Περ:έν;ει δέ ■πληθυσμόν, άνευ των ενεργεια στρατιω¬
τικών (3,460), 63,374 κατοίκων, έξ άν άρρενες 34,205 ήτοι 54 °/0
καί θήλεις 29,169 ήτοι 46%, καί έξ αυτών εγγαμοι μέν 17,948,
άγαμοι δέ 40,337 Λ,τοι 63.65 »/„, έν χηρεία 5,015 ήτοι 7.91 °/0 καί
74 μη εξακριβωθείσης κοινων,κής καταστάσεως. Κατά την ηλικίαν
οί μεταξΰ 5 καί 30 ά-οτελοΰσι τέ ήμισυ τοϋ όλου πληθυσμοϋ, μό-
λις 1 ο/ο φθάνουσι τό 7Οόν ετος καί 2 επί δεκακισχιλίων τό ΙΟΟόν.
Έκ των κατοίκων τής πρωτευούσης 32,761 εισίν έγγράμματοι, έξ
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
127
ών 21,330 ανδρέα καί 11,431 γυναΓκες, χά! 30,345 άγράμματοι, ή¬
τοι 12,734 άνδρες κ*ί 17,011 γυναϊκες κΐί 208, ών αί γνώσεις δέν
έξηκριβώθησαν. — Δημοτικά σχολείϊ ύπάρχουσιν έν Αθήναις 62,
ήτοι 25 αρρενων καί 37 θηλέων, άναλογοΰντα Ι επί 1000 κατοίκων
καί έν οίς φοιτώσι 5,098 μαθηταί (2,660 άρρενες καί 3,038 θήλεις)
καί διδάσκουσίν 29 διδάσκοιλοι καί 20 διδασκάλισσα!, έπο;/.ένως 4-
ναλογεΓ είς διδάσκαλος επί 90 μαθητών χαί μία διδασκάλισσα επί 52
μαθητρΐών.— Κατα τόν χρόνον τής απογραφήν ευρέθησαν έν Αθή¬
ναις 7,423 άλλοδαποΐ, έξ ών 2,788 Έλλ-ηνες ύπήχοοι όθωμχνοί έκ
διαφόρων μερών τής Τουρκίχς, 457 Ιταλοί, 372 "Αγγλοι, 235
Γάλλοι, 175 Γερ,αανο!, 105 Αύστριακοί, 89 Ρώσσοι καί 3,202 δια¬
φόρων αλλων έθνικοτήτων. Έκ των άλλοδαπών τούτων 1,066 ίέν
λαλοϋσι την ελληνικήν γλώσσαν.
Κατα την διαίρεσΐν των έπιτηδεοιχάτων, έκ 34,278 κατοίκων, άν
εξηκριβώθη τό έπάγγελμα, ύπάρ/ουσι : Βιοιχήχανοι καί ε;/.ποροι
9,367, εργάται καί έργάτριαι 3,258, ύπηρέται καΐ ύπηρέτριαι
6,594, κτηματίαι 1,167, γεωργοί 603, ποιμένες 155, Ίατροί 203,
φαρμακοποιοΐ 73, μαΓαι 82, δικηγόροι 348, κληρικοί 163, δημο-
σιογράφοι 54, ύπάλληλοΐ δηαόσιοι καί δημοτικοί 1,392, στρατιω¬
τικόν εν αργία 305, πολιτικοί συνταξιοΰχοι 114, διδάσκαλοι 318,
διδασκάλισσαι 299, διαφόρων άλλων έπαγγελ(Λάτων 877. Έκ δέ
των βιομηχανικώς, έμπορικών καί λοιπών καταστημάτων εισίν ερ-
γαστήρια εδωδίμων 599, έξ άν 234 παντοπωλεΓα (1 επί 271 άτ5-
μων)· έΐΛπορικά καταστήματα διάφορα 350· βιομηχανικά έργοστά-
σια 598 (έξ ών 52 κλίβανοι καί 46 άρτοποιεΓα)· έργοστάσια ένδυ-
μασίας 399, έξ ών 143 ύποδηιχατοποιεΓα [ επί 159 άτόμων). Κα-
ταστήματα γραιψάτων 60 (ήτοι τυπογραφεΓα, βιβλιοπωλεΓα, βι-
βλιοδετεΓα κλπ ). Ο'ινοπωλεΓα 288 ή 1 επί 220 άτόμων. ΚαφενεΓα
161 ή 1 έπ'ι 394 άτόμων. Ξενοδο/εϊ'α χαί ιχαγειρεΓα 126. Καπνο-
πωλεΓα 112, κουρεΓα 77, φαρμακεΓα 30, σαμβολαιογραφεΓα 24.
Οί 63,374 κάτοικοι τής πόλεως Αθηνών άπαρτίζουσι 15,209
οικογενείας, όπερ ύποδεικνύει ότι εκάστη αυτών άποτελεϊ'ται απο
4.17 άτομα άντ! 4.62, όστις είναι ό μέσος όρος των αποτελούντων
την οικογένειαν έν Ελλάδι. Κατα τετρ. χιλμ. άναλογοΰίΐ κάτοικοι
15,843, οικογένειαι 3,802 καί οίκοδομαί 2,020- οίτω 21 ή ίναλο-
γία των κατοίχων τής πρωτευούσης κατα τετρ. χιλα. είναι 480ακις
ανωτέρα τής τοϋ όλου πληβυσμοΰ. Επί —ς κατ' αναλογίαν έκά-
128 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
—η οίχία περιλαμβάνει κατά μέσον όρον άτομα μέν 8.66, οικογε¬
νείας δέ 2.08, ένω ό μέσος όρος τοϋ όλου κράτους δι' εκάστην ο'ικίιχν
είναι άτομα 5.23, ο'ιχογένειαι 1.13. Έκ των μεγάλων πρωτευουσών,
περί ών ύπάρχουσιν ανάλογοι πληροφορίαι, τό Αονο'ΐνον ε/ει έκ¬
τασιν 316 τετρ. χιλιάμ. χά! 8,900 χάτ. κατά χιλιάμ., ήτοι 67άκις
περισσοτέρους τής όλης Αγγλίας- οί Παρίσιοι έχουσιν έκτασιν 78
τετρ. χιλα. κα'ι 21,740 κατοίκους είς τό χιλιάμ., ήτοι 315άκιςπε-
ρισσοτέρους τής δλης Γαλλίας- ή Βιέννη ε/ει έκτασιν 56.24 τετρ.
χιλμ.χαί 8,400 κατοίκους είς τό χιλιάμ., ήτοι Ιδθάκις περισσοτέ-
ρους τοϋ όλον Κράτους- τό δέ Βερολίνον έ'κτασιν 22,224 τετρ. χιλμ.
κα'ι 15,405 κατοίκους είς τί) χιλιάμ., ήτοι 233άχις περισσοτέρους
τοϋ όλου Κράτους. — Άπό τοϋ ετους 1870 μεγάλην έλαβεν έν τί)
πόλει των Αθηνών έπίτασιν ή ανέγερσις νέων οίκοδο|/.ών, διότι κα-
τα τϊ? πληροφορίας τής άστυνομίας άπό τοϋ ετους τούτου
το» 1879 έχορηγήβησαν παρ' αυτής 1,121 αδειαι ο'ικοδομής.
Ο πληθκσμός τής πρωτευούσης άναλογεϊ' πρός τόν πληθυσμόν
το" όλου Κράτους είς 3.83 επί τοις °/0. Ή άναλογία αύτη είναι διά
την Βιέννην 1.25 τοΓς %, ΒερολΓνον 2.96, Παρισίους 4.54, Λον-
δΓνον 43.97.
Κατα το 1836, ό πληθυσμός τοΰδΓ||α.ου Άθηναίων εϊ^εν ύτζοΧο-
γισθή είς 14,092, έποιχένως ό άοιβμός των έν Αθήναις χατοίκων
έκτοτε εν διαστήματι 43 περίπου έτών ύπερετετραπλασιάσθη χαί
ακριβώς ηύξησε χατά 450 τοΓς °/0 ή 10 τοΓς °/(, κατ' ετος.
Μετά τάς Αθήνας, αί πολυανθρωπότεραι πόλεις τοϋ βασι'λείου
εισί, κατά την νέαν απογραφήν : Πάτρα! 25,494 (άντί 19,641 τής
άπογραφήςτοϋ 1870)', Πειραιεϋς 21,618, (άντί 11,047 τοΰ 1870
καί 6,452 τοϋ 1861), Έρμούπολις 21,245, Κερκύρα 16,515, Ζά-
χυνθος 16,250, Τρίπολις 10,037, "Αργος 9,861, Πυργος 8,788, Άρ-
1 Κατά στατιστικήν σημείωσιν δημοσιευθείσαν εσχάτως ή κί¬
νησις τοϋ πληθυσμοϋ τοΰ 1881 έν τω δήμω Πατρέων εχει ώς εξής :
Εγεννήθησαν έν όλοΐς 1 037 'ί-ο·^, έν οίς 63 νόθα. Έκ τοθ όλου
άριθΐΑοΰ των γεννηβέντων 564 ήσαν άρρενα χαί 467 θήλεα, έκ δέ
των νόθων 36 ησ*ν άρρενα χαί 27 θήλεχ. Άπεβίωσαν δέ 1,067,
εξ ών 629 άρρενα καί 438 θήλεα, ώστε δ άριθΐΑθς των άποβιώσεων
υπερέβη τόν των γεννήσεων κατά 36. Έκ των αποβιώσαντος 685
ήσαν άγαμοι, 229 εγγαμοι, οί δέ λοιποί έν χηρεία.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
129
γοστόλιον Κε^αλληνίας 7,771, Καλάμα! 7,609, Χαλκίς 6,877,
"Τδρα (πόλις) 6,446, Σπέτσαι (πόλις) 6,495, Μεσολόγγΐον 6,324,
Μεσσήνη 5,853, Ληξούριον 5,818, Κρανίδιον 5,628, Λα,αία 5,506
Μέγαρα 5,348, Αϊγΐον 5,311, Άγρίνιον 5,218, έννέαπόλεις: Λεω-
νίδιον, Λαγκάδια, Σχόπελος (πόλις), Ίθάχη (πόλις); "Αμφισσα,
Ναύπλιον, Λειβαδεία, Κέα (πόλις) καί Κάρυστος περιέχουσι πλη
9υσ[Λον κατωτέρω των 5 μέχρι 4 χιλιάδων ενδεκα : Γαλαξείδιον
Κυπαρισσία, Αίτωλικόν, Κύ,χη, Σπάρτη, Θήβαι. Σαλαμίς (πόλις),
Λευχάς (πόλις), Μήχονος (πόλις), Σχϋρος (πόλις) χά! Σχίαβος (πό¬
λις) περιέχουσι πληδιισΐΛΟν κατωτέρω των 4 μεχρι 3 νιλιάδων τέσ-
σαρες : Σταμνίτσα, Ξηροχώριον έν Είβοία, Νέα Κόρινθος καί Δη-
μητσάνα κατωτέρω των 3 ,ι*έχρι 2 χιλιάδων τί> δέ Καίπενήσιον, ή
Ναύπακτος καί ή Καρύταινα μεταξίί των 1,727 καί 1,500.
Δημοσία Ικπαίδευσις.
Την ανωτάτην εκπαίδευσιν έν τω έλληνικώ βασιλείω έκπροσω-
πεΓ τό έν Αθήναις πανεπιστήιχιον. όπερ άριθμεΓ ηδη 46 έτών ύ¬
παρξιν. Διδάσκουσιν έν αύτω 63 καθηγηταί, ών 53 τακτικο:, 7 εκ-
τακτοι κα! 3 έπίτΐ.αοι- πιριλαμβάνουσι δέ έν συνόλω αί τέσσαρες
αϋτοϋ σχολαί (νομική, Ίατρική, φιλοσοφική καί θεολογικτ,), υπέρ
τοΰς δισχιλίους φοιτητάς. 'Τπάρχουσι καθ" όλον το χρίτος 27 γυ-
μνάσια, ών 3 έν ταίς νέαις επαρχίαις ("Αρτ·/), Λαρίσσν] καί Τρικ-
κάλοις)· ό δέ άριθμός των λοιπών καθ" όλον τό ελληνικόν βασίλειον
εχπαιδευτηρίων, ο'ον σχολαρχείων, σχολείων καί δημοτικών, δέν δύ¬
ναται νυν νά ύπολογισθ^ ακριβώς.
Κατά τ'ο παρελθόν ετος ήριβμοϋντο έν τω αρναίω έλληνιχω βα-
τιλείΐι) 80 σχολαρ/εΓα, περιλα^βάνοντα 238 διδασκάλους χαί 7,141
μαθητάς- 89 σχολεΓα καί 1,171 δημοτικά, ών 1,032 αρρενων χά!
139 θηλέων, περιλαμβάνοντα έν συνόλω 1,292 διδασκάλους χαί
79,646 μαθητάς καί μαθητρίας· Ίδιωτ'.κά δέ σ/ολεΓα ήριθμοϋντο
αρρενων (/.έν 183, θηλέων δέ 116.
Πρός τα δύο προΰπάρχοντα διδασκαλεΓα έν Αθήναις καί Τριπό¬
λει, συνέστησαν ηδη καί ετέρα δύο έν Κερκύρα καί Λαρίσση. ΊΙ
υπό των δήμων υπέρ τής δημοτιχής έκπαιδεύσεως καταβαλλομένη
δαπάνη υπελογίζετο είς 1,331,090 δρα/μών, ή δέ υπό τοϋ Κράτους
είς 129,670. Αί δαπάναι όμως αύται ώς χαί ή υπέρ τής μέσης έχ-
*9.
130
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
παιδεύσεως ■ηΰς'νισαν ηδη σημαντικώς, διά της συστάσεως, πλήν αλ-
λων τινών δευτερευόντων σχολείων, δύο ετι, ώς είρηται, διδασκα¬
λείον, τετάρτου γυμνασίου έν Αθήναις καί τριών τοιούτων εν ταΓς
νέαις επαρχίαις, ψηφισθέντος έκ περισσοϋ έν τω τελευταία) προϋ¬
πολογισμώ καϊ βθϊιθήι/.ατος έξ 75,000 δραχμών υπέρ των αύτόθι α~
π5ρων κοΐΜοτήτων πρός συντήρησιν γραμματοδιδασκαλείων η παι-
δευτηρίων τουρκικών καί Ίσρα-ηλιτιχών. 'Η δέ υπέρ τής ανωτέρας
καί μέσης παιδεύσεως εν γένει δαπάνη τοΰ Κράτους όρίζεται εν τω
τού 1882 προϋπολογισμώ είς 2,250,506 δραχμάς.
Ση α. Τί περί Συλλόγων καί εκπαιδευτικών σωματείων, κλη-
ροδοτηαάτων καί ύποτροφιών, βιβλιοθηκών καί μουσείων καί φιλαν-
θρωπικών καταστϊΐμάτων βλέπε έν έκτάσει έν τω «ΉΐΛερολογία)
τής'Ανατολής 1879» (σελ. 47—49),
Στρατος καί ναυτικόν.
Κατά τόν προύπολογισαόν τοΰ 1882, ή κατχ ξηράν στρατιωτική
δύναμις τής Ελλάδος, έκτΌς των άμάχων, ήτοι ίερέων, ώπαλλήλων,
Χϊθηγητών, διδασκάλων καί μάθη των, συμποσουμένων δλων είς
257 ίν^ρ/ετο είς 29,186 άνδρας μετά 3,593 ίππων καί ήμιόνων,
κατά τόν εξής πίνακα.
"Α ν δ ρ ε ς
Τό
οίον
Σώματα
β
3
*:
3"
•8
5
ο
3.
στρατ
Ο.
Ο
Ε—
Ο
Ύπουργ. στρατιωτ.
45
55
ιοο
18
Μηχανικόν
81
293
39
1,077
1,490
71
_____
Πυροβολικόν λαί ό-
πλοστάσιον
185
570
68
2,075
2,898
1,003
320
Ίππιχόν
72
303
39
1,086
1,500
1,308
__
Πεζικόν καί ευζωνοι
783
2,304
468
13,464
17,019
108
288
Διοίκησις νοσοκόμ.
6
79
5
328
418
32
Γενικαί υπηρεσίαι
235
238
273
47
793
72
_
Στρατιωτ. σχολείον
23
2
__
__
25
37
-
Χωροφυλακή
113
605
4,280
4,998
333
__
Διαθέσιμοι καίάργοί
45

__

45
3
---
"Αθροισις
1,588
4~9
892
22~357
29,286
2~85
608
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
131
Κατά τόν διαρρυθ|χισθέντα εσχάτως περΐ στρατολογίας νόμον ή
τρ'.ετν,ς εν τω στρατω ΰτΓηρίσίκ των κληρωτών ωρίσθη μονοετής,
εξαιρέσει των είς είδικά σώ,αατα κατατασσομένων, οίον τού" ίππι-
κοΰ, πυροβολικοθ, μηχανικόν καί τοΰ των νοσοκόμων.
Το πολεμικον ναυτικόν περιλαμβάνει πλοΓα 19ρ δύω θωρηκτά :
θωρακοδρό,υιων «Βασίλίσσα Όλγα», θωρακόβαρις «Βασιλεύς Γεώρ¬
γιος»· δύω καταδρο(Λΐκά : «Ναύαρνος Μιαοΰλης» καϊ «Ψαρά»· εν
όπλιταγωγον, «Μποιιμπουλίνα»· εν Οαλαμνιγόν, «Άμφιτρίτη»· δύω
ατ,αοβάρεις: «"Τδρα» καϊ «Σπέτσαι»· εξ άτμοημιολίας : «Πάρα-
λος», «Σαλα,αινία», οΣύρος», «Πληξοιύρα», «Ναύπλιον», «Ά-
φρόεσσα»· ενα πάρωνα, «'Άρϊ,ς», τρεΓς ήιχιολ'ας : «Αΰρα», «Κύ-
θνος» καΐ «Μεθώνη», πρός δέ καί τάς λεγοιχένας βϊσιλίχάς λέμβους
χαί τα τορπιλλοφόρα σκάφη. Τό δέ πλήρω;χα αύτοϋ σύγκειται έκ
2,441 άνδρών, έξ ών 201 αξιωματικόν, 30 δόκιμοι, 6δ ύπάλληλοι έν
τώ υπουργείω, 70 μη^ανικοί, 423 ύπαξιωματικοί, 145 Οεραασταί,
1,201 ναθται, 125 τεχνΓται καί 37 μαθηταί ύπότροφοι.
Έν τω πίνακι τού προύπολογΐσμοΰ Ιδιαιτέρως διά την σχολήν
Ναυκλάστρων χορηγοϋνται δρ. 68,259.
Τό εμπορικόν ναυτικόν ήρίθαει κατά την 1 ϊανουαρίου 1876 ι
5,437 πλοΓα, νωρητικότητος 262,032 τόννων καί πληρώαατος
26,760 άνδρών. Έκ τοϋ όλικοϋ άριθμοϋ των πλοίων 4,303 ήσαν
πλοΓα μικρά χωρητικότητος έν τω συνόλω 43,710 τόννων, 27 δέ
ήσαν άτμόπλοια /ωρητικόττιτος 8,241 τόννων.
Εμπόριον.
Κατά τό 1875 ή ε'ισαγωγή ανήλθεν είς δραχ. 145,506,000 άντί
120,367,000 τής περιόδου τοϋ 1874, ή ο> έξαγωγή είς 88,972,000
άντί 75,486,900 τοθ' 1874.
Τα κυριώτερα ει"δη τής ε'ισαγωγής εισί δημητριακα, ΰφάσ;/.ατα,
δέρματα, ξυλίία, γαιάνθρακίς, σ'ι^ρος, βάμβαξ κλπ., τής δέ εξα-
γωγής σταφίς (37,813,000 δρ.), δέρματα κατηργασμένα καί άκα-
τέργαστα, μόλυβδος, ελαιον, σϋκα, βάλανος, ποτά, μέταξα, χαπνά,
νήματα, σάπων, κουκούλια, βάμβαξ. Μολονότι οε ή Ελλάς έ'ισάγει
ΨΓ
132
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
δημήτρ ιαχά καί είς μεγάλην μάλιστα ποσότητα, άλλ' ή εισαγωγήν
των προϊόντων της γής αντισταθμίζεται καί ύπΐρακοντίζεται μάλι-
στα υπο τής έξαγωγής, καθ" όσον κατά τό ετος 1875 μόνη ή έξα-
γωγή τής χορινθιακής σταφίδος καί τοϋ ελαίου ανήλθεν είς έπέκεινχ
των 50,746,000 δραν;. άπέναντι 28,851,000 δραχ. ε'ισαχθέντων δη-
μητριαχών.
Έπϊ τοϋ όλου των τελωνειακών τελών, άτινα έν τω προϋπολογι¬
σμώ τοΰ 1882 έκτιμώνται είς 23,960,000, κατά τας είσπράξεις τοϋ
1881 προέχει ό Πειραιεΰς ε'ισενεγχών είς τον δημόσιον θησαυρόν
δρ. 5,682,239, κατόπιν ερχονται αί Πάτραι 4,675,890, ή Κερκύρα
2,409,188, ή Σύρος 2,376,470, ή Ζάκυνθος 1,408,280, αί Καλά-
μαι 1,307,939, ή Κεφαλληνία 1,191,898, τό Κατάκωλον 1,129,567,
τόΝαύχλιον 461,569, αί Αθήναι 446,779, ή Λευκάς 339,171, ή
Λα^ία 315,144, τό Μεσολόγγιον 368,742, ή Βόνιτσα 191,567, ή
Χαλκίς 150,039, τό Γύθειον 147,927 κλπ.
Ή κίνησις των έλληνιχών λιμένων κατά τό 1875 παρένει τούς
εξής άριβμούς : Κατέπλευσαν είς έλληνικους λιμένας πλοΓα 73,554
χωρητικότητος 3,994,148 τόννων, έξ ών 10,089 χωρητικότητος
1,783,180 τόννων μεγάλα πλοΓα καί 63,465 χωρητ. 2,210,968 τόν¬
νων άκτοπλοϊκά· άπέπλευσαν δέ 76,595 χωρητ. 4,132,291 τόννων,
έξ ών 10,448 χωρ-ιτ)τιχότ-ιτος τόννων 1,888.145 μεγάλα πλοΓα καί
66,147 /ωρ. τόννων 2,244,146 άκτοπλοικά.
Οίκονομική κατάστασις.
Κατά τόν προϋπολογισμόν τής χρήσεως τοΰ 1882, τα μέν εσοδα
άνέρ/οντΐι είς δρ. 68,021,542, τα δέ εξοδα είς δρ. 80,436,069.41.
"Ελλειμμα 11,814,527.41.
Τό Δημόσιον χρέος κατά μάρτιον τοϋ 1881 υπελογίζετο ανερχό¬
μενον είς 490,107,309 8ο.
Κατά τό 1833 τα μέν εσοδα άνήρ/οντο είς δρ. 7,950,383 τα δέ
εξοδα εί; 12,982,693. Κατά τό 1865 (μετά την ένωσιν των Ίονίων
νήσων) τα εσοδα ί,σαν 27,295,947 δρ., τα δέ εξοδα 27,811,655, τω
1877 εσοδα 39,247,500 χαί εξοδα 41,067,825. Καί τω 1881 εσο-
8x49,051.560, ?ξοδα 124,155,139.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
133
Ίδοΰ ό γενικάς πίναξ τοΰ προϋπολογισμόν :
"Εσοδα "Εξοδα
Αμεσοι φόροι 15,140,000 Χρέος εξωτερικόν 1,269,000
"Εμμεσοι φόροι 32,995,000 Χρέος εσωτερικόν 21,928,176
Συντάξεις 3,976,300
4,196,000 Χορηγ.τοϋβασιλέωςΐ, 125,000
Νομοθετικόν σώμχ 632,000
3,503,260 'Τπουργ. έξωτερ. 2,084,915.49
4,141,959.87
8,185,131.90
3,275,290
Δημοσία καταστή-
Δημόα-ια νομήματα
και κτήματα
Έκποίησις έβνικών
κτημάτων
Διάφ. ε'ισοδήΐΛχτα
Εκκλησιατικά εϊσο-
δηα,ατα
"Εσοδα
Δικαιοσύνης
4,276,900 Έσωτερικών
4,842,382 Έχχλησιας-ιχών
Στρατιωτικών
Ναυτιχών
368,000
θΊκονο.αιχών
19,601,952.26
4,308,398
2,035,675.94
χρήσεων 1,800,000 "Εξοδα οιοικήσ., έ-
Καθυστεροϋντα ε- πΐς·., είσπρ. φόρων 3,403,666.50
σοδα 1,500,000 ιίγορ. πληρωμαϊ 4,468,603.45
Τό όλον 68,621,542 Τό όλον Ί30Λ36.069.41
Συγκριτίχώς πρός τα λοιπά άνατολιχα χράτη κα! ήγεμονίχς τί
εσοδα τής Ελλάδος, έχούσης πληθυσμόν τ:ερ·.πο> 2,037,000, ύτζαλο-
ρζοντχι είς 68,621,542 δρ., τα τής Τουρκίας, έχούσης πληθυσμόν
21,500,000 έν ταΓς άΐλέσοΐς αυτής κτήσειιν, ύπολογίζονται είς
ρρ. 310,530,000, τα τής Ρουμανίας, ενούσης πληθυσμόν 5,376,000,
είς φρ. 120,000,000- τα τής Σερβίας, έ/ούσης πληθυσμόν 1,700,000,
είς φρ. 25,926,072 (κατά τόν προϋπολογισμόν τοΰ 1880), καί τ*
τής Βουλγαρίας έχούσης πληθυσμόν 1,998,983 είς φρ. 26,054,280.
'Τπό την εποψιν τής διανομής των έσόδων επί των κατοίκων έν
Ελλαδι αναλογοϋσιν είς έκαστον κάτοικον έκ των έσόδων δρα/ααΐ
33.80, έν Ρουμανία γρ. 22.52, έν Σερβία γρ. 15.25, έν Τουρκία
φρ. 14.26 καί έν Βουλγαρία γρ. 13.03.
Σιδηρόδρομοι
εν έκμεταλλεύσει ή μεταςΰ Πειραιώς καί Αθηνών γραμμή εκτά¬
σεως 12 χΐλιαμέτρων1.
1 Έντός αΐκροΰ ή Ελλάς θά ε//) έν μέν τω α.ναίω
τους εκ Πειραιώς είς Πάτρας, έκ ΙΙατρών είς Πύργον, έκ Κορίνθοι»
134 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Ταχυδρομεϊ'α.
Ταχυδρου.ικχ γραφεΓα υπήρχον έν τω άρχαίω βασιλείω (κατα το·
1878) 145, δΥ ών διεβιβάσθησαν 3,215,232 επιστολαί, 12,168 τα-
χυδρομικα δελτάρια, 2,340,884 έφημερίδες, 41,990 αλλα εντυπα.
χαί δείγματα. Είσπραξις 616,425 δρ., δαπάναι 413,827.
Τηλέγραφον
Κατα το 1879 υπήρχον γραφεϊα τηλεγραφικα 83· μήκος των
γραμιχών 4,009 χιλιαμέτρωνκαί των συρμάτων 5,006 χιλιαμέτρων'.
Τηλεγραφήματα διαβιβασθέντα 331,059. Ε'ισπράξεις 366,553 δρ.,
δαπάναι 400,212.
ε'ι; Ναύπλιον κϊί έκ Ναυπλίου είς Αθήνας σιδηρόδρομον. Έν δέ
ταίς νέαις επαρχίαις τας δύ'" δεσσαλικάς γραμ,α.άς την άπο Βώλοα
είς Λάριτιταν περιλαιχβάνουσαν 60 /ιλιάαετρα καϊ την ι/. Βελεστίνου
ε'ις Καλα;/.-χκαν 140 χιλιχμ., λ,τοι τό όλον 220 νιλιάμετρα.
1 Ενεκρίθη τελευταϊΌν, δια βασιλικοϋ διατάγματος, ή προέκτα-
σις των τηλεγραφιχών γραμμών ά πό Ναυπάκτου μέχρι Πλατάνου,
άπό Αγρινίου μέχρι Κεφαλοβρύσου καί Πλατάνου, ά πό Λοιδωρι-
κίου μ'χρι Βυτρινίτ—.ς τής Δωρίδος, μετά συστασειος τηλεγρα-
φείων γ' τάξεως έν Πλατάνω καί Κεφαλοβρύσω. "Ετγ δέ άπό Σούρ-
ι—ς μέχρι Νέας Μιζέλης, άπό Ξηρονωρίου [χέ/ρι Α'ιδηψοϋ, άπό
'Αγίας "Αννης μέχρι Μαντουδίου, πρωτευούσης των οήμων Κη-
ρέων, άττο Άταλάντης μΐχρι Δαδίου, άπό Λεβαδείας διά διαχλα-
οώσεως τής πρός "Α4α^ισσαν γραααής μέγρι Διστόμου χαΐ άπό Με-
γαλοτ:όλεως διά δ'.χχλαδώσεως τής πρός Σπάρτην γραμμής μέχρι
Λεονταρίου.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 135
Γ'.
Ι
ΤΗΣ ΟΘΩΜ. ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ.
Π ο λ ι τ ι κ ο ι.
Ό ανώτατος πολιτικός βαθμός είναι ό τοϋΒεζίρου (Ρουτπέϊ-
βεζαρέτ). Πρός πλείονα τιμήν χαί διάκρισιν δ Μ. Βεζίρης καί δ Άν-
τιβασιλεΰς τής Αιγυπτου κατέχουσι τόν βαθμόν σχδαρέτ «-
γ ε σ ι, -ήτοι βαθμόν Σαδραζάμη, δν είχον καί οί ήγεμόνες Ρου-
μανίας καί Σερβίας, ότε διετέλουν φόρου ύποτελεΓς τής όθωμανικής
Αϋτοχρατορίας.
Ή όθωμανική Αϋτοκρατορία άριθμεϊ την σήαερον εκατόν καί
έπτά Β ε ζ ι ρ α ς, έν οίς συμπεριλαίχβάνονται καί οί στρατιωτιχοί
όνομαζόιιενοι Μ ο υ α ι ρ χ ι. 'Εχ τούτων οί πεντήκοντα χαί έννέχ
εισί πολιτικοΐ, οί οέ λοιποί, εξαιρέσει των πρΐγκή-ων υίών καί
γαμβρών τοΰ τέως Χεδίβου τής Αιγυπτου, τοϋ τέως καί έν ενεργεια
Χεδίβου χαί τοϋ Βέη τής Τύνιδος, εισί στρατιωτικόν
Των εκατόν χαί έπτά Βεζιρών ές εισίν Έλληνες (ΚωνσταντΤνος
Μουσοϋρος πασσας, πρεσβευτάς τής Α.Λ.Μ. τοϋ Σουλτάνου εν Λον¬
δίνω- Άλέζανδρος Βογορίδης πασσας, γεν. διοικητής τής Άνατολι-
κής Ρωιχυλίας- Ι. Σάββα πασσας, πρωην ύπουργός των έξωτερ-.χών
Κωνσταντίνος Άδοσίδης πασσας, ήγεμών τής Σάμου· 'Λλέςανδρος
Καραβεοδωρή πασσας, πρωην ύπουργός των εξωτερικών Ιωάννης
Φωτ-.άδτ,ς πασσας, γεν. διοιχητής Κρήτης)· δύω Άραένιο· Νουβχρ
πασσας, πρώην ϋπουργός των εξωτερικών τής Αιγυπτου· 'Λ-ρχχχιι
πασσας, γερουσιαστής)· είς Άρμενοκαθολιχός 'Ρουστέα πασσϊς,
διοικητής Λιβάνου) καί είς "Αγγλος (Χόβαρτ πα^τί;, ναύαρχος)· οί
δέ έννενήκοντα χαϊ έπτά Μουσουλμάνοι, άνήχοντΐς εις διαφόρους
136
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Ι
φυλάς ήτοι τουρκικήν, άραβικήν, κιρκασιανήν, κουρδικην καί
λοιπάς.
Μετά τόν τοΰ Βεζίρου βαθμόν έπέρ/εται ό τοΰ Β αλ ι_ α (ύψηλΌς
βαβαός). Οί τοΰ βαθιχοΰ τούτου κάτοχοι δέν τιτλοφοροΰνται διά τής
έπωνυ,αίας πασσά, άλλά καλοϋνται έ φ έ ν δ α ι ή β έ η δ ε ς. Βαθ-
(/.ούχους τής κατηγορίας ταύτης άριθμεΓ ή Αΰτοκρατορία πεντή¬
κοντα, έξ ών πέντε άνήκουσιν είς την ελληνικήν έθ/·ικότητα (Ιωάν¬
νης Άρισ-άρ/ης βέης, τέως πρεσβίυτής τής Α. Α. Μ. τοϋ Σουλτά-
νου έν Βερολίνω, Κωνσταντίνος Φωτ'.άδης βέης, πρώην ήγεαών
τής Σί.αου, Χρηστάκης Ζωγράφος εφένδης, άρχων Μ. Λογοθέττ,ς
Σταυράκης Άριστάρνης βέης γερουσιαστής, Σπυρίδων Μαυρογέ-
νης έφένδης, γερουσίαστής καί άρχίατρος τής Α. Α.Μ. τοϋ Σουλτά-
νου), εξ είς την άρΐλενΐκήν (Βα'/άν έφένδης, ύφυπουργος τής δΐκαιο-
σύνης, Άρτίν Δαδιάν έφένδτ,ς, ύφυπουργϊς των εξωτερικών, Όδιάν
εφένδης, πρωην ύφυπουργος των δημοσίων έργων. Άγκώπ έφένδης,
ύπουργός τοΰ αυτοκρατορικοϋ οΓκου, χαί Σερκίζ βέης, αρ"/ιτέκτων
των άνακτόρων), τέσσαρες είς την άρμενοκαθολικήν (Μιχράν βέης,
γερουσΐαστής, Όχανές Τσααίτς έφένδης, πρώιν ύπουργός τοΰ έμ-
■πορίου, Σερκίζ έφένδης, πρώην πρεσβευτής τής Α.Α.Μ. τοΰ Σ'υλ-
τάνου εν Ρώμγι, καί Βεδρός Κογιουμδζιάν έφένδης, ύφυπουργος τοϋ
εαπορίου), εις ΕύριοπαΓος (ό Γερι/,ανός Βετενδορφ βέης, ϋφυπουργός
των οίχονοοΐίκών) καί είς Άλβανός (Βάσσα έφένδης, σύμβουλος τής
νομαρχίας Άδριανουπόλεως), ο! δέ λοιποί εισί Μουσουλμάνοι.
Τούτω έπεται ό τοΰ πρώτου βαθ.κ,οϋ πρώτης τάξεως (ρουτπέ-ϊ.
ούλιά υίνφΐ έββελί). Έλ των εκατόν τετοαράκοντα έννέα τοΰ βαθ-
μοΰ τούτου αξιωματικών, δέκα καί τέσσαρές εισίν Έλληνες (Αρι¬
στείδης Βαλτατζής βέης, άλλοτε ύφυπουργος των ο'ικονο.αικών, Κων¬
σταντίνος Άνθόπουλος έφένδης, γερουσιαστής καί γενικος εισαγγε¬
λεύς τής αύτοκρατορίας, Ιωσήφ Οίκιάδης έφένδης, δικαστήςέντω
Άκυρωτιχω, Ιωάννης Οίχιάδης έφένδης, σύιχβουλος τοΰ Κράτους,
Νικόλαος Σαρδίνσχης έφένδης, τέως επιτετραμμένος τα τής Πρε¬
σβείας έν Παρισίοις, Κωνσταντίνος Καλλιάδης βέης, τέως συμβου¬
λάς τοΰ Κράτους, Γρηγόρ'.ος Άρ-.στάρχης βέης, πρέσβυς έν Άμε-
ριχγί, Ιωάννης Σκταάνογλου έφένδης, τραπεζίτης, Βασίλειος Ιωαν¬
νίδης έφένδης, άρ/ιτέχτων τής κυβερνήσεως, Στέφανος Μουσοΰρος
βέης, πρεσβευτής τής Λ. . Μ. τοΰ Σουλτάνου έν Ρώαν), Αριστεί¬
δης Κουμπάρης έφένδης, οιευ&υντής τοΰ άττερο;χοπείου, Κωνσταν-
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 137
τινος Καραθεοδωρή έ-ρένδης, σύμβουλον τοΰ /ράτους, Κονεμένος
Γεώργιος έφένδης, άλλοτε επιτετραμμένος τα τής Πρεσβείας έν Πε-
τρουπόλει, Δημήτριος Γεν!δουν;ας έφένδης, πρωην ΰπονομάρνης),
Αρμένιοι καί Άρμενοκαθολικοί ενδεκα (Κεβορκ έφένδης, προί-
στάμενος των τραπεζιτών, Άγκώπ έφένδης Κιοτζέογλου, τραπεζί-
της, Σερκίζ έφένδης, συμβουλάς τοϋ Κράτους, Σ'.,αών Μακσουδ βέης,
τραπεζίτης, Όνίχ βέης Μησηρλόγλου, έπίσης, Άζαριάν έφένδης,
ομοίως, Νουριάν έφένδττ|ς, σύμβουλος τοϋ Κράτοκς, Κρηχορ έφένδης,
λογιστής τοΰ ύπουργείου των εξωτερικών, Ό/αννες έφένδης, έπό-
πτης των δίκαστηρίων τοΰ νομόν Άγχύροΐς, "Απρο έφένδης, σύα.-
&ονλος τοϋ Κράτους, Σέρβ'.τζεν έφένδης ίκτρος, γερουσιαστής), είς
Βούλγαρος (Γαβρΐήλ Κρέστοβιτζ, διευθυντάς των έτωτεριχών της
Ανατολικώς Ρωμυλίας), είς ΊουδαΓος (Βονορ έφένδης, βοηθϊς τοϋ
επάρχου Κωνσταντινουπόλεως) καί τρεΓς ΒΰρωπαϊΌι (Βλάκ βέης,
δήμαργος Πέρα καί Γαλατί, Κισέρ έφένδης, σύμβουλος έν τω υ¬
πουργείω των εξωτερικών, Παρνίς έφένδης, δαοίως).
"Ελλ·ηνες έχοντες τον αυτόν βαθμόν δευτέρας τάξεως εισίν οί έ-
■πόμενοι: Στέφανος Καραθεοδωρή έφένδης, πρέσβ υς τής Α. Λ. Μ.
τοΰ Σουλτάνου έν Βρυξέλλαις, Μιχαήλ βέης Ν. Μιχαήλ Σερ-
ραΐος, πρώην σύμβουλος τοΰ Κράτους καί βουλευτής, Νικόλαος
Τσανάκας έφένδης έξ Ιωαννίνων, χρώην σύαβουλος τοΰ Κράτους
Δημήτριος Πασπαλλής έφένδης, ο'ικονο;-ιολόγος, Νικόλαος Γεωρ¬
γιάδης έφένδης, δικαστής έν τω 'Λκυρωτικω, Χρυσίδης έφένδης, σΰα-
(ίοιΛθζ πρεσβείας καί γενικάς πρόξενος έν Όδησσω, Ίάκωβος Άρτε-
μιάδης έφένδης, πρώην ύπονοιχίργΊς Ιωαννίνων, Δημήτριος Άρι-
στάρνης βέης, πρώην σύμβουλος πρεσβείας. Παυλάκης βέης Φενερ-
λής, χαθηγητής έν τί) αΰτοχρατορικγί ΐατρίκγί
Βαθμοί κατώτεροι :
Δεύτερος μουτεμαίζ (ρουτπέ-1-σανιε-,ιι.ουτευ.αίζ).
Δεύτερος (ρουτπέ-ι-σανιέ).
Τρίτος (ρουτπέ-!-σαλισέ).
Τέταρτος (ρουτπέ-ι-ραπιά).
Πέμπτος (ρουτπέ-1-χαυ.ισέ).
Μεταξΰ των αξιωματικών των βχθ.κ,ών τούτων ύπάρχουσιν ίκανοί
Έλληνες ύπάλληλοι τής Κυβερνήσεως ή πρόχριτοι εν τε τν, πρω-
τευούση χα'ι τχΓς έπαρ/ίαις.
ί*--
138 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Διοικητικοί.
"Ο άνώτατος διοικητικόν βαθμος είναι ό τοΰ Ρ ο υ μ ι λ ι Β ε ί-
λ έ ρ Β έ ϊ ήτοι Άρχηγός Ρωμυλίας.
Μεταξΰ των ενόντων τον ανώτατον τούτον διοικητικόν βαθμόν
συγκαταριθμοΰνται έκ των Έλλήνων ό πρίγκηψ Μιλτιάδης Άρι-
στάρχης πασσάς, διοιχητής Χίου, ό πρίγκηψ Καρατζα πασσάς,
πρέσβυς έν Α?Υ| καί Στοκχόλ|Α7) καί 6 Τζώρτζη πασσόίς, διοικητής
Διδυμοτείχου.
Κατόπιν έρχεται ό ραθΐΑος Μ ί ρ ι Μ ι ρ α ν ("Αρ^οντες], όν εκ
των Έλλήνων φέρει μόνος Ό Άλέξοινδρος Κωνσταντινιδη; πασσας,
τέως ύπονομάργης Θεσσαλονίκης.
Ίεροδικαστικοί.
Άνώτατος ^αθμός είναι δ τοϋ Σε'χ-οϋλ-ίσλάΐΛ άπονεΐλόμενος εις
τόν ανώτατον μοιΐφτήν, όστις αντιπροτωπεύει ·ζίί Α. Α Μ. τόν Σουλ-
τάνον έν ταΓς θρησκευτικαΓς καί νοαοδιδασκαλικαΓς ύποθέσεσιν. Ό
τίτλος όλων των ο ύ λ ε μ ά (νοιχοααθών) ϊίναι έφένδτις.
Μετά τον Σε^γ-οϋλ-ίσλάα εο/ονται 6 Καζασκεο τής Ρωαυ-
λίας καί ό Καζιασκέρ τής Άνατολής καί οί έχοντες τον βαθμόν τοϋ-
■τον ώς προχρη,υιατίσαντες είς τάς ανωτέρας ταύτας ίεροδικαστικάς
θέσεις.
"Εσονται τούτοις οί {3αθ;Λθί :
Ίστανπόλ ταγεσΐ (βαθμος ίεροδικαστοΰ Κωντ/πόλεως).
Χ α ρ ε μ έ
V
ν παγεσή (βαθμίς ϊεροδικαστοΰ Μέκκας χαί Με-
δίνης).
Μ π ι λ ά δ η χ α μ σ έ (βαθμος ίεροδιχαστών των πέντε πόλεων
Καιρου, Βαγδατίου, Σμύρνης, Γαλατα χαί Φιλιππουπόλεως').
Ρ ο υ τ π έ-ι-Μ ε β α λ ι (βαθμος Μολλάδων ύποψηφίων).
Μουδερρισίν (βαθμος νοιχοδιδασχάλων).
Κ ο υ ζ ά τ (βαθμός Κ α δ ή δ ω ν, κατωτέρων δικαστών).
2 Δυνάμει σουλτανικών θεσπΐσμάτων αί πόλεις αύται ετέθη¬
σαν διά τής άπονομής τοϋ τίτλον Μ ο λ λ α είς τοΰς κατά καιρόν
δικαστάς αυτών.
Γ
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 139
Στ ρ α τ ι ωτ ι κ οί.
Σ ε ρ δ ά ρ η ε κ ρ έ μ (γεν. (ττρατάρχης).
Μουσϊρ (στρατάρ/ης).
Φ ε ρ ι κ (στρατηγός).
Λ ι β ά, (άντιστράτηγος).
Μ ι ρ α λ ά ϊ (συνταγματάρχης).
Κ α
V
μ α χ ά μ^άντΐσυνταγματάρχγις).
Μτίν μ π α σ ή (ταγυ.ατάρνης).
Κολ ά γ χ σ ή (ύποτχγυ.ατάρν/ης)·
Γ ^ ο ΰ ζ [α πάση (λο/αγός).
Μ ο υ λ ΐ_ χ ζ ι [χ (ΰπολοχαγός).
Τζ α β ο ΰ ς (λον/ίας).
Όν μ π α σ ή (δεκανεύς).
Μεταξίι των ανωτέρων αξιωματικών συγκαταριθ.αοϋνται ίκανοϊ
τον αριθμόν "Ελληνες, οίον : Μάρκο πασΐας, στρατηγος (Φερίχ),
ΚωνσταντΓνος Μακρίδης βέης, Άλέξανορος Ζωηρός βέης, Άριστεί-
δης Ζώτος βέης, Βελισσάριος βέης, Σπυράχη βέης, Άγγελή βέης,
Περιχλής βέης, Ελευθέριος βέης, συνταγαατάρχα'. ία'.3οιλάνν|Κοσμά
βέης, είς την υπηρεσίαν τοΰ νΐυτιχοΰ ε/ων τόν βαθαόν ο 3 τ ζ ά ν-
π α ρ ι (πλοίου τής γραααής), όστις είναι ανωτέρας τοϋ βαθαοϋ συν¬
ταγματάρχου, Θεόδωρος Άσχεπίδης βέης, Ράλλη βέης, Παναγιώ¬
της βέης, άντισυνταγματάρ/αι. Ίχανος δέ άριθιχος Έλλήνων διατε-
λοϋσιν έν τί] Ίατρΐχίί χαϊ φαρΐΛαχευτικν-, ύττηρεσία τής Αύτοχρατο-
ρίας μετά βαθμών ταγματάρ/ου, ύποταγαατάρνου χαί λοχαγοϋ.
ΕΰρωπαΓοι δέ εισίν οί έσ/άτως έκ Γεριχανίας προσχληθέντες χαί
οί έπόμενοι : Βέχερ ■πασσάς, στρατηγός Βιτάλης πασσϊς, Δριγάλ-
σκη πασσας, άντιστράτνιγος.
Καί έξ άλλων νριστιανιχών κοινοτήτων οΰχ ολίγοι διατελοϋσιν
έν τί, ύπηρεσία τής όθωαχνικής Αΰτοχρατορίας ΐΑετί βαθμών
συνταγυΐϊτάρνου, ταγυ,ατάρχου καί ύποδεεστέρων. 'Εχ δέ των
όμογενών, πλήν των ανωτέρω μνηιιονευθέντων, υπάρχουσι πλεΓ-
στοι όσοι των υπο τής Αϋτοκρατορικής κυβερνήσεως δια βαβ-
μών καί παρασήμων τετιμημένος, ών τα όνόαατα μή εύρόντες εν
τω Έπισήμω Ήμερολογιω, έξ Ου τα των λοιπών ήρύδθ-ηΐχεν, επι-
φυλασσόμεθα ν' άναγράψωαεν έν τω τοϋ προσεχούς ετους, ·η τούλα-

140 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
χιστον έχείνων δσοι εϋαρεστηθώσι νά γνωστοποιήσωσιν ημίν εγ¬
καίρως 3ν φέρουσι βαθμόν.
Έν ται'ς τελεταΓς ή έπομένη διάταξις είναι εν Ισχύϊ ώς πρός την
θέσιν των διαφόρων βαθμούχων τοϋ Κράτους :
Μέγας Βεζίρ-ης—Σε!7/-οΰλ-ΊσλάΐΛ,
Μουσίραι—Βεζίραι,
Ροίιμ ίλί Καζιασκέρ—Ανατολή Καζιασχέρ, οί έν ενεργεια,
Οί τόν βαβμόν τοντον έχοντες, οί μή έν ενεργεια,
Ρουτπέ-ι-βαλιά, όσοι διατελοϋσιν έν ενεργεια ύπουργοΐ,
Ό πρόεδρος τοϋ στρατιωτικοϋ συμβουλίου,
Ρουτπέ-ι-βαλιά, δσοι δέν κατέχουσι θέσεις ύπουργικάς,
Ίσταμττολ τταγεσί,
Φερίκ (στρατηγοί),
Ρουτπέ-ι-οΰλιά σήνφτ^ έββέλ (α' βαθΐΑθϋ α' τάξεως),
Ρούα Ίλί βειλερ βεί,
Παγέ-ι Χϊρεαέιν Σεριφέιν (Ίεροδικασταί Μέxκα^ καί Μεδίνης),
Λιβχ (άντιστράτηγοι),
Μίρΐ Μιράν,
Ρουτπέ-ι-ούλ^ά σήνΐρη σανί (α' βχθμοϋ β' τάξεως),
Παγέ-ι πιλάδη Χαιχσέ (Ίεροδικασταί των πέντε πόλεων),
Μίρ άλάι (συνταγματάρχαι),
Ρουτπέ-ι-σανιέ σήνφη έ&βίλ [Λθυτεααγιζί (β' Ρϊθ.αοΰ έπίλεκτοι),
Μαχρέτζ Μεβλεβιγετί (ύποψήφιοι Μολλάδες),
Ρουτπέ-ι-σανιέ σήνφη σανισί (3' βαθμοΰ β' τάξεως),
Μίρ-οΰλ-οϋιχερά,
Καιμακαμ (άντισυνταγματάρχαι),
Ίστάπλι άαιρέ μουδιρλιγί (σταυλάρχαι),
Κιμπάρι μουδερριΐτίν (άνώτεροι νομοδιδάσχαλοι),
Μπίν μπασή (ταγματάρναι),
Ρουτπέ-ι-σαλισέ (γ' βαβιιοΰ),
Καπουτζή [χπασηληγή (άρχιθυρωροί άναχτίίρων χαί Τ. Πύλης),1
1 Έχτός των πολιτικών, διοιχητικων, ίεροδικαστιχών χαί στρα¬
τιωτικών ^αδ,αών ύτ.ίζ/ο^-ι βαβμοί Ίδιάζοντες τί-, ύπϊΐρίσί» των
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 141
Μουξερρισίν (κατώτεροι νομοδιδάσκαλος,
Άλαϊ 'Εμινί (οί τροφοδόται των συνταγμάτων),
Ρουτπέ-ι-ραπιά (δ' βαθμοΰ),
Κόλ άγασή (ύποταγματάρχαι),
Χοδζάδες (προϊστάιχενοι γραφείων),
Γ_ιοί)ζ μπασή (λοχαγοί).
^ρων χαί τής Ύψ. Πύλης, 8ι' ών άμείβοντοιι οί επί -πολλά
ετη ύπηρετήσαίντες έν αυτοίς. Ούτοι δέ εισίν Ό τοϋ ι στ ά π λ ι ά-
μι ρ ε (σταυλάρχου των άνακτόρων), 8 ε ρ κ ι άχη άλί χαπου-
ζή μπασηληγή (άρχιθυρωροϋ των άνακτόρων) χαί μ π ά πή
Α λ ι καπουδζή μπασηληγή (άρχιδυρωροϋ τής
Πΰλης).
142
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Δ'.
ΛΙΜΙΑΤΙΚπ1 ΑΝΤΙΠΡΟΣΟΠΕΙΑ.
ΛΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΟΥΡΚΙΑΣ ΕΝ ΤΙί. ΑΛΛΟΔΑΠΗ.
Έν Λΐγι ("Ολλανδίας), πρίγκηψ Καρατζϊ πασσας, άντιπροσωπεύων
την Ύψ. Πύλην καί παρά τβ αύλγί Στοκν'όλμης.
Έν Βελιγραδίω, Χαλί8 βέης.
Έν Βερολίνω, Σααδουλλάχ πασσ&ς.
Έν Βιέννγι, Έδχέμ ποισσϊς.
Έν Βουκουρεστίω, Σουλείίμάν βέης.
Έν Βρυξέλλαις, Στέφανος Καραδεοδωρής.
Έν Κετίγνγι, Ριζα βέης.
Έν Λονδίνω, Κ. Μουσοϋρος πασσάς.
Έν Μαδρίτγι καί Λισσχβώνι, Σερμέδ εφενδης.
Έν θϋασιγκτώνι, Γρηγόριος Άριστάρχης βέης.
Έν Παρισίοις, Έσάτ πασσάς.
Έν Πετρουπόλει, Σαχίρ πασσάς.
Έν Ρώμ·/), Στέφανος Μοιισοΰρος βέης.
Έν Τεχεράνγι, Φαχρή βέης.
ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΞΕΝΩΝ ΚΡΑΤΩΝ ΕΝ ΚΩΝΣΤ/ΠΟΛΕΙ.
Αγγλίας, λόρδος Δούφφεριν.
*ΑμερικΫ|ς, στρατηγος Βαλλάς.
Αΰστροουγγαρίας, βαρώνος Κάλις.
Βελγίου, Βαρθολέυνς Δε-Φοσελκάρτ.
Γαλλίας, μαρκήσιος Δε-Νοά'ιλ.
Γερμανίας, κάμης Δε-Ράδοβιτ.
Ίσπανίας, Ράσκων.
Ιταλίας, κόμης Κόρτης.
Νορβηγίας, Σελίμ Έ/ρενρόφ.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 143
Όλλανδίάς, Φόν Πέστελ.
Περσίας, Μιρζα Μονσίν χάν.
Ρουμανίας, Π. Μαυρογένης.
Ρωσσίας, Ν. Νελιδώφ.
Σερβίας, Έιρραίιχ Γρούϊτς.
Έλλην ι χή πρεσβεία.
Α. Γ. Κουντουριώτη, εχταχτος άπεσταλμένος καί πληρεξούσιοι
ύπουργός τής Α. Μ. τοΰ βασιλέως Γεωργίου Α'.
Μιχ. Παπαρρηγόπουλος, α' γραμμοιτίύς.
Δημ. Α. Γ. Κουντουριώτης, β' γραμματεύς.
Ροβέρτος Πρετζιόζης, β' δίερμηνεΰς τοϋ διπλωματιχοϋ -(ρν.γε.Ίον της
ττρεσβείας.
Γεώργιος Αποστολίδης, βοηβός διερμηνευς τοϋ αύτοΰ γραφείου.
Προξενικον γραφεΓον τής πρεσβείας.
Νικόλαος Μίχος, γεν. πρόξενος διευθυντάς τοϋ προξενικοϋ γρα^είοο.
ΚωνσταντΓνος Πανουριάς, ύποδιευθυντής τοΰ προξενικοϋ γραφείοιι.
Εμμανουήλ Μίλησης, προεδρεύων πάρεδρος δικαστής τοϋ προξενι-
κοϋ δικαστηρίου.
Νικόλαος Δαούτης, πάρεδρος διχαστής.
Γ. Σεμιτέλος, πάρεδρος διχαστής.
Παναγ. Ταμβαχόπουλος, ταμίας.
Γεωργιος Γιαννόπουλος, α' γραμματεύς τοϋ προξενιχοϋ γραφείον.
Ν. Σανόπουλος, γραμματεύς β' τάξεως.
Επαμ. Γαβρίς, γραμματεύς β' τάξεως.
ΚωνσταντΓνος Κριεζής, λιμενάρχης.
Διερμηνεία τοϋ προξενικοΰ γραφείου τής πρεσβείας.
Χαρίδημος Αποστολίδης, α' διερμηνεύς.
Αριστ. Λουχίσης
Μιλτ. Φάχαρος (β' διερμηνεΓς.
Μ. Σεληνιάδης |
Γ. Εανθάχιης
Μ.Τσ,κούρας
144 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΕΛΛΑΔΟΣ ΕΝ Τ£ ΑΛΛΟΔΑΠΗ.
Έν Βελιγραδίω- Ν. Δεληγιάννης, πρόσεδρος ύπουργός. — Β. Νά-
ζος, γραμματεύς.
Έν Βερολίνω- Ά. Ραγχαβής, εχταχτος άπεσταλμένος, κτλ. — Μ.
Δονρούτη:;, γραμματεύς.
Έν Βιέννη Γ. 'Τψηλάντης, Ιχταχτος άπεσταλ,αένος, κτλ. — Ί.
Γεννάδιος, γραμματεύς.
Έν Βουκουρεστίω· Μ. Δραγούμης, Ιχτακτος άπεσταλμένος, κτλ.—
— Σ. Άντωνόπουλος, γραμματεύς.
Έν Λονδίνω- Π. Βράιλας Άρμένης, Ιχταχτος άπεσταλμένος, κτλ.
— Γ· Άργυρόπουλος, γραμματεύς.
Έν Παρισίοις· Ν. Μαυροχορδάτος, εκτακτος άπεσταλμένος, κτλ.—
Κ. Κριεζής, γραμματεύς.
Έν Πετρουπολει- Σ. Μαρχοράν, επιτετραμμένος τα τής Πρεσβείας.
Εν Ρώ,Αγ,· Λ. Ραζής, εχτακτος άπεσταλμένος, χτλ. — Ί. Κυργού-
σιος, γραμματεύς.
ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΞΕΝΟΝ ΚΡΑΤΩΝ ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ.
Αγγλίας· Φράνσττ,ς Κλαίρ Φόρδ.
Άμερίχής- Σχάιλαρ.
Αύστροουγγαρίας- Πρίγκηψ τής Βρέδης.
Γαλλίας· Κάμης Δε-Μουί'.
Γερμανίας· Φών Μπρίνκεν.
Ίσπανίας, Άδόλφος Πατξότ.
Ιταλίας· Ίππότης Κουρτοπάσσης.
Ρουμανίας- Γ. Γχίχας.
Ρωσσίας· Σίσχιν.
Τουρχιχή πρεσβεία.
Α. Τεβο!/. ρέτ,ς, έ-,τετ^ϊ,ιυένοΰ.
Χ. Μουνίρ βέης, α' γραμματεύς.
Στέφανος βέης Φωτιάδης, β' γραμματεύς.
Ν. Ζαλλύ έφένδης, έπίτιμος γραμματεύς.
Χασσήπ έφένδης, γενιχος πρόξενος.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
ΑΥΤΟΚΕΦΑΛΟΙ ΕΚΚΑΗΣΙΑΙ.
Α'. ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΩΝΣΤ/ΠΟΛΕΩΣ.
θ'ιχουμενιχός πατριάρχης ΙΩΑΚΕΙΜ Γ'.
Συν ο$ ο ι;.
Ό Έφέσου Άγαθάγγελος Ό Μιτυλήνης Κ ω ν ς· α ν τ Γ ν ος
Ό Νικομηδείας Φ ι λ ό θ ε ο ς Ό πρδ.Διδυιχοτείχ. Μ ε θ έ ο ι ο ς
Ό ·κρόε§ρος Νιχαίας Διονύσιος Ό Βάρνης Κύριλλος
Ό Δέρχων Ί ω α χ ε ι μ Ό Βοδενών Ίερόθεος
Ό Άμασείας Σωφρόνιος Ό Γρεβενών Κύριλλος
Ό Προύσης Νιχόδημος Ό Καρπάθου Γ ε ρ ά σ ι ;λ ο ς.
Γραμματεύς άρχιμχνδρίτης Κωνσταντίνος Δελιγιάννης.
Εθνικόν Μικτόν Συμβούλιον.
Δέρχων Ίωαχεί,α, πρόεδρος. Μέλη κληρ'.κά : ό Μ'.τυλήνης —
ό πρόεορος Διδυμοτείχου — ό Βάρνης. — Μέλη λαϊκά : Χατζή Γ.
Κωνσταντινίδης — Δ. Πά"αλλ-ης — Άβραάμ Χουδαβερδής — Δ.
Γενιδουν,ας —■ Ν. Φ. Γεωργιάδης— Ί. Άναστασιάδτί)ς— θ. Χρι¬
στοφορίδης—Γ. Καζανόβας.
Αρχιγραμματεύς Δημήτριος Θ. Ξανθόπουλος.
'Η Ιΐίινοίος αποτελούμενη έκ 12 [ΧΥΐτροπολίτών τοΰ Ο'ιχουμενι-
χοϋ θρόνον, κατ' ετος ανανεουμένων, κατά τό ήμισυ, συνεδριάσει
τακτικώς τρί; τής εβδομάδος, προεδρευο.αένη υπό τοΰ πτριάρχου,
ήτοι κατά πίσαν δευτέραν, τετάρτην καί σάββατον, πρός διεξαγω-
γήν των τε Ίδιωτικών κα'ι κοινών έκκλησιαστ'χών ύποθέσεων.
*Ι0.
146
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Μητροπολίται καί Έ π ί α χ. ο π ο ι.
Ό Καισχρείχς Καπτταδοκίας Ιωάννης (Άναστασιάδης).
Ό 'Εφέσου 'ΛγαΟάγγελος. Έπίσκοποι υπό τόν Έφέσου· α' κχνο-
νιχοί ι δ 'ΡΙλ'.ου-ΐτόλεως καί Θυατείρων Τοφάσιος— δ Κρή-
νης καί 'Λνέων Άμβρόσιος- β' τι-ουλάριοι : ό Μυρίνης
ΚωνσταντΓνος—ό Έρνΰρων Θεόχλητος.
Ό Ήραχλείας και ΡαιΒεστοϋ Γρηγόριος. Έπίσκοποι υπό τόν Ήρα-
κλείας· α' χανονΐχοί : δ Καλλιουπόλεως χαί Μαδύτων Ά-
βέρχιος—δ Μυριοφύτου χαί Περιστάσεως Γρηγόριος (Φωτει-
νί)ς)— δ Μετρών χαί Άθύρων Άθανάσιος —β' τιτουλαριος :
δ Συνάδων Πανάρετος (Μοσχίδης).
Ό Κυζίχου Νιχόδημος. Έπίσχοπος βοηθός αύτοΰ δ πρώην Λέρνης
Ό Νιχομηοείας Φιλόθεος (Βρυέννιος).
Ό πρόεδρος Νικαίας Διονύσιος. Έπίσχοτος τιτουλαριος : δ Μελι-
τουπόλεως Εύγένιος (Νιχηφορίδης).
Ό Χαλχηδόνος Καλλίνικος (Θωαάδης).
Ό Δέρχων ΊωαχείΐΛ (Κοχχώδης). Έπίσκοπος τιτουλάριβς : δ Τρωί-
δος Μεθόδ'.ος.
Ό Θεσσαλονίκης Καλλίνικος (Φωτιάδης). Έπίσκοποι αΰτοϋ : δ
Κίτρους Ίωαννίχιος (Μαργαριτιάδης) — δ Καμπανίας Νεό-
φυτος—δ Πολυανής καί Βαρδιοριτών Θεόκλητος—δ Πέτρας
ΆΘανασιος—δ Άρδαμερίου Κωνστάντιος—Ό Ίερισσοϋ καί
Άγίου Όρους Μελέτιος.
Ό Άδριανουπόλεως Νεόφυτος. Έπίσκοπος τιτουλαριος: δ Άβύδου
Χρύσανβος.
Ό Άμασείας Σωφρ5νιος. Έπίσκοπος τιτουλαριος ι δ Λεοντουπό-
λεως Νεόφυτος (Κωνσταντινίδης).
Ό Ιωαννίνων Σωφρόνιος. Έπίσκοποι τοϋ Ιωαννίνων : δ Παρα-
μυθίας Γρηγόριος (Δρακόπουλος)—δ Βελλϊς Βασίλειο;.
Ό Προύσης Νικόδημος.
Ό Πελαγωνείας ΜατθαϊΌς (Πετρίδης).
Ό Νεοκαισαρείας χαί Ίνέου Ίερόθεος. Έπίσκοπος υπό τόν Νεο-
καισαρείας: δ Νικουπόλεως Γεννάδιος (Βασιλειάδης).
Ό Ικονίου Άγχθάγγελος.
Ό Βερροίχ; καί Ναούσης Προκόπιος.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 147
Ό Πισιδίας Παρθένιος.
Ό Κρήτης Τιαόθεος (Καστρινογ'.αννάκης). Έπισκοποι αΰτοϋ : Ό
Άρχαδίας Νιχηφόρος — ό Ρεθύμνης χαί Αΰλοποτάμου Διο¬
νύσιος (Καστρινογιαννάκης)—δ Πέτρας Μελέτιος—6 Κυδω-
νίαςκαί Άττοκορώνων Ίερόβεος (Πραουδάκης)—δ Χερρονή-
σου (χηρεύει)—ό Ίεροσιτείας Γρηγόριος—ό Κισσάμου χά!
Σελήνου Παρθένιος (Κηλαϊδής)1—ό Λάμπης καί Σφακίων
Παίσιος.
Ό Τραπεζοϋντος Γρηγόριος (Καλλίδης.)
Ό Νικοπόλεως (Πρεβέζης)2 Ά.υ,βρόσιος.
Ό Φιλιππουπόλεως ΓρΤ|γόριος.
Ό Ρόδου Γεριχανος (Καβακόπουλος). Έπίσκοπος υπο τόν Ρόδου : 6
Λέρννις Δανιήλ (Κεφαλιάνος).
Ό Σερρών Ναθαναήλ.
Ό Δράμας Γεριχανος (Μιχαηλίδης). Έπίσκοπος υπό τόν Δράαας : 6
Έλευθερουπόλεως Διονύσιος.
Ό Σμύρνης Μελέτιος. Έπίσχ.οποι αύτοΰ· α' κανονικος, 6 Μοσχον-
νησίων Ίάκωβος (ΛεβεντΓνος)· β' τιτουλάριος, ό Χρίστουπί-
λεως Κύριλλος.
Ό Μιτυλήνης ΚωνσταντΓνος (Βαλλιάοης). Έπίσκοπος τιτουλάριος:
ό Περιστεράς Παρθένιος.
Ό πρόεδρος ΔιδυΐΛθτείχου Μεθόδιος (Άρώνης).
Ό Άγκυρας Γεράσι,αος.
Ό Φιλαδελφείας Διονύσιος.
Ό Μελενίκου ΙΙροκόπιος.
Ό Αί'νου "Ανθιμος (Τσάτσος).
Ό Μεθύμνης Νικηφόρος (Γλυχας).
Ό Μεσημβρίας Σωφρόνιος.
Ό Σάμου καί Ίκαρίας Γαβριήλ (Κατσαρός).
Ό Βιζύης καί Μηδείας Κωνστάντιος.
Ό Άγ/ιάλου Βασίλειος.
1 Διαμένων έν Λιβόρνω ώς ίερατικώς προϊατίυ.ενος δεν εχειρο-
τονήθη εισέτι.
2 Ή υ,ητρό^ολις αυτή έσχηαατίσθη πρό ετους άπίτελεσθείσα εκ
των χωρίων της μητροπόλεως Άρτης1 των έναπολειιρθέντων τί)
Τουρκί*.
148
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Ό Βάρνης Κύριλλος. Έπίσχοπος τιτουλάριος : ό Άργυρουπόλεως
Καλλίνιχος.
Ό Μαρωνείας Ίερώνυμος (Γοργίας).
Ό Σηλυβρίας Γερ.αανος (Αποστολίδης).
Ό Σωζουαγαθουπόλεω; Παρθένιος.
Ό Ξάνθης Φιλόθεος (Κωνσταντινίδης).
Ό Γάνου χα'ι Χώρας Βενέδιχτος.
Ό Χίου χαί Ψαρρών Άμβρόσιος (Χρηστίδης).
Ό Λή.ανου χαϊ Άγίου Εύστρατίου ΊωαχείΐΛ.
Ό "Ιμβρου Παίσιος.
Ό Δυρραχίου Βησσαρίων.
Ό Σχοπίων Παι'σιος.
Ό Καστορίας Κωνστάντιος.
Ό Ράσχας χαί Πρεσρένης Μελέτιος.
Ό Βοδενών Ίερόθεος. Έπίσχοπος τιτουλάριος : ό Λιτής Άλέξαν
δρος (Ρηγόπουλος).
Ό Κορυτσίς χα'. ΠρεΐΛετής Δωρόθεος (Χρνιστίδη;).
Ό Βελεγράδων "Ανθιμος [Άλεζούδτις).
Ό Κεστεντΐλίου χαί Στιπίων Ίγνάτιος.
Ό Στρωανίτσης χαί Τίβεριουπόλεως Άγαθάγγελος.
Ό Γρεβενών Κύριλλος.
Ό Σΐσανίου χαί Σιατίστης Άθΐνάσιος (Μεγαχλής).
Ό Μογλενών Καλλίνΐχος.
Ό Πρεσπών χΐί Άχριδών Άλέξανδρος.
Ό Δεβρών χαί Βελίσοϋ Άνθι.αος (Άπολλώνίος).
Ό Κασσανδρείας ΚωνσταντΓνος (Γαζης).
Ό Χαλδείας χαί Χερροιάνων Γερβάσιος.
Ό Έλασσώνος χά! Δο;χενίχου Κύριλλος.
Ό Προιχονήσου Διονύσιος.
Ό Δρυινουπόλεως χαί Δελβίνου Κλή[Λ7)ς.
Ό Κώου Μελέτιος.
Ό Λ'-τίτσης Ίγνάτιος.
Ό Χαλεπίου Δωρόθεος.
Ό Καρπάθου χαί Κάσσου Γεράσι^ος.
Ό Σερβίων χαί Κοζάνης Εύγένιος.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 149
Ά ρ γ ι ε π ι σ κ ο πό ι.
Ό Δισκάτης Ίωαννίκιος.
Ό Νευροκοπίου Ίγνάτιος.
2ημ. Αί δύο αύται αρχιεπίσκοπον.! έσχημοιτίσθησαν έπ' εσχά¬
των συνοδικν) αποφάσει, ή μέν πρώτη αποτελεσθείσα έκ των νοιρίων
τής έπισκοπής Σταγών των έν τή τουρκιχί) χώρα έναπολειφθέντων
καί τοΰ τέως τγ) επισκοπί, Γαρδικίου ϋποκειμένου χωρίου Σμόλιανι,
1) δέ δευτέρα εκ των χωρίων των περιλαΐΛβανομένων έν τω ό;χωνύμω
τι/.ή(Αατι τω τέως τί) μητροπίλει Δράμας ύποιγομένω κα! τοϋ τμή-
ματος Ραζλοκίου, τοϋ πρΐν τ^ «,ητροπόλει Σααακοβίου ύποκε'.ίΛενου.
Έπίσχοποι τιτουλάριοι έν Κ/πόλει προετώτες ένοριών.
Ό πρώην Ίεροσιτείας Νεόφιιτος (Καλογερίοης), έν Ύψωμαθείοις.
Ό Χαριουπόλεως Γεννάδιος (Σχολάριος), έν Ταταούλοις.
Ό Ειρηνουπόλεως Φώτΐος, εν Σταυροδρο;χίω.
Ό Παμφίλου Σωιρρόνος (Άργυρίπουλος), έν Μεγάλω Ρεύματι.
Ό Σκοπέλου Παΰλος (Σιι,αεωνίδης), εν Βλάγχα.
ΜητροπολΓται ναί έπίσκοποι έν διαθεσιαότητι.
Πρώην Νικαίας Σωφρίνΐος —■ πρώην Πισιοίας Καισάριος —
■πρώην Μαρωνείας Άνθιμος — πρώην Καρπάθου Ίγνάτιος — ό (τι-
τουλάριος) έπίσχοπος Ίεραπόλεως Άνανίας, δι οψιέν όντες έν Κων
σταντινουπόλει- — ό Πενταπόλεως ΝεΓλος κχϊ πρώην εψηφισ,αένος
■πατριάρχης 'Λλεξανδρείας—πρώην Αίνοιι Μελέτιος— πρώην Κα;χ-
πανίχς Ίερειχίας—πρώην Έλειιθερουπόλεως Άγαθάγγελος—πρώην
Μοσχονησίων Κύριλλος, διαιχένοντες έν Άγίω Όρει "Αθω· — 6 Πη-
λουσίου Άμφιλόχιος (τοΰ Άλεξανδρινοϋ 6ρόνοι>) διοιαένων έν Πά-
τμω·—πρώην Μετρών Δοσίθεος, διαμένων έν Γανοχώροις.
Ό πατριάρχης πρώτ)ν Άλεξανδρείας Καλλίνιχος, διαΐΛενων εν
Μιτυλήν/].
Βαθμοφόροι τής Μ. 'Εκχλησίας.
Μέγας Λογοθέτης, Σταυράχης βέης Άριστχρχης.
Υποιχνηματογράΐρος, Κωνσταντίνος βέης Φωτιάδης.
150 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Μέγας Ρήτωρ, Κωνσταντίνος Καλλιάδης βέης.
» » Μηνάς Χαμουδόπουλος.
Ρεφερενδάριος, Ιωάννης Άριστοκλής έ:ρένδη^.
Μέγας Σχευοφύλαξ, Σταυράκης έφένδης Ιωαννίδης.
Πρωτέκδικος, Δημ. Θ. Ξανθόπουλος, αρχιγραμματεύς τοϋ
Έθν. Μ. Συμβουλιον
Πρωτονοτάριος, Γεώργιος Δημητριάδης, α' γραμματεύς τοϋ
πατριαρχικον γραφείου.
Νομοίρύλαξ, Μελχισεδΐκ, μοναχός Βατοπεδιν'ος (έν Αγ. Όρει)·
Διδάσχαλος τοϋ Αποστόλου, *Αρσένιος, μοναχ,ός Ίβη-
ρίτης (έν Κωνσταντινουπόλβι).
Μέγας Χαρτοφύλαξ, Άλέξανδρος Εΰμορφόπουλος, μοναχός
Λαυριώτης (έν Άγίω "Ορει).
Ί ερ ο μν ήμω ν, Θεοδόσιος, μοναχός Ίβηρίτης (έν Αγ. "Ορει).
Β'. ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ.
Πατριάρχης Άλεξανδρείας ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ. — Έπίσκοπος βοηθΌς
αΰτοΰ ό Ξανθουπόλεως Ί γ ν ά τι ο ς.
Γ'. ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΑΝΤΙΟΧΕΙΑΣ.
Πατριάρχης Άντιο/είας ΙΕΡΟΘΕΟΣ.
Μητροπολΐ"ται.
Ό Σελευχείας Μεδόδιος.
Ό "Επιφανείας (Χάαα) Γερμανός.
Ό Τριπόλεως καί Λιβάνου Σωφρόνιος.
Ό Θεοδοσιουζόλεως Παίσιος.
Ό Άρκαδίας Χρύσανθος.
Ό Λαοδιχείας Μελέτιος.
Ό Έδέσσης Διονύσιος.
Ό Τυρού κα'ι Σιδώνος Μ'.σαήλ.
Ό Άμΐδης Διονύσιος.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
151
Ό Ταρσοϋ χαί Άδάνων Γερμανός.
Ό Βηρυττοϋ Γαβριήλ.
'ΛρχιερεΤς τιτουλάριοι.
Ό ΕΊρ·ηνουπάλεως Σεραφεία. (ό καί έπίτροπος τοΰ πατριάρχου).
Ό Παλ|/.ύρας Κύριλλος (ό καί γραμματεύς τοϋ πατριάρχου).
Ό Χαυρανίου (Αϋνίτιδος χώρας) Άγάπιος.
Δ'. ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΙΕΡΟΣΟΛΥΜΩΝ.
Πατριάρνης Ίεροσολύιχων .......
Μητροπολίται.
Ό Σκυθουπόλεως Γεράσιμος (Πρωτοχαπας).
Ό Πέτρας Νιχηφίρος.
Ό Πτολεμαιδος Άγάπιος.
Ό Βηθλεέιχ "Ανθιαος (Άπέρης).
Ό Ναζαρέτ Νήφων.
Ά ρ / ΐεπίσκοΛθΐ.
Ό Λύδοης Γρηγόριος.
Ό Θαβωρίου Νίκόδημο^
Ό Γάζης Ίωάσαφ.
Ό Ίορδάνου Έπΐ(ράνιος (Ματέος).
Ό Σιναίου Καλλίστρατος (Ροκίδης).
Άντιπρόσωποι τοΰΠ. Ταφου.
Ό Σκυθουπόλεως Γεράσιμος, έν Κωνσταντινουπίλε1..
Ό θϊβωρίου Νικόδημος, έν Μόσχα.
Άρχιμ. Γεραανός ('Λ-ποστολάτος), έν Αθήναις.
Διαθέσιμοι έ π ί σκ ο π ο ι.
Ό πρώην Ρεθύμντ,ς καί Αύλοποτάμου Ίλαρίων, οιαμένων έν Σιν?.
,152
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Ε'. ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΥΠΡΟΥ.
Ί1 ύ ν ο 5 ο ς.
Ό Αρχιεπίσκοπον Νέας Ίουστιανής καί πάσης Κύπρου διαρχής
πρόεδρος ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ.
Ό Πάφου Νεόφυτος.
Ό Κιτίου Κυπριανός.
Ό Κερυνείας Χρύσανθος.
ΊΙ τής Κύπρου Έχκλησία, άπό τής άρν/ής τής συστάσεώς της
υπό τοϋ αποστόλου Βαρνάβα τοϋ Κυπρίου, ήν άνεξάρτητος, την
ανεξαρτησίαν της δ' έπεκύρωσαν κατόπιν πολλαί των ο'ικουμενικών
συνόδων καί διάφορα βασΐλικά δ'.ατάγματα, ότε οί τής Άντιοχείας
πατριάρχαι κατά διαφόρους χαιροϋς εζήτησαν νά ύπαγάγωσι ταύ¬
την υπό την δικαιοδοσίαν των.
Κατα το ετος 473 υ.. Χ., 6 άρχιεπίσκοπος Κύπρου Άνθέυ-Ός, ευ¬
ρών έν σπηλαίω τιν'ι, παρά την Κωνσταντίαν (Άμαό/ωστον). τό
ιερόν λείψανον τοϋ αποστόλου Βαρνάβα μετά τοΰ κατά ΜατθαϊΌν
εύαγγελίου, αύτογράφου τοΰ Βαρνάβα, έλαβε ταυτα καί άπελθών
είς Κωνσταντινούπολιν, προσήνεγκε τα τε λείψανον κα'ι τό ευαγγέ¬
λιον τω τάτε βασ-.λεύοντι έν Κωνσταντινουπόλει Ζήνωνι, όστις ετί¬
μησε τόν αρχιεπίσκοπον Κύπρου διά βασιλικών ·κρονομ.Ήύν, επιτρέ¬
ψας αυτώ τε καί τοΓς διαδόχοις τού νά φορώσιν έν ταίς τελεταϊς
μανδύαν έρυθρόν, νά κρατώσι σκήπτρον, άντί ποιμαντορικής ράβδου
καί νά ύπογράφωνται διά μελάνης έρυθρας (κινναβάρεως).
^ Ό αρχιεπίσκοπος έδρεύει έν τή πρωτευούση τής νήσου Λευκω-
σία, ό Πάφου έν Κτήαατι, χω!Λθπόλει τής Πά'φου, ό Κιτίου έν τή
πόλει Λάρναχ'. χαί περί τοΰς δύο μήνας τοΰ ετους έν τή πόλει Λε'-
■χησσώ, ένθα ύπάρχει χαί μητροπολίτας άντιπρόσωπο'ς εξαρχος,
χαί 6 Κερυνείας έν τή κώαη Μύρτω, Ινθα ύπάρνει τό μητροπολι-
τικόν οΓχηαα. Σημειωτέον δ δτι δ,τε άρχιεπίσκοπος καί οί μητρο-
νωρία
ΐτρου 4 αρνιερει.
πάντες Κύπρ-.οι την πατριδα, οί τρείς δέ τούτων, ήτοι ό άρχιεπί-
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 453
τκοπος Σωφρόνιος, ό Κιτίου Κυπριανός χαί ό Κερυνείας Χρύσαν-
θος, εισί τελειόφοιτοι τοΰ πανεπιστημίου Αθηνών.
Είς σύνοδον συνέρχωνται έν Λευκωσία, έν τω καταστήματι τής
'Αρχιεπισκοπής, τί) προσχλήσει τοΰ προέδρου άρνιεπισκόπου Κύ¬
πρου1, οσάκις γίνεται έκλογή άρχιερέως τινός τ, πρόκειται νά σκε-
ψθώσι περί έχχλησιαστικοΰ τινος ζητήματος, οίον ιτερί παύσεο,,ς
αρ^ιερέως τινος, καθ" ού ήθελεν έξαναστή τό ϋπ' αυτόν πο·!;χνιον2,
4) οσάκις πρόχειται νά συσκερθώσι μετίι των λογάδων τής νήσου
περί τοπιχοϋ ή εθνιχοϋ τινος ζτιτΤιματος σπουδαίου.
Ό άρχιεπίσκοπος έν ταΓς ίερουργίαις μνηαονεύει απλώς οπάστις
επισκοπής όρθοδόξων» χαί οί μετ" αΰτοϋ συλλειτουργοΰντες ,Λ·ητρο-
πολΤται Τ) ίερεΓς .«.νημονεύουσι τοϋ όνό,υιατός τού. Οί μητροπολίται
Ιερουργοϋντες επίστ,ς εν ταΓς επαρχίαις των μνηΐΛονεύουσι τοϋ όνό-
ματος τοΰ άρχιεπισχόπου, άλλ' οί ίερείς έν τν, έπαρ-/ία εκάστου
μητροπολίτου μνημονεύουσι τοϋ όνόματος τοϋ [Αητροπολίτου των.
Έν ταΓς έπιχεφαλίσι των χοιμαντορικών έπιιττολών, χς έ-πιστέλ-
λει ό άρνΐεπίσκοπος, γράφει δια ιχονογραμμάτων «[ΛεΓνα] ελέω
©εοΰ άρ/ιεπίσκοπος πάσης Κύπρου», οί δέ μητροπολίται έπίτηςοιά
μονογραιχιχάτων «(ΔεΓνοι) νάριτι Χριστοΰ [χητροπολίτης (οεΓνος)».
ΣΤ1. ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.
Σιύν οΖ ο ζ.
(Περίοδος λα' άπο 1 σεπτεμβρίου 1882 — 31 αύγούστου 1883.)
Ό μητροπολίτας Αθηνών δίαρχής πρόεδρος ΠΡΟΚΟΠΙΟΣ ίΓεωρ-
γιάδης)—■ ο μ-ητροπολίτης "Αρτης Σερχφεΐμ — ό μητροπολίτας
Λαρίσσης Νεόφυτος — δ ,αητροπολίτης Φαναρίου χαί Φερσάλων
Ίλαρίων—ό έπίσκοπος Φωχίδος Δαυίδ (Μολοχάδης).
1 Δεύτερος τοΰ άρχιεπισχόπου κατ' άρχιερατικήν τάξιν ΟεορεΓ-
ται ό μτ^τροτιοΧί-τ^ Πά^ου, χοίτοζ 6 Κιτίου χαί τίτχζζο; ό Κε-
ρυνείας.
2 Σημειωτέον ότι οί έν Κύπρω άρχιερεΓς εισί ϊτ,ίχαίρετοι.
154
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Α' γραμματεύς άρχιμανδρίτης Δα,ι/.ασκηνός (Χριστόπουλος).
Β' γραμματεύς άρχΐ|Αανδρίτης Κωνστάντιος (Παπαδόπουλος).
Βασιλικός έπίτροπος Πέτρος Μαυροΐχιχάλης.
Άρχιεπίσκοποι κα'ι έπίσκοποι.
Ό μητροπολίτης Αθηνών Ποοκόπιος (Γεωργιάδης).
Ό μητροπολίτης Άρτης Σεραφείμ.
Ό μητροπολίτας Λαρίσσης Νεόφυτος.
Ό μητροπολίτας Φαναρίου κιί Φερσάλων Ίλαρίων.
Ό [Λητροττολίτης Δημητριάδος καί Ζαγορας Γρηγόριος (Φουρτου-
νιάδης).
Ό άρ/ιεπ'σκοπος Μχντΐνείοτς καί Κυνουρίας Θεόκλητος (Βί,απος).
Ό άρχιεπίσκοπος Άκϊρνανίας καί Α'ιτωλίας Γεοάσιμος (Καλοκαι-
ρινος).
Ό άρχιεπίσκοπος Λευκάδος Γρηγόριος.
Ό άοχ:επίσκοπος Ζακύνθου Νικόλαος (Κατραΐλής).
Ό άρχιεπίσκοπος Χχλκίοος Χριστόφορος (Σταματιάδης).
Ό άρ/ιεπίσχοπος Μεσσηνίας Πανάρετος (Κωνσταντινίδης).
Ό άρ/ιεπίσχοπος Συρου καί Τήνου Μεθόδιος (Παπανας-ασόπουλος),
Ό άο/'.επίσκοπος Κυθτ,ρων ΚωνσταντΓνος (Στρατούλης).
Ό έπίσχοτ-ος Θηβών καί Λίβαδείοΐς Δοσίθεος.
Ό επίσχοπος Καρυστίας Μακάριος (Καλλιάρνης).
Ό έπίσχοπος Φωχίδος Δαυίδ (λίολοχάδης).
Ό έπίσχοπος "Λνδρου χά! Κέας Μητροφάνης (θίκονομίδης).
Ό έπίσχοπος Ίθάκης Γαβριήλ (Καραβίας).
Ό επίσχοπος Σταγών Μελέτιος.
Ό επίσχοπος Τρίχης Μελέτιος.
Ό επίσχοπος Θαυααχοΰ Μισαήλ (Οΐχονόιχου).
Ό έπίσχοπος Καλαβρύτο^ν χαί Α'ιγιαλείας Εύθύ.αιος (Άλεξανδρό-
Ό επίσχοπος Οίτύλου Προχόπιος (Μελισαρίπουλος).
Ό έπίσχοπος Γυθείου Παρθένιος (Χρυαιχάχης).
Ό έπίσχοπος Πλαταμώνος Άμβρόσιος (Κασάρας).
Ό έπίσχοπος Γαρδιχίου Γρηγόριος.
Ό έπίσχοπος Θήρας Νικόδτ,.αος (Σακχελαριάδης).
Ό επίσκοπος "Υδρας Άρσένιος (Γουιποϋρος).
Ό επίσκοπος Τριιρυλίας καί Όλυμπίας Νεόφυτος (Παναγιωτό-
ΤΗΣ ΑΝΛΤΟΛΙΙΣ 155
Ό επίσκοπος Πάρου καί Νάξου Γρηγόριος (Γιακουμής).
Άρχιεπισκοπαί νηρεύουσαι ι ο ι |χ έ ν ω ν.
Φθιώτιδος—Κορινθίας—Μονεμβασίας καί Σπάρτης — Κεφαλλη¬
νία^—Κερκύρας.
Έ π ι σ κ ο π α ι /ηρεύουσαι π ο ι μ έ ν ω ν.
Ναυπακτίας καί Εΰρυτανίας—Γόρτυνος καί Μεγαλοπόλεως—-Παξών.
Ά ρ ·/ ι ε ρ ε Γς έν διαθεσιμότητι.
Διαμένουσΐν έν τω έλληνιχω βασιλείω· 6 (Αγ)τροπολίτ·ης πρώην
Λαρίσσης Δωζόβεθζ (Σχολάριος)— ό επίσκοπος πρώ-ην Βελλόίς Γερ-
μανός (Τσενίδης)—ό επίσκοπος πρώην Κισσάμου καί Σελίνου (Κρ'η-
της) Γεράσΐ,αος— ό (τΐτουλάριος) έπίσχοπος Σταυ ρουπίλεο3ς Κων"
στάντιος (Πλ'.ζιώττις) : οί τέσσαρες ούτοι άλλοτε ανήκοντες εις τόν
οικουμενικόν πατριαρχικον θρόνον.—Οί άρχιεπίσχοποι πρώτην Κερκύ-
α; 'ι-'ύ>'.-> ς (Χαριάτης)—πρώην Πατρών 'Λβέρχιος (Λαμπίρης)
πράην Κε-^χλληνίας Σπυρίδων (Κομποθέκρας) — ό πρώην Μεσση-
νίας Στέφανος (Άργυρΐάδης) : οί τέσσαρες ούτοι έχοντες την χειρο-
τονίαν έκ τής αϋτοκε-^άλου Όρθοδόξου 'Εκκλησίας τοϋ έλληνικοϋ
βασιλείοι».
Ζ'. ΕΚΚ^VΗΣIΑ ΡΩΣΣΙΑΣ.
11 ύ ν ο ζ ο ς. ■
Ό μητροπολίτης Νοβγορόδ, Πετρουπόλεως καί Φινλανδίας ΙΣΙ-
ΔΩΡΟΣ (Νικόλσκη).
Ο μητροπολίτης Κιέβου καί Γαλλικίας Πλάτων.
Ό [Λ-ητρ οπολίτ-^ς Μόσ/ας καί Κολομένσκης Ίωαννίχιος.
Ο αρχ;επίσκοπος Καρταλίνσκης καί εξαρ/ος Γρουζ(νο^ν Παϋλο;.
Ό πρωτοπρεσβύτερος τοΰ βασιλικοϋ οΐ'χου Βασίλειος (Μπαζάνοχρ).
Ό άρχιεπίσκοπος Βιλνης καί Λιτώφ 'Λλέξανορος.
Ό άρχιεπίσκοπος Τούλλης καί Βέλλης Νίκανδρος (Ποχρόβσκης).
αΡχιγραμιΐΛατεΰς τής Συνόδου Βότσιν.ν.
Ο βοτ^θός αΰτοθ Μορδβίνωφ.
156
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Ό διευθυντάς των οικονομικωσ Ανδρέας Ήλίνσκη (Ήλία).
Ό ύποδιευθυντΤ|ς Πέτρος Όστροούιιωφ.
Ό νομοΐστωρ Βλαοίμηρος Σάπλερ.
Αΰτοκρατορικός έπίτροπο; παρά τή Συνόδω Ποβεδονότσεφ. Βοηθος
αύτοΰ Νικόλαος Σ'Λΐρνώφ. Α' γραμματεύς τοϋ αύτοκρατορι-
κοΰ έπιτρόπου Ιωάννης Νεναρόκο|/.ωφ. Β' γραμματεύς Ί-
λαρίων Τσιτσόβιτς.
*Η έν Ρωσσία σύνοΖοι; ιδρύθη τό πρώτον τω 1711· κατά δέ την
διάταξιν τοϋ 1818 αυτή άποτελεΐται έκ τακτικών καί έκτάκτων
μελών, εχόντων πάντων ?σην ψήφον καί μισβοδοτουμένων έξαιρετι-
κώς. Συνέρχεται δέ αυτή κατά πασάν δευτέραν, τετάρτην καί πα¬
ρασκευήν. Τό εν Μόσχα συνοδικών τμή*μα, διευθυνόμενον υπο τοϋ
μητροπολίτου Μόσχας, έσχεν αρχήν τω 1731, τό δέ έξαρχεΓον των
Γρουζινο-Ίιχερτίνων ίδρύθ·η τω 1814. Πάσαι αί έκθέσεις τής συνό-
δου ϋποβάλλονται τω αΰτοκράτορι διά τοΰ αΰτοκρ. έπιτρόπου, διο-
ριζομένου καί παυομένου υπο μόνου τοϋ αύτοκράτορος. "Εχει δέ όν¬
τος ιδιαίτερον γραφειον διευθυνόΐλενον υπό τοΰ άρνιγραμματέως αυ¬
τού. Πλήν δέ τοΰ κυρίως γραφείου τής συνόδου, όπερ διευθύνει ό
αρχιγραμματεύς αυτής, υπάρχουσι τρία ετέρα γραφεΓα, ήτοι τμή-
ιχατα, τό έλεγκτικόν, τό των ο'ιχονοαικών χαί τό τής ίερατικής έκ-
παιδεύσεως.
Ό αριθμός των έν Ρωσσία αρχιερέων ανέρχεται είς 97, ών 56 έν
ενεργεια, ήτοι 3 μητροπολίται, 17 αρχιεπίσκοποι καί 36 έπίσκο-
■ποι. 'Τπάρχουσι δέ έν Ρωσσία έφησυ/άζοντες νυν 11 άρνιερεΓς.
Ό άριθμός των έν Ρωσσία ναών ΰπολογίζεται είς 40,000" τούτων
δέ 384 ύπάρνουσιν έν Μόσχα, ττερί τοΰς 160 δέ έν Πετρουπάλει. Ό
8έ εγγαμος χλτ^ος συ,ιιποσοϋται είς 110,000. Λ! μοναι άνέρνονται
εις 458, ών 133 γυναικεΐαι, περ'.λαμβάνουσαι 9,706 ΐλοναχοΰς καί
13,535 μονα/άς.
ΤΗΣ ΛΝΑΤΟΛΗΣ 157
Η'. ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΣΕΡΒΙΑΣ.
Σ ύ ν ο 8ος.
Ό μϊ|τροττολίτης Βελιγραδίου πρόεδρος.....'
Ό έπίσκοπος Νεγοτίνης (ό καϊ τοποτηρητής τοϋ χηρεύοντος μητρο¬
πολιτικόν θρόνου) Μωϋσής.
Ό έπίσχοπος Νύσσης Βίκτωρ.
Ό επίσκοπος Οΰζίτσχι Βικέντιος.
Ό έπίσκοπος Σ^άπατς Ίερώνυμος.
ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΙ ΙΕΡΑΤΙΚΩΣ ΕΛΛ. ΚΟΙΝΟΤΗΤΩΝ
ΕΝ ΒΓΡΩΠΗ, ΑΣΙΑ ΚΑΙ ΑΜΕΡΙΚΗ.
Βαδεν-Βάδεν, άρχιμανδρίτης Γρηγόριος (Κάλφογλου;) __διάχονος
Γαβριήλ (Ίατρουδάχης).
Βενετίας, άρχιμανδρίτης Εύγένιος (Περδικάρης).
Βιέννης, άρχιμανδρΓται Σεραφείμ (Ζερλέντης)— Φιλάρετος (Γιαν-
νούλης).
Βούδα-Πέστης, άρχίμανδρίτης Γρηγόριος (Γώγος).
Γεουργέβου, Κάλλιστος (Βαλλιάνος), Ιερεύς.
Καλκούττης, άρνΐμανδρίτης Κ. Κανελλας.
Λειψιας, αρχΐμανδρίτης ΚωνσταντΓνος (Καλοζύμης).
Λιβερπούλης,.....
Λιβόρνου, άρχίμανδρίτης Παρθένιος (Κηλαϊδής).
Λονδίνου, άρ/ίαανδρίτης Ίερώνιιαος ίΜυριανθεύς).
Μαγχεστρίας, ιερεύς Β. Μώρος.
Μασσαλίας, άρχιμανδρίτης Γεραανός (Καλλιγάς) — πρωτοπρεσβύ-
ρος Φώτιος (Καντάς).
1 Ό βρόνος ούτος νηρεύει ένεκα τής επ' εσχάτων γενομένης υπό
τής ιτερβίκίίς κυβερνήσεως παύσεοις τοΰ μητροπολίτου Μιχαήλ.
158
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Μεσσήνης (Ιταλία;), άρ/ιμανδρίτης Άθανάσιος (Ζακυνθινός).
Νέας Αΰρηλίχς ('Λαερικής Βορείου^ χρ/γ.αανδ. Μισαήλ (Καρύδης).
Νεαπόλεως, άρ/ιμανδρίτης Γεράσιμος (Σιμίτος).
Όδησσοϋ, άρχιμανδρίτης Εΰστάθ'.ος (Βουλισΐλίς).
Πετρουπόλεως, Γχρ/ιΐΛανδρίτης Νεάφυτος (Παγίδας).
Τεργέστης, αρ/ιυ.ανδρίτ·/}ς Παΰλος (Βουτσινάς).
ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΑΘΩΣ.
Α'. Μοναι καϊ αί εκάστη ύποκείαεναι σκηται.
Μονή τής Μεγίστης Λαύρας (άγίου Άθανασίου). Σκήται ύζ' αυ¬
τήν : 'Η άγία "Αννα — τα Καυσοκαλύβια — ή σκήτη τοϋ
Προδρόαου. 'Λθροίσαατα καλυβών έπίσηυια έν τ/-, πεδίον"/}
αυτής : ΊΙ μιχρα άγία Άννα—ή Κερασια—τα Κατουνάκια.
Μονή Βατοπεδίου (Εΰαγγελισ[ΛΟς). Σκήται ϋπ' αυτήν : Ό άγιος
Δημήτριος—ό αγιος Ανδρέας ή Σεράγιον.
Μονή Ίβήρων (Κο;;χήσεως τής Θεοτόκου). Σκήτη ύπ' αυτήν ή τοϋ
τιμίου ΠροδρόΐΛθυ.
Μονή Χιλιανδαρίου (Ε'ισοδίων τής Θεοτόκου).
Μονή Διονυσίου (Γενεσίου τοϋ Προδρόμου).
Μονή Κουτλουμουσίου (Μεταμορφώσεως). Σχήτη ύπ' αυτήν ή τοϋ
άγίου Παντελε ήμονος.
Μονή Παντοχράτορος (Μεταμορφώσεως). Σκήτη ύπ' αυτήν ή τοϋ
προφήτου Ήλιοϋ. "Αθροισμα χαλυβών ύπάργει υπο την μο¬
νην ταύτην ή λεγομένη Καψάλα.
Μονή Ξηροποτάμου (40 μαρτύρων).
Μονή Ζωγράφου (άγίου Γεωργίου).
Μονή Δοχειαρίου (Ταξιαργών).
Μονή Καραχάλλου (άγίων άποστόλων Πέτρου καί Παύλου).
Μονή Φιλοθέου (Εΰαγγελισμοϋ).
Μονή Σίμωι;ς Πςτρας (Χριστοί γεννήσεως).
Μονή άγίου Παύλου (άγίου Γεωργίου). Σκήται ύπ' αυτήν : ή νέα
Σχήτη (Θεοτόκου)—ή Σκήτγι τοΰ Λάχκου (αγ. Δημητρίου).
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 159
Μονή Σταυρονικήτα (άγίου Νικολάου).
Μονη Ξενοφώντος (άγίου Γεωργίου). Σκ'/,τη ύτζ' αυτήν ή τοΰ Εΰαγ-
γελισαοΰ.
Μονή Γρ·ηγορίου (άγίου Νιχολάου).
Μονη Έσφιγμένου (Άναλήψεως).
Μονη άγίου Παντελεήυ.ονος ή των Ρυσσίων. Σκήτη ύπ' αυτήν ή
τοϋ Ξυλουργοΰ (Κοιμήσεω; τής Θεοτόκου).
Μονη Κωνστααονίτου (άγίου Στεφάνου πρωτομάρτυρος).
Β'. Ά ρ/αί Άγίου Όρ ούς 1882—1883.
Έ π ι σ τ ά τ α ι : Πρωτεπιστάτης ό προηγού|Λενος Πολύχαρπος
Ίβηρίτης— Στέφανος προηγούμενος Παντοχρατοριν'ος —άρχιμαν-
δρίττ^ς Δανιήλ Φιλοθείτης — Δαμασκηνος μοναχός Σιμωνοπετρί-
της.
Ίερά Σύναξις (άντιπρόσωποι των 20 μονών) : Λαύρας, Ά-
λέξανδρος Εϋμι.ορφόπουλος μονανός — Βατοπεδιου, Νίκανδρος προη-
•γούμενος—Ίβήρων, Θεοοόσιος μοναχός, Ίεροιχνήμο3ν τοϋ πατριαρ¬
χικον ο'ικουαενίκοϋ θρόνου—Χιλιανδαρίου, ϊερομ. Δαμιανός —Διο¬
νυσίου, Κύριλλος [/.ονα/ός — Κουτλουμουσίου, Χαρίτων μονα/ος—
Παντοχράτορος, Στέφανος προηγουμένας—Ξηρο^οτάαου, Λεόντιος
προηγούμενος—Ζωγράφου, Παγχράτιος ίερομόνιζχος—Δοχειαρίου,
Εύλόγιος προηγούμενος — Καραχάλλου, Ματθαίος ίεροδιάκονος—
Φιλοβέου, άρχιιχανδρίτης Εύστράτιος—Σΐίμωνος Πέτρας, Δααασκη-
νος μονα/ος — άγίου Παύλου, Ζηνίβιος μοναχός — Σταυρονι-
κτ,τα, "Ανθιμ,ος προηγούμενος — Ξενοφώντος, Λάζαρος μονζνός—
Γρηγορίου, Κοσμα; ΐερομόναγος — Έσφιγμένου, Ίσίδωρος ίερομό-
ναχος—άγίου Παντελεήαονος, Ναθαναήλ ίερομόναχος—Κωνσταμο-
νίτου, Δανιήλ [χοναγός.
ΓραμματεΓς: α' Νεόφυτος άργιαανδρίτης· β' Χρύσανβος
ΕεροδΊάχονος Βατοπεδινός.
Έπίτροποι τοΰ Άγίου "Ο ρ ο υ ς : Χρύσανθος προη¬
γουμένας Βατοπεδινός, έν Κωνσταντινουπίίλει—Δανιήλ Θάσιος άρ-
χιμανδρίτης Παντοχρατορινός, έν Θεσσαλονίχγι.
160
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ΑΡηΊΕΝΙΚΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ.
"II
Άνατολικττ) Άρμενικη Έκκλησία εγει τρεΓς καθολικους αρ-
χιεπισκόπους καί δύο πατριάρχου:
Α'. Έν Έτσμιατζίν Κεβώρκ (Γεώργιος) Δ' ό καί πρόεδρος της
συνόδου.
Β'. Έν Ά/ταμάρ τής άνω Άρ,αενίας
Γ'. Έν Σίς τής Κιλιχίας Μηγχηρδίτς.
Δ'. Έν Ίεροσολύμοις πατριάρχης Ήσαίας.
Ε'. Έν Κωνσταντινουπόλει πατριάρχης.....
Τή δικαιοδοσία των ανωτέρω πέντε θρησκευτιχών άρνϊ|γών ύπα-
γοντα1. 73 επαρχίαι, ών εκάστη ϊ/ει τόν Γδιον αυτής αρ/ιεπίσχοπον
η επίσκοπον. Σημειωτέον δ' ότι μονάς ό έν Έτσ.ω,ιατζ'ιν Κα6ολιχος
ενει τό διχαίοίαα τού ν/ειροτονεΐν επίσκοπον η άρχιεπίσχοπον.
Άρμενικόν πατριαρνεΓον Κωνστ/πόλεως.
Πρωτοσύγχελλος Κεβώρκ (Γεώργιος) Ρβυοτσουκληγιάν.
Καποΰ Κε/χγ^ας (διαγγελεΰς παρά τή Τ. Πύλγ]) Ά6ρααμ Φρεγ-
χ^άν έφένδης.
Διοιχτ,τικίν συμβούλιον αποτελούμενον έκ 4 [/.ελών. Πρόεδρος
αύτοϋ Συμεών έπίσκοπος- γραΐχματεΓς τρεΓς.
Θρησκευτικόν συμβούλιον αποτελούμενον έπίσης έκ 4 μελών.
Πρόεδρος αΰτοϋ Κεβώρκ Σεροπιίν· γραμματεΓς δύο.
Έκκλτ,ίΐαστΐκϊν δικαστήριον, αποτελούμενον έχ μελών έπίσης 4.
Πρόεδρος αύτοϋ 6 αίδεσ. Όχανέζ Σα/παζιάν· γραμματεΓς δύο.
Ο'ικονομική έπιτροπή, αποτελούμενη έκ μελών 4. Πρόεδρος αυ¬
τής ......γραμματεΐ'ς δύο καί είς λογιστής.
ΈΟνΐσυνελευτ;;. Λϋτη συγκροτεΓτα'. έξ 140 άντιπροσώπων, ών
οί μέν 20 χληρικοί, οί δέ λοιποί λαικοί. Τούτων οί 20 κληρικοί καί
80 λαικοί έκλέγονται έκ Κωνσταντινουπόλεως, οί δέ 40 έκ των
έπαρχιών.
Σημ. Ό αριθα,ος των έν Κωνσταντινουπόλει χαί το"ς πέριξ Άρ-
μενίων άνέρχεται είς 193,443 κατοίκωνχατοικούντων 37 συνοικίας,
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 161
ών εκάστη ε/ει μίαν εκκλησίαν, έν σγοίΐον αρρενων καί έν παρ-
βεναγωγεΓον.
Έκ τοΰ αρμενικοΰ πατριαρν/είου Κωνσταντινουπόλεως έκδίδονται
χατχ μέσον όρον ετησίως 568 άδειχι 'Λνηστεύσεως καί 457 άδειχι
γάμου.
ΛΑΤΙΝΙΚΗ ΙΕΡΑΡΧΙΛ ΕΝ ΤΟΥΡΚΙΑ*.
Άποστολικός εξχρχος έν Κωνστ/πόλει Ροτέλλης Μοντεφιχσκόν.
Αρχιγραμματεύς (χηρεύει ή θέσις ένεκα θανάτου).
Άρχιεπίσκοπος έν Σμύρνη Τιμόνη.
Άρχιεπίσκοπος έν Ίεροιισαλήμ Βικέντΐος Βράκχος.
'Επίσχοπος έν Βηρυττω ΛουΖο6ίχ.ος Πιάβη.
Συνεπίσκοπος βοηθός αΰτοΰ Γκαοιιδέντζιο.
'Επίσκοπο; έν Μεσοποταμία Λουδοβίκου Λυών.
Άντιπρότωπος αύτοΰ ( ί·· 11 γ ) Λ. Άλτχιχάγερ 'ίερεΰ;].
Έπίσκοπος έν Φίλιππουπόλει Ραϋνίλοη.
Συνεπίσκοπος βοηθός αύτ&ϋ Ροβέρτος Μενίνη.
Σημ. Έπίσκοποι της λατινικής Έκκλησίας υπάρχουσι καί αλ-
λαγοΰ της Τουρκίας· ενταύθα δέ σ-ημειοΰνται οί κυριώτεροι.
Νχοί καί αονα/ικά τάγαϊτα έν Κ ω ν / - ό λ » ι.
έν Κωνσταντίνουζόλει ττολλο! λατίν.κοί ναί;: ιον
γνωστότεροί εισίν 6 τοΰ 'Λγίου Πνεύ;Λατο; έν Παγκαλτίω. όχ.α:κα-
θεδρικος, ό τοϋ Άγίου Άντωνίου, 6 τής Θεοτόχ,τν καί ό τοθ Άγίΐυ
ΑονΖο€ίχ.ον (ναος τής Γαλλικής πρεσβείας) έν Σταυροδρομίω· ό των
Άγίων άποστόλων Πέτρου καί Παύλου, 6 τοΰ Άγίου Γεώργιον καί
ό τοθ Άγίου Βενεδίκτου έν Γαλατα. Έκ δέ των έν τοις, ■προαΐτίίο'.ς
κυριώτεροι εισίν, ό τοΰ Βαθυρρύακος, ό τής Χαλκηδόνος, Κοίμησις
•II.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
162
τής Θεοτόκου, Ό τής Πριγκηπονήσου, δ τοΰ Μϊκροχωρϊου, Κοίμη¬
σις τής Θεοτόκου, ό τοΰ Άγίου Στεφάνου φερώνϋμο; ναός.
Οί έν τοίς ναοίς τοΰ Σταιιροδρθ'χίου, τω τοΰ Άγίου Γεωργίου εν
Γαλατα, τω τοΰ Βχθυρρύακος καί τω τής Πρΐγκηπονήσου υπηρε¬
τούντες '.ερεΓς άνί,κουσΐν είς τό ιιοναχικόν τάγυια των Φραγκισκα-
νών, συ^τάν έν Ιταλία κατά τόν 13ον αίώνχ υπό τοΰ άγιου
Φραγκίσκου. Οί έν τοΓς ναοϊς των Άγίων άποστόλων έν Γαλατα και
τώ τής Κοιμησεως τής θεοτόκου έν Μακροχωρίω ά νήκουσιν εις το
τάγμα των Δοΐχενικοινών, συσταν εν Γαλλία κατά τόν 13ον αιώνα
υπο τοΰ Ίσπανοϋ άγίου Δομεν'κου, οί έν τω τοΰ Άγίου Στεφάνου
εις το των Καπουκίνων, άνχγομένων είς το των Φραγκισκανών, οί
δέ έν τω τοΰ Άγίου Βενεδίκτου έν Γαλατοί είς το τάγαα των Λαζα-
ριστών, συστάν κατά τόν 17ον αίώνα έν Γαλλία υπο τοΰ άγίου Βι-
κεντίου τής Παύλας. Πάντες δέ οί ΐερεΓς οιτο'ι εισίν Ιταλοί το γενος,
εξαιρέσει των τοΰ Άγίου ΑουοΌζ'ιχον καί των τοΰ Άγίου Βενεδί-
κτου, οντων Γάλλων την κιχταγωγήν.
Πλήν των εκ των ϊερατικών τούτων ταγμάτων ΰπαρχουσιν εν
Κωνστχντουπόλεΐ τζοΧλοι έκ τοΰ τάγιχατος των Ίησουιτών, συσταν-
τος κατα τόν 16 αιώνχ εν Ισπανία υπό τοϋ έκ τής πόλεως Λοιό-
λας άγίου Ίγνατίου· ούτοι διαττ,ροϋσι μέγα μέν Λύκειον έν Σταυ-
ροδροιιίω, έπωνυΐΛθύαενον τής άγίαςΠουλγ ερίας, έν Βηρυττω
δέ Πανεπιστ^ΐΛΐον. Πολυπληθέστεροι δμως καί καθ'ολην την Ανα¬
τολήν διεσπαρμένοι εισίν οί έχ τοΰ έκπαιδευτικοΰ τάγιιατος των α-
δελφών τ ώ ν ■/_ ρ ι ς· ι αν ι κ ώ ν σχολείων ( Ργβγθβ άβ9 Εοο1β8
ΟΙΐΓβΙίβηηοί»), συστάντος έν Γαλλία υπο τοϋ Γάλλου ϋβ ι» 8α11β.
"Εχουσιν ούτοι τρία αέν σχολεΓα έν Παγκαλτίω, Σταυροδρομίω καί
Γΐλχτϊ, έν οε αέγχ Λύκειον έν Χαλκηδόνι. Ένταΰθα δέ σημειωτέον
ότι εκπχίδευτΛ,ρ'.α έπίσης ένταΰθχ διευβΰνουσι καί οί έκ τοΰ νεωστί
συστάντος τάγματος των Γεωργιχνών- τούτοις δέ άνήκει τό έν Πα-
πας Κιουπρουσοΰ έγκαθίδρυαένον σ/ολεΓον έχουσι δέ ούτοι καί ίδιον
ναόν έν Φερίχ^οϊ.
Έκ δέ των γυναικείων μονΐχικών ταγμάτων ύπάρ/ουσιν έν Κων-
σταντινουπόλει ά) αί Ά δ ε λ φ α ι τ ο ϋ Έ λ έ ο υ ς, ών τό τάγαα
συνέστ-η υπό τοΰ άγίου Βικεντίου, ώς καί τό των Λαζαριστών. Αυ¬
ται τό πλείστον Γαλλ·'δες τό γένο; διευθύνουσι πολλά παιοαγωγεϊ*
καί ύπηρετοϋσιν ώς νοτοκόμοι έν δίαφόροις νοσοκοαείοις, τω γαλλι"
κω, έν Ταςιμίω, έν τω τοΰ Σισλή καί έν τώ τής δηιχαρχίας τοϋ ς'
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 163
-τμήματος, έν Σαλί) παζάρ. "Εχουσι δέ έν Βεβεκίω τού Βοσπόρου
μέγα παρΟεναγωγεΓον, έτερον οί γερμανικόν έν Σταυροδροΐ-,ίω κατα
την οδόν Καπριστάν, διευθυνόμενον υπό Γερμανίδων τού αυτού ταγ-
ματος· β') αί'Αδελφαί τήςΣιιλλήψεωςτήςΘεοτό-
κ ο υ, Ίταλίδες τό γένος. "Εχουσιν αύται δύο παιδαγωγεϊα, έν κατά
τό Άγί Χαμάυ. μετ'ο'ιχοτροφείου καί έτερον έν Βαθυρρύακι- ύπηρε-
τοϋσι δέ ώς νοσοκό.ΐλοι έν τω Ίταλικω νοσοχομε!ΐ[>, χειμενω εν Σαλη
•παζάρ- γ') αί 'Λ ? ε λ ιρ α ι τοϋτρίτου τάγματοςτοϋ
ά γ ί ο υ Φραγκίσκου, Ίταλίδες. "Εχουσιν αυται εν παιδαγω-
γείον καί ο'ιχοτροηεΐον έν Σταυροδρουιίω· 8') αί Ά δ ε λ ρ α ι τού
άγίουΔο,αενίκου, Ίταλίδες έ-πίσης- έχουσιν αυται γυυ,νάσιον,
παιδαγωγεϊΌν χά! νηπιαγωγεϊΌν, άρτίως συστάντα, έν Μαχροχωρ'.ω-
ΐ') αί Ά δ ε λ ρ α ί τής Σ ι ώ ν, τάγματος νεωστϊ συστάντο; υπό
τοϋ έξ "Εβραίων καδολικοΰ ίερέως ΚίΐτΐΒβοηηρ, έχουσι μέγα ^αρ-
βεναγωγεΓον έν Παγκαλτίω καί έτερον έν Χαλκηδόνι.

164
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ΣΤ'.
ΟΙ ΑΪΪΟ ΚΩΝΣΤ/ΠΟΑΕΩΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΠτΙΟΙ.
ΑΥΤΟΚΡ. ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΣ ΧΑΪΔΑΡ ΠΑΣΣΑ.
Ή γραμμή τοϋ αΰτοχρατορικοϋ σιδηροδρόμου Χαϊδάρ πασσά α¬
ποτελεί 91 χιλιάμετρα. Έκτός τής γραμμής ταύτης ύπάρχει καϊ
διακλάδωσις άπο Κιζίλ-Τοπρακ μέχρι Φενέρ-Βαγτσέ άποτελοϋσα 6
χιλιάμετρα μόνον. Τό όλον 97 χιλιάμετρα. '
Σ τ α θ α ο ι
Άποστάσεις
χιλιάμετρα
μέτρα
Χαϊδάρ-πασσα
Κίζίλ-Τοπράκ
9
500
Έρέν-χιοϊ'
6
_
Μποσταντζή
9
Μάλτεπε
14
Χαρταλιιχή
20
500
Παντείχιον
24
500
Τούζλα
34
750
Γχέττζε
44
250
Δίλ-ίσχελεσί
55
250
Ταουσϊνδζΐκ
59
250
Χάραχα
63
750
Γ_ϊάρε[λδζα
73
500
Τουτοΰν τσιφτλίκ
79
750
Νικοιιήδεια
91
Κιζίλ-τοτΐράκ—Φενέ -Βαγτσέ
6
_
ΤΗΣ ΑΝΛΤΟΛΗΣ
165
Προσωπικόν διευθύνσεως.
Γ. Κ. Πέαρσον, γενικάς διευθυντάς. —Λ. Σέεφελδερ, πρώτιστος
γεωιχέτρης.—Ρόμβολ, άρχιγεωμέτρτις.— Πόνσφορ, αρχΐ[ΑΤ|7/ανικός.
— Α. Δίλλον, άρχιλογιστής. —· Άρ. Κυριακού, αρνιεξελεγκτής.—
Όχ. Μισσακ, γεωμέτρης τής έπισκευής καί διατηρήσεως τής
γραιχμής.—Χ. Χουσεί'ν, ται,ιίας.
Τεβφίκ βέης, οώτοκρατορικός έπίτροπος.
Χαλτ, κεφαλαιοθχος τής έταιρίας.
ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΙ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΟΙ.
ΑΊ γραμμαί των Άνατολικών σιδηροδρό.ιχων αποτελοϋσαι 780
χιλιάμετρα διαιροϋνται είς τέσσαρας διακλαδώυεις :
Α'. Άπό Κωνστ/πόλεως είς Άδριανούπολιν χίλιάμ. 319.
Β'. Άπό Άοριανουπόλεως είς Μπέλλοβαν )) 243.
Γ'. Άπό Κούλελη Βουργάς είς Δεδέ-άγάτς » 112.
Δ'. Άπό Τυρνόβου είς Τά;/.πολιν » 100.
χιλιάμετρα 780.
Γραμμή Κωνστ/πόλεως είς Άδριανούπολιν.
11
Άπος.
χατχ
χιλμτρ.
Απος·.
Σταθμοί
χατά
χιλμτρ.
Κωνσταντινούπολις
Κοΰμ-Καποΰ
3.800
Γενί-Καποϋ
0.900
ΎψωμαθεΓα
1.900
Γίοί-Κουλέ
0.700
Μαχρονώρΐον
5.300
"Αγΐος Στέφανος
5.100
Τσεχμετζές
4.200
Σπάρτα-χουλέ
17.100
Χαδέμ-κιοϊ
12.500
Τσατάλτζα
19.600
Κααπαχτί-ϊ
Ι4.;υυ
Ι Σινεχλτ,
' Τσερχέζ-χ^οϊ
Τσορλοΰ
Μουρατλή
Σαϊτλέρ
Λουλέ-ΐΑπουργάζ
Μπααπα-έσχί
Παυλό-χίοϊ
Οϋζοίιν-χϊοπροΰ
Κούλελη
Ούρλή
'Λόριανούπολις
22.400
21.200
24.400
25.900
10.400
17.600
κ; οοο
21.400
20.600
10.900
11.—
Γο. —
166
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Γραμμϊ)
'Λδριανουπόλεως $'.
ς Μπέλλοβαν
σταβμοί
άπός-./λΐΛτ^
Άδριανούπολ'ς
Καδή-κ;οϊ
18.500
Μουστϊφά-πασσα
18.200
Χεραανλϊ]
27.500
Τύρνοβον
15.200
Χάσχιο',
23.—
Γεν!-|)-ν/-»λέ
32.ΊΟΟ
Παπαζλή
15.500
Κατουνίτσα
16.700
Φιλιπτούπολίς
13.—
Παζαρδζίχ
36.500
Σαρέαπεη
16.200
Μπέλλοβχ
10.—
Γραμμή
(Κούλελη-Βουργάς ε'ιςΔεδέ-άγάτζ
σταθμοί άπός-.^λ^τρ.
Κούλελ-η-Βουργαζ
Δδό
Έοηψλίον
Πιδικλή
! Φερραί _
Δεδέ-αγατς
13.800
?8 800
19.—
21.800
28.100
Τυρνόδου εις '")
'άΐΑπολίν.
Τύρνοβον
Καράμπουναρ
15.400
Ραονέ-μα/αλέ
22.540
Γενί-Ζάγρα
24.—
Σλίβνο-Κέρμενλη
21.400
Ύά(Λπολις
22.480
Προσωπικόν διευθύνσεως.
Χαλλέν, διευθυντάς.— Κ^ιούλμαν, άντ!πρόσο>πος τής έταιρίας.—
Γχολστοΰκερ, άρ/;;σγ/ανικός.—Λίοζερ. άρ/ιλογιστής.—"Αλφερααν,
"πα?/.!λ5"'3τ"Ί?·—Μύλλερ. άρ/ίεξελεγχτγ,ς. — Γκρούνενφελδερ, γε-
νικός ταμίας.— Στέινερ καί Πέρροχ, επιθεωρηταί τής έχ,αεταλλεύ-
σεως. —Βϊίζερ κα· Βέρρεν, επιθεωρηταί τής χατα7χευής χ,χι δια¬
τηρήσεως των γρααμών.
Α'.
ΑΣΧΟλΙΑΙ ΗΓΕΒΟΗΟΙ ΙΑΥΡΟΒΟΥΝΙΟΤ
ΕΝ ΩΡΛ ΕΙΡΗΝΗΣ .
Ό ήγεαών Νικόλαος είναι Ό ίρασττ,ρΐώτερο;, καί ό μ άλλον αει-
χίνητος άνθρωπος ές οσων είδον ΐ-ί/~'· τοϋθϊ εν Μχυ:οόουν.ο>. Τλ.-
γειρόαενος εΰθΰς |/.ττά την ανατολήν ζοΐ ί,λίου, £ΐιερ/;-"7'. ε'.ς "^
σπουδαστήρΐόν τού, οτϊο^, ροφων άπλοϋν μχί!ρο ύ.χ^-ι /.τ χχπνι-
ζων οΰκ ολίγα, σιγχρέττα, άνχγινώτκει ε~ί ·ί'ΐ.ι οραν ευρω-
παικχς /■ σερβικ/ς έ^ηαερίοχς χχί ζερίθθ'.Λ·/. τυγγ:·/.ααϊ.τα τ/, καθ
όλην την νύκτα άφ'.κνούμενχ τηλεγ: αοϊ|;χχτχ χχι κ χ-'.-:'. ν Λχτερ-
1 'Τζό -λ ψευοώνυαον « '.'
V
Ί . » ό περισ-ούοαττος ήυιν
9"'λος Ά.Ά. Λεονάροος. ύποπρόςενος τή; Έλλχοος έν Κετίγν/; εοη-
μοσίευσε σειοχν «Μχυροβουνιωτικών» έν τοΓς ύπ' χ:Ό 2·>. Ι'Ό ' ι,
88,97, 106^ 116,159, 165,207, 209, 2ΙΊ -.-:> ετ-^ς Ι^^Ι κχί
ύπ' αριθ. 3 τού 1882 φύλλο-.ς τής «Έ-ίηαε.'ϊ,: ,-' ?:·0 -'7ί; χχί
279 τοϋ «Μή Χχνεσχι» χχ! έν τω περιοξικω «ΙΙ'ν./.ί// -το5« "">'
έτών 1881 καί 1882. Συνεχίζιον 5ε τ-) ιΛΙχυροβουν·(·ι-
ου. γε-
—χντα α,ετά τής χαρακτγ,ρ'ζί^
γ: τόν /.7/ > ί "''■> *■'■>-
ττχ,.οευτου ύτ.ο-προ^εΊθ^ χάριτος, προθύμως α~:'7τε!/ε/ /■//'/, χιτι-
σαμένοις, την προκεΐαένην πραγμχτείχν, Ό~ι·κ οτ,^οΐ'.ευθί, εν τω
«Ήαερολογίω τής Ανατολής» τοΰ 1883.
108
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
γετχι εις τόν κήπον τού, ίίπου κάμνει γ υ ρ ο υ ς τινάς ιχονος, επι-
βλέπων τοΰς έν αύτω έργαζομένους. Μετά ταυτα δ' έξέρχεται των
άνακτόρων κα! κάθηται υπό τί) πρό αυτών ιστορικόν Δ έ ν δ ρ ο ν.
ΈκεΓ τόν άνααένει πληθίις άριχατωλών, έρχομένων έν Κετίνν) έκ
τοΰ έσωτεριχοΰ τής ν;ώρας, χάριν των ύποθέσεών των, ών λαυ,βάνει
άμεσος γνώσιν ό ήγεΐΛων καί άποφαίνεται ή αποφασίζει περϊ αυ¬
τών. 'Η δ' απόφασις τού είν' ά,αετάκλητος καί σεβχστή, διότι είς τό
Μαυροβούνΐον «Θεός χχι Γοσποδάρ» ταυτόση|Λ.ά εισίν
'Γπό τό Δ ένδ ο οί ιχένε; επί αίαν ώραν χχ! έποαένως μεταβαίνει
εις το Μ χ ι λ ι χρζ ο', ήτο! τα «Παλαιά άνάκτορα» όπου ευρίσκονται
δλΐ τί ύπουργεΓα (δηλ. έσωτερΐκών, στρατιωτικών εξωτερικών καί
ο'ικονο.αίκών) καΐ τό ανώτατον δικαστήριον (βέλΐκί-σοΰδ). Είς αΰτό
ό ήγειιων προεδρεύει 7υτοπροσώπ·>ς, οσάκις βούλεται και πρόκει-
ταί να δ'.κασθΫί υπόθεσις τις, ήνκρίνει ευλογον αύτός ούτος νά δικά-
σϊ). Τα ύπουργεία όμως έπισκέπτεται καβηαερινώς καί συνεργάζε-
ται ,αετι των ύτ:ουρ·(ων τού, γ| ιδιαιτέρως, η [/.εθ' απάντων όαοϋ εν
Μεγάλω συμβουλίω, είς ο λαΐΛ.βάνουσι τότε αέρος καί οί
λοιποί βοεβόδαι.
Ουδέν γίνεται, ή δύναται νά γίνγι έν τί) ήγε;χονία. χωρίς νά λάβτ;
γνώσιν ό ήγειιων καί άνευ τής συγκαταθέσεως αϋτοΰ. Όπου δήποτε
εν αυτγί κατασκευαζεται δημόσιον τι έργον, γίνεται υπό την προσω¬
πικήν τού επίβλεψιν. Ότε πρό ενός ακριβώς ετους κατεσκευάζετο ή
περίΐρη,Άθς άααςιτός, ή συνοέσασα την Κετίνην, άφ' ενός ιχέ τ!)
Κίτταρον κχ'ι άφ' ετέρου μέ την Ριέκαν καί την λίμνην τής Σκό-
δρας, αετέβαινεν ούτος καθ1 εκάστην άλλοτε πεζή καί άλλοτε ε-ριπ-
πος εις τον το-ον τής εργατίας καί έφιλοτίιχει τοΰς εργάτας ν' άπο-
περατιόσωσΐν δ,τι τάχιον την αεταξίι φοβερών καί δυσβάτων βρά-
χων καί κρηανών κατα^κευατβεΓσαν οδόν, έν διαιτήματι Ο ατ,νών,
1 Τα «Παλαιά άνάκ-τορα» εκλήθησαν ύζό τού λαοϋ Μ π ι λ^ ά ρ-
δο, ένεκα τοϊ έν αϋτοΓς ε'ισα/_9έντο;, πρώτου 3ιά τό Μαυροβούνιον,
σ^ϊΐριστ-/ίΐ'.ου, υπό τού πρώην Ύ^ειιονος Δανιήλ ϋ.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 169
χαι ούτω υ.εταβαίνομεν ηδη δι' άμάξης έντός μέν 5 ώρών είς Κάτ-
ταρον, έντός δέ μιάς καί μόνης ώρας εί; Ριέκαν.— Μετά δέ τοίις
τελευταίους πολέ,αους επεδόθη είς την ανάπτυξιν τοΰ τόπου τού, την
βελτίωσιν τής καλλιεργείας αύτοΰ, την εισαγωγήν τής βιοιχη^α-
νιας, ην θέλων πρωτος αΰτός νά έμψυ/ώσν) ίδρυσεν έν Νίςιχ, Ίδίαις
αυτού δαπάναις, μέγα εΰρωπαϊκόν τυροποιεΓον «,εταπεμψάαενος έξ
Ελβετίας ε.απειρον τεγνίττ,ν, όπως διευθύνη αϋτό καί διδάξγι την
τέχνην τού είς τοΰς Μαυροβουνίους. Δέν παύει δέ καθημερινώς ένα-
σχολούμενος περί την εισαγωγήν έν τ!) ήγεμονία τού νέου τινός
γεωργικοϋ, ή' βιομηχαν,.κοϋ συστήαατος καί είς την Βελτίωσιν των
ύπΐρχόντων, καί ιδίως των τής καλλιεργείας τής γής. 'Λπερίγρα-
■πτος είναι ή ανΤ|συ·/ία αυτού οσάκις βρένε', διότι εκ των (3ρο/ών
έξήρτηται άπασα ή ευτυχία των άγαπητών τού ύτυηκόων, οΐτινες
άναμένουσι νά ζήσωσιν έκ τής καλής είσοδείας των γεωμήλων, των
λαχάνων καί τοΰ άραβοσίτου, τα δποΐ'ά εισίν ή κυρίοις τροφή των
Μαυροβουνίων, καί δρέψωσι καί τα ζώά των διά αόνου τοϋ -/όρτου,
διότι ενταύθα ή κριθή καί τό α/υρόν εισίν αγνωστα ώς τροφή των
ζώων. Εϋθΰς λοιπόν (Λετά την βρογγ/ ό ήγε;-ιών ΐππεύων (Λεταβαί-
νει είς τα πλησιέστερον τής Κετίνης [Λέρη, άποστέλλε; άνθρώπους
καί συνήθως τινάς των βοεβοΖων είς τα απώτατα τής χώρας
μερη καί τηλεγραφεΓ παντοϋ, όπως ,αάθ7| περί των αποτελεσΐλίτων
τής Ρροχής επί τής καλλίεργείας, ή τής είσοδείας. Έπανέρχεται δέ
είς Κετίνην καττ,υχαρις'ϊΐμένος καί εύλογών τόν "Υψιστον, διότι καί
ή καλλιέργεια καί ή είσοδεία ιτρομηνύονται εΰτυχεΓς. Ουδέποτε είδον
αυτόν δυσθυιχότερον, ή' πέρυσιν ότε ή είσοδεία τής χώρας τού ειχε
χατά τό '/4 καταστραφή ένεκα τής άνοαβρίας τοΰ αηνός [οι>ίΊο>.
Έπισκέτττεται τακτικώς τα έν τώ κράτει τού σχολεια, τχ ίοίο-
κομεία, τάς φυλακάς, τα όπλθΓτάσ'.ϊ καί όχλοτΓθΐεΓα καί παν δη¬
μόσιον κατάστηαα· παντοΰ δέ τόν ύττοοένονται αετα παραδίΐγαατι-
κής άγάπης, σεβασμοϋ καί ένθουσιασμοϋ. Αί είς τό εσωτερικόν εχ-
δρομαί τού εισί συνε/εΓς, ότε ;λ;-/ /ίριν των κθίνών ύποθέσεων, ότε
δέ χάριν κυνηγεσίου, όπερ λατρεύει. Τακτικώς δέ οίς τού ετους με-
ταβαίνει είς την λίμνην τής Ι'ίέκας, όπως ψαρεύσγ,. Παντοδ
τόν ίνίοκοΜοχίΐ'. τίνες των υπουργων τού και ροεοοοών και πΑϊ4-
170 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Ούς άρμΐτωλών. Σπανιώτατα εις τάς τΐολΰ [Λϊκρυνας εκορομάς τού
καλεί αέλος τι "θΰ διπλωαατικοϋ σώματος. διότι δυσκόλως δύναται
τις ξένος νά τόν ακολουθήση επί 8 και ένίοτε 12 συνεχεΓς ώρας
εφιππος.—Μόνον είς Νιέγκος, τό χωρίον τής γεννήσεως τού, οποι>
μεταβαίνΓ! τετρακις ή πεντάκις τοϋ ετους καί μένει επί 8—10 η¬
μέρας, τον αυνοδεύει είς των ύπασπιστών τού καί ουδείς έτερος.
'Λλλά [λή καί έκεί ήσυχάζίΐ ; 'Λναβαίνει καί χαταβαίνει, ότε μέν
■πεζγί καί άλλοτε εφ'.ππος, τό εγγυς τοΰ γωρίου ι/.εσουράνιον καί κα-
ταπληκτικον ό'ρος Λόφτσεν, χάριν χ,υνηγεσίου, χθ'.υ.,ν/.ενος ένίοτε
επί τής γ.ορυη'τ^ αύτοθ υπό απλούστατον σκηνήν. Είς Νιέγκος
συνήθως μεταβαίνει, οσάκις ε/ει νά γράψγ), τ- τελρ'.ώσν; δρά;χά τι,
η ποιητικον ϊο·{θν. Γνωστόν δ' ότι ό ήγεαών Νικόλαος συγχατα-
ρ;0;'£~τ7' μετα^' τΤ)- ΐ'!/τ-ι.)-.ι ^ί-τξ'ο" -τ^'.τ,τ-"»" κα·. ότι τό νέον
αΰτοΰ δρϊαα «ή αΰτοκράτειρα των Βαλκανίων» θέλει καθέςει α¬
ρίστην θέσιν έν τ·/) νέχ των Σέρβων δρααατιχη πθ'.τ,σει.
Μεχρι της εν6εκατΥ|ς ώρα; π. ;χ. ό ήγειχών [Αενει έν τοΓς ϋ-τζουρ-
γείθΐ; ■,, τό ανωτατιο οικασττ,ριω, χαί αφϋϋ κάμει γΰ'ρόν τίνα έν τν)
[Α'.χροσκοπ'.κν) τού πρωτευούστ) μετά τίνων όπλαρντ,γών, έπανέρ/ε-
ται εις τ' ανάχτορα, όπου οέ/εταΐ εις άκρόατιν τα ;^έλη τοΰ οιπλω-
ματικου σωματος καί τους παρ' αυτών ε'ισαγο.«.ένους ένίοτε ςένου;
έν όλ>) ΙννοεΓται τ-7, αΰλ'.χ-;, έθιαοτυπία. Την δέ μεσημβρίαν προ-
γευματίζει μεθ' άπάσης τής οικογενείας τού. Είς την τράπεζαν
παραχάθτ,νται χαΐ ή μήτηρ τού. ό πενβερός τού Πέτρο; Βού:
δ έν ύπηρεσία ύ?:ϊσ~ί·ή;. οί δ;5άο-καλοι χαί αί διδατκάλισσ
■κοτιτς,
δατκάλισσαι των
δ·.:,
μά
εις το νρα^,εΓόν τού 3·εκτ:ερα·.οΓ διαφόρους ύποθέτεις, άναγινώσχει η
ΤΗΣ ΛΝΛΤΌΛΗΣ 171
οέ νά λησμονώσιν, ότι ό ομιλών είναι ό άνώτατος τής /ώρας άργων
(Γοσποδάρ). Πάντες δέ ίστανται άσκεπεΓς ενώπιον αϋτοϋ κα! 6μι-
λοΰσι προσκλίνοντες κα! άσπαζόμενοι την /εΓρά τού.
Πρό τής δύσείος τοΰ ηλίου θά έξέλθν) είς περίπατον, ένίοτε μέν
πεζί,, συνοδευόιχενος συνήθως υπο των ύπουργών, των βοεβο8ών κα!
αλλων Μαυροβουνίων, Άλβανών καί Μουσουλμάνων αεγιστάνιον
καί ακολουθούιχενος υπο των σωματοφυλάκων τού καί 100—200
αλλων άρματωλών, άλλοτε δέ πάλιν έφ' άμάξης, ;/.ετί τής ήγεμονί-
δος Μ ι λ έ ν α ς. 7) καί επ! οιτρό/ου άααξγίς. ήν |χόνος διευθύνει,
παραλαμβάνων έν αϋτν) τόν διάδοχον Λαν.ήλ η τίνα των βοεβο-
δών. Πολλάκις ομιος θέλων νά ρεαβάσ"^ έςέρχεται μόν^ς εφι~~ος"
Ίππεύει έξαίρετα κα! είναι ^Γαη(1 αιηαΐυαΐ' των ώ;α·ων ίππων,
ε/_ων πάντοτε εν τω σταΰλω τού 15—20 εκλεκτοίις τοιούτους. Τόν
/ειμώνα όαως, εν ώρα πάγων, εύρισκε! Ιδιαιτέραν τέρψιν είς τίνδια
έλκήθρ'ου ( ι·,ιί· ο.ιΐι) περίπατον, πρός ουδέν λογιζόαενος την άνυπό-
φορον είς ήιιάς τοίις ξένους δριμύτητα τοϋ ψύ/ους των Μελανών
Όρέων. Σημειωτέον δ' ότι τότε μόνον σκέπτεται περ! περιπάτου,
οσάκις δέν εχει άσ/ολίαν τινά, χϊ! ιδίως τα γυμνάσια τοθ ττρατοϋ
εις α παρευρίσκετα'. τακτικώς λαμβάνων ν-έροζ πριοτος ζ:- την σκο¬
ποβολήν, ήν λατρεύει. Είναι άριστος σκοπευτής κ·χ! σπν.ν·"ΐς ,χεταζϋ
των 20 βολών τού 6' άποτύ/ωσιν αί τρε~ς.
Τό εσπέρας [χετά τό οεϊτ^οί διέρ/ετα. |·ΐε/_ρι τή; εννζτΤ|; »ρας
εν τω μέσω τής οικογενείας τού δ'.ασκεδάζιον [χϊ τα τέκνα τού, τα
όποΓα ύπεραγαπα, καί είτα καταβαίνε; ε;; αεγϊλι·,·; Τ'.νχ αίθουσαν
καλουαένην Ό τζ α κ λ ι α, ένεκα τής έν αυτή ύπεραε-'έθο-υς έστίας,
χαί καλεΓ είς αυτήν διά των καπανταίδων τού σοι^.ατί-νυλα-
κων) τοΰ; ι-χοιο'^Λι^, τοΰς ^οεβόδας κα! ϊλλου; έκ τ7,ν -ι τ.ζωττ
γερομένων. 'Η συνάβροισις αίίτη χαλεΓται υπο των Μΐνροβουνίων
8ίι·ι]ιιϊ1; (έσπερίς). Επί τίνα ώραν οί ^ουλόαενοι σ ο α : ρ ι ζ ο υ-
σ ι ν, άλλοΐ όα'.λοϋτ'.ν ιδιαιτέρως καί άλλοι σχτ,αατίζουσι κύκλον
πέρις τοϋ καθηαένου ήγεαόνος, ίστάαενοι ίρθιοι. Κατόπιν ό;χι>ς
νεύει ό ήγεμών είς όλους νά καθήσωσι κα! άρχεται έαιλών πρός
172 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
αύτοΰς περ! των νέων τής ημέρας, περί διαφόρων εΰρωπχϊχών
πραγμάτων, Τ| γεγονότων, άναγινώσκει αυτοίς τηλεγραφήματα
έσωτερικχ ή' έςωτεριχχ, τοίς δεικνύει τάς είκονογραφίας περιοδικών
εύρωπχίκών συγγραα,ιχάτων, τοίς άναγινώσκει ποίηαά τι νεώτερον
έχ των έργων τού, συ,διαλέγεται μετ" αυτών επί διαφόρων ζητημά-
των καί ϋποθέσεων, μανθάνει παρ' αυτών πάντα τα διατρέ/οντα εν
τε τί, '/ώρα τού καΐ κατά τί σύνορα αυτής, θέλει νχ τω λεγωσι κχι
τό έλά/ιστον ο·,-.ι , διότι θέλει νά γνωρίζη τα πάντα καί άκόμη
τίς ξένος αφίκετο έν τί) νώρα τού χαί διατί κτλ. Αδύνατον δ' ούτοι
νά τω αποκρύψωσι τι, διότι δα το μάθτ, άλλοθεν καί θα τοίς χαιχγι
πιχράς παρατηρήσεις. Βαθμηδόν αί δμιλίαι των άρΐΛατωλών κατα-
λήγουσΐ, χχτχ την μαυροβουνιωτ!ΧΤ|ν συνήθειαν, είς την διήγ'η'ΐΐν
των παλαιών καί νεωτέρων κατορθωμάτων των Μαυροβουνίων, καί
έν μέσω τοϋ γενικοϋ ένθουσιασ,αοϋ, όν αί διηγήσεις αυται παρα-
γουσιν, ό ήγεμών Νικόλαος, λαμβάνων την Γ κ ο Ο τ ζ λ ά ν τού1,
κρούει πρώτος αυτήν καί ψάλλει μόνος ήρωϊκόν τι άα,αα. Τίνν ήγε-
μόνα διαδέχεται βοεβόδας τις, η έτερος τις των κεκλημένων Μαυρο¬
βουνίων, ψάλλων επίσης ήρω'ικόν τίνα ΰμνον ή' άσ;-ια, τούτον οιαόε-
χεται τρίτο; καί ούτω καθεξής καί άφοϋ προσφερθί) αυτοίς τό τ σ ά
V
ίιαλύεται περί τό αετονύκτιον ή συνάθροισις. — Κληθείς πολλάκις
εις την Ότζακλίαν υπο τοϋ ήγεμόνος ήκουσα αυτόν ψάλλοντά
τίνα των άσμάτων τού. "Εν έξ αυτών έπγραφόμενον «Ό κώδων
τοϋ μοναστηρίου» [χετέφρασεν έλληνιιττί ό πολύτιαος φίλος υ.ου κ.
Ιωάννης Κ. Καμπούρογλους, διευθυντάς χαί συντάκτης τής «Νέας
Εφημερίδος».
Δίς ή τρ'ις τής εβδομάδος προσκαλεί τα μέλη τοΰ διπλωματικοϋ
σώματος, ότε μέν είς δείπνον, ότε δέ είς έσπερίδας, συνεχέστερον
όμως όπως παίξγι τό αγαπητόν τού «> είς ο είναι άρκετά δυ¬
νατάς. Μόνον οσάκις ή Λ. Ύψηλότης προσκαλεί ημάς τοΰς ξ έ¬
ν ο υ ς (ουτοις άποκαλοϋσιν ένταΰθα τό διπλωΐΑατικόν σώμα) ή ύπο-
δοχη γίνεται έν ταίς τρισί μεγάλαις των άνακτόρων αιθούσαις καΐ
λαμβάνουσΐ ,αέρος είς τάς έσπερίδας ή ήγεα,ονίς Μιλένα μετά τοΰ
1 ΊΙΓκοΰτζλα ('^ιι:·;!: ) είναι τό προσφιλές εθνικόν ι,ιονόχορ-
οον όργανον των Γνίαυροβουνίων.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ , 173
δΊαδοχου καί των ήγεαονοπαίδων, τα λοιπά μέλη τής ήγεμονικής
οικογενείας, οί ύπουργοί, οί [ίοεβόδαι κα! οί ύπασπισταί τοΰ ήγεμό-
νος μετα των συζύγων των χαί τίνες των έν τέλει Μαυροβουνί',υν καί
των εν τή ύπΊριΐ'.χ τοΰ ήγει/,όνος ;/.ετά των συζύγων των. Κατά τάς
μεγάλας έσπερίδας, η χαί μετ* τα διπλω.ιιατικά δεΐπνα, οί μέν παί-
ζουσιν έν τή μεγάλ-/) αιθούση μουσικήν καί ένίοτε νορεύουσι γορονς
ευρωπαικοΰς, οί δέ συνδιαλέγονται έν έτέοα χαί άλλοι παίζουσι ν ν4
ή όίλλο τι παιγνίδιον είς την τρίτην αίθουσαν. ΤηρεΓται ο' άπασα ή
αϋλιχτ) εθιμοτυπία.
Τάς Κυριακάς καί τάς εορτάς ό ήγεαών πορεύεται τακτικώς μεθ'
απασης τής οικογενείας τού, των ύπουργών τού, βοεζο&ων χλπ. ώς
ανο) είς τ'ο έν τω μοναστηρίω ήγεμον'χόν ταρεκκλήσιον καί αετά
την θείαν λειτουργείαν, άφοϋ άχροασθγί πάλιν ύπί) τό Δένδρον
τούς έρνοαένους δι' ύποθέσεΐς των έν Κετίνγ] Μαυροβουνίους χαί
αλλους, έττισχέπτεται χατ' οικον τοΰς συγγενεΓς τού, τοΰς [ίοεβόδας,
τους ΰπουργούς τού χαί.δένεται έν τοΓς άνακτόροις μέ/ρι τής με¬
σημβρίας πάντα τον βουλόμενον νά τόν ΐ8ττ|. Μετά [Λεσνι;χβρίαν δέ
συνειθίζει νά κά;Λνγι έκδρομάς αετά τής οικογενείας τού, προσχαλών
συνηθως τους ^οεβόδας, τοΰς ύπουργούς τού κα'ι τα μέλη τοΰ διπλω¬
ματικόν σώι^ατος. Άλλά μι χαί τότε .αένει ήσυχος ; Είς ζχζρομ-ί^ν
τίνα γενο,ι/.ένην πρό τινος είς Ριέκαν μάς άφήκε^ έπ' 2ύο ώρας αό-
νους καί ψ α ρ ε ύ ο ν τ α ς έν τή λίαν/), διότι κατά την ημέραν
εκείνη' έπωλείτο έκεΓ άραβόσιτος τοϋ δΤ||ΐ.οσίου καί επεστάτει μετα
τοϋ επί των οικονομικαί ύπουργοΰ τού, ο/ι διά νά προλάβγι κατά-
χρησίν τίνα περί την πιίιλησίν, άλλ' ίνα πωληθή όντος είς συμφο-
ρωτέραν τιαήν τοΓς πενεστέροις. Ότε δ' ή Α. 'Τψηλότης μ* έκαμε
την τι.αήν, κατά τόν παρελθόντα Ιανουάριον, νά μέ καλέσγι όπως
διέλθω ημέρας τινάς έν τή /ει,οιερινή έπαύλει τοϋ Άντιβάρεως,
ο~ου ;Α^τx τής ο'ικονϊ,είας το^ έςε/εί,Άαζε, ένόαιζο; ότι ι,Οελον τον
ευρεί έκεΓ άναπαυόμενον καί ήσυ/άζοντα τέλος πάντων. Άλλ'
ω τής άπάτης μου ! Τάς μέν ημέρας έπρογύμναζεν είς την πρα-
κτικήν καί την θεωρίαν 200 άξιωαατικους χαί ύπαξιωαατικούςτου,
τας δ' εσπέρας συνειργάζετο μετά των ύπουργών τού χαί τίνων βοε-
βοδών. Ένω δ' ημέραν τινά ήμεθα ετοιμοι νά έχδρίαωμεν είς Δουλ-
174
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
τσίνον, αΐίνης εΐπε τί, ήγεμονίδι κχί ημίν άπασι, νά μετχβώμεν
έχεΐμόνοι, 2ιότι όντος εί/ε ν' άκροασθ/] εις 'Λντ'βχοΐ 50—60 Άν-
τιβχοιώτας, οΐτινες είχον πεπαλαιωμένας τινάς ύποθέσεις. Ότε δέ
τό εσπέρας επανήλθομεν έκ Δουλτσινίοιι, τον εύρομεν εΰδχίμονχ καί
κατηυχαριστ/Ι!-1·^701*! διότι μετχξΰ των αλλων ύποθέσεων άς έσυαβί-
βασεν είχε κατορθώσει νά συνδιαλλάξγ) και δύο αδελφοΰς, οΐτινες
άπό δέχα έτών διέκειντβ έ/θρικώτατα πρός αλλήλους.
Καί ταυτα μέν έν περιλήψει περϊ των έν ώρα είρήνηςα-
Γ/ολιών τοϋ Ίπποτικωτάτου ήγεαόνος Νικολάου, είς ου τάς χείρας
οί άργαικοί κάτοικοι των Μελανών Όρέων έχουσιν εμπιστευθή την
τιμήν, την δόξαν καί τό μέλλον τής Ίστορικής των πατρίδος. Έν
ετέρω δέ κεφαλαίω θέλω γράψει τινά ζαί περί των έν ώ ρ α πολέ¬
μου άσχολιών αΰτοϋ.
Έν Κετίννι, "Ιούλιος 4882.
Αλεξλναροσ Α. Αεοναρλοσ.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΙΣ 175
Β'.
ΗΦΕΩΡΙΑ ΤΟϊΜΑΛΘΟϊ
ΑΝΛΤΡΕΙΙΟΙΕΝΗ ΥΠΟ ΤΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΤΗΣ ΑΝΛΚΥΚΛΗΣΕΟΣ.
Άληθές μέν ότι τ ρ ώ γ ο μ ε ν όπως ζώμεν, ούχι δέ ζ ω-
πΛειστον [Αέρος των η,χετερων ,υϊ^»ω> λλ,ι ... ;-.-,.---· -,- ,, .·
ζωής ημών έπΐσχολεΓ καϊ κατΐναλίσκει. Επί τοποντο οε επιβλη¬
θή καϊ αναπότρεπτος παρουσιάζεται ήμί"ν ή γαστήρ χΰτη, ωστε
τική καϊ αναπότρεπτος παρου
καϊ αύτός ό άληθώς πολύτλας δΓος Όδυσσείις τ,ναγκάσθη 'να ε'πν)
■περί αυτής τχ έςής παραπονού,αενος ι
ού γάρ τι στυγεργί επί γαστέρΐ κί-ί-τεαθΊ άλλο
επλετο, ήτ' έκέλευσεν εο |χνή(Γ«σθΐ! ανίγκν)
καϊ μάλα τειρόμενον καϊ ένί φρεσί πένθο; εχοντα,
άς καϊ έγώ πένθος μέν ε/ω φρεσϊν, ή δέ μάλ' αιεϊ
έσθέμεναι κέλεται καϊ πινέμεν, έκ δέ με πάντων
ληθάνει δσσ' επαβον, κα! ένεπλήσασθαι άνώγεί.
γαστε
τού
ζώοις· διότι ό ανθρωπος πρός εΰρεσιν τής τροφής αύτοϋ^δέον 'να ερ-
γϊσθ7,, 'να πράξ-Γι δηλαδή τόσα πολλά, όσα Ό ίργιΐος έκεΓνος έχων
ύπ' όψει άνέκραξε : «τοΓς άρτςις όπόσας παγίδας ίστίσιν οί ταλαί-
πωροι ανβρωποι.»
176
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Ο! ΊουδαΓοι κάλλιστα εξέφρασαν τουτο, παραστήσαντες αυτόν
τόν Θεόν λέγοντα τώ πρωτοπλάστω, ότε άπήλαυν-εν αυτόν τοϋ Πα-
ραδείσου : «έν ΐδοώτι τοΰ προσώπου σου φαγεΓτόν άρτον σου.» Κα-
ταλληλότατα δέ χά! οί Χριστιανόν έν τ-/) προσευχί;, τί) ώρα δη¬
λονότι έχείν-/|, καθ* ήν τό άσθενές κα! μικρόν των έαυτοί δυνάμεων
συναισθάνεται 6 ανθρωπος άπέναντι τοΰ ό'γκου των έναντιοτήτων,
άς ή φύσις αύτω άντΐτάττε!, χαταλληλότατα λέγοιιεν οί Χριστια-
νοί έν τή ώοα ταύτν), τό ομμα καί την ψυχήν πρός τον ουρανίαν
Πίτερα στρέφοντες, μεταξΰ άλλων κΐί τό εξής ύποβάλλουσιν αύτω
αΓτημα: οτόν άρτον ημών τόν έπιούσιον δός ή[/·Γν σήιιερον.»
*Η εΰρεσις τής τροφής διά τόν ανθριοπον πάντοτε (λέν άντί πολ-
λοΰ κόπου καί [ΛΟχθοιι έπιτυ/χάνεται- άλλ' υπάρχουσι τόποΐ, υπάρ¬
χουσι νρόνοι. καθ" οΐΐς επί τοσοϋχο λίαν δύσκολος καί ούτω δυσεπί-
τευκτος παρουσιάζεται αυτή, ώστε καί αυτόν πολλάκις κΐνδυνεύει
τόν τής τείνης ύποιτήνϊΐ θάνατον ό ταλαίττωρος ανδρωτυος. Αί
έξα'.ρετίχαί αύτα: περΐστάσε'.ς εισίν ο! νεώτεραι νρόνοι καί τα ,αε-
γάλα κέντρα τοΰ πληθυσ[Λθϋ.
Τω οντΐ. έν τοΓς νεωτέροις /ρόνοις έξέλιπον τέλεον τα ταχτικά
έκεΓνα καθ" ημέραν σιτηρέσια, άτινα κατά τους άρ/αίους γρόνονς
παρείν/ον είτε οί πΧούη'.ο'. ίδΐώτα! (πάτρωνες), είτε καί αυτή ή πο-
λιτεία, καί δί' ών έτοέγοντο πάντες οί άργο! καί οί αηδένα -κόρον
έχοντες, εν ω νυν δέον πάντες ονχθ'. έξ 'ίδίων περ! έαυτών 'να ηρον-
τίσωσιν.
"Ετι οέ άπό τής ανακαλύψεως τής "Λμερΐκής καί τής είς τάς ά-
νατολικάς Ίνδίας όδοΰ χαί Ιδία άφ' ότου συνεπήτΌησαν αί (Λεγάλαι
εκεΓναι περιουσίαι (Ίδιωτιχαί χαί τραπεζιτικαί), άνεφάνησαν αί
ανεκτίΐΛητοι έχεΓνΐ'. έφευρέσεις καί είς έργον ετέθησαν άνήκουστοΐ
°^ αρχαίοις ΐδΐωτικαί έπινειρήσεις καί τεραστία 3-Λ,υιόσια ε^γα,
επί -τοσούτον έ[Λε^αλοποιήθΐί)ταν καί έπολλαπλασιάσθησαν τα τοϋ
πληθυσαοΰ χέντρα, ώστε δυνάμεθα 'να είπωμεν ότι, σ/ετ!κώς πρός
τους αρχαίους /ρόνους, έξηρηαώθησαν την σήαερον οί άγροί χαί αί
εςο/αί. Έι τχΐς [Αεγΐλίπολίσι τυταις ού/:-ρο/ειρο; ή τής τρο-
φής εΰρεσις, διότι πολλά μέν τα καταναλισκόμενα, ολίγα δέ τα ί·.η-
κομίζόιχενα, άλλά πρό πάντων διότι έν αύται; ό αρτος, ου νρείαν
καθημερινήν έχουσιν οί πλεΓστοι των έν ταΓς μεγαλοπόλεσιν άνθρώ-
πων (μηδέν δυνάμενοι 'να άποτα;/.'.εύσωσι), 'δέν είναι, όπως έν τοΓς
αγροίς συνήθως, τό ϊυιεσον προιόν καί ή άμοιβή τής εργασίας, άλλϊ
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ · 177
τό ίσάξιον άντάλλαγμα κερματίων μεταλλικών, άτινα, οΆ πολλοΰ;
καί διαφόρους λόγους, ο! άνθρωποι ουτε ευκόλως, οίίτε καί τακτι¬
κώς πάντοτε δύνανται 'να κερδαίνωσιν.
Εντέυθεν τό αίτιον τής ηο&ζρϊζ έκείνης περίτετά πρόσωπα χαί
τα πρά)ματα άντιθέσεως, ής μάρτυρες πολλάκις έν τω κόσμω γινό-
μεθα. Έν ω δηλονότι ό μέν σκέπτεται όπως εΰχυμότεοα καί εϋπε-
■πτότερα έαυτω παρασκευάσνι τα βρώματχ, Ό έτερος κατχναλίσκει
όλην αύτοΰ την ημέραν έργαζόμενος όπως ξηρόν μόνον ϊζτου τε¬
μάχιον εν*/), ο άντί παντός αλλου καρυκεύ[Αατος τω ίδΐώτι ή τοΓς
δάκρυσι καταβρέχων τρώγει καί την πείναν αυτού καταπαύε'.· καί
εν ω πάλιν εκεΓνος πολύγευστχ καί πολύχροα παρ' έαυτώ ε/εΐ τα
ποτα, εξ ών πρίν η δίψήσν) δύναται 'να π'·/| όσον θέλει, ούτος ούο'
άπλοΰν καθαροΰ ύδατος ποτήριον εγ-^ 'να πίνγ) οπόταν όν|/;.
Την δυσάρεστον ταύτην κατάστασιν οί τής κοινωνίας ϊατροί, οί
φιλόσοφοι, εγκαίρως κατεϊ?ον καί επεδόθησαν είς ανεύρεσιν τής 8ε-
ραπείας αυτής. Δυστυ/ώς ομως, όπως καί οί αλλοι Ιχεΐιο·. φΐλάσο-
φοι των σω,αατΐκών άσθενεΐών, πολλα μέν είπον καί ένήργησαν,
αλλ' είς ουδέν τελεσφόρον καί σκόπιαον τέλος κατέληξαν.
Έν τούτω ουδείς των φιλοσόίρων τούτων εφαντασθη 'να ε!π7) ότι
αΐτιον ταύτης τής καταστάσεως αΰτός οΰτος ύπάρχε: ό ανθρωπος,
διότι πληθύνεται πέρα τοϋ ίέο·/τος· ουδείς δηλονότι εσκέφθη 'να
εί'πτ·, ότι οί άνθρωποι έφ' όσον πολλαπλασιάζονται, επί χοαοϋχο δυσ-
χόλως την τροφήν αυτών θά εύρίσκωσιν. Άτγ' εναντίας μάλιστα
παρά τοΓς αρχαίοις βλέπομεν ότι ό πληθυσμός ούχι μόνον ουδέν ε¬
θεωρείτο κακόν έπαγόμενος, άλλά μάλιστα χαί καλόν έκ των έπι-
ζητησίμων διά τουτο καί ό γάμος, τό παρίγον αυτόν δηλονότι αί¬
τιον, παντί τρόπω ύπεστηρίζετο καί έπροστατεύετο.
Οϋτω παρά τοϊ'ς Ίουδαίοις αΰτός ό Θεός αποτεινόμενος τοΓς πρω-
τοπλάστοις παοακελεύεταΐ : «αϋξάνεσθε κα! πληθύ/·εσθε καί πλη-
ρώσατε την γήν.»—Οί Περσία, λέγει ό Στράβων, «αγονται πολλάς
γυναίκας χαί άμα παλλακάς τρέφουσι πλείους πολυτεχνί?ς χάριν-»
κατά δέ τόν Ήρόδοτον «άνδραγαθίη δ' αυτή άποδέδεκτα'.. νετά τό
μάχεσθαι είναι άγαθόν, ος αν -ποΐΐους άποδείςτ, παΓδας· τω δέ τοΰς
πλείους άποδεικνύντι δώρα έκπέμπει ό βασιλεύς άνά παν ετος.»—·
Έν Αθήναις «ή συνάφεια ή κατά νόμον (ό γάμος) ε π' ά ρ ό τ ρ ω
παίδων ελέγετο γίνεσθαι.» — Παρά τοίς Σπαρτιάταις, κατά τόν
Πλούταρχον, ό Λυκοϋργος, «χαί άτιμίαν τινά προσέθηχε τοΓς άγα-
178
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
μοις. Εϊργοντο γίρ έν ταΓς γυ,ανοπαίδίαις τής θέας· τοΰ δέ χειμώ¬
νος οί μέν α>ν.οντες αύτοί,ς έκέλευον εν χύκλω γυρ/ους πεεάένα.
την αγοράν, οί δέ περάόντες ήδον είς αύτοί,ς ώ'δήν τίνα πεπ'οιηαέ-
νην, ώ; δίκα-.α χάσχ,οιεν, ότι τοΓς νόμοις άπειθόϋσι· τιμής δέ /.αί'βε-
ραπε,.ας, ής νέοι πρεσβυτέρα παρεϊχον, έστέρηντο. Όθεν καί τό
ττρος Δερκελλίδαν ρηθέν ουδείς έμέμψ.το, καίπερ εύδόχιαον ό'ντα
στρατηγόν. Έ-^ντι γάρ αυτώ των νεωτέρων τις εδρας ούχ ύπεΓξεν
ειπων: ούδε γ ά ρ έ [λ ο ι σ ι, τ ο ν ύ τ ε ι ξ ο ντ α γ ε γ έ ν νη-
χας.»-Έν Ρώμ-Λ έξα.ρετ.χής ήξίοΰτο τ1μής ή ηωίβΓ {ΛΙ1ΐίΐ;ββ==
μητηο αναοειχθείσα- προ δέ τής έγκύου γυναικός καθ' όοόν ύπε/ώ-
ρουνκα! αύτοι οί ΰπατοι, ών ραβδοΰχοι προεπορεύοντο. Άποφεύγο-
μεν «ν» —«ήσωμβν λόγον ττερί των επί τοΰ Αύγούστου ποοταθέντων
καί ύ^ο της Συγκλήτου ψηφισθέντος νόμων, τοΰ Ίο^άω καί τού
Παπίου-Ποππαϊβυ, ών ώ?,0, %%ϊ χρώτιστος «χκοπός ήν ή ποοστα-
σια χά ι η ανύψωσις τοϋ καταπεσόντος θεσμοΰ τοΰ γάιχου. '
Ό Μάλθος (Άγγλ.ς πλουτολογος γεννηθείς τω 1700, αποθανών
τω 1834} ηθέλησε κα! εζήτησε 'να ά-οδβέξ- το εναντίον ότι δη-
Λονοτι ουβεν συ,-χφερει τοΓς άνθρωπον β έπιδίώκωσΓ τόν έπ' ί—ί-
ρο^ν ποΛλαπλασίασμόν τοί γένους αυτών διότι ή μέν γον-αότης τής
γης χεριωρισμένη, άπερ.όρ-στος δέ ή γονιμότης τοί άνθ,ώπου Έν
στρεμαα γης, καβ' οιονδήποτε τρόπον καί 5ν χαλλίεο-'γθΫ τάν-
τοτε ώρ.σμένον τ, ποσόν καρπών β* παραγάγη έν ώ εϊ'ς ίΧωπος,
παραοε,γ,αα,ος ν.αρ,ν, ?εννα 8ύο, έκάτερος δέ των υίών αυτού δύ-
νατα( αλΑους β«0 'να γεννήσ^ καί έχείνων πάλιν έκαστος αλλο,ς
τβσους και ο,τω καθ' εξής. "Ωστε 4 πληθ,σμός τείνει 'να υπερβή
^^ογ^. Ιοου αυταΓς λίξεσ,ν ή Οεωρί. τοΰ άνδρας : «Τό'άν-
ητ«
Λ"Λ
ο, 6, , 8, 3. Εις — τεΑ5; ουο χ,ώνων 6 πληθυσ,ώς δα εύρί
εν -.«υ- αναλογ!? ,·„, τ, τ?ί^α ώς . ^^ ,5(, £
Μ..( πα,/ο,/ετα: οτ-. 5! ,«ν άνθρωποί πληβύνονται κατά
μετ?!χ5ν ,ογον. τχ 6Ϊ τ?5?ιμα κατ' άρί8μητίκόν. Το σ
εονοη-ον ο πληθ,^,ς δέβν 5,ως εύρίσκητα[ ^ ,^ ^,^
τ,τρο=!:«· ε-μεν»; ο! γά.ο, 'να γίνωνται δ,ον τό ί,ν,,όν όί-
γωτερο, ν, ^Λαχ:-όν ή γον!μότης αυτών 'ν* ί, ~ριω5!σαένη.
Επι το.τω κα; ν, ποΛ,τεια .έν δέον 'να φροντίζη, .λλα —ό'πά -
ΤΗΣ ΑΝΛΤΟΛΗΣ
179
τιον καΐ οί ιδιώται· άλλως βασανος εστα· τοίς παραβαταις ή ζωη
καΐ έ/ τέλει έτκε'ται, ώς ·τοινη, ό διά τεινης Οϊ/ατος
Τί,ν θεωρίαν ταύτην ό Μάλθος άναπτυσσε' λε-ττο;χεοώς έν τω
περί τής άρ/ής τοΰ πληθυσμου 3 ο κ ι μ. ι ω αυτού,
δπερ τω 1798 /ατά πρώτον έδΓ,αοσ'ευσε τοίς 2. /α-ο-'/ διώίθωσε
καί άνετυπωσε Σημειωτέον όαως ότι το'ο τοΰ "Αγγλου πλουτολο-
γου ό ^ιΐΡΒηαγ (όν οί Γαλλοι άντιτα"όντες ε'ς τόν των "Αγγλων
Αδαμ Σαίθ, καυ/ώνται ότι αύτοι -ταοεσχο/ τ'ον θειχελιωττ, / /.αί
ίδρυτην τής πλουτολογικής επιστήμας) τ'ον εξής επί τούτο εξί,νεγ-
κεν άφορισαον «Δέον ολιγώτερον 'να γροντιζαψεν περι τοΰ -τολλα-
πλασιασμοϋ τοθ -τληθυσμοϋ, περισσότερον δ: περ'· τής αυξήσεως
των ■προσοξων- διότι προτιαοτέρα ή εύ-τορια, ήν συνε-τιφέΐουσΐν αί
μεγάλαι πρόσοδοι τής δυστυχίας, ήν συνεπαγεται π^θυσαο, υ-ε,-
[Λετρως πολλαπλασιασθεις » Ό άνθρισαος οκ>το-, *· η ο 20^ ε/ τω/
τριακοντα, έξ ών άποτελεΓ-αι το Λατα το 1798 £Γ^οσ'.υθ.ν --^γ-
γρα,αμα τοϋ άνδρός, τό έπιγρα^ομενον Πλου-οΛογ'/ος
ναξ τό β'βλίον έξετυπώθη έ/ τοίς άνακ-,ροις -ώ> Βερσαλ/ιών
ειργάσθη δ' έν αύτω, ώς στοι/ειοθ.τί,ς, και »ύ~ο, ο βασιλεύς, οιο-'
κατ' άρ/αΓον άγαστόν έθιμον εχΐστος τοτε το/ [ίατ ) ο/ τ·,ς Γαλ-
λιας έξει,/ανθανε, αικρός άν, και τέχνην -ιν β'0-ο -~ / ί, >^ ουδο-
βίκος δέ ό ΙΕ' εγε διδα/θή τί,ν τυ-ογ^γ/.^ ο Ι ι ν
V
ο '^-
τρος καί συμιβουλος τοϋ βασ-)εω: Ό-ωσ8ήπο-ε ο ΜΛΟος^ν 3-ν
τυν.λαβε -τρώτος την Ί3=αν, ά^αΐΛγΓ,-'στως ό'χο; ~ ωτ^ κ^^ ^;-
στηματικώ; έ-εξειργασθη καί έξέθί/ε -ά -- "^ --^/^^'*5?
>,ιχας ζητ/,αατος
"II
θεο^ρ'α αύτη, ούτως εύπροσωτο, -ταρουσ^'θε-σ» ^τβλλίυς
κατ.-ε-σε περϊ τοθ άληθίϋς αυτής κα- έξ αυτώ/ "ε- των ο-α/εκρ'-
μένων -τλουτολογων, οίτινες κϊ' :/0υ/υ; αΰ-ί,/ ■·'- ί,σ—σα^-ο
Ούτως δ έαβοιθί,ς τοϋ Μαλθου σ^χ-ο)ι-/·,: Ίο///ί,ς Σ-ου7θτ
Μ'λλ,-ταοαοεξάυιενος αυτήν νέαν σ/:κϊ ' -Γ,' -:"-οα)-/α/
■ ίαίν «'Λοκου/'ος α-.ο / υ-Ί ο- -ν τω
ώς εξής
τα/ύτεοον λ, ε/ -ο~ς κε^ιαλα'θΐς Έ// -οϋτο ν) ^ι
ί'ΐ ι σ-''■^57'ο-^,-7 ε/ε' τότε ή έξα/' 6οσ': -/
-/;; ^7ο·ο/ -Ο.1Ό/ "α/υττ^τος Όσω |'^^70^; /ϊ' '
σμοΰ —ο)) ϊ—) 7ττ7συ.ός, εάν δ τώ//:-ι
τε τα ήμεΐοαίσθία επί χοσοϋτο θά εκ-ε
οί Ί αου-:'ο, -
/ Λαέ:αζ - /χ όϊ
180
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ρίς τις τοϋ πληθυσ'Λθΰ αναποφεύκτως θά αποθάνη εκ πείνης. Τό φο¬
βερόν τουτο αποτελέση* δυνά,αεθα 'να αποφύγωμεν αόνον έαν μετα-
χειρισθώαεν εγκαίρως μέσα κατάλληλα, δυνάμενα όπως άποτρέψω-
σιν 'ινα ό .τολλαπλασιασμός των κεφαλαίων τελήται βραδύτερον το5·
πολλαπλασιασμοϋ τοϋ πληθυσμόν.
Άλλ' ού/ ήττον καί πολλαί κατεξανέστησαν εναντίον τής τοΰ
Μάλβου θεωρίας, εϋδοκίι/.ως άποδείξαντες τό σαθρόν καί άνυπόστατον
αυτής. Μεταξΰ τούτων συγκαταλέγονται καί οί την θεωρ ι α ν
τής άνακυκλήσεως ((,Ιιβοπβ ιΐαοΪΓΟΐιΙυ ) ύποτυπώσαντες κα'ι
κατασκευάσαντες.
"Ερεισαα καί άφορ,α'/) τής θεωρίας ταύτης τής άνακυκλήσεως εί¬
ναι αυτή αυτή ή α ν θ ρ ω π ι ν -η ο ν θ ο ς.
Περίεργον τό φαινόμενον όπερ Ό ήμέτερος παρουσιάζει αιων ! Την
λέξιν εκείνην καί τό πραγμα, έν ώ μέχρις αϋτοΰ εκείνην μέν απε-
φεύγοαεν α'ιδούμενοι 'να •κοο'.γέρωμ.εν. τουτο δέ, την ρΓνοι φράττον-
τες αποστρεφό;Αεθα ί'να μή όσφρανθώιχεν, την λέξιν αύτην καί τό
■πράγ,αα βλέπομεν κατα τόν α'.ώνα ήαών δοξαζό;-ιενα καί τιμώμενα.
Τό πρώτον έπετέλεσεν ό Βίκτωρ Ουγκώ έν τοΓς Ά Ο λ ι ο ι ς αύτοθ (εν
τω περιφήαω εκείνω κεφαλαίω τω άποτελοθντι μέρος τής λα«.πρας
περιγραφής περί τής εν Βατερλω μάχης)· τό δέ δεύτερον επεχείρη¬
σε χαί είς πέρας ήγαγεν ή την τής άνακυκλήσεως θεωρίαν γεννή-
σασα σνολη· των πλουτολόγων.
ΤρεΓς εισίν οί νόμοι, έφ' ών πασά ή περί άνακυκλήσεως θεωρία
έρείδεται, ήτοι :
α'. ότι τακτική τβλεϊ'ταί άνακύκλησ-.ς μεταξΰ των δύο βασιλείων,
τοΰ φυτικοϋ δηλονότι καί τοΰ ζωικοϋ,
Ρ'. ότι εί! τής άνακυκλήσεως ταύτης στηρίζεται ή λύσις τού περί
■πληθυΐμοΰ προβλήι/,ατος, καί
γ'. ότι τό είς ζ(οήν δΐχαίωαα τοϋ άνθρώπου βάσιν έ'/ει αυτόν τόν
παραγωγικόν -/αοακτήρα τής άνακυκλήσεως.
"Ιδωμεν πώς έκαστος των τριών τούτων νόμων άποώείκνυται ά-
ληθεύων, ^ε^θ'/τί^ πρός μαρτυρίαν καί πίστωσιν αύτά ταυτα τ}, κεί-
μεν* των επί τούτω γραψάντων.
Ότι τα δύο επί γής βασίλεια, τό φυτικόν καί τό ζωϊκον, είς διη-
νεκή εϋρηνται επικοινωνίαν καί ανταλλαγήν ΰλης γίνεται δήλον έκ
των εξής υπό τοΰ περιωνύμου χη,αικοϋ ^^β^;ιζ γραφέντων : «Πάντες
γινωσκουσιν ότι έν τί) άχανεΓ, πλήν έν τοσούτιο περιωρισμέντ) έκ-
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ . 181
τασει τοϋ ώκεανοΰ, τ'ο φυτιχόν καί τό ζωϊκον βασίλειον εισίν άαοι-
'βαίως έξηρτηιχένα εκάτερον άπό τοΰ ετέρου. Ούτω τα Οχλάσσιοι ζώοι
αρύονται από των θαλάσσιον φυτών -κάντα τα στοινεΐα, έξ ών συν-
τεθειμένα εισί τα ό'ργανχ αυτών άλλά αετά τόν θάνατον των ζώων
τούτων, τα έν τω όργανισ«Λ.ώ αυτών ευρισκόμενα τχΰτχ στοιχεϊα
επανέρχονται είς την προτέραν μοργηΊ κχι -/ρησιιιεύουσι πρός
συντήρησιν νέας γενεάς Οαλασσίων φυτών. Τό οξυγόνον όπερ τα θϊ-
λάσσια ζώα άνχπνέοντχ άφχιροΰσιν άπό τοϋ αέρος τοϋ έν τω θχλχσ-
σΐω ΰδχτι διαλελυυ,ένου ύπάρ/οντος, άποδίδοτχι κατόπιν εις τό ύδωρ
διά των χυμιχών φαινομένων, δι' ών ένεργεΓ ή ζωή έν τοΓς Οαλασσίο,ις
φυτοΓς. Τό τοϋ θαλασσίου ύδατος οξυγόνον συντίθεται ΐλετά των όργα-
νικών οΰσΐών των απονεκρωθέντων ζώων,οταν ταυτα αρχωνται σηπό-
μενα· .καί ό μέν ϊνθραξ αυτών μεταβχλλεται είς άνθρακ'.κΐν όςίι,το
ύδρογόνον είς ύδωρ καί τό άζωτον εις άνθρακοϋ/ον άααωνίαν. Οΰτω
λοιπόνεν τω ώ κεανω, 7/ωρίς ουδέν στοινεΐΌν 'νχ ε'ισέλθτΊ η 'να εξέλθϊ)
αυτοϋ, τελεΓται αδιάκοπός τις άνακύκλησι;, ής ή οιάρκεΐα μέν αό-
ριστος, 7Γεριωρισκ.ένϊ) δέ ή έκτασις· διότι έν περιωρ'.ιαενω τ νι ο'.α-
στήματι, αί πρός διατήρησιν των φυτών κατάλληλοι ουσίαι εισί φυ-
σικω τω λόγω έπίσης περκορισαένα! την ποσότητα . . . Απεδείχθη
δι' άπασών των επί τούτω γενομένων ταρατηρήσεων ότι ο'. όροι. ο'ι
αναγκαΓοι πρός συντήρησιν των θαλασσίου φυτών, εισίν οί αύτοι και
ο! πρός συντήρησιν άπαιτούαενοι των έπΐγείων φυτών. 'Λλλα τα τε-
λευταΓα ταυτα 'δ;ν ζώσιν όπως τα θαλάσσια, ήτοι έν τΐο μέσω //■>-
ρου ·παρέ-/οντος άαέσως, καθ" άπασαν την επιφάνειαν τοϋ φυτοϋ, πάν-
τα τα ΖΆ·ίοο% στοιχεΓα, ών νρείαν εχει έκαστον των μερών αυτοϋ.
Πρός ζωήν των φυτών τούτων άπαιτοΰνται δύο διάαετα 'να συνυ-
παρχωσΐ, δηλαδή ή γή καί ή ατΐΛΟσφαιρα1 ή πρώτη δέον 'να περι-
κλείγ) τα θρεπτικά στοινεΓα, τα έν ττ, δευτέρα αή άπαντώντα. Πώς
δύναται τίς ποτε 'να δια.ι/.φισβητήσ7| χατά πόσον ή γ?, συντελεί ~ρος
συντήρησιν των φυτών δια των συστατικών αυτής στοιχείον ; Πως
δύναται τις 'να παραδέξηται ότι υπήρξε περίοοος χρονου καθ ην
>τι αυτή ύπάρ/ει τό θέατρον τακτικής άνχκυκλήσεως, ομοίας πρός
την έν τω ώκεχνω ένεργοϋσαν παρετήρησαν τας αυτάς καί επ αυ-
% ίΖ·.ΛΛ*.^^ (χοτα|Αορφώσεις, την αυτήν ίσορροπιαν, κχτχ πασάν
182 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
μέν στιγμήν καταστρεφο|.ί.έν7ΐν καί κατά πασάν άποχαθισταμένην.
"II
πεΓρα έδίδιξε τοΰς γεωρ ννοΰς ότι ή ποσότης των φυτικών προίόν-
των, των εξ ωρισμένου μέρους γής προερνο^ένων, αΰξάνει οπόταν
■προστίθε^τχι είς την τελευταίαν οΰσίαι τινές, αί οποίαι κατ' αρχάς
έμπερ'.είχοντο μέν έν τω τμήματι τούτω τής γής, άλλ' αφτ]ρέθησαν
κατόπιν υπό των φυτών εννοούμεν δηλονότι τα ύπονωρήιχατα τοϋ
ανθρωπου καί των ζώων τα ύποχωρήι,ιατα ταυτα προέρχονται, τω
έ'ντι, έκ φυτών καί περιέχουσι ακριβώς τάς θυσίας, αίτινες, άιρ' ου
υπήρξαν άλλοτε ώς τρόφιμα καί ά φωμοιώθησαν αύτοΓς, καταναλω-
ΟεΓσαι υπό των ζώων, έπανέρχονται κατόπιν, είτε έν όσω ζώσιν
αϋτα, είτε καί άρ' ού αποθάνωσιν, είς την προτέραν μορφήν, δηλαδή
κα9' όν χρόνον απετέλουν .αέρος τής γής συστατικόν. Γινώσκομεν ότι
ή ά-μόσγ-.^,. λΖ.^λ,.1 Ι/. -Ζ, ΐΐ^ΐων ταΰ;ωι Ι^.^^.ί/.ι ,.χ κ^"ί
αυτής, ήν αόνον τότε δυνάμεθα 'να άποδώαεν είς την γήν, η καί 'να
Ίσχυροποιήσωμεν οταν έπιστρέφω-^εν αύτν) την άπαιτουμένην πο-
σότητα έξ αυτών τούτων των οΰσιών . . . ΊΙ γεωίγικνι άοα τένντι
γεωργική αρα τεχνη
ουνίστατα! είς την αποκατάστασιν τ,,ς οιαταρανθείση; ταύτης >Ό?-
ροπίας καί είς ουδέν ίτερον. Ουδέποτε δέ δυνάμεθα 'να φαντασθώμεν
,;1" ,' , --■■■"'^ ™~> εοχ,,ους αυτής, δύναται 'να διατηρήσν)
επίπολί, την γονιμότητα αυτής, εάν, έτέρωθεν, τό εμπόριον 'δέ'ν
επαναφέρτ, υπό την αο??ήν λιπασμάτων τα ^οιχεϊα τα απαραίτητα,
άτινα αι γαιαι αυτής απώλειαν, ουδέν δέ έξ αυτών 'να νορηγήσγ,
δύναται ή άτμόσφαιρα.»
Ότι δέ δία τής άνακυκλήσεως ταύτης τής ΰλ~ς δύναται 'να λυ-
^ το υπο τού Μάλθου άναχινηδέν περί πληθυσμοΰ ζήτημ-α. άπο-
όειχνυται ες οσων γρά 5 λλ
ιιχνυται ες οσων γραφει 5 πλουτολόγος ϋαρο,. «ΊΙ βεωρία τοΰ
Μάλββυ περί τής υφισταμένας σχέσεως μεταξυ «ϋ πληθυσαοϋ καί
των τροφι,αων, λέγει δ Ρ^ΐώ., βπι,Τΐ, έν τώ έγχειρίδίω τής «Πλβυ-
τβλβγ.ας, αυτού, είναι ττροιρανώς έσ—ριγμί'νη επί τής'ψευδοϋς ίδέας
ότι η κατανάλωσις των τροφί,αων υπό τού άνΟρώπου είναι κατα-
στροφη αυτών δτ( δηλαδή άφ' ού άπαξ εχρησίμευσαν ταυ~τα πρός
συντήρησιν τής ζωϊκής ζωής έξηντλήθη τέλεον ή επί τούτω αυτών
ΤΗΣ ΑΝΛΤΟΛΗΣ
183
Ιδιότης. Οί ;χή άναγνωρίζοντες ότι έν τή φυσικ-7, σειρα των πραγ-
μά'-ων τα καταναλ'σκόαενα υπό τοΰ άνθρώπου καί των ζώων τρό-
φιμα επ'.στρέφουσιν είς την γήν χαί εί; την ατμόσφαιραν, όπως έκ
νέου αύθις είς τράφιαα αετασχηυ,ατιζόαενα έπανέλθωσι πρός υπο¬
στήριξιν τής ζωϊκής ζωής, οί τοιούτοι καταδικάζουσιν εαυτούς είς
το δέχεσθαι ώς αληθή την πλάνην, καθ" ην ή ποός τ'ο παράγειν
τρόφιιχα δύναμις τοϋ έδάφους δύναται 'να θεωρηθή ώς άφν-,ρημένη
τις ποσότης, επιδεκτικη αυξήσεως,αναλόγως πρός την κατανάλω¬
σιν των έπ' αύτοΰ κατοικοΰντων. Οΰ^ί α)λως δυνάμεθα 'να εξηγή¬
σωμεν πώς συγγραφεύς, χατα τάλλα όξύνους, παρεοέξατο τόσω πε-
πλανη,χένην αίαν γνί>μην, εί;χή οταν άναλογΐσθώαεν ότι αί τής όρ-
γαν.κής χηαείχς ανακαλύψεις, αΐτινες τόσω λογικώς καταδικαζου-
σιν αυτήν, αόλ'.ς α πό εικοσιπενταετής εγένοντο γνιοστϊΊ καί εισί
κατά συνέπειαν αεταγενέστερει επί τόσα ετη των υπό τού Μάλθου
δηυ,οσιευθέντων. 'ΙΙ έξάντλησις, περ; ής όν.ι)ε~ ό Μάλθος, ή επι-
φαινοαένη εις τό εδαφος κατόπιν παρχτετααένης καλλιεργείας,
προέρ"/εταί ακριβώς διότι ό ανθρωπος ίντ τοϋ άκολουθεΐ'ν ταίς με-
θόδοις, άς ή φύσις αυτώ ύποοεικνύει, άντί τοϋ |ϋ|Λεϊ'σθα! τους τρό-
πους δι' ών ή γονιμότης τής γής καί ή άδιάκοπος αεταξί) τής ζωϊ-
κής καί τής φυτικής ζωής άνταλλαγή διετηροϋντο πρίν ή οΐιζοζ,
παρεμβή, είς |Αΐοράς κατέφυγεν έπινοήσεΐς πρός χνεύρετιν τοΰ ου-
σικοϋ νό[χου. Άλλ' έν παντί νάαω ένυπάρ/ει καί ή τιμωρια των
παραβατών αυτού· ό νόμος δ' ούτος έκδΐκεΓτχι λ'.|Λθκτονών τον ενο-
χον.....Αδύνατον 'να άνεύρωαεν φραγ;.·.Όν, τγν αΐξη7ΐν κιο-
λύοντα τοΰ πληθυσμοθ, οταν ό ανθροίπος θελήη-,η υ.ονον '·■■% ιυ;Λ;Αορ-
φωθή τω νό;χω, ου ή φύσις μαρτυρεί ή;^^' την ΰπαρςιν όϊ απαν¬
τών των ύπ' αΰτοΰ ένεργουμένων |Αέσοον καί ιχεθόδων. το> νο;χω ε-
χείνω τώ διακελεύοντι 'να άποκαταστήσωαεν εις το 'εοα'γθ; παντί
τα θρεπτικα στοι/εϊ'α, άτινα παρέσχε τουτο πρό; συντήρησιν της
ζωϊκής καί τής φυτικής ζωής .... Μάτην θΐ άναζητήσωμεν'να
άνεύρωμεν περίστασιν, καθ" ήν ή γή ηρνήθη 'να εκπληρώση τα
τροφήν εις τοΰς κόλπους αυτής
σε, συμφώνως πρός τας διαγορεύσεις τοϋ φυσικοϋ νόαου. Έτέρωθεν
εχομεν παραδείγματα γαιών στείρων, άγόνων εις τόν ύπερτατον
^αθυιόν, κατά την άρ/ικήν αυτών κατάστασιν, ε'ις ά; ο;Λως η πά-
184
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ρουσ,κ τού ί,βρ^ μετέδωκετήνγονιμότητα, ίδιότητα αίθουσαν
αδιακόπως χαί βαθμηδόν, β?· δσον δηλονότι πολλαπλασ^ζοντα. οί
ε~ τού εόαφους χαταναλωταί, οΐτινες εισί συγχρόνως χαί έν τώ
«"τω ,β*θμώ ίμα χαί παραγωγεΓς τροιρίμων.»
Επί τοδ παραγωγ,χου τούτου χαρακτήρος τής καταναλώσεως δ
1 αλλος Πετρος Τ,ΡΓΟαχ έστήρ,ςε ^ είς ζωήν ^.^ π^ς ·ν_
«ρω*ου. Άλλα πρίν ή άνελίξωμεν την επί τούτω σειράν των συλ-
λο^σαων αυτού ακούσωμεν πώς χαί διά πβ.ραμά'των, άτινα ετέλε¬
σεν ο ανηρ εν Λονδίνω, επέτυχε 'να άποδείξη τ^ν πλουτολογικήν
σπβυδα,β-τα των άνθρωπίνων ύποχωρημάτων. «Μετέβην χαί ήγό-
ρασα εν* παλαιόν έχ σιδήρου δλ,αον, έ'πειτα έλαβον έν φόρτωαα
ν^οντον Ταμέσεως άπό τής γεφύρας τοΰ ν7»αΙαιι11. Έχοσχι'νι'—
επανε,λημμενως τήν ϊ^ον ταύτην> ωστε ·να , ?,ζ^ ^ ^^
μβριον γης περ,εΓ^εν. Μετ* τοϊτο έχοπάν^α αυτήν έν τώ δλαω χαί
(*«τβ—,,„ είς λεπτοτατην χόν,ν, έ?' όσον ηδυνήθην. -Ελαβον ί-
πειτα γα^νθραχα, 5ν έπίσης Ι/.οττ^ισα- ομοίως σποδόν τής έστίας
•«", »ηλ«6η σποδόν γ.,άνβραχος- χαί έν τέλβ( πλίνθον, ήν έπίσης
«π,ν, —ς είςκόν,νμετέτρεψα. Άναμίξας πάσας ταύτας τάς ίίλας
ν.ονμ,αν χονιν ορυχτο-φυτικήν ταύτη δέ προσΟες το ο3οος χαί
τχ υπο/ωρηματά μου παρεσχεύασα γήν. Άνεκάλυψα χατίπ1ν δτ.
ποσότης των ύποχωρημάτων, άτ:να καθ' εκάστην ήαέραν 6 άν-
«?™ς αποβά λει, δύνατα. ·η χρ,^ πρϊς ^^ £,
χοσι χαι πεντε λιτρων φυτίκής γ ή ς. Κατεσχεύασχ
• δυο Χ[6ωτίϊ καί Μ_σα αύτ, ,π1 στ,λω^ ,πλήοωσα άπ, τα,_
Κ Της χαί ?σπεί?α έν αυτοίς φασήλους. Εί χαί ή ώρα τοθ
&ν'* ^ π?°,κ,ε>'-ω?7>κυΓα Ϊ3'1 " "ύτω οί φάσηλοι έβλάστησαν,
ανεδωχαν στελεχη καί έκαλύ?θησαν υπό φύλλων, ανθέων χαί λο-
δων.^Παρετηρησα δτ. οί λοβοί ί,σαν πλουσ.ώτατο,- ότε δέ έγώ
-· του_ Λονδίνον, είς φίλος μου, διαμένων έν Ίερσέυ, έ,
τυχόν οΰτω 'να έξηγήσω τ0 ^
»' τόν άνθρωπον έν τώ δράματι τού
νάν_Τ. · "1 3τ' ? 5νθΡω^? δύναται άφ'έαυτοΟΙ 'να παρα-
γα^τα αναγκα,ουντααύτωτρόφιμα.»
Ό Πέτρος ^οαχ 'δένάρχεΓται πειραματιχώς άποδειχνύων το
ϊ4 η-^' 7Γ?°:^εως,αύτ:)ΰ' άλ'' ««ρίχε, μεχρι χαί αυτής τής
«,·», Β.,βΛου χαί εχα αναζητών άνευρίσχει τό διαφέοον αυτώ μέρος,
«ί -Χ·· ^ο,τ, αμ,ορω,το υπ' αυτού τελεσθή πειραμα Οπαι-
α ε^α
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
185
νίσσεται καί έπιααρτυρεϊτχι. Τώ οντι έν τώ όράματι τοίί Έζεκιήλ
βλέπομεν τόν προφήτην διοιτασσό|Λ.ενον υπο τοΰ Θεοΰ ν ά κ α τ χ -
σκευάση άρτον έξ ανθρωπίνης ονθου. Χοιίρων ο'ου-
τως δ ήι,ιέτερος Γαλάτης, ώ; έπιτυχών ίνα καί ίερογραφΐκώς
αποδείξει τ* "π> αύτοϋ λεγόιχενα, λάβρος έπιτίθεται κχτά των πλου-
τολόγων έκείνων, οΐτινες άσύμφορον έαυτοΓς την της Γρχφής μελέ¬
την εθεώρησαν, κχί έπΐαένει καί άλλας έξ αυτής τάς υ.χρτυρίχς ύπέ ρ
έαυτοϋ έπαγόυ-ενος. Ή υπό πλουτολογικήν εποψιν μελέτη αυτή
τής ίερας Βίβλου εχει τι τό περίεργον, 8ι' ο κχί καλόν θεωρούμεν 'να
7ταρϊθώΐΑεν τό -/(όριον τουτο εκ τής τοΰ ανορος συγγρΐφής. «Πόσον
είναι θαυμασία ή θρησκεία, ή υπό των πλοιιτολόγων καταφρονη-
θεΓσα ! κα'ι πόσον έξ εναντίας ή έπιστήαη αυτών είναι [ΜΥ.ζί ! 'ΙΙ
θρησκεία, ή διδάσκουσα τό αϋλον τής άνθρυχίνης ψυχής 5»αί την
αϊωνιότητα έπαγγελλου,ένη, 'δεν ίηο&έΐτο έν τούτω 'να ε"1^ αύτω
ότι ήν κόνις, σποδός, γή, έξ ής εξήλθε καί είς ή'ν έπιττρέ'ίε. . . .
Γή εί κα! ε'ις γήν άπελεύσει. Τουτο ήν ή διακήρυξις
τής περί άνακυκλήσεως τής ϋλης θεωρίας, ήτις έκ τοϋ ^ζρζόρου
έξάγουσα τό ανθρώπινον γένος, άνάγει αΰτό κατόπιν είς την ελευθε¬
ρίαν ναΐ την ΐαότητίχ. Έν τή Γενέσει ό βεός πλάττει τόν Αδαμ,
δηλαδή τό άνθρώιιινον γένος, έξ ΰλης, ήν ή ΐερά Βίβλος όνου,άζει
'/ ου ν άκοιβώς 8ε έν τή ΰλει ταύτη εύρηται ή Έδέιχ, ή ανεξάντλη-
τος δηλονότι έκείνη πηγή, ή δΊατρέφουσα τόν άνθρωπον, χά! κατα
συνέπειαν δΐατάττουτα ή κα! επιτρέπουσα αυτώ (5~ερ ϊν καί τό
αΰτό) 'να αΰξάνγι κα! 'να πληθύνηται.»
"Ιδωμεν ήδη κα'ι πώς τό είς ζονήν δ'.καίο^^α τοϋ ανθρώπου επί
τής παραγωγικής ταύτης δυνάμεως των ϋποχωρημάτων αυτού στη-
ρίζει καί α'ιτ'.ολογεΓ. «Μήπως, τώ όντι, μεθ' δλοιν ΰιχ,ών των θηταυ-
ρών δύνασθε 'να παραγάγητέ τι ; ουδέν άπ' εναντίας ή ούσΐς παρά¬
γει πάντα- καί όταν λεπτοαερώς έξετάσητε πάντα τα παραγωγικϊ
υμών μ,έιΐα, θά ίδητε την βιομηχανίαν παραπέ,ΑΤΓ ουσαν ύαϊς εις
την γεωργίαν καί την γεωργίαν είς τα ύ-οχωρήυ.ατα ύαών. Ουδέν
δημιουργοϋμεν, ουδέν καταστρέφομεν ένεργοϋαεν αόνον μεταβολάς.
Αααβάνοντες κόκκους σίτου, άέρα, γήν, ύδωρ καί ύποχιορήματϊ,
κατασκευάζο|Αεν θρεπτικάς θυσίας ίνα τρα^ρώ;^ιεν· τρεφόαενο'. 6ε, ιχε-
ταβάλλου,εν α^τάς είς άέριον καί ύπο/ωρήματα· ίνα δηλαοη πάλιν
αύτά παραγάγωσιν άλλας· Ίδοΰ ό,τι καλούμεν κατανάλωσιν. Περί
των κίκκων τοϋ α'ιχθυ πρϋΐίΐμίνου γινώοχετϊ 7;αν^, ^.- ~ - .-ου.μχ
4 86 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
() δύναται 'να παραγάγη τοσούτους, ώς-ε έντος δέκα καί τεσσά-
ρ,ονέτών 'να καλύψη άπασαν την επιφάνειαν τής γής. Όάήρ άνήκει
είς άπαντας, διότι ή άτι,ιόσφαιρα πλήρη; καί ώς έκ τοϋ ροώδοιις αΰ-
τοϋ" διαφεύγΓι την ιδιωτικήν πλεονεξίαν. Έπίσης καί τό ΰ8ωρ· ύπάρ-
χει πχνταχου, είτε επί τής γής, είτε κα! έν τω αέρι, ώστε 'δέν δύ-
νασθε 'να οίκειοποιηθήτε αΰτό. "Αρα ή φύσις ;/.οί παρέχει τό δι-
καίωμα ινα ζώ, νωρίς 'να ερωτήση τοί/ς κυρίους εκείνους, αφ' ών
ό Μάλθος έζαρτα την ζωήν μοί). Διότι πώς οί κύριο'. ούτοι δύναν¬
ται νά μ' έαποδίσωσιν όπως ζώ; Εάν καταναλίσκω, παράγω ίιχα.
"Ε/ετε ;/.ήπως δικαίωαα επ! τω/ ύπο/ωρηαάτων ;-ιου. ώστε 'να λέ-
γητε ότι 'δεν δικαιοϋ^ν! 'να ζώ, έφ' όσον 'δέν αοι έπιτρέψουσι του¬
το οί πλούτ'.θ'.; . . . Οΰτ ■>;, όπως καταλήξωμεν είς έν συμπερχ-
σ;/", ■""/' ,,ΟΜ'-1 ή φήτ'ς ΰτάονεί ποόθ,ιμος 'ν-' -Ί^ε/^ ητττρ'ορι-
στως τροφήν εις άπαν τό ανθρώπινον γένος, αλλα καί πας ϊτι κατ'
ίδιαν ανβρωπος, έν όσω 'δέν μένει έκτός τοΰ περί άνακυκλήσεως τής
ΰλης νό|Αθυ, εγει την δύναμιν 'νχ παοάγ/), τούλά/ιστον τό μέγιστον
μέρος τής αναγκαΐούσης αύτω τροφής, ανεξαρτήτως τής σχέσεως
αυτού [.(.ετα των ζώων, των χλλων γενών, των υπό τοΰ Θεοϋ δημιουρ-
γτ,θέντων. "Ε/ε: την δύναμιν ταύτην, διότι .κ,ετένει καί αυτος τής
γεν./.ής ~"'}νι '>',"/-~/, 0-ΐνά;Λ£ως, ήτις κα! ;^ό;η κυρι:ύ:ι κ^ί έξ ής
•πας τ:οΰτος έκπηγίζει. Είναι παραγωγεύς τής Ιδίας αύτοϋ τροφής,
συντρεχούσης πρός τουτο τω άνθρώπω καί τής ούσεως- τοιούτος δέ
Ό-πί.α·/ζι ώς έκ τής θείας έκείνης δυνάμεως τής γηι'νης υλης, άφ' ής
δ τής ζωής κύρΐος εξήγαγεν, ή' μάλλον έξχκολουθε~ α'ιωνίο>ς έξάγο>ν
■πάντα τα οντα. Είναι παραγωγεύς, έπιλέγω, ό ανθρωπος, διότι εί¬
ναι καί καταναλωτής· ή δέ παραγωγική αυτή δύναμις άσφαλίζει τό
•πρός κατανάλωσιν αύτοϋ δικαίωιι.α.ΐ)
Ιδού όπθ'α τις ή θεωρία τής άνακυκλήσεως. Άποφεύγομεν 'να
είπωμεν αν οί όπισθεν αυτής όχυρωθέντες κα' πο/εαήσαντες ηδυνή¬
θησαν 'να χλονίσωσι καί κρημνίσωσι τό τοΰ Μάλθου κατασκεύασμα.
Αρκούμεθα μόνον λέγοντες ότι καί ή θεωρία τιϋ Μάλθου καί ή
β,εωρία τής άνακυκλήσεως έμπεριέχουσιν αμφότεραι μερίδα αλη¬
θείας- διότι έν τω κόσμω τούτω οΰδεμία Ίδέα, ούδεμία θεωρία δύνα¬
ται 'να θεωρηθή ώς εστερημένη 2λος κόκκου αληθείας, όπως καί
'δέν δύναται 'να υπάρξη επί τής γής χώρας, απολύτως ίέροζ κενός-
μόνος δέ έκεΓνος ακούεται καί πιστεύεται, όστις τάς περισσοτέρας
λέγει αληθείας, η μάλλον, ένίοτε, όστις τοΰς περισσοτέοους έπιτυγ-
ΤΗΣ ΛΝΑΤΟΛΙΙΣ
187
χάνει νά καταπείσγ) ότι αληθή λέγει. Άποιρεύγοαεν, λέγομεν, ΐνκ
εξετάσωμεν τουτο, διότι έν τί) Ανατολή, παρ' ημίν δολονότι, τοιαύ¬
ται θεωρίαι καί ιδέαι δύνανται μέν εύαρέστως 'να ακούωνται, άλλ'
ουχί καί 'να προκαλώσι σκέψεις καί μελέτας έπ' αυτών. Τουτο δέ
διότι άλλως ό τουτο πράττων έφ' ά μή δεί" φωράται καταδαπανώ-
μενος. Εΰτυχώς (άρά γε; . . .) ουτε γήν έξηντλημένη έκ τής πολ-
λής καλλ'.εργείας εχομεν, οίτε πλτ^υσίΛθν τοσούτον, ώστε ο~χΐχ.οοζ
'να ύπάρχτ) ή ανεύρεσις τής τροιρής. Τουναντίον ή χώρα ημών, εί
■περ καί πασά αλλη τής Ευρώπας, δύναται 'να διακριβν) επί τ·/)
εξαιρετίκν) αυτής εΰφορία καί γονιμότητι· οί δέ έπ' αυτής κατοι-
κοΰντες, τρ'ις καί τετράκις αλλοι τόσοι εάν καταττώσι, πάλιν 'δέν
Οά έζαρκώαι πρός κατανάλίοσιν πάντων των υπο τής -ίύσεως δαψι-
λΰ; _..--. ,,.ί,, ,. ζΛρ,,,ν Ούδε^'αν 5ρα ?^":;·ξ" γζι'·~·' 'ΐ·?-"Γ>'7)'7.ς
Μάλθου καί θεωρίας άνακυκλήσεως. Εάν δέ ένια/ο'ϋ |5)έζο>;Λε; πολ-
λους πολλάκις πάσ/οντας κακώς καί τί τοϋ ^Ίο ^ :'ν/γ;'.αΓα ουακί-
λως ποριζοαένους, τούτου τα αΐ'τια άλλα καί οινϊιορα, ιδίαν καί
μακροτάτην άπαιτοϋντα την μελέτην καί αναγρα'γήν.
Έν Φαναρί ■', τν] 10 Σεπτεμβρίου 1882.
Ιι> Κιιποτριλιισ, ί. ν.
188 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Γ.
ΔΟΣ 101 ΤΤΑ ΣΤΟ ΚΑΙ ΤΑΝ ΓΑΝ ΚΙΝΗΣΩ.
Γνωστόν ότι ό ψγος τής αρχαιότητος γεωμέτρης Άρχιμήδης
εξήγαγεν ώς συμπέρχσμχ τής θεωρίας τοϋ μόχλον, ή'ν πρώτας ανε¬
κάλυψεν, ότι Οί ηδύνατο δία μογΐοϊ νά άνασηχώστ) την Γήν εάν
τώ εδίδετο ύποαό/λιον. Ό μέγας άνήρ δέν έσχέφβη' νά υπολογίση
το μήχος τοϋ μοχλοϋ τού ούδε την άπο τής Γής απόστασιν τοά
ΰπομοχλίου όπερ εζήτει.
^ Άς φαντάξωμεν ότι εδίδετο εί; τον 'Λρχιμήδην ύποαόχλιον
ισχυρόν ινα άνβέξγ, είς άνα,αόχλευσιν τής Γής καί 3τι τβϋτο'έτί-
Οϊτο είς ελαχίστην άπβ τής Γής απόστασιν, π. ,. είς την απόστα¬
σιν «υ ενός ,χέτρου, χαί 5ς ύπολογίσω,αεν τό μήκος τοϋ μο,Χο»,
όπερ ό Άρν.ιμήδης επρεπε νά αετανε.-ρι,Οή δπως κατ' έλάνΓ—βν
ανασηχωστ; την Γήν1.
Πρός τοατο πρέπει χατά πρώτον νά υπολογίσωμεν τό !5ά;ος τής
ς γνωρίζοντες την άχτΤνα α^τής χαί τϊ ^ ^ιΧ,'ον ρ'άρ'β£ .ών
1 Π?5>ς αποφυγήν πί—ς παρανοήσεως σημειοϋυ,εν ότι υποθέτο¬
μεν ώς αληθέςχαθ' όλην την σε.ράν τοϋ παρόντος 'ύπολογισαοϋ, ότι
(«ςχ»ιο Λρχ.μήϊης ?αίνεταί παραδενόαενος) ή βαούτης'χαί πέ¬
ραν της Γη; ενεργεΓ χατά τους αύτους νόμους χαθ' οί; χαί επί τής
επιφανείας αυτής, έν άλλαις λέξεσ.ν βτ[ 5ώ,Λα ΐποααχ.υνόαενον
εις «πε1?ον απο τή; Γής ά^—χ-ιν Οί έξαχολβυβή—. δ.,ατηοοϋν
το α^ο όπερ χαί επί τή; έπ!?ϊνείας αυτής ε7/£ 9,ί?0,_ Ή ύπίθε.
τις Χυτη, ώ; γνωστόν τοΓ, .,^.;.., :!,; ;._) ^,Οι- ' ·
ΤΗΣ ΑΝΛΤΟΛΗΣ
189
οτ,πίτελούντων την Γήν σωιχάτων καί, άφοϋ ζυγίσωαεν τ ήν Γήν νχ
συγκρίνωυιεν τό [ϋρος αυτής πρός τό βάρος άνθρώπου κινήσοντος
αυτήν, τοϋ Άρχιμήδους, χωρίς νά λάβωμεν ύπ' όψιν ημών τό βά-
ρος τοϋ μοχλοϋ, άλλχ θεωρούντες αυτόν ώς μαθηματικήν γραμμήν
άβαρή.
'Η άκτίς τής Γής ίαοϋται πρός 6,300 νιλιάμετρα -ερίττου'. Εύ.
κόλως ϋπολογίζομεν τόν όγκον τής γη ίνου σψαίρας διά τοϋ γειομε"
τρικοΰ τύπου. Όγκος σφαίρας -~ π Ρ3 (ενβα π ιταριστ^ τόν λό¬
γον τής τερ'.^ίρε':^ ττρός την δΐάαετρον [=3,14] χαί Ρ την
£χ.τίνα τής Γης). Ούτως Ό ίγχος τής Γής εύρίσχεται Γσος πρός
-——-^———-'== 1,046,863,440,000 δισεκατομ. χυβιχών αέτρων
Τό ;χέσον ειδικόν βίρος τής Γής ισοϋται πρός 5,48 ή διά τό ά.
πλούστερον 5,5. Ή σύγκρισις τοϋ είδιχοϋ βάρους τής Γής, ώς καί
πάντων των στερεών καί ύγρών, γίνεται πρός τό βάρος Γσου ίγχου
ύδατος θερμοκρασίας 4" Έ.Θ. Όθεν έν κυβικόν μέτρον Γής ζυγίζει
5,5 χυβΐκών ,χέτρων ύδατος. "Εν κυβικόν ;*£■:: ν/ ϋοατος ζυγίζει ενα
τόνον γαλλικόν, ήτοι νιλίας λίτρας· όθεν εν κυβικόν μέτρον Γής
ζυγίζει 5,5 τοΰ τόνου. Τό (ϋάρος λοιπόν ολοκλήρου τής Γής ισοϋται
■πρός 5,757,748,920,000 διτεκατοαμύρι* τόνων, όπερ διά συντομίαν
παριστώ;Λεν διά τοϋ Β.
Έκ των συνθηκών τής Ίσορροπίας τοϋ 'Λθχλοϋ γνωρίζομεν ότι τ*
^χρη τί άναρτώμενα εις ίηττί.^0Ί των [5ρ χχιόνων μο·/λοΰ ισορρο"
■χοϋντος είνε άντίστρόοοος άνάλογα των ο'ικείων μο/λο€ρα/ιόνων.
Είνε γνωστόν είς ημάς, δια τοϋ ίνω ε'.ργ,αένου ύ-ολογ'.ταοϋ, τό |ϋ-
ρος τής Γής, έτέθτ, τί ιι,^χθζτον πρός την Γήν ;χο//οίρα/ίονος τοΰ
'Λρνι;/.71?εϊου αοχλοϋ "σΌν τ:ρό; έν υ,έτρον, λαιιβάνομεν τό βαρος
~οΟ άνθρΐο—ου, όττ'.ς ήθελεν εΐγαιθή ■>; ούνΐΐΛΐς, Γϊον τίος 80 λί¬
τρας ήτο: -ρός 0,1180 τοϋ τόνου. Λι' άπλουστάτης αναλογίας
(Β : 0,080=Χ : 1) λαμβάνομεν τό αήκος τοΰ αο/λοβρα/ίονος τής δυ-
1 Σηιχειοϋαεν διά τό άκριβέστερον ότι ή άκτίς τής Γή; ίτοου
~~^% 6,366 χιλιάμετρα.
190
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
νααεως Χ = ——τ—=-----'-------π-^τ-------------
1 ϋθδϋ ο,οδϋ
= ' 1,9
μμύρια /ιλιααέτρων ήτοι 17,992,965 τρισεκχτοααύριχ
λευγών έκ 4.000 μέτρον έκάστης.
"Ας προσπϊθήσω,Μεν νά καταστήσωμεν κχταληπτοτερχν την α¬
πόστασιν ταύτην διά τίνων συγκρίσεων.
Τό μήκος τοΰ 'Λρχιμηδείου 4αο/λοΰ ίσβϋται πρός 187 τρ.σεκα-
τομμύρΐχ φοράς την άπό τής Γής απόστασιν της Σελήνης', "πρός
470 οΊσεχατοαμύριχ φοράς την άχι τοΰ Ηλίου απόστασιν τής Γής2,
πρός 90 δισεκατοαίχύρΐϊ '^ορίς την απόστασιν τοΰ Διός, απο τοΰ
Ηλίου καί τέλος πρός 16 δισεκατομμύρι* φοράς την απόστασιν
1 "Ενεκα τή; έλλειψοειδοϋς τροχιας τοϋ $ορνγό?ον τής Γής, ή
άπ' αυτής ά^όσ'τιχτίς τής Σ-λήνης είνε 101,375 λεΰγαι κατϊ το
α π ό γε ι ο ν σημείον τής σεληνιακής τρο^'.ίς καί 90,825 λενγχι
κατά το π ε ρ ί γ ε ι ο ν. 'Εποαένως ή μέση ά πό τής Γής άπόοτασις
τής Σελήνης είνε 96,100 λεϋγαι. Α! αποστάσεως αετροϋνται «πό τοϋ
κεντρου τής Σελήνη; [χέ/ρΐ τοΰ κέντρου τής Γής.
2
"II
Γή κατχ τό π ε ρ ι ή λ ι όν αυτής σημείον ευρίσκεται εις
απόστασιν 36,425,000 λευγών από το5 Ηλίου, κχτχ τό α φ ή¬
λιον είς άπόστατ'.ν 37,95(^,000 λευγων, έπο.'λένως ή ;χέση αυτής
απόστασις άπό το^ ΊΙλίου ΊσοδυνααεΓ πρός 37,062,000 λευγών. Ή
περί τόν "Ηλιον τρο/ίά αυτής ΐγει αήχος 232,500,000 λευγών,
έπομένως ή ώριαίχ τής Γής εν τή τρο/ια αυτής τχ/ύτης 'ιτοΰται
πρός 26,500 λεύγας, ήτοι δ-.ατρί/ει 142 λεύγας κχτχ Γ ή 29,450
μέτρχ εις 1". Ή ταχύτης αυτή είνε μεταβλητή ώς εξαρτωμένη
εκ τής άπό τοϋ Ηλίου αποστάσεως τής Γής· διά τοίτο ίσοδυνχαεί
πρός 28,900 ιχέτρχ κχτϊ 1" διά την 19ην ϊουνίοι» (ά φ ή λ ι ο ν)
χά: πρός 30,000 μέτρχ κατά 1" διά την 20ήν δεχεαβρίου (π ε-
ρ ι ή λ ιο ν).
3 Ή π ε ρ ι ή λ ι ο ς απόστασις τοϋ Διός είνε 183,000,000 λευ¬
γών, ή άφήλΐος 201,750,000 λευγών, έπομένως ή μέση τοϋ
Διός άπό τοΰ Ηλίου απόστασις είνε 192,500,000 λεΰγαι.—Λίανύε.
την περίτόν "ΙΙλ·.5ν έλλειψθΣΐο?, τροχιάν αύτοϋ είς 11 Ι'τη, 10 ;χή-
ναςκαΐ 17 ημέρας, ήτοι είς 4,332 γη;'νους ημέρας. — Άπό τής
31ης αΰγούττου 1879 επί 399 ημέρας ευρίσκεται είς ά ν τ ί θ ε τ ι ν
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 191
τοΰ άπωτάτου γνωστοϋ πλανήτου Ποσεΐδώνος1 άπό τοΰ Ηλίου.
"Ας φαντασθώυιεν ήδη ότι ό Άρχιμήοης, μετά την κατχσκε,ιήν
τοΰ έν λόγω μθ'/λοΰ, στηρίξας τό έν των ακρων αυτού είς την Γήν
έβάδιζε πρός τό έτερον όπως διά τοΰ ίδίου τού βάρους άνασηκώση
την Γήν. Πόσον χρόνον Οά εβάδιζεν; — Υποθέσωμεν ότι ό 'Λρ/ι-
μήδης έβάδιζε νυχθημερόν οΊανύων 5 χιλιάυ.ετρα καθ" ώραν ήτοι
120 χιλιάμετρα καθ" ημέραν. Διά να φθάσϊ] είς τό έτερον άκρον τοΰ
μ.ο·/ον τού θα έχρειάζετο 1,640 τρισεχατομμύρια έτών.
Σιδηρόδρομος 5ιανύων 50 νιλιχμετρα καθ" ώραν, 0ά έχρειάζετο
164 δισεκατομρ,ύρΐα χιλιετηρίδων ίνα φθχστ; είς τό ετ:ερο·ι τοΰ μο-
χλοΰ άκρον.
Τέλος τό φώς (διχνύον 77,000 λευγών είς 1";, όπως οΐχτρέξγι
την απόστασιν ταύτην θχ έχρειάζετο 7,400,000 ετη ήτοι 33(5,000
φοράς τόν -χρόνον χον οποίον '/ρειάζεται όπως Ο'.χνύσΥΊ την απο τοΰ
Σειρίου μένρις ημών απόστασιν.
Ύποθέΐω[χεν τέλος ότι ό Άρνιμήδης, διανύτας τό μί,κο; τοΰ πε-
λθ)ρίου [/.ον/λοΰ τού, έφθασεν χσθμχίνων είς το άκρον αϋτοϋ. "1Ι5η
τό ^άρος τού ΊσορροπεΓ πρός τό τής Τής. Εάν ολίγον ετι Χίνηθί),
ή πλάστιγξ θά κλίνη υπέρ αΰτοΰ καί ή Γή θά σεισθ?,. 'Λλλά ποΓον
φοβερόν διάστηαα Οα διανύσγ; ί 'Λρχιμήϊης όπως οιχγράψα; τόξον
1" τής πελωρίας περιφερείας τού, κινήση την Γήν κχτχ τόξον 1"
τής περιφερείας τοΰ ενός πέτρου; — Ένω ή Γή ?εν Οϊ εκ:νεΓτο η
χατά ολιγώτερον των 0,000,005 τοΰ μίτρον, ό 'Αρχι;/.ή?ης Γ'ά 2''1-
πρός τον "Ηλιον, θά ευρίσκεται δέ είς την αύτην πρός τόν "Ηλιον
θέσιν μέχρι τής 6ης δεκεμβριού 1882.
1 Όπλανήτης ούτος ανεκαλύφθη διά τοϋ ^τ.οΧογτι.0^ τοιν χνω-
μαλιών τοΰ Ο ϋ ρ α ν ο ΰ τω 1846 υπό τοΰ μχθν,μχτικοΰ [^ ΥιϊΓΠβΓ
όστις ανήγγειλε την ανακάλυψιν αΰτοΰ είς την 'Λκχοηα'.χν των
σις τοΰ ΙΙοσειδώίθς χπό τοΰ Ηλίου Ίσούτχι πρός 3ϋ.Ί5ό φοράς την
άπό τοΰ Ηλίου απόστασιν τής Γής, ήτοι Ίσο3υνα;ΛεΓ προςλευγας
1,112,000,000.—Τό ετοςαύτοΰ οιαρχεΓ 00,151 γηίνους ημέρας.
192
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
νυε διάστημΐ 87,180 οΊσεκχτομμυρίων λευγών ήτοι 435,000 φοράς
την ίτ.Ό τοΰ Ηλίου απόστασιν τοϋ Διός.
Έκαστον λοιπον των δευτέρων λεπτών της περιφερείας τής γρα-
δι' ακτΓνος ϊ'σης πρός τ'ο μΐ|Χθς τοΰ αρ/ΐμ-ηδείου μογλοϋ
πρός μήκος ύζερβαΓνον την άφ' ημών απόστασιν τοΰ
πολικοΰ αστέοος !.....
Ηλ. Γ. Βαλσαμακη:;.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
193
Δ'.
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΠΟΨΙΣ ΤΩΝ ΕΦΕΥΡΕΣΕΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΚΑνΥΨΕΩΝ.
Έκ των έφευρέσεων καί ανακαλύψεως, ών αί εϋεργετικαί άκτί-
νες διεισδύσασαι καί υπό τας ταπεινοτέρας στέγας, οιέν/υσαν τό
άπλετον φώς των όντως βεοπαρόχων εύεργεσιών, αί τα ιχάλιστχ
συνεργήσασαι πρός την κοινήν ευημερίαν άναΐΑφηρίστως είνε έκεΓ-
ναι δσαι, παρέχουσαι ίσχυρότερα τί μέαα τής ενεργείας, σ;/.'.κρύ-
νουσιν άφ' ετέρου τοΰς κόπους, ούς άπαιτεΓ ή κατεργασία των διά
την ημετέραν χρήσιν άναγκαιούντων υλικών αντιχειμένων '.
Απέχομεν ενταύθα τοϋ νά έγκωμιάσωμεν τα εξο/α έκεΓνα πνεύ-
ματα, δσα διά τής [χεγαλοφυίας των δυνατόν ε'ιπεϊ'ν άπετελείωσαν
πάν δ,τι κατέλιπεν ήμιτελές ή χείρ τού Δημιουργοϋ, κα'ι κατα-
δείξοιμεν τα έξ αυτών προσγινόμενα άγαθά, καθό προτιθέ'Αενοι απλώς
ν' άπαριθμήσωμεν όσον ενεστι συντόμιως καί κατα χρονολογικΫ,ν
σειράν κατατάξωμεν τα όνόιχατα των έξοχωτέρων έφευρετών, συν
τγ( άνελίξει των έπιφανεστέρων εφευρέσεων χαΐ ανακαλύψείον.
Άνασκαλεύων τις τάς άπαρ/ας των εφευρέσεοιν ανευρίϊκει ότι
" ινές αυτών Ϋ,σαν μέν γνωσταί καί παρ' αρχαίοις, 3ίν /,ΐν/χντο
ομως καί νά χρησιμεύσωσιν ώς ύποδείγματα έπιοεκτικχ έντελε-
1 Ό χρόνος, λέγει ό Β. Φραγκλϊνος, είνε τ'ο υφαϊμα έξ ού χατε-
σκευάσθη ή ζωή τοϋ άνδρώπου, ήτις καθίσταται τοσούτω μακρο-
τέρα. όσω οίδε τις έξοικονομήσαι τον /ρόνον. Β. Ν. σ. 180.
' ' Μ3.
194 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
στέρας διά το μέλλον άναπτύξεως, διά τε τάς προληπτικάς 'ιοέας
των τότε Οεωρούντων τοΰς ένχσχολουμένους είς τα τοΐαΰτα ερρι ώς
δούλους, τα δέ έπ' αυτών χατορθούμενα δονΐοπρεπ^ (καθά καί ό
θειος Πλάτων άποκαλών Άρχύταν τον ΤαραντΓνον εύρετήν τής ε-
λ ι^κ ο ς καί τού" π ο λ υ σ π ά τ τ ο υ (ιηοαίΓί) κατηγορεί αϋτοΰ διά
■τουτο, ώς διαφθορέως της γεωμετρίας, ή'ν εζήτησεν ούτω νά ύποβι-
βασ/^ώς οούλην έφαραόζων αύτην έν βαναύσοις εργοις), καί ώς έκ
τής άγνοίας αυτών πρός καλλιέργειαν των πλείστων β'.οιχη/ανιχών
μέσων άτινϊ 'έαενον στάσιμα έν ττ) άρχικ^ αυτών καταστάσει.
Καί δικαίως, καθότι ήν αδύνατον νά έρευνηθώσιν αί μυστηριώδεις
τής φύσεως δυνάμεις έν έποχ/;, καδ' ην ή τε έπιστήμη ήτο εισέτι
άτελής, ^λίγΐστοι δέ χαί προνομιοϋχοι ήσαν οί μετέ/.οντες αυτής.
Μεταςΰ^δέ των τελευταίων πρωτίστην χατέχει θέσιν ό Άρ/ιμήδης,
ζήσας έν Σικελίαπερί τό 287 ϊτος π. Χ. χαί όστΐς είς τοιούτον εϊχε
φθάσει τόλαης έρειοόμενος επί τής έπιστήμης ώστε εξεφώνησε τον
γνωστόν εκείνον όρον : 8 ό ς μ ο ι πά στώ καί τάν γδν κι-
ν ή σ ω.
ΊΙ αληθής καταγωγή των φυσιχών επιστήμων, αΐτινες δύνανται
να όνο,αασθώσι καί πηγή των άνυσιμωτέρων έφεορέσεων, άρχεται
απο τοΰ τέλους τοθ 16ου αιώνος, όπότε ευρέθη πρακτική τις μέθο-
δος,^καί εγνώριζεν ό άνθρωπος την δύναμιν καί τάς ενεργείας τοΰ
■κ»?ος, τοϋ Οδατος, τοΰ ίέρος, των αστέρων, των ούρανών καί πάν-
των των περιστο.χούντων ήμίς σωμάτων. Άλλ'Ίδου περί αυτών
τι λέγει δ Β. 1)^,·^.·,,! : Ή θεολογιχή φιλοσοφία έξέλι-βν, αί δέ ε¬
νεργειαι το~α πυρϊς ,Λετά τοΰ ύδατος, συνδυαζόμεναι υπό τόν σωλήνα
της ατμομηχανής, παρήγαγον τα χαταπληκτικά Ικεϊνα αηχανή-
ματα, οσα εξασφαλίζουσι καί είς τα μικρότερα των νεωτέρων ίθνών
μεσα προα^ωγής, Ίσχυροτερα των όσων Ισχε ποτέ αΰτοκρατορία των
Καισαρων '.
σαιωνι
Είνε άληθές δτι Ιξοχά τίνα πνεύματα απεπειράθησαν έν τώ αβ-
ιωνι να έπεκτείνωσι τί,ν κύκλον των γνώσεων αυτών, στενώς ανοι
τούδε περιωρ^σμένον, ών είς καί ό μοναχος Γερβέρτος βραδύτερον
8ε Παπας υπο το ονομα Συλβέ,τρ.ος Β' χαί άλλοι τινές ευάριθμοι,
οσοι χατν,γορηδεντες αλλβπαλλήλως 0^ των Χ?ι—ιϊνών) ^ζ^
1 Β. Ν. σ. 43.
ΤΗΣ]ΑΝΑΤΟΛΗΣ
195
χθησαν ώς μάγοι διανοτ,θέντες να ώφελήσωσι τόν κόιταον, έκ των
ΐπιστημονικών τΐχραοόσεων, των είσαχθεισών έν Εύρώπη υπό των
Άράβων, κατεχόντων ήδη τχ Άριστοτέλεια οόγι,ιατχ ώς καί τα έπ'
των γραφομένων αυτού σχόλΐχ, άτινα έπεΓ/ον τότε θέσιν επιστήμας.
Είς τάς προλήψεις των άρχαίων προσετέθησαν καί αί τοϋ τότε
καιροΰ, ών ανευ κατα πολυ ενωρίτερον, Οά διηύγαζον τα φώτα των
επιστήμων καί ίσως σήμερον θά είχομεν έντελεστέραν αυτών άνά-
■πτυξιν πρός τό καλόν της ανθρωπότητος, όπερ βεβαίως έπκρυλάσ-
σεται τοΓς α'ιώνάς τινάς μεταγενες·έροις ήΐΑών.
Γνωσταί δέ έξ άλλου αί ά|Λ0!βαί όσαι έπεφυλάσσοντο είς τοΰς πρω_
τομάρτυρας οίτως ειπείν τής έπιστήμης. "Αλλοι μέν αυτών ύπερό-
ριοι"γενόμενοι απέθανον λιμώττοντες, αλλοι δέ καταδιωνθέντες ύπέ-
στησαν τα πάνδεινα, πολλοΐ δέ ιιετΐ τας άνω δοκιαασίας ευοον καί
αυτόν τόν θάνατον ώς ό ΓαλιλαΓος, εξαιρέσει τινών δίεκφυγόντϋν
την ο'ιονει αμοιβήν ταύτΤ(ν των ατρύτων αυτών μόνθων ύττέρ των
&μοίων των.
"Ηδη εΊσερχά|χενοι εις την έξιστόρησίν των προϊόντων τής έπιςή-
μης άναφέροντε; τας γενομένας έφευρέσεις από τοΰς αρναιοτάτους
7ρόνους μέχρι τής καθ" ήΐΛΪς έποχής, θέλομεν άνχφέρει συγχρόνως
καί τα όνόματα τής πλειάδος έκείνης των έξο/ωτέρων χαΐ χκαΐλά-
των έργατών, οΐτινες, θελήσαντες νά ύποτάξωσι τα στοι-χεΓα τής φύ¬
σεως υπό την Ισνίιν τοϋ άνβρώπου, άπήλλαξαν αυτόν εκ των δεομών
των προαιωνίων προλήψεων καί τω έ'/ορήγησαν την εύδαιαονίαν.
Κατά τό 1800 ετος άπό καταβολάς χόσιιου υπήρχον γνωστά : ή
καλλιέργεια των άγρών, των κήπων κα'ι τής αμπέλου, όπότε έφευ-
ρέθη ήτρίβολος, τό δρέπανον, ή κατασκευή τού ελαίου»
τοϋ άρτου, καί ή εψησις τοϋ κρέατος.
Εκατόν δέ ετη μετά ταυτα ήτοι τω 1900 εγνώσθη ή τέχνη τοϋ
νήθειν, τοϋ ύφαίνειν, καϊ ή πορφυροβαφική. Ή έξόρυξις των ιχε-
ταλλείων καί ή τέχνη τοϋ κατεργάζεσθαι τα. μέταλλι ήρξαντο τω
2000. Καί τω 2100 εγένετο γνωστή ή χείρισις των οπλων. Τα με-
ταλλικά κάτοπτρα καί οί χαρακτήρες πρός γραφήν ετέθησαν έν ε¬
νεργεια τώ 2200. Ή θαλασσοπορία εγνώσθη τί> 2300. Τό δέ Ήλια-
ΧΟν ετος έτ/ηαατίσθη τω 2400. Αί πόλεις έφρουρήθησαν τω 2620.
Πεντακίσια δέ ογδοήκοντα ετη αετά ταυτα ήτο; τώ 3,200 έφευ-
ρέθη 6 μαγνήτης, καί τό 3,266 ήρχισαν αί ναυμαχίαν Τω δέ
196
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
3,370 εγένετο ή πρώτη ύπολογισθεΓσα εκλειψις σελήνης. Εβδομή¬
κοντα 8έ ετη βραδύτερον ήτοι τό 3,440 εχρησιμοποιήθησαν οί γεω-
γραφικοί πίνακες, καθιδρύθησαν έν Περσία τα ταχυδρομεία καί ήρ¬
ξατο ή καλλιέργεια τής αμπέλου καί έλαίας έν ταίς μεσημβριναϊς
χώραις τής Γαλατ'ας. Τό 3,500 ήρχισαν αί καταμετρήσεις τοϋ βυ-
θοΰ τής θαλάσσης. Οί φανοϊ, αί αντλίαι καί τα ύδραυλικά ωρολόγια
εχρησιμοποιήθησαν τω 3,700, όπότε εζη κα'ι ό Άρχιμτ,οης.
Πεντακόσια δέ ετη μετά Χριστον εισήχθησαν έν Εύρώπγ] υπό
των Άράβων οί άραβΐκοί άριθιχοί, ώς καί ό έκ βάμβακος εισέτι κα¬
τασκευαζόμενα; χάρτης 200 ετη βραδύτερον.
Τοΰ χάρτου τούτου, όν οί "Αραβες παρέλαβον παρα των Σινών, η
έκ ρακών κατασκευή ήρξατο έν μέν Γαλλία τω 131?, έν δέ τή Αγ¬
γλία τω 1388.
Ή χρήσις των ύάλων, ήτις δικαίως δύναται νά ονομασθή μία των
ώφελιμωτέρων έφευρέσεων, εισήχθη καί αυτή υπό των Άράβων εν
Εϋρώπγ) τω 1204, ιτρώτος δέ έφαρμόσας την κυρτότητα αυτών είνε
ό "Αγγλος μοναχός Ροζέν Βακόν, έπονομασθείς θαυ,αάσιος ία-
τ ρός. Ούτος έπίσης πρώτος έσχημάτισεν Ιδέαν περί διόπτρων, περί
νό;χων όχτικής, περί τοΰ τγ[λεσκοπίου χαί τοϋ μικροσκοπίου, άτινα
παντα επραγματοποιήθησαν βραδύτερον. Χρήσις δέ τοϋ τηλεσκοπίου
εγένετο περί τα μέσα τοϋ 17ου αιώνος, όπότε ανεκαλύφθη υπό τοΰ
Όλλανδοϋ ΗθΓ8οΗθ1! ό πλανήτης Ούρανός.
Ή εφεύρεσίς τής π υ ρ ι τ ι δος άποδίδεται ωσαύτως είς τόν Ροζέν
Βακόν, γεννηθέντα τω 1214 είς 81οοΗβ8ίβΓ τής Αγγλίας καί άποθα-
νόντα περί τό 1292.
Ή δέ χρήσις τής π υ ξ ί δ ο ς εΐσαχθεΓσα κατ' αρχάς έν Γαλλία
μετα τάς Σταυροφορίας, ήτοι τω 1303, υπό των Άράβων, διδαχθέν-
των καί τούτων πάλιν υπό των Σινών, κατ' άλλους δέ έφευρεθεΓσα
υπό τινος Ίταλοϋ Φλαυίου Τζόγια, δέν περιωρίσθη εις τάς ναυτικάς
μόνον ανάγκας, άλλ' έπεξετάθη καί είς τα μεταλλεΓα, ώς χαί είς τάς
εργασίας πρός διάτρ-ησιν σηράγγων.
Ό Γοΐ)τε;χβ:ρ·".ο; άναφέρεται ώ; πρώτος έφεσρετί,ς τής τ υ π ο-
γ ρ α φ ί α ς, γεννηθείς έν Στρασβούργω τω 1398, συνεργασθε'ς δέ
μετά τοϋ χρυσοχόου Φάουστ καί τοΰ δοΐιοθίίρι· ήγαγεν είς φώς τω
1435 την πολυτιμοτέραν των έφευρέσεων, καθότι εθεωρήθη καί θεω-
ρεΓται νυν ετι αυτή ή κρηπίς πασών των επιστήμων καί ο'ιονύ ή
ψυχή τής πρβόδου.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 197
Πρώτον εκτυπωθή βιβλίον ελληνικόν είνε ή γραιχματική τοϋ Κ.
Λουκάρεως τω 1483 έν Σικελία'.
Τω 1486 εγένετο υπό τοΰ περιηγητοΰ Βχρθολομαίου Διάζου ή
ανακάλυψις τοΰ Άκρωτηρίου τής κ α λ ή ς έ λ π ι δ ο ς, τω"
δέ 1492 ή ανακάλυψις τής Ά μ ε ρ ι κ ή ς υπό τοΰ Χριστοφόρου Κο-
λίμβου καΐ ακολούθως τω 1498 ή υπό τοϋ εΰτόλ;χου Βάσκο Λε-
γάμα άνακάλυφις τής κατά θάλασσαν πρός τας ανατολικώς Ίνδίας
αγούσης.
Πασίφικος καϊ Γέρβερ άναφέρονται ώς πρώτοι έφευρεταί τοΰ ώ-
ρ ο λ ο γ ι ο υ κατά τό 1500, ογδοήκοντα δέ ετη αετά ταυτα ανεκα¬
λύφθη χαΐ ή ενεργεια τοΰ έκκρεΐΑθϋς, περί ής πρώτος συνέλαβε
την ιδέαν 6 Γαλ'.λαΓος, έτελειοττοίησε δέ αύτό δ έκ Χάης Χριστια-
νός Η ιν£ΐιβη«, γεννηθε'ις τω 4629.
Τα δ ι ο π τ ρ α ετέθησαν έν χρήσει τω 1593 καί τό μ ι κ ρ ο-
σκόπιον τω 1610, αμφότερα επινοηθέντα, ώς προερρέθη, υπο
τοΰ Ροζέν Βακόν, κατ' αλλους δέ υπό τοΰ Γαλιλαίου.
Πρώτην χερί θερμομέτρων ιδέαν έσχεν ό σοφός Όλλανοος
Κ. Δουββελ, αποθανών τω 1634, ακολούθως δέ επραγματοποιήθη
αυτή κατά διάφορα συστήαατα υπό των εξής : τοΰ Γάλλου Ρεομί-
ρου, τοΰ Σουηδοϋ Κελσίου και τοΰ "Αγγλου Ρ»1ΐΓοιι1ΐ2Ϊί.
Τό βαρόμετρον προετοιμασθεν υπό τοΰ Τορρικέλη, ααθη-
τοΰ τοΰ Γαλιλχίου, καί τοΰ Β. Πασκάλ τω 1643, έτελειοζοιήθη
ακολούθως υπό τοΰ γχμβροΰ τοΰ τελευταίου Περιέ έκ Γαλλίας, γεν-
νηθέντος τω 1722.
Πρώτος ασχοληθείς πρός εΰρεσιν των νόμων τοΰ ήλεκτρι-
σμοΰ, άναφέρεται ό Ίατρός τής βασιλίσσης τής Αγγλίας 'Ελι-
σάβετ, ονόματι Γουλιέλμος Γίλβερτ, αποθανών τω 1603. Μετά τοΰ-
τον ερ/εται ό Γερινέ, έφευρών την πρώτην ηλεκτρικήν υ.ηχανην,
ήν σπουδαίως έβελτίωσε κατόπιν ό Άμερικανός Βενιαμίν Φραγ-
κλΓνος, όστις καλεΓται κ.αί έφευρετής τοΰ ϊλεξικεραύνου, γεννηθεις
τώ 1706 έν
1 Ή γραιχματικη αυτή εύριΐκοιχένη κατ' ευτυχή συα^τωσιν υπο
την κυριότητί μου, παρέχεται προβύιχως τω βουλοαενω περΐϊργ*-
ζεσθαι αύτ(Ί.
198 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Μεγάλας κιχί περιφανεΓς έπήνεγκεν ό άνήρ όντος βελτιώσεις εις
τάς φυσικάς επιστήμας, ασχοληθείς Ίδί^ επί τοϋ ήλεκτρισμοΰ, α¬
πέθανε δέ τό 84ον ετος τής ήλικίοις τού. Τέλος τω 1800 ό Βόλτας
εσχημάτισε την φερώνυ.αον αύτοΰ στήλην, ήτις έχρησίιχευσε βρα¬
δύτερον ώς βάσις των έρευνών επί τε τοΰ έναερίου τηλεγράφου, ώς
καί πάσης επί τοϋ ήλεκτρισμοΰ στηριζομένη; ανακαλύψεως.
Καί ή περΐ τηλεσκοπίου άρχική Ί8έα άποδίδεται τω Γα-
λιλαίω, ή δέ χρήσις αύτοΰ ήρξατο τω 1723.
Ή άνακάλυψις των άεροστάτων όφείλεται είς τους αδελ-
φοΰς Ιωσήφ καί Στέφανον Μογκολφιέρους. Πρώται δέ δοκιμαί εγέ¬
νοντο είς τό έν Παρισίοις πεδίον τοϋ "Αρεως την 27ην αύγουστον
1783.
Την ιδέαν τής δι' ήλεκτρισ|Αθΰ είς άποστάσεις μεταβιβάσεως ση-
μείων πρώτος συνέλαβεν ό σοφός έκ Γενέυης Λοσάζ τω 1774, επεν-
νοήσας καί την χρήσιν των 24 συρμάτων "σων τω άλφαβήτω. Αί υπο
τούτου γενόμεναι πρώται δοκιμαί, έπαισθητώς δέ ακολούθως βελ-
τιωθείσαι ώττο τοϋ Γάλλου Φραγκίσκου Αραγώ, έτελειοζοιήθησαν
υπο τοΰ έκ Νέας 'Τόρκης Ηιιρ;ΗοΡ, όστις εθετο εις χρήσιν καί την
άπ' εύθείας εκτύπωσιν τοϋ τηλ=γ:αφήματος τω*1810. Βραδύτερον
δμως, ότε ήτο δυνατή ή ύπέρβασις των υπο τούτων χαραν/θέντων
όρίων, έπεξέτεινε την τελειοποίησιν τοϋ τηλεγράφου ό Μ. Κασέλης,
έπ' εσχάτων έφευρών τί) βοηθεία ενός παντογράφου τό α ΰ τ ό γ ρ α-
ρ ο ν λεγόμενον τηλεγράφημα. Διά τοϋ νέου τούτου συττή«.ατος
δέν λα.υ,βάνει τις πλέον άπλοϋν τηλεγράφημα, άλλ' άληθές αΰτό-
γραφον τοΰ άποστελλομένου τηλεγραφήαατος. Τί» σύττηαα τουτο
στηρίζεται επί τοΰ συγχρονισμοΰ των παλμών των επί των δύο α-
κρων τηλεγραφικής τινος γραμμής έν ενεργεια ευρισκομένων έκκρε-
μων. Αί επί τούτω υπάρχουσαι ακίοες των φακών των δύο τούτων
εκκρεμών διαΰοχικώς /αί έν ί'σω χρονικω διαστήματι διατρένουσιν
ολόκληρον την επιφάνειαν δύο προετοιμασβέντων φύλλων χάρτου,
ών τό μέν έν τω τόπω τής άναχωρήσειος περιέχει τοΰς άποστα-
λησοαένους χαρακτήρας, το δέ έτερον έν τω τής άφίξεως ευρισκό¬
μενον τόπω είνε διατεθειμένον ούτως ώστε νά δενθγ; αϋτούς. Τα
δύο φύλλα κΐνοΰνται μηχανικώς έν εκάστη δονήσει των έχκρεμών
ηδη δέ εάν ή ,αελάνη ής χρήσιν ποιείται ό άποστέλλων εχ-/| την
ιδιότητα νά διακόπττ) τό διά των άκίδων μεταδιδόμενον ρεΰμα, αί
ΤΙΙΣ ΑΝΛΤΟΛΗΣ 190
μεταβολαί άς θά προξενήση δύνανται νά «.εταβιβασθώσι καί είς τό
γραφείον τής άφίξεως διά χημικής τινος ενεργείας καί νά άναπαρα-
ς·ήσωσιν έπακριβώς τοΰς χαρακτήρας, ούς θέλει νά μεταβιβάζη. Την
δέ Ιην νοεμβριού 1852 ένεχ.αινίσθη ό ύποβρύ/ιος τηλέγραφος, ό
συνδέων την Αγγλίαν μετά τής εύρωπαϊκής ηπείρου. Καί κατ'
αύγουστον τού 1865 ό ακάματος Φερδινάνδος Δε-Λεσέψ ανήγγειλεν
εις τόν αΰτοχ.ράτορα διά τοϋ ιχΰτοΰ μέσου άπό τής Άφρικής την
διατρησιν τοϋ ίσθμοΰ τοϋ Σουέζ καί την ελευθέραν κοινωνίαν με-
ταξΰ Μεσογείου χαί Έρυθρας Θαλάσσης. Γνωσταί δέ καί αί άπο-
τυχοΰσαι απόπειραι πρός σύνδεσιν τοϋ νέου μετά τοΰ παλαιοϋ κό-
σιχου δι' ύποβρυχίου έπίσης κάλω. Δευτέρα! ομως σχέψεις περί τού
Ίδίου Ιργου διά Σΐβηρίας, (ραίνονται μάλλον πραγαατοτΐοΐήσιΐΑθΐ.
Ό γ α λ β α ν ι σ [Λ ο ς έφευρέθη το 1792 υπό τού "Λγγλου ίνιρρη-
ΟΟΓ, έτελειοποιήθη δέ αργότερον τώ 1838 υπό τινος ρώσσου ονόματι
Ίακώβ.
Έφευρετής τής λιθογραφίας κατά τό 1802 λέγεταΐ ό 'Λλόης Σεε-
φέλδερ έχ Πράγας.
Πρώτος σχών ιδέαν περί δυνάαεως τοϋ άτμοϋ είνε ό Σολο-
«Λθς Καύσιος γεννηθείς έν Νορ(αανοία καί αποθανών είς Βικέτρ-ίΐν,
ένθα, καβά λέγεται, εχλεισεν αυτόν ό Ρισνελιοΰ. 'Η ιδέα αυτοΰ ε¬
πραγματοποιήθη υπό τοϋ Διονυσίου Παπέν καί αλλων τι· ών, πρώ¬
τον δέ είς ενέργειαν τεθέν ατμόπλοιον κατά τό 1807 είνε τό κατα¬
σκευασθέν υπό τοΰ Ά,αερικανοΰ Ροδέρτου Φοϋλτον, γενντ,Οέντος έν
Πενσυλβανία τω 1767. Είςκαίμόνος έπιβάτης, ώς δ'.ηγοΰνται. ετόλ¬
μησε νά εισέλθη κατα τάς πρώτας έφαραογας, ότε δέ έμελλε να θέ-
σν| τα διαπόρια είς τάς νεί άς τοΰ εφευρέτου, ούτος έχων ν,δή εςτ,ν-
τλημένην άπασαν αύτοϋ την περιουσίαν είς διαφόρους δοκιμάς, δεν
7)δυνήθ·η νά κρατήση τα δάκρυά τού.
Τάς δέάτμαμάξας ανεκάλυψεν ό έκ νν*ν1βη Γεώργιος Στέ-
(ρενσον τω 1824, γεννηθείς τω 1781.
Πρώτο; οί Α'ιγύπτιοι ειργάσθησαν πρός κατασκευήν οιωρύγων
θέσαντες είς συγκοινωνίαν την Αλεξάνδρειαν καί Μαρ'.ώτίδα λίμνην
μετά τοΰ Νείλου. Βραδύτερον όμως έπαισθητώς έβελτίωσε την τέ¬
χνην ταύτην ό έξ Ιταλίας Λεονάρδος Βέννης χατά τό ετος 1515
διά τής ε'ισαγωγής των ύδρογνωυ.όνων. Μετά σειράν δέ όλην έργων
τοΰ εΐδους τούτου, έρχεται ο υπό τοϋ μεγαλεπ'ηβόλου Γάλλου Φερ-
200
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
δινάνδου Δε-Λεσέψ ένεργηθεϊσα διάτρησις τής Σουεζείου δΐώρυγος.
Τό μήκος τής θαλασσίας ταύτης διώρυγος είνε 15 χιλιάμετρα, η
?έ καθ" 3λ?υ έργασία συνίσταται είς την μετακόμισιν 50 έχατοΐΛ.αυ-
ρίων κυβ'.κών μέτρων χώματος. Προ τοθ στοι/,ίου ύπάρχει νησι-
§!θν κτισθεν πρ'.ς παρεμπόδισιν έπισωρεύσεως αμμου καί ενδεχο¬
μένης έ.αφράς'εως τής είσόδου. Πάντα δέ τα κατά την εποχήν ταύ¬
την γνωσταί έκ των ίσχυροτέρων [Λη/ανικών μέσ^ν εχρησιμοποιη-
θτ,σαν κατά την εργασίαν αυτήν. Μόλις τω 1865 άποπερατωθέντος
τοΰ εργου, ήρξατο ό δι' αΰτοϋ πλοΰς· πρώτον δέ διελθόν πλοΓον ήν
ελληνικόν.
Ή υπο τον ποταμον Τάμεσιν κατασκευασθεϊ'σα σήραγξ υπό τοϋ
■περιωνύαου Γάλλου μηνανικοϋ Βρουνέλου πατρός είνε τό πρώτον
επισημον έργον τοΰ είδους τούτον. Ό δέ υιός τοΰ διασήμου τούτου
μηχανικοΰ έπενότ)σε το σχέδιον τοΰ κολοσσαίου Λεβιαθάν.
Άλλ' επισηΐΛ,οτέρα καί μάλλον κολοσσιαία έπιχείρ·ησις των τοιού¬
των ΰπονόαων είνε άναυ,φηρίστως ή σήραγξ τοϋ Κενισίου ορους, ■πε¬
ριέχουσι [λήκος 12,000, μόλις δέ τό 1871 άποπερατωθεΐσα, καί τοι
αί εργασίαι είχον άρχίσει τω 1858.
Μεγάλως διηυκόλυναν αί σήραγγες είς τε τάς εργασίας των σι-
δ-ηροδρόαων χαΐ είς τάς των διωρύγων. Άλλ' ετι μείζονας υπη¬
ρεσίας πρός τα μέσα τής συγχοινωνίας παρέχουσιν αί έ ν α έ ρ ι ο ι
γεφυραι, κατασκευαζόμεναι πρός έκαηδένισιν ότε μέν τοϋ με-
ταξυ δύο ό/_θών ■ποτα,αοΰ, Ίκανώς άπ' αλλήλων άτεχουσών, διαστή-
ματος, ότι δέ τοΰ μεταξΰ δύο ύψηλών όρέων χαίνοντος κενοΰ.
Τοιαϋτα δέ εργα άπαντώσι πλείστα δσα έν ταΓς 3ΐ7κλαδώσεσι των
σιδηροδρο.αΐκών γραααών Έσπερίας τε καί Ά;Λεριχής, ές ών τα κυ¬
ριώτερα ή έν Γαλλία έναέριος γέφυρα τοϋ Βάτ-Φλορίι, χατασκευα-
σθεΐσα τω 1840. Έκ δέ των έπιποταμίων εστίν ότε καί έπιθαλασ-
σίων, πρό των έν Άαερική κατασκευασθεισών, έπισημοτέρα είνε
ή τοΰ Ροβέρτου Στέφε^σον, ητίς, ούσα έκ τοΰ τελευταίου εΐϊους,
ένόνει την χώραν τής Ούαλλίας μετά τής νήσου Δ' Άγγλιερύ. Ή
γέφυρα αυτή καλείται καί άλλως σωληνώδης, διότι ό έφευρετής,
ένεκεν άνεπαρκείας των μέσων ών εποιήσατο χρήσιν πρός αποπε¬
ράτωσιν τοϋ εργου, ηναγκάσθη νά εφαρμόση την μέθοδον των σωλη-
νοειδών στηρΐγμάτων, δ;' ών στ^χεοο·/ διέρχονται τα μεγαλειτερχ
α:α4,.νώϋ υ.» ;ους ουρανοΐΑ/|Αϊΐς αυτών Ίστούς.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 201
Άλλ' επί κοραής των γεφυρών τούτων ίσταται ή υπο των 'Α-
μερΐκανών κατασκευασθεΐ'σα έναέριος, ένοϋσα τίς "Ηνωμένας Χώρας
μετχ τοΐ! Καναδα καί έχουσα μήκος 240 μέτρων.
Έν τέλει δέ έρχεται ή επί τού Ρήνου καί άπέναντι τοϋ Στρα-
■σβούργου γέφυρα τοΰ Κέλ, περιώνυμιος διά τα πρός κατασκευήν των
στηριγμάτων αυτής τεθέντα εις ενέργειαν ενυδρα μηγανικχ «.έσα.
Τοιαϋτα είνε τα αποτελέσματα άπερ έπήνεγκεν ή άνθρώπινος
«πιΐΛονή καί [λεγαλοφικα, σχ-ηιχατίσαντα έν τω κόσμω κατά την
προσφυά γνώμην τοΰ συγχρόνου Εύγενίου Πελετάν « νέαν όλως
ανθρωπότητα, οίφωνον, ακατάβλητον, άσύμφωνον, έκπροσωποθσαν
δύναμιν συνηνωΐΑένην είκοσιν εθνών, συντρίβουσαν τον σίδηρον,
ύφαίνουσαν την κλωοττήν, φυρώσαν τόν χαλκόν, πρ'.ονίζουσαν τα
ζύλα, ήτις όίγει καί φέρει μέ ταχύτητα ^ελιδόνος, «πό τοϋ ενός είς
τό έτερον άκρον τοϊί Άτλαντικοϋ, το πλοϊΌν, μεταφέρει τα χλανώ-
μενα π)ήθη διά των άπωτάτων συνόρων, σείουσα έν τω άέρι τό έκ
καπνοϋ Χοηεΐον αυτής1.»
Άλλ' όσον εΐιεργετικά καί άν υπήρξαν τα εργα των εφευρετών
διά την άνθρωπότητα, ουδέν ήττον πλεΐστοι αυτών είχον χαί
έχουσι νυν ετι ν' άντιπαλαίσωσ'.ν εναντίον τάξεως τινος ανθρώπων
Ή τάξις αυτή, ήτις καλείται ή των /ειρωνακτών, πλέον η απας
έθραυσε καί μηνανάς καί έργαλεΓα τούτων, χαί έςύβρισε ^αναύ-
Γως αΰτοΰς ό ό*χλος, όστις ού μακρον [Λ,ετά ταυτα ήντλησε την
ευημερίαν αΰτυϋ έξ αυτών τούτων των έφευρέσε'ιΐν.
Ήτοιαίτη βεβαίως διαγωγή των έργατών ουδέν αλλο έλέγχε! ή
αμάθειαν παχυλήν, ήτις σκοτίζουσα τόν νοϋν τοΰ Ιρ^ίχο^ δεν ε—-
τρέπει είς αυτόν νά διακρίνν) ότι αί επί των έργων έπϊ;/_ό;Λ:να'ή-
ρέ,χα καί κατά μικρόν τελειοποιήσεις προσκαίρως μόνον δύνανται
να απειλήσωσιν αΰτούς.
Έκ των προεκτεθέντων ώς φυσιχή έξάγετα; 7υνεζε·α ότι οί ερ¬
γάται δέον άπό τοϋδε παραπλεύρι,ις τ?, έργασία, ή και τ.-; αυτής
νά τυγν/άνωσι τουλάχιστον στοιχειώδους τινός τταΐδεύτεο; δ:ϊ ~αν-
τός δυνατοϋ μέσου. (Πρωτίστως ανάγκην αυτής ϊχουτιν οί παρ'
ημίν τοιοϋτο'., διότι έν Ανατολή, ένθα εισέτι ή ριο;χη/_αν!ϊ κατέ-
χει την κοιτίδα τής έπίστήαης καϊ τάς πρώτα; ώς έκ τούτου
1 Β. Ν.
202
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
άνέρχονται ούτοι βαθι,ιϊοας της οοκιμασίας, φυσικώς καϊ τα βάρη
αυτών είνε έπαισθητότεροι.)
Ή στοιγειώδ·ης λθίπον αύτη παΐδευσΐς άνάγκη νά επιδιωχθή το¬
σούτω μάΓ.λον, όσω αί μηχαναί, έν μέλλοντι κατά το μάλλον και
ήττον προσεχεΓ, θέλουσιν άντικχταστήσει τϊν άνθρωπον, όστις
όφείλει νά έςοίκειωθ/) πρός τάς πρωτεύουσαν ένεργείοίς, Ιδία δέ την
παιδείαν, ε'ιδώς ότι όσω πλέον κοινωνίϊ τις είνε άνεπτυγμένη, τόσω
πλείους εγείρονται καί αί δυσ/έρειαι έν τώ σταδί ο τοϋ βίου των
άμαθών, όθεν καί τα αί'τια τής πρός άθεμίτους πράξεις όρμής των
τοιούτων.
Δημήτριος Α. Προκο£.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
203
Ε'.
ΒΕΤΕΟΡΟΑΟΠΚΗ ΑΝΘΟΔΕΣιΊΠΗ.
Ό ανβρωττος, δπου καί άν στρέψγι τό ομμα τής τταρατηρήσεως
αύτοΰ*, ιτάντοτε τταρατηρεΐ' ότι τα περ! αυτόν άντικείαενχ παράγου-
σιν αχοτελέσματά τίνα, τα όποΓα, μ' όλον ότι ■ποιχίλΐ κα'ι διάφορα,
είναι σταθερά κατά την παραγωγήν αυτών.
Τα άποτελέσματα ταυτα όνομάζονται φαινόμενα, αί α'ιτίαι
αί οποΤαι πχράγουσι ταυτα, φ υ σ ι κ α ι δυνάμεις, καί ή ώρι-
σμένη τάξις εις την όποιαν ύπόκεινται αί δυνάμεις αυται καλείται
(ρυσικός νόΐΑος.
Μεταξΰ των διαφόρων φαινομένων υπάρχουσι χαί τα λεγόμενα
Μ ε τ ε ω ρ ο λ ο γ ι κ ά φαινόμενα, τ, Μ ε τ έ ω ρ α· όνο;χάζον-
ται δ' ούτως έκεΓνα τα όποΐ'α παρά'γονται έντός τής άτΐΛοσφαίρας.
Καί τό μέν περικαλύπτον ολόκληρον την ημετέραν σφαίραν αε-
ριώδες περικάλυιχΐΛα, έντος τοϋ όπο'ιοα έφ' όρου ζωτ,ς βεβυθισμένοι
διατελούμεν, καλείται ά τ μ ό σ φ α ι ρ α, τα δέ συστατικα αυτής εί¬
ναι *υρίως τα εξής : α' τό οξυγόνον, άέριον απαραίτητον πρός δια¬
τήρησιν τής ζωής, β' τό άζωτον, άέριον άκιτάλληλον α.εν καβ'
εαυτο πρός διατήρησιν τής ζωής, λίαν οιχως αναγχαΓον, διότι χρησΐ-
μεύει πρός ελάττωσιν τής δραστικότητος τοϋ όξυγόνου, γ' τό αν-
βρακιχόν όξΰ, προερ/όμενον έκ τής καύσεως έν γένει, δ' ΰδρατμοΐ,
των οποίων ή ποσότης λίαν μεταβάλλεται αναλόγως τής ατμοσφαι-
ρικής θερμοχρασίας. Υπό τίνα δ' ωρισμένον ϊγκον ατιχοσφαιρικοΰ
αέρος, διαιρούμενον είς 100 "σα μέρη, ή σχέσις των ανωτέρω στοι-
χείων, αποτελούντων άπλοϋν κραμα, είναι κατα μέσον όρον ή εξής :
204 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
20,90 οξυγόνον, 79,10. άζωτον καί 3 —6 δεκάκις χ·.λιοστχ άνθρχ-
κικόν όςύ.
Τό ϋψος τής άτμοσφαίρας, μ' οΧοί δτ:. είναι διάφορον αναλόγω;
τής διαστολής των διαφόρων στρωαάτων, προερ/ρ;.ί.ένγ|ς έκ τής δια-
φόρου θερμοκρασίχς, δεν ϋπερβχίνει δ|Λως κχτα τάς γενομένας παρα-
—.ρήσεις, ώς άναφέρει δ Μπουί'στ (Βιαίβί), τί 500 [Λΐλια (3,710,000
μέτρα), άλλά 3έν είναι καί χχμηλοτέρα των 50 μΐλίων (371,000
μέτρων). Κατ' αλλοιις τό μεσαίαν ΰψος αυτής άνέρχεται είς 60 πε-
ρίπου χιλιχμετρα. Ό δέ Κ. Φλαμαριών (Ο. Ρ'ϋπιιαίΐπο») άναΐρέ-
ρει ότι είς ΰψος 48 χιλιαιιέτρων ή άτι/.όσφΧ!ρα άποβαίνει σχεδον
μηδέν κΐί πολυ προ τοϋ υψους τούτου *καταντα (χη αναπνεύσιμος'
•παραδέχεται δέ, ότι πέραν τοϋ άτμοσφαιρικοϋ αέρος, ύπάρχει όίλλη
άτμόσφαιρα έξ ύδρογάνου, κατέχοντος τχ άνώτατα στρώματα, διότι
τί) άέριον τουτο είναι έλαφρότερον τοϋ άτμοσφαιρικοΰ ίίρος.
Ό άήρ, καθό ΰλη, εχει καί βάρος- έπομένως ήμεΓς, οί όποΓοι κατοι-
κοϋμεν επί τής επιφανείας τής Γής, φέροαεν προο'~ίίος επί τοΰ σω-
ματος ήιχών ικανόν βάρος ιχύτοΰ. Κατά τίίις γενομένου; ύπολογι-
σμοΰς, το όλικόν βάρος το όποΓον (γέ.ροΐΑεν άνέρχεταΐ κατα μέσον
όρον είς 16,000 ^ιλιάγρα;χιχα (12,480 οκάδας), χωρίς έν τούτοις
νά εχωμεν ούδεΐΛΐαν γνώσιν τοΰ βάρους τούτου, συνεπεία τής αντι¬
δράσεως των διαφόρων έλαστικών ύγρών, τα όποΓα ύπάρχουσιν εντος
τοΰ σωματος ημών.
Τα φα!νό[Αενα τής άτιχοσφαίρας δια'.ροϋντα'., α' είς άεροαετέωρα
Ρ' είς ύδρο,υιετέωρα, γ' είς ήλεκτρομετέωρα, ο' ε'ιςφωτομετέωρχ·
Άεροαετέωρα· ■— Όνο.αάζουσιν άεροιχετέωρα δσα ύπ' αυ-
τοϋ -τούτου τοΰ αέρος παράγονται. Κυρίχ α'ιτία των φαινομενων
τούτων είναι ή θεραότης τοΰ Ηλίου, διότι διά τής επιδράσεως αυ¬
τής, τα κατωτέρα στρώ.αατα τοΰ αέρος γινόαενα έλαφρότερα άνέρ-
χονται. θίτως ύποκάτω αυτών τείνει νά σ/ηματισθ/, κενόν, τό ό.
■ποίον, πληρούΐλενον υπό τοΰ πέριξ αέρος, παράγει την διαφοράν
σφοδράν η ήρεαον κίνησιν αύτοΰ, ήτις όνομάζεται ά ν ε μ. ο ς. Πλήν
δμως τής αΐτίας ταύτης, ή σφα'.ρικότης τής Γής καί ή ε·νκλισι;
τοΰ άθ'/ο^ αυτής επί τής έκλειπτικής (χατά τό ετος τουτο ώς κ»ϊ
κατά τό προσεχές 1834, ή εγκλκπς είναι ί'ση πρός 23", 27', 16")
σπουϊχίως επιδρϊ επ: τής παρχγωγής των υ,εγάλων άερορρευ"
μάτων, τχ ό-ποΐχ τρέχουσιν άπό τόν πόλων πρός τόν Ίστ,μερινον
χχί τ^νάπαλιν, οιόϊΐ συνεπεία τής σφαιριχί ςητος /.χ: 11,, -γ*Λ'~
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 205
σϊως, ό [Λέν^ΊστΓ|!Λερινός είναι πάντοτε υπό την επίδρασιν των ή~
λιχκών άκτίνων, οί δέ πόλοι περιοδικώς μόνον δέ/ονται αύτάς. Έκ
τούτων έπεται, ότι τί υπό τόν ΊσημερινΌν στρώ,Αατα της άτμο-
σφαίρας είναι πάντοτε βερμά, καί έπομένως πάντοτε άραιά, ένώ
τα των πόλων πάντοτε ψυχρά καί έπομένως πυκνά. Έκ δέ τής συν-
εχοϋς ταύτης καταστάσεως συμβαίνει ώστε ό των πόλων άήρ ν»
τείνγι πάντοτε νά πληρώση τα Ίστιμερινά μέρ·η, διότι ανευ αυτής
τής κινήσεως ή ίσορροπία ήθελε καταστραφή. Έπειδή όμως είναι
πυκνός κατέχει τα κατωτέρα στρώματα τής άτμοσφα ίρας. Ό δέ
τοΰ Ίσηιχερινοΰ αηρ, ανερνόι/,ενος συνεπεία τής δίαστολής. την δ-
ποίαν ώς έκ τής θερμότητος υφίσταται, άναγκάζεται νά στρέφηται
πρός τοΰς πόλους, όστις, ώς έλαφρότερος τοϋ έκ των πόλων έρνοΐΑε-
νου αέρος, κατέ'/εΐ τχ ανωτέρα στρώματα τής ατΐΛθσφϊίρας. Έπειδή
ομως ή Γή στρέφεται καί περϊ τόν άξονα αυτής, οί δέ παράλλ-ηλοι
βαίνουσιν αΰξανάαενοι άπϊ των πόλων πρός τόν Ίσηυιερινον, ώς έκ
χομχομ επέρ/εται συνδυασρ.ός τις τώνκινήσεων τοιούτος, ώστε 6 εκ
τοΰ βορείου πόλου ανεΐΛος νά πνέν; ώς βορειοανατολικός, 6 δέ έκ τοϋ
νοτίου ώς νοτιοανατολικός, κατά δέ την ίσημερινν,ν ζώνην ώς άνα-
τολικός. Τα δέ ανωτέρα ρεύιχατα, τα ανανωροϋντα απο τοϋ Ίσημε-
ρινοΰ καί διευθυνόμενα πρός τοίις πόλους, επειοη συνεχώς συναν-
τώσι παραλλήλους μικροτέρους, άναγκάζονται να στρέφωντχι συνε-
7νώς πρός ανατολάς καί ούτοι νά παράγωσιν άνέμους νοτιοδυτιχοΰς
κατά το βόρειον ήιχισφαίριον καί βορειοδυτικους κατά τό νότιον. ΊΙ
ύπαρξις των ανωτέρων τούτων ρευαάτων έπεβεβα'.ώθη καί υπό
πολλών περιηγητών.
Οί άνεμοι διαΐροϋνται είς κ α ν ο ν ι κ ο ΰ ς καί άκανονίστους.
Κανονικοί λέγονται οί άνεαοι οί πνίοντες κανονικώς είς ωρισμένα
μέρτ) καί ωρισμένας έπο/άς. Ούτοι ύποδιαιροΰνται είς σταθε-
ροΰς και περιοδικούς. Καί σταθεροί μέν όνοιχάζονται οί
πνέοντες μονίΐΛοις καί διαρκώς εν τινι μέρει· τοιούτος είναι π. χ. δ
απηλιώτης, ό όποϊΌς πνέει πάντοτε έντός τής διακεκαυμένης ζωνης
ες ανατολών πε;ιοοικο! δέ οί πνέοντες σταθερώς ιιεν, ουν^ι ^>χ·ως
πάντοτε κατά την αυτήν διεύθυνσιν, άλλά καθ" ωρισμένας εποχάς
τοϋ ετους, ή τοϋ ήμερονυκτίου. Καί οί μέν πνέοντες σταθερώς εις
ωρισμένας εποχάς τοϋ ετους λέγονται έ τ η σ ί α ι· τοιούτοι είναι οί
λεγόμενοι μουσώνες, οΐτινες έαφανίζονται καιβ την Ινδικήν θάλασ¬
σαν, τάΰ Μολούκας καί Φιλιππίνας νήσους, την Αυστραλιαν, τ'ον
200
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
κόλπον τής ϋεγγάλης, την Έθυθράν θάλασσαν καΐ τόν Περσιχόν
κόλπον οί χνεαο'. ούτοι π/έουτι κατά τό ήμισυ οιΐν τοϋ ετους, ήτοι
τόνχβιΐιΐώνα χΐί το εχρ ώ; ίνεαοι βορειοανχτολικοί, τό δ* ΐτερον
ήμισυ, ήτοι τό θέρος χαί τό φθινόπωρον ώς χνεαοι νοτιοδυτικοί· ή
πξρίοδος τής παλινδροαήσεως των αουσώνων διχρχεΓ επ! ενχ σχε-
δόνμήνα. Οί δέ πνέοντεςείς σταθεράς ώρας τοϋ ήμερονυχτίου λέ-
γονται ε μ 6 χ τ χ ι. Ί χ ύ ρ α ι χχί ά π ό γ ε ι ο ι. Κχί έαβχτχι μέν
λέγονται, ο; τ.νινι-.ζ; άτό τής Οχλχσσης πρός την ξηράν έν χχιρω
τής ημέρας πρό μεσημβρίας, ή μετ" αύτην οί άνεμοι ούτοι παράγον-
ται εκ τής μεγαλυτέρας βερμοκρασίας τοϋ έδχφους σ/ετ;χώς ώς πρός
την τής θαλάσσης χχτχτό διχστηιχχ τής ημέρας· άζόγειοι 3έ λέ-
γονται, οί χνέοντες άττό τής ξηρας πρός την θάλασσαν έν καιρώ τής
νυκτός δ-.ότι την νύχτα τό εδαφος ψύχεται τα/ύτερον τής θαλάσ¬
σης, 6 8έ άήρ, γινόιχενος οϋτιο πυκνότερος, τείνει νά ίτορρο-Γ,ττ,
μετά τοϋ τής θαλάσσας αέρος, όστις διατελεί άραιότερος τοϋ τής
ϊηρίς· Άκανίνιστοι 3ϊ όνομάζονται οί άνεμοι, οί -τνέοντες άκανονί-
στως εκ των διαφόρων σημείων τοΰ όϊίζοντοζ. ΟΊ άνεαο'. ού-ο; έ·χ-
φανίζονται χατα τάς εΰκράτους ζΐόνας, καθόσον δέ τό πλάτος αύ;ά-
νει, τοσούτον οί χνεαοι ο^τοι ϊ-οβαίνουσιν ετι μάλλον άκανόν.στοι,
κχτα δέ τοΰ; πόλους αάλιστχ πνέουσι ταυτοχρόνως πολλοί άνειχοΐ
£Χ των διαφόρων στ,αείων τοϋ ορίζοντος· τουναντίον δέ, καθόσον τό
πλχτος έλαττοϋτχι, ήτοι καθόσον ζρο/ωροϋαεν ποός τόν ' Ι στ, μ ε; ι-
νόν, τοσούτον οί άνεμοι ούτοι άποβαίνουσι χχνον.κώτεροι. Οί άχα-
νονκττοί οΰτοι άνϊ.αοι οέν δύνανται νά ϋπχνθώσιν υπό νόαου; ωρι¬
σμένους, διότι τα αϊτιχ τα ζαράγοντα αΰτοϋς είναι διάφορα χατά
τους 8ιαφό;ους τόπους· Λτως ή διάφορος θέσις των Οαλχσσών, των
ιΐοταμών ί, των λιμνών, ή θέσις των όρέων κχί τα διάφορα 5ψη αυ¬
τών, ώς κχί άλλα — λλά περι—ατικχ, συ;χ6άλλουσι πάντοτε £■; -■';>
παρβγωγήν των άχχνονίστων τούτων άνέαων.
Οί αχχν^νιττοι άνεμοι, μολονότι πνέουσιν έκ των διαφόρων —-
μειωντοϋ ορίζοντος, χ^ρίως όμως διαχρϊνουσι 32 μέρη, χτινχ φέ¬
ρουσιν Κια όνόμχτχ, έ; ών καί οί ίνεμοι όνοαάζοντχι. Οί κυριώτε¬
ροι των ά>έαων εΐνχι οί εξής : 4 Βίρειος (Β), δ Βορειοχνατολιχός
(ΒΑ), 6 Άνχτολιχός ι'Α>, 4 Νοτ-.οανατολ-.χό; 'ΝΑ), δ Νίτιος (Ν), δ
Ν*τ(β3υτ.χϊ; ΧΑ , ό Λυτ:χ-; Λ . ό 1!^£:^,τ:χός ^ΒΔ).
Όάνϊμος, ώς έκ τής διαφόρου ταχύτητος, μεθ' ής πνέει, λαμ-
6άν«ι χχί διάφορχ όνό;χατχ· ούτως αν μέν πνέγ! μετϊ ταχύτητος ?
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 207
μέτρων κχτί δευτερόλεπτον λέγετχι μίτριος, άν μ«τχ 10 δροσιρός,
αν [Α£τά 1'0 ίσχυρό;, όίν ιχετϊ '2ϋ τριχυαίχ, τέλο; άν μι-ί Κι >τΓ-
λχψ. Κατί δέ τί ημετέρα χλίΐΑχτχ >-'-τ^ τχ/ύτη; ,·ι
ύπολογίζετχι πρός 5—0 μέτρα.
Τέλος οί άνεμοι, είτε ένεκα τΐρ5σκό;χ;χατο;, ιΓτί ίνΐχϊ τννιντή-
σεω; αντιθέτων ρευ,υιάτο)ν, λα;χβάνουσι κίντ,ιιν —ε ■;
όνομϊζεται άνεμοστρόβιλος.
Ύδρομετέωρα. — Όνομάζουσιν ύοροαετέωρχ τί ,κτιω-
ρολογιχά ΐραινόμενα, τα 4ποΓί" ττϊράγονται υπο των ύοίτων. ΊΙ χ«-
ρία αυτών αϊτία όφείλεται τί) Οεραότητι τοϋ Ηλίου χϊϊ ϊ;χ-γ.ΐνί-
ζοντ«ι υπό διαφόρους ιχορ^άς.
Όταν τί ϋδωρ ευρίσκεται υπό τν,ν επιρροήν ττ,ς Οΐρυιίτ-ητις,
τότε τα μίρια αΰτοϋ διαστέλλονται τοσούτον, ώττε γινόαενΐ έλΐ-
ρρότερα τοϋ αέρος άνέρ/ονται Ο—ό μοριήν άερ'.οειδτ,. Ή μοργή
οΐυτη τοϋ ύδατος καλεΓται άτμό;, όστι; είναι αόρΐτος ένόσω ή
Οερμοκρασία διατελεί ίχχνώ; ΰψωμένη.
Όταν οί άτμοϊ πρίν ή ύψωθώσιν έ^ί πολ!» σϋ;χπυκνωθώτι συνί-
-ίίϊ τής ταπεινώσεως τής Οεραοκραιία;, όπερ συιιβχίνΐΐ. ίτανψυ-
χ?ό; ϊνεμο; πνεύσν-, κατί την --.:·■ ι ' τλ,; έςατμΐσεως τοθ ύδατος,
τίτε οί παραγόμενοι άτιιο'ι συμττυχνοίΐαίνοι χαί αυτοίς ΐρατοϊ γινό·
μενοι πΐράγουσι τό φαινίμενον ττ,ς ι α ι / λ γ, ς.
Όταν όμως οί άτμοϊ, ά^,οΰ άνέλθωσιν (Ίς ύψτ,λίτεί» στρώματα
τί,; κτμοσγχίρχ; συμπυχνωθώσιν, εΓτε τννε-.'./. /.',-.ι-.ι.^^, είτε.
συνιττΐί» ταζεινώσεω; τήςθεραοχραυίΐ;, τότ. '.
Τϊίτα δέ αναλόγως τή; χυχνίτήτ!>; αυτών ει/ρ'.ϊ/.ντι: ■ιιιι:-* ή
ήττον ύψηλά έν τϋ( άταοσ^αίρα. Κα'ι τί μέν πυχνβ'τερχ ινρίσχοι»-
τα·. είς ΰψος 200 σχεδόν μίτριον, -.τ. 'λ μχλλον ίρα-.ί χαί τ.ίζχι των
4,000 μέτρων 4 Γχέη-Λουσσχκ ^ _;αν-^α88»^) εν τ;ν: τ·".···.— *·»·
ϊΰτοΰ έχδρομτ,, τΐροχωρησάσΓ, μένρι 7,010 μέτρων υ-
φίνειχν την θαλάσσης, παρετήρτ,σεν έτε:ΐ νέ^η, χϊι»ρ^«νζ ΙΆ
ιχχνόν ΰψος υπέρ την κεφαλήν αύτοϋ.
Τίνέφη χατί τόν Χόουαρ3 (II^ν~.—1) έτχςινίμήβησιν χχί »»ο-
μίσ*ϊ·έααν ώς έςής : χ' 9 υ σ χ ν ο ε ι ϊ τ,. 5ιχ, σ/τ,μχτΐζίαενα ίκ
~£ϊΓΓ,γότων μορίων, ε/ΐυσι μιρ^ήν Ο^ϊίνου λελυμϊνβυ χχ'ι 3ΐ£ΤΧ3ρ-
«ισμένου χά: χχτέ/υτι τι ύ{,τ,λότίίζ στρι,νχχτχ τί,ς ιτ-Αίίγΐ'.ρΐί-
Ρ' «ωροειδή, όσα, σ/ηματιζόμενα έχ ποα^ί/Αυγοίΐοιον ύίρχ-
Τώ ΐ έςωγχωμένχ χατά τί ανώτερον ΐύτών ;*£?'; **ί τ.ιχλτ-
208
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
τυσμένα χατα τί κατώτερον εν σχ-ηματι όρεων ταυτα παραγονται
μάλλον τό θέρος καρά τόν χειμώνα- γ' στρωιχατοειδή, δσα,
ίίγοντα μορφήν ταινιών, είναι πλατέα χαί συνεχή- ταυτα σχηματί-
ζονται συνήθως πλησίον τοϋ ορίζοντος χαΐ έμφανίζονται κατα την
δύσιν τοϋ Ηλίου" δ' Ουσανοσωροειοή, όσχ σ^ηματίζονται
άπο των Ουσανοειδών χαί σωροειδων ε' θυβανοστρωματο-
ε ι ο τ,, όσΐ σχηαατίζονται άπό των θυσανοειδών χαί στρωαατοει-
δών ς' σωροστρωμχτοειδή, όσα σχηματίζονται άπό των
σωροειδών κοι'ι στρωματοβιδών ζ' ύετο;ρόρα, όσα, ε/οντα λευ-
χίφαιον χρώιι* κχί περίμετρον ακανόνιστον, προμηνύουσι βρογτ,ν
χαΐ χατΐιγίδΐ;.
"Οτϊν τϊ νέ^τ, αρχωνται συμπυκνούμενα ιυνε^είχ τή; καταπτώ¬
σεως τής θερμοχρασίας, ή τοϋ κορεσμοϋ των ύδρατμών, έκ των
οποίων ταυτα σν-ηαατίζονται, τότε ταυτα μεταβάλλονται είς ύΖρο-
σταγόνα;, ϊϊτινε;, γινομέναι βχρύτεραι τοϋ αέρος, καταπίπτουσιν επί
τής επιφανείας τής γής, τό φαινόμενον τουτο καλείται β ρ ο χ ή,
τής οποίας αί ρανίοες μεγεθύνονται καθόσον χατέρ/ονται, άν άπαν-
τώσι στρώματα μάλλον ΰδρατμοϋ/α. τούναντ'ον ϊέ άν άπαντώσι
στρώαατχ μάλλον ξηρά· ένίοτε ααλιστα συμβαίνει, συνεπεία τής
μεγάλης ςηρότητος των Λατωτέ:ο>ν στρωΐΑατων. ή καταπίπτονισα
^;ο/ ί, εντελώς ν' αταοζθϊήται εκ νέου πρίν υ, καταπέσγί επί τοΰ
ίδάφους.
Όταν οί άτ;χοί, καθ" ήν στιγατ,ν συμπυκνοϋνται έν τί) ατιχο-
σφαίρα, πήξωσι συνεπεία μεγάλης ταπεινώσεως τής θερμοκρασίας,
τίτί παράγεται τό φαινόμενον τής γ ι όνος, σ-/τ,ματιζούστ,ς χανο-
νικώτατα 7/ή;χατα. Ή ίψις των χρυστάλλων τούτων λαμπρόν πχ-
ρί/ιι θέαμα τω μετα προσο/ής έξετάζοντι αΰτά παραττ,ρτ,ττ,· δ
Σχόρειβη (8οογ »Τ)_ν) περιέγραψεν έννενήχοντα ε; έκ των ιιοιχίλων
σ/ηαάτων τής -/ιΐνος.
Όταν αεταξΰ δύ: δ;α5ο"/'.κών χαταπτώ'τεων χιίνο; τ.χζζ[ί~'-~'(ι
Ικανόν χρονικόν δ-.ασττ,αα, τοτϊ έν τή δευτέρα καταπτώσει παρα-
ττ,ροϋντχι ΐ/^ί,ιιατα οΐϊγ^ρα των τ7,; -ρώττ,; χατα-τώσεως, αο)''
ότι έχουσι πάντοτε όμοιόττ,τά τίνα -ρος άλληλα. Ένίοτε χατά τού;
ιτολικους τι;-:ου; τταΓαττ,ρεΓται ύτι'ο των έκοροαέων χιών ερυβρα.
Τό φαινόμενον τονχο όφείλεται τή ύπαρξει εΓδους μιχροϋ μύκητο;,
ε/οντος χρώμα ΐ^α^·» χαί φυοαένου έντός τής χιόνος.
Όταν, ϊνω τό νέφος άρχεται μετα€αλ/0!Αενον ε'; :α/:ϊϊ; ?ί'//.;
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 209
ή βερμοχρασία κατέλθη κάτωθεν τοϋ μηδενός (Ο'), αί ούτω «επη-
γυΓαι σταγόνες παρουσιάζουσι τό φαινόμενον τής χ α λ ά ζ η ς. Ό
Βόλτα; (νοΐΐρ), διά νά εξηγήση πώς ένίοτι ή /άλαζα παρί/ιι μι-
γάλους χόκκους, παροιδέχεται ότι, πρό τής πτώσεως τή; χαλάζης
επί τοϋ έδάφου;, τα χαλαζο^αιρίόΊα, παρακυλιόμενα αεταξΰ ν.φων
ίιαφόρως ήλεκτρισμένων, προσλαμβάνουσι νέαν ύδατώδη ύλην, ή¬
τις, συμπηγνυμένη περί τόν άρχικόν κόχχον, παράγει την /ονδρο-
χάλαζαν, ήτις ένίοτε λαμβάνει ράρος μέχρις ενός τ·τά:του /.■•'ι'-
γράμμου (78 δραμϊων).
Κατα την νεωτε'ραν όμως θεωρίαν τού Ρίνιχιρ (ΚίιιίΙίβΓ) ή^ κά¬
τωθεν τοϋ μηδενός (Ο") ταπείνωσις τής βίριχοχραίίΐς, χατά την ί-
πο/ήν τοΰ βέρους, ή όποία προςενεΓ την πήςιν των ύδρορρανίδιον,
όφείλεται τί, μεταδολγί τής βεραότητος είς ήλεχτρ-.σαίν. Σΰμ'γω-
νος πρός την θεωρίαν ταύτην είναι χα'ι ό Οϋετστέϊν (νΊαΐΐίΙβίη), όσ¬
τις μεταξΰ άλλων άναφέρε-., ότι «ή αετατροπή τής βερμότητος εις
ηλεκτρισμόν, χατά την συαπύχνωσιν τοϋ ύδρατμοΰ συαβαίνίΐ ίν τώ
άτμοσφαι'ριχω άέρι, τής έχ τή; συμπυχνώσεως παρΐγοαένης βεραό-
ττ,τος μή γινομένης α'ισβητή; ώ; τοιαύτη;, άλλά παρουσιαζομέντ,ς
υπό μορφήν ήλεχτρισμοΰ».
'Λπεδεί/β-η δέ, συνεπεία πολυετοϋς παρατηρήσεως. ότ: τα ίάση
χαί αάλιστα τα περιέχοντα πρό πάντων ?ένο?α ?ελονό?υλλα ίιτιορώ-
σι πολΰ χατά τή; παραϊωγής τής /α> ι',',- '.'- "-,τα»τ*ς ζΐ?μι»ς
προξενεΓ εί; την γεωργίαν.
Τό σνήαα τής /αλάζης άλλοτε μέν είναι «ν '
πεπλατυσμενον η γωνιωοε;. Κα.α .,/.-'■■■ - > -
φανή; εχ/'.ονο; σπογγωοους, -ε-ι> ο ^ " ·,.
διαφανή. ή' έναλλάς άδιαίανή χαίί'.αιανή. άλλοτε ?ε "ΐ'
χατασχευήν :α6δωτήν. τής όποία; ΐ-'- 5·.άοβρβι ρα*»
ναι άτό τοϋ κέντρου λήγουσι πρό; την φέρεια
Ή /άλαζα, χαταπ.^το,,α :χΐ>./ον την ήαίραν «ί.
Ι/είένί'οτε -οά·^ελον αυτής παράοοςον θβρυβον. *αίΐΐ
σύγκρουσιν ιι'ικιων σωμάτων, ποοστριδομένων πρό; »α
θέρυβο; ούτο; παράγεται βεβαίως έκ τής πρό; ίλλτ,λ» σ
δ
αυτών τούτων των
ΊΙ νάλαζαπίβηγεϊται πάντβτε των ραγ^ ' ίίν.'^. ^
, . - .ν-, ■-■ ,.. , ..?ίν αχολουβει υτχ;.
II
χΐ'
—εί μετ αυτών, αλΛ ου'^-ο.ι '^/."-'ν "'Α·' .
210
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
πτωσις διαρκεΓ ολίγα μόνον λεπτχ, σπανίως δέ υπέρ τό εν τέταρτον
τής ώρας.
Όταν έν καιρώ χειμώνος κατΐ τας αίθρίας νύκτα; διέρχηται ά-
νεαος ύδρατμοϋχος υπεράνω των σωμάτων, των ότοίων ή βερμο-
κρΐσία ί-υνεττίία τής νυκτερινάς άχτινοβολίας ίκανώς έταπεινώθη,
τότε οί άτΐΛθί συΐλπυκνούαενοι επί των ήδη ψυν/ρών σωμάτων
παράγουσι τό φαινόμενον τής δ ρ ό σ ο υ, τής όποίαο ή θεωρία τής
παραγωγής όφείλεται τω Οϋέλς (ν7ο1!(»).
Αί κατάλληλοι περιστάσεις α! όποΓαι παράγουσι την ζρόσο^ ί-
αρτώνται α' έκ τής μεγαλητέρας ή μικροτέρας δυνάμεως τής έχ-
ιτομπής τής Οεραότητος, ήτοι αναλόγως τής άφεκτικής δυνάμεως, ό¬
πως λέγουσιν οί γυσικοί. Ο5τω τ../, τα /όρτα, τι φύλλα καλύπτον-
ται ά(ρθόνί)ς υπο τής δρόιου, ένω τα μέταλλα ελάχιστον, ή ουδό¬
λως ύπ'αύτής χαλύπτονται· β'έκ τής διαφόρου θέσεως, ε;θα τϊ σώ-
ματα ευρίσκονται τεβειιιένα, διότι άν μέν ευρίσκωνται εις μέρη, 8-
που ή άκτινοβόλος έκποαπή τής θερμότητος δύναται νά εμποδισθή,
τότε ή δρόσος δέν δύναται νά σχηματισθή- γ' έκ τής κατατάσεως τοΰ
οΰρανοϋ, διότι άν μέν ήναι αΓθριος, τότε, έξακοντιζοα,ένης τής θερ-
μότητος είς το διαστηαα, ή δρόσος άμέσως παράγεται, τουναντίον
δέ συμβαίνει, δταν ήναι νεφελώδης· δ' αναλόγως τής ύδρατμούχου
καταστάσεως τοΰ άνέμου, διότι άν μέν ό πνέων άνεμος έμπεριέχν)
μεγάλην ποσότητα ύδραταών, τοσοΰτο μάλλον καί ή ορόαοί άφθο-
νωτέρα παράγεται· ε' έκ τής διαφόρου ταχύτητος τοϋ άνέμου,
διότι άν ό άνεμος ήναι σροδρός, τότε, προστριβόμενος ούτος επί των
σωμάτων καί έπομένως θερμαίνων αύτά, έιχποδίζει την παραγωγήν
τής δρόσου.
Όταν αετά την παραγωγήν τής δρόσου ή θερμοχρασία ταπει-
νωθγί κάτωθεν τοϋ μηδενός (0'), τότε ή δρόσος πήγνυται καί τ.ι-
ράγει το φαινόμενον τής πάχν η ς, ήτις είναι δαόαος χεκρυσταλ-
λωμένη.
Όταν δ άνεμος ήναι θεραός καί πλήρης ύδραταών, τότε περϊ
την δύσιν τοΰ Ηλίου, έττειδή ή θερμοκρασία ταπεινοϋται, οί έν τω
άέρι ύδρατμοί τείνουσι νά συμπυχνωθώσιν. Έχ τούτου παράγεται
λίαν λεπτοτάτη Ρρο'/Τι, μόλις όρατή, άνευ ■προ-^-γο^ιχ.έντίς παραγω-
γής νε;ρών· το φαινόμενον τουτο όνομάζεται αί θρ ι α.
Ήλεκτρομετέωρα. — Όνομάζουσιν ήλεχτρομετέωρα τί
ΤΗΣ ΑΝΛΤΟΛΙΙΣ
211
,μετεωρολογιχα φχινόν-ενα, τχ όποΓα παράγονται υπό :Ά ^λεκτρι-
σΐΛϋϋ τής άτμοσφαίρας.
Άλλά πρίν ή προβώμεν, είπωμεν τίνα ίτερ'ι ηλεκτρισμόν, /ά;ιν
των μή γευσαμένων των φυσιχών άληθϊΐών.
Ό ήλεχτρισμός είναι δύναμις φυσιχή, ή 4ποία έ/'. ■' ώ-
θησεων χαί ελξεων ι) καϊ ΖΆ διαφόρων φωτεινών 3χινο;λένο>ν. ΙΙχ-
ραγέμενος δέ, ή μάλλον τιθέμενος εί; ένέργϋχν έκ διαφόρων α'ιτίων,
κυρίως ό,αως έχ τής τρ'.βής, εύρί^/.ίΠ'. ττχ'/τοτε 'ετΛ τί,ς έπιφχνιίχς
των ήλεκτριζομένων σωματων. Ό όπωσοήποτε όμως πχραγόμενος
ήλεκτρισμός ϊιακρίνετχι εις ούο είοη- καί ό μέν άπωθών όνοιχαζΕται
ρητινώδης η αρνητικός, ό 5έ ελκων ύ ε λ ώ 2 η ς τ, Ο ε-
τ ι κ ό ς.
Τα δύο ταυτα είδτ, τοϋ τ,λεχτρι^ιχοϊί χκολουθοΰσ'. τον; ϊτ.νιλ-
νους δύο νόμους : α' δταν δύο σώ.Αατϊ ϊ/ωτ·. τόν χΰτΐν ηλεκτρι¬
σμόν «πωθοΰνται· β' δταν δύο σώαατα /·,νχι δΐχφόρως ν,λεκτρι-
σμένα, ητ^ι τί μέν αρνητικώς, τό δϊ βετ'.χώς, τίτε προσέλκονται.
Όταν σώαα τ,λεκτρισ^ιένον πλτ,σιάτ-Λ, νώμχ μτ, Ϋ,λεχτρ'.σΐχένον,
η δπως λέγουσι σώμα εύρισχόαενον έν ούδετέρϊχϊτχστά-
σε ι, τότε χα'ι τό μή ήλεχτρΐσμένον σώαχ ήλεκτρίζετϊ'., άλλ' αν¬
τιθέτως τοϋ ηδη ν,λεχτρισμένου σώαατος, Υ(τοι αν τό ήλίχτρισιχένον
σώαα ήναι θετιχώς ήλεχτρΐϊμένον, τί ήλεχτριζίμινον ηλεχτρίζετϊΐ
άρνητιχώ;, χαί τάνάπαλιν, τοϋ όαωνΰμΐυ τ,λεΐ'τρισμοϋ ζπομχχρυ-
νοιχένου όσον το δυνατόν άπΜΤΞρον.
Έχ των σωμχτων τα μέν δΐχδιβίζουσι δι" έαυτών νυί·>ι τον
ηλεκτρισμόν χά! όνομάζονται εΰηλεχτραγωγί· τ
ματα μεταξυ των δλλων είναι τί μέτιλλχ καΐ -λ ύορατμϋ- -.% ο:
λίαν δυσχόλως η χαί ουδόλως διχβιζζζουϊ'.ν αυτόν χχΐ ίνοαάζονται
ουστ,λεχτραγωγά· τοιαΰτα μεταΐίι των χλλων είναι χαί 6
ξηρός άήρ.
Ή πεΓρα άποδεικνύει ότι ή ατιιίσψαιρα, χαΐ μαλΐϊτα τα ανω¬
τέρα αυτής στρώαατα, είναι θετικώ; ήλεχτρισαένη, ένώ ή ειΐι^ά-
νεια τής γής είναι άρνητικώς, χαί ότι ϊλλα μέν των νείών είναι θε-
τιχώς, άλλχ οέ αρντ,τίχώς γ,λεκτρι^χένχ.
Όταν ούο νέφη ί;ναι οιΐγόρως ήλεχτρΐσαένα, ?,τΐ! '"■· μ" *£τι"
χώς, τό δέ άρνητιχώς, τίτε παρατηρεΓται, ότι ταυτα ύ;.:·7τχνται
212 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
διαφόρους ταχείας κινήσεις, ύπεμφαινούσας είδος άτμοσφαιρικής
έπαναστάσεως. Καθόσον 3ε ό έν αυτοΓς Τ|λεκτρισμός αύξάνει, το-
αοϋτο καί τάσιν μεγαλιτέραν προσλαμβάνει, εως ότου επέλθη
στιγμή, καθ" ην οί άντίθετοι ηλεκτρισμόν συνενωθώσιν. Ή συνε-
νωσις αυτή των αντιθέτων ήλεκτρισμών παράγει τό φαινόμενον τής
αστραπής, παρακολουθούμεν/^ συνήθως υπό "ίί/ου τρομεροϋ,
όνομαζομένου β ρ ο ν τ ή ς. Τό φαινόμενον τής βροντής παράγεται
έκ τής πρός αλληλα προστριβής των μορίων τοΰ αέρος, τείνοντος
νά πληρώση τό παραχθέν κατά την άστραπήν κενόν. ΊΙ βροντή
είναι ώς επί τό πλείστον συνεχής, διότι συν τή στιγμιαία πραγμα-
τική βροντή άντιλα,αβανό.αεθα κα'ι τής έξ άντανακλάσεως βροντής,
συμβαινούσης ή επί των νεφών αυτών, ·η επί των δουνών. Ή δέ
διάφορος εντασις τής ^ράντης προέρχεται έκ τή διαφόρου αποστά¬
σεως τοΰ θυελλώδους νέφους άπό τοϋ παρ ατηρητοϋ. Ένίοτε κατά
τάς νύκτας τοϋ Οίρονς φαίνονται έκ τοΰ ίρΐζο·/το^ ά στραπαί ίκανής
εντάσεως- τό φαινόμενον τουτο οί τζοΧλοι Ιξηγοΰσι λέγοντες, ότι
είναι τής ζ έ σ τ η ς. Ή έπκττήμη ομ ως παραδέ^εταΐ, ότι είναι
συνήθεις άστραζαΐ, προερχόμενα! άπό νεφών, τα όποΓα ευρίσκονται
υπό τόν δρίζοντα καί είς .αεγάλας άποστάσεις.
ΈπειθΓ, κχτά την φυσ-.κήν τό φώς δίατρέχει 77,000 λευγών (308
έκατορ.υ.ύρΐα υιέτρων) κατά δευτερόλεπτον, έπεται ότι . αντιλαμβα¬
νόμεθα τής άστραπής σχεδόν απολύτως κατ' αυτήν την στιγμήν
τής παραγωγής αυτής. Έπειδή δμως ό ήχος δίατρέχει κατά μέσον
οροΜ σ/εϊόν 340 μέτρα κατά δευτερόλεπτον, ώς έκ τούτον αντιλαμ¬
βανόμεθα τής $ροντ7^ βραδύτερον τής άστραπής. Γνωστής δέ οίσης
τής ταχύτητος τοΰ η/_ου, αν πολλαπλασιάσωΐλεν τα παρερ/όμενα
δευτερόλεπτα από τής στιγμής τής άστραπής μένρι τής άντιλή,
ψεως τής (ρροΊτ~ί^ ίτ.Ι τόν αριθμόν 340 θέλομεν ε/ει ώς έγγιστα την
είς αέτρα απόστασιν, ήτις ύπάρχει μεταςυ τοΰ θυελλώδους νέφους
κα! τοΰ παρατ^ρητοϋ. Πρός εξήγησιν δέ τοΰ μήχους τής άστραπής
παραδέ/_ονται, ότι δέν παράγεται είς μόνος ήλεκτρικός σπινθήρ,
συνί/ής, άλλά πολλαί διαοοχικο; σπινθήρες μετϊς!* των δΐαχεχομ-
μένων ααζών, έξ ών τα νέφη άπαρτίζονται. "Άν δέ κατορθώσωμεν
νίμετρήσωμεν την σχηματιζομένην γωνίαν έκ των άγομένων εΰ-
θειών από των δύω άκρων τής άστραπής έντός τοΰ οφθαλμού τοϋ
-αρατηρητοΰ, δυνάμεθα τότε νά υπολογίσωμεν ώς έγγιστα καί την
είς μέτροτ. έκτασιν τής άστραπής.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
213
Ένίοτε συμβαίνει λίαν βραδέως καί άνευ βλάβης τινος να συνε-
νώνται δ ήλεχτρισιχός των νεφίον [χετά τοϋ ηλεκτρισμόν τοϋ έδάφους-
εν τί) περιστάσει ταύτγ; παράγονται επί των [λεταλλικών άκίδων,
ώς π. '/. επί τής κορυφής των ίστών των πλοίων, φωτεινοί θύσανοι·
το φαινόμενον τουτο όνομαζεται φωτ α τοϋ άγίου "Ε λ ιχ ο ι>,
κατ' αλλους δέ όνομάζεται Κάστωρ καί Πολυδεύκης αν
τίναι δύω καί Ελένη αν ήναι μόνον εν. Ό Ζοϋρχερ (Ζ . γΙιτ) έν τή
Μετεωρολογία αύτοϋ αναφέρεΐ τό εξής, άποδιδό;/.ενον προφανώς ν»)
βραδεία συνενώσει αντιθέτων ήλεκτρικών ρευιχάτων : «Τή 8 Μαί'ου,
λέγει, τοϋ 1831, μετα την δύσιν τοϋ ηλίου, αξιωματικόν τίνες,
ενώ περιεπάτουν ασκεπεΓς εν καιρώ χαταιγίδος επί τοϋ εξώστου τοϋ
φρουρίου Βάβ-'Αζοϋν έν Άλγερία καί έν ω έκαστος ές αυτών χαρε-
τήρει τόν παρ' αύτω, αίφνης μ,ετ' εκπλήξεως είδον αικροίις φωτει¬
νού; Θυσάνους κατά τα ϊκρα των άνωρθωμένων τρι/ών τής κεφαλής
αυτών. Όταν δέ ϋψωνον τάς χεΓρας, ;χικροί φωτεινο! θύσανο; έφαί-
έπίσης κατα τα άκρα των δακτύλοιν αυτών.»
Όταν 6 ηλεκτρισαός των νεφών βιαίως συνενώται αετα τοΰ τ,-
λεκτρισμοΰ τοΰ έδάφους τότε παραγεται ό κεραυνός, όστις είναι
απλούς ήλεκτρικος σζινθήρ, -ήτοι συνένωσις των αντιθέτων ήλεκτρι-
κών ρευμάτων. Ό ΦραγκλΓνος (ί!ΛΓ&η1γ1ίη), όστις πρώτος πειρααατι-
κώς απέοεΐξε τϊν τοίπον τής παραγωγής τοϋ χεραυνοΰ, εφεΰρεν όρ¬
γανον, όπερ όνο.αάζουΐτ'.ν αλεξικεραύνιον, διά τοϋ Ότ.ο'ιον κα-
τορθοΰται να προλα.ΐλβάνηται ή παραγωγή καί τα άτ:οτελέσ|χατα
τοΰ κεραυνοϋ. Τϊ όργανον χοΰτο συνίσταται εκ τινος [Λεταλ/,'.κοϋ
στελέχουςλήγοντος είς α'ιχ;χήν μή σκωριάζουταν. Τό στέλε/_ο; τουτο
συνδέουσι δ'.ά συνεγοϋς μεταλλικοΰ σύρματςς, κατερχομένου ;·ΐί/.?'·;
έντος τοΰ έδάφους· ούτω δέ εΐΑποδιζομένϊΐς τής βιαίας συνενωσεως
των αντιθέτων ήλεκτρικών ρευΐΛατων διά τής αί/αής. τ:ρολααβα-
νεται ή ενσκηψις τοΰ κεραυνοΰ· τϊ όργανον τουτο αεταχείρίζονται
πρός προφύλαξιν ΰψηλών ο'ικοδομών.
Έπειδή δ ήλεκτρισμός εχει την Ίδιότητα να συ;χτ:υκν,Τ,ται επί
των σφαιροε'.δών έπιφανειών, δια -τουτο δέον ν' απουιακρυντ,ταϊ τις
άπ'ο των ύψτ,λών πλατυφύλλων δένδρο^ν έν καιρώ κατα'.γίοο:, καθό¬
σον μάλιστα ταυτα, ώς έκ τής ύγρασίας την οτ.Ο'.χί νίτ.ζζ:ι/νιτ·.,
γινόαενα κα! λίαν εΰηλεκτραγωγα σώιχατα, συ/_νακ:ς ττροτοαλλοντα:
214 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Ό κεραυνός ένσκήτττιον επ! των ανβρώζων κχί των ζώων έπιφε-
ρει άκαριαΐΌν θάνατον, όθεν αί συνήθεις φράσεις αποπληξία
κεραυνοβόλος, ε μ ε ι ν ε κεραυνόπληκτος· μετατρεπει
τόν σίδηρον είς μαγνήτην, άνατρέπει συνήθως τοΰς πόλους τής
πυξίδο,, διαλύει μέταλλχ καί άναφλέγει άμέσως εύφλέκτους Ολας.
Όταν νέφος θυελλώοες 7)ναι υπεράνω "·οΰ έδάφους, τότε ού μόνον
τουτο ήλεχτρίζεται, άλλ·). καΐ τα πέριξ μέρη έξ επιδράσεως. Όταν
δέ δ κεραυνός εΛρχγϊ), τότζ, έπειδή παύει ό έξ επιδράσεως ήλεκτρι-
σμος, καί τα πέριξ μέρη έτανέρ/_ονταΐ εις την προτέραν ΐρυσικήν κα¬
τάστασιν αυτών. Ή έκ νέου αύτη έξουδετέρωσις των μερών τούτων
προςενεΓ σπουδχίους κλονιτΆθίις επί των ζώω/ καί ενίοτε τον θάνα¬
τον. Τό φαινόμενον τουτο όνομάζετα'. -π ο ο α?> ο~^ εξ επι -
α τ ρ ο φ ή ς.
Ένίοτε νέφος, πεπληρωμένον ηλεκτρισμόν, κατέρχεται πρός το
εδαφος έν σ/ήΐχατι κώνου, ε/οντος την κορυ^^Ί αυτού έστραμμένην
■πρός τα κάτω κχί φέροντος την καταστροφήν των αερών, ένθα έίρορ-
μα. "Αν δέ παραχθ/) επί τ7,ς θαλάσσης, τότε τό ύδωρ αυτής ί^ρ'ιζον
άνέρχεται έπίσης έν σχήματι κώνου, 'ίγοντος την κορυφήν πρός τ*
ανοί έστρα^μένην κοιί τείνουσαν νά συνενοθ' αετά τής κορυφής τού
νεΐρελωτοϋ κώνου- το φαινόμενον τουτο όνομίζεται σίφων, τοϋ ό-
ποίου ή οάτία κατά τινάς ;/.εν άποοίδεται είς την σύγκρουσιν έναν-
τίων άνέαων, κατ' αλλους δέ είς ήλεκτρικάς δυνάμεις, καθόσον μά-
λ'.στα συνοδεύεται ένίοτε ύ-τ' άστραπών κα! βροντων.
Ό Μπονζανό (Β μιζιί } ιχάλ'.στα κατώρθωσε διά κατάλληλον
πειράματος νά δείξγι την έ* τοΰ ήλεκτρΐσμοΰ παραγωγήν τοΰ σίφω.
νος. Περιεργείας χαριν αναφέρομεν ένταΰθ* την περιγραφήν τοϋ
πειράαατ^ς τούτου. Έκ τοϋ άγωγοϋ ήλεκτροαη/ανής άνήρτησε
- μεταλλικήν αλυσιν, κατά το άκρον τής όπϋίχς ιτροσ'ίίριι.οσε σφαι-
ρίδιον έχίσης [/.εταλλ'.κόν κχί ύπο/.άτω τοϋ σφαιρΐδίου είς απόστασιν
3/4 τοΰ άντίχειρος εθηκε δοχεΓο/ πλήρες ελαίου τερεβινθίνης. Ά-ροϋ
ταυτα ούτω πΐρεσχευάσθηϊαν, ήρξατο να ήλεκτρίζ-/) την ήλεκτρο-
μηχανήν Ό ήλεκτρ-σαός τότε έπ'.σωρευόαενος κα! επ! τής επι¬
φανείας τοϋ σφαιριδίου καί έπενεργών επ! τής τερεβινθίνης είλχε
πρός το σφαιρίδιον τό ελαιον, όπερ επί τέλους προσεκολλάτο επί τοϋ
σφαιριδίου. Τούτου γενομένου έξεκένωσε την ήλεκτρομηχανήν, ή δέ
τερεβινθίνη κατέπεσε καί πάλιν επί τοΰ Ζογε'ιον αυτής, πλήν στα-
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΙΣ 215
γόνος, ήτις ώς έκ τής ελξεως πρός τό σφαιρίδΐον εμεινε προτκεκολ-
λημένη έπ' αύτοϋ. Μετά ταυτα ήρξατο νά ήλεκτρίζν·, έκ νέου την
ήλεκτρομηχανήν ό δέ ήλεκτρισμός έπενεργών καί πάλιν επί τής
τερεβινθίνης προσείλκυεν έκ νέου αύτην πρός τό σφαιρίοιον έν τ/γ,-
ματι κώνου, τοϋ όποίου ή κορυ'ίη ήτο εστρχμμένη πρός τ» ϊνω,
ένω ταΰτ-χρόνω; ή επ! τοϋ σφα'.ριδίου σταγών τής τερεβινθϊνης κα-
τηρχετο επίσης εν σχήματι κώνου, τοϋ ότΐθ'ιου ή κορυφή εκλινε πρό;
τα κατω, εως ότου συνηνώθη αετά τοϋ κάτω κώνου, έν τώ αέσι,,
βιαίας περιστροφικής κινήσεως. Τού πειράματος δ' έκτελουμένου κϊί
τοϋ σφαιριδίου κινουαένου, ό σΐίρωνίυκος ηκολούθει την κίνν,σιν αετχ
των παραγοιχένων στροβίλων.
Ό σίφων κινεΓται καθ* όλας τάς οιευθύνσεις υπό την έπίορασιν
τοΰ ανέαου, άλλοτε αέν άθορύβως, άλλοτε δέ αετ' αστραπών χαί
^ροντων. Ένίοτε μάλιστα ακούονται όξεΓς ιΐυρίγαοί καϊ κροτοι. Το
φαινόμενον τουτο παράγεται ώς επί τό πολΰ έν τω μέσω εντελοϋς
νηνεμίας, όθεν φαίνεται, ότι δέν σχηαατίζετοιι έχ τής συγκρούσεως
αντιθέτων άνέαων. "Αν δέ τό σιφωνώδες νέ^ος μεταβληθή εις βρο-
χήν, τότε συαβαίνουσι τροαεραί πλημμυραι.
Μεταςΰ των σιφώνων κατατάττουτι τάς θυέλλας Υ.'Δ τους τυφώ-
νας. Καί θυελλαν αέν όνοιχάζουτι τό φαινόμενον, τό όποΓον πα¬
ράγεται έχ τής συμπυκνώτεως των ύδρατμών, των εύρ'.σκοαενων
έντός αντιθέτων άνέαων. Κατχ τόν Ρίνικερ όαω; χίτία τοϋ φαινο-
μένου τούτου είναι 6 ήλεκτ:>ΐ!Τυ.ός. «'ΙΙ μετΐτροπή, λέγει, τής θερ-
μίτητος είς ηλεκτρισμόν, ένω προβαίνει ή τυαπύκνωσι; των ύδρα-
τμών εις ύϊροι^ϊΐρίδια, είναι ή α'ιτία τής θυέλλης κα'ι των φαΐνο-
μένων αυτής.» Όθεν δέν έπιφέρουσιν οί ίνεαο; τας θυέλλας, αλλ'
ή μετατροπή τής θερμότητος είς ηλεκτρισμόν καί ή παρακολου-
θοΰσα ταύτην άπόψυξίς είναι τχ ;/.ίνα ϊ"τ:α των θυελ/ωοών καται¬
γίδων, αΐτινες συμβαίνουσΐ μάλλον τόν χί'.αώνχ παρχ το θέρος καί
χατα τα πολικώτερα αέρη. Τυφώνα δέ κχλοΰσι τό φαΐνόαενον,
τό δποΓον παράγεται έκ τής ύπερβολικής έζαταίσεως τοϋ ύδατος
καί τής έπιτωρεύτεως των ύδρατμών είς τόν αυτόν το^ον. "Ιτως
δμως καί τό φαινόμενον τουτο ε/ει κυρίως την αυτήν αιτίαν, ττ,ν
οποίαν εγε·. καί ή θύελλα κατά την θεωρίαν τοϋ Ρίνικερ, καθότι
τα αΰτά σχεδόν άποτελέσματα καί τό φαινόμενον τουτο πχρου-
σ-ιάζει. Οί τυφώνες παράγονται συχνότερον κατά την διακεχαυμέ-
216
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
νην ζώνην *Ι: τχ θεριχά κλίματχ καί κινοϋνταΐ μεθ' ύπερβολιχής
τ αχύτητος.
Φωτομετέωρ α.—Όνοαάζουσι φωτο,Μετέωρα, τα άτμοσφαι-
ριχϊ έχεΓ'/α φχινό.αενα, τ* όποΓα έχουσιν άμεσον αιτίαν τό φώς,
κυρίως τοϋ Ηλίου καί της Σελήνης.
Κϊ· έντχϋθα, πρίν η περιγράψωμεν τί φχινόμενα ταυτα, δέον νά
είπωμεν τα εξής περί ριοτός, χάριν των πολλών. Τό φώς διαδίδεται
πάντοτε κατ' εύθεΓαν γραμμήν, οίαν διατρέχγι 6μ5ει8ή καί 6'χοίό-
πυκνα αέσα. Καί αν μέν χατχ την πορείαν αύτοΰ τυναντή—; πρό»-
κομμά τι, τότε στρέφει πρός άλλην τινχ διεύθυνσιν, ήτοι άντανα-
κλαται χατά τινάς νομους ακριβώς ωρισμένους καί έξακολοι>ΘεΓ πά¬
λιν την εύθεΓαν τορείαν αύτοΰ· άν 8έ, ένω διατρέχει την πορείαν
αύτοί, (Λεταβαίντι άπό άραιοτέρου σώαατος είς πυκνότερον, η τό
αντίστροφον, τότε άλλάσσει πως ή διεύθυνσις αΰτοϋ, ήτοι διαθλαται
κατά τινάς νόμους ακριβώς ωρισμένους καί έξακολουθεΓ πάλιν την
εΰθεΓαν αύτοΰ πορείαν. Τόδεήλιζχόν φως, ήτοι τό λευκόν, συνί-
σταται έκ των εξής έπτά χρωμάτων, ήτοι τοϋ ίώδους, τοϋ πορφυ-
ροΰ, τοΰ κυανοΰ, τοΰ πρασίνου, τοΰ κιτρίνοιι, τοϋ χρυσοειδοΰς καί
τοΰ έρυθροΰ, όπως ταυτα πάντοτε παρχτηροΰνται, όταν τό ήλια-
κον φώς διέρχηται διά των τριγωνικών λεγομένων πρισμίτων .
Το φώς διερχόμενον διά τής άτμοσφαίρας παρέ^ει πολλά καί
ποικίλα φαινόμενα, τα όποΓα καταθέλγουσι τόν παρατηρητήν καί
ζωηρώς ετπδρώσιν επί τής φαντασίας αύτοϋ. Ούτω τό φαινόμενον
τής α υ γ ή ς, ήτοι τοΰ γλυκέος φωτός τής πρώτας, έαφανιζομένου
προ τής ανατολής τοΰ Ηλίου, ώς καί τό τοϋ λυκόφωτος, εμ-
φανιζοαένου αετά την δύσιν αΰτοϋ, όφείλεται τί; διαθλάσει τοΰ φω¬
τός έντός τής άτΐλοσφαίρας πρό τής ανατολής κα! υ.ετά την δύσιν
τοΰ "Ηλίου. Τό φαινόμενον τοϋ σπινθηροβολισμοΰ των αστέ¬
ρων, ευκόλως παρατηρούμενον, άν τις ρίψτ) μετά προαογ^ς τό ομιχα
επί τινος όποιουδήποτε ίατέροζ έν καιρώ εΰδίου νυκτερινοΰ οΰρα-
νοΰ, το φαινόμενον τοΰ φαινομβνώδου; μεγέθους τοΰ Ή-
)ίου, τής Σελήνης κα! των διαφόρων άττερΐσαών, ώς τής Με^άλης
"Αρχ,τον, όταν ευρίσκωνται επί τοΰ ορίζοντος, κα: τό φαινόαενον
τοϋ φαινο,αενώδους έλλειψοειδοΰς σ χ ή μ α τ ο ς τοϋ
"Ηλίου, όταν οΰτος κλίν/] επί τοϋ ίρίζοντος κατά τάς ωραίας Θερι-
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 217
λεται· έπίσης τό φαινόμενον τοϋ γ λ υ κ έ ο ς κ υ α ν ο ϋ ν ρ ώ ;χ α-
τ ο ς τοϋ οϋρανοΰ τί) διαθλάσει καί αποσυνθέσει τοϋ φωτός έντός
των στρωμάτων της άτμοσφαίρας όφείλεται· ότι τουτο ούτως εχει
αποδεικνύεται έκ των γενομένων διαφόρων άεροδρομιών, καθ* άς οί
ανερχόμενοι αεροναΰται παρετήρουν, ότι τό χρώιχα τής άταοσφαί-
ρας βαθμηδόν σκοτεινόν άπέβαινε καί οί άστέρες χαί 8ι' άόπλων
οφθαλμών έφαίνοντο· τέλος τό φαινόιχενίν τής τανυτέρας ανα¬
τολή ς καϊ τής βραδυτέρας δύσεως των αίιρανίων σω-
μάτων τ-/) διαθλάσει τοϋ φωτός αυτών έντός των στρωμάτων τής
ατμοσφαίρας όφείλεται· διότι τό φώς αυτών θλώΐΛενον έντός τής ά-
τμοσφαίρχς ανυψοϊ'μάλλον τής πραγματικότητος τα σώματι ταυτα,
καί οΰτω φαίνονται επί τοϋ ορίζοντος ενω πράγματι δεν εύοίσκον-
ται έπ' αύτοΰ. Τό φαινόμενον τουτο παρατηρεΓται έντονώτερον κατΐ
τ* πολικά μέρη ένεκα τής μεγαλυτέρας συαπυχνώσεως τής άτμο-
σφαίρας συνεπεία τής επικρατούσης ταπεινότητος τής θερμο-
κρασίας.
Όταν τα κατωτέρα στρώ;χατα τής ατμοσφαίρας ήναι δερμότερα
των ΰπερκειμένων, συνεπεία τής μεγάλης Οερμότητος τού έδάφους,
ώς έν τή Σαχάρα, τότε έπειδή τό φώς βαθμηδόν διέρχεται στρώ-
ματα αέρος επί μάλλον καί μάλλον αραιά, κατερχόαενον πρός τό
εδαφος άναγκάζεται νά στρέφηται κατά τινάς νόμους ώρι·7;Λένους
καΐ πάλιν πρός τα άνω· καί ούτως ό παρατηρητής να βλέπγι τα
διάφορα άντικείμενα άνεστραμΐΛένα υπό τό εδαφος ώς εν λίαν/) πε-
ριεχούσγι ΰδωρ. Τουναντίον δέ, οταν τα κατωτέρα στρώματα τής
άτμοσφαίρας ήναι ψυχρότερα καί έπομένως πυκνότβρ» των ύπερ-
κεΐμένων, τότε τα επί τής επιφανείας τής Γής άντικείμενχ φαίνον¬
ται α'ιωρούμενα επί τοΰ ίίρο^. Οΰτω παρατηροϋνταΐ εν τ?, ατ;χο-
σφαίροι διάφορα κτίρια, πλοϊ'α ή άλλα άντικείαενα τα όπο ι ι.ι-.χ-
τίθενται η μεταβάλλουσιν ό*·|ιν κατά πασάν στιγα/,ν. Τί φαινόμε¬
νον το^το όνο;χάζεται άντικατοπτρισμος.
Όταν, ένω βρέ/ει, άπέναντι των καταπιπτουσών ρανίδων τής
βρο/ής εύρίσχητα! ό "Ηλιος, τότε αντιθέτως τοϊί ΊΙΙίο^ πρός τό
ι ρ ι ς. Ή 6εωρία τοΰ φαινομ
218 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
πτώσεως, διαθλάσεως καί άντανακλάσεως των ήλιακών άκτίνων
έντός των ρανίδων τής βροχης. Τό φαινόμενον τουτο σχηματίζει
γεωμετρικήν τόξον, τοΰ οποίον το κέντρον ευρίσκεται επί τής νοη-
τής γραμμής, τής διερχομένη διά τοϋ κέντρου τοΰ Ηλίου καί τοϋ
οφθαλμού τοϋ παρατηρητοΰ. Καί όσον μέν ό Ήλιος κλίνει πρός τόν
. όρίζοντα, τόσον το τόξον φαίνεται μεγαλήτερον καί πλησιέστερον
Ι τοϋ παρατηρητοΰ, όσον δέ είναι μάλλον ύψωμένος υπεράνω τοϋ ορί¬
ζοντος, τόσον [Αΐκρότερον καί μάλλον απώτερον τοϋ παρατηρητοϋ·
8ταν δ' ό "Ηλιος φθάση είς γωνιώδες ΰψος υπεράνω τοϋ ορίζοντος
42' 2', τάτε δέν φαίνετϊΐ διόλου, ένω τουναντίον όταν ό "Ηλιος εύ-
ί ρίσχηται επί τοΰ ορίζοντος, δ παρατηρητής έφ' ύψηλοΰ όρους καί
το νετογόρον νέΐρος είς ούχι μεγάλην άπό τού παρατηρητοΰ άπό-
στασι-', -ότε το ο'ι"»ν")ν τόξον λα,Λβάνε! σχή|λα κυκλ,ν.όν.
Ένίοτε φαίνεται καί δεύτερον οΰράνιον τόξον υπεράνω τοΰ πρώ-
του σνηια,χτιζόμενον, άλλά τότε τα χρώ,αατα φαίνονται αντιστρό¬
φως τεθειαένα· ήτοι ένω έν τω πρώτω το ΐώδες φαίνεται εσωθεν
καί τό έρυθρον εξωβεν, έν τω δευτέρα) τό ερυθρόν φαίνεται εσο^θεν
καί τό ΐώδες έξωθεν. Ένίοτε φαίνεται καί τρίτον τόξον ύπερκείμενον
των δύο, άλλά τα χρώματα αύτοΰ είναι λίαν άσθενή καί [ΛΟλις 3ια-
κρίνεται.
Καί ή Σελήνη παρέχει έπίσης οΰράνια τόξα, άλλά λίαν άσ9ενή,
διότι καί τό φώς αυτής είναι >ίαν άσθενές. Τέλος ένίοτε έμφανίζον-
ται ούράνια τόξα, φαινόμενον τεμαχηδόν μετά παραδόξων νρωαάτων.
Έκ των ανωτέρω ευκόλως εννοεϊταιι, ότι τό ούράνιον τόξον δέν
είναι τι πραγματικόν έν τω ούρανώ, ώς -π. γ. ή βρο-/γ άλλά φαι¬
νόμενον όλως διόλου όπτικόν. Έκ τούτου προκύπτει τό εξής : δύο
παρατηρήται, όσον πλησίον καί άν -Λ,ναι πρός αλλήλους, δέν δύναν¬
ται νά ίϊωσι τό αύτό ούράνιον τόξον, άλλ' έκαστος βλέπει τό διά
τόν όφθαλ;.ών αύτοΰ σχηματιζόμενον. Ότι δέ -πιράγαατι δέν ϊχζι
πραγαατ!ήν υπόστασιν, έννοεΓται καί έκ τούτου· ότι δηλαδη, όσον
καν θελήσγ! τις νά παραταθή—, αύτό πλαγίως, οΰόΊ-ποτε θά ίδη
αύτό έλλειψοειδές, όπως βλέπϊ) τις κύκλον έ)λειψοειδώς, δταν στρέφγι
αυτόν καί παρατηργί σχεδόν κατά την διεύθυνσιν τής διαμέτρου
αύτοΰ.
Ένίοτε, δταν δ οΰρανός ^να; κεκαλυΐΛμένος υπό λεπτών νεφών,
** Γ παρατγ,ρεΓται περί τόν "Ηλιον χαί την Σελήντ,ν κύχλος φωτεινός
ΤΙΙΣ ΛΝΑΤΟΛΗΣ
219
διαφόρου μεγέθθυς. Καί αν [/.έν ή άχτίς των κύκλων τούτίον ίναι
μικράς διαστάσεως, τότε τό φαινόμενον όνομάζεται στ έ μ μ α, εχει
δέ τό μέν ΐρυθρόν χβώμα έξωθεν, τό δέ ίώδες εσωθεν όταν όμως ό
σχηματιζόμενος κύχλοε ε/γ-, άχτΐνα 22ν'—23 ', τότε λέγεται ά λ ω ς·
αν δέ τυχόν σχηματισθή καί δευτέρα άλως, τότε αυτή "-/εί άκτΓνα
46°. ΑΊ δέ άλω διαφέρουσι των στεμμάτων, καθόσον έκεΓναι έχουσι
το έρυθρον εσωθεν καϊ το Ίώδες έξωθεν.
Ένίοτε φαίνεται τρίτος τις κύχλος όριζόντιος, διερνόμενος διχ
τοϋ κέντρου τοΰ Ηλίου κα'ι τελευτών επί τής ίλως- διαφέρει δέ των
αλων, καθότι τό φώς αϋτοϋ δέν είναι κε/ρωαατισαένον, άλλ' ΰπό-
λευκβν ένίοτε ο;χως φαίνεται κα! δεύτερος τοιούτος κύκλος κάθετος
επί τοϋ πρώτου, όστις, διερχόυ.ενος έχίσης οί α τοϋ κέντρου τοϋ Η¬
λίου, [/.ετχ χοϋ πρώτου κύκλου σ"/η|Λ.ατ'.ζε'. σταύρον. Ο'. οαινον.ε^οι
ούτοι κύκλοΐ ένομάζοντχι π α ρ ή λ ι ο ι· επί δέ των [}ρ-ζ/_ιόνων τοϋ
σταυροϋ φαίνονται ζωηρώς σ-/η;ΑθίτιζόΐΛεναι μετα γρωαάτων αί εί-
κόνες τοϋ Ηλίου· αί είκόνε; αύται όνομάζονται πάρη λ ·. ο ι- αί δέ
παρά την Σελήνην παρασελήναι. Τέλος ένίοτε φαίνονται τόξα
έφαπτόμενα των άλων κατά τό αω αυτών αέρος, τό πρός τό ζενίθ^
άτινα είναι κεχρωματισμένα όπως καί αί άλω. Τα φαινόιιενα ταυτα
ευ.φανιζόυ.ενα κατχ τα πολικά μέρ-η καί σπανιώτερον κατν. ταςευ-
κράτους ζώνας, αποδίδονται τν) διαθλάσει των φωτεινών αχτινων
επί των α'ιωρουμένων έν τ·/) ατμοϋφαίρα κρυστάλλοιν, άτινα παρα-
γονται έκ τής ΤΓΤ|ξεως τού εν τω αέρι ύδατος
Συ-/νάχις περί τους πόλους τής Γής έιχφανίζεται φωτεινόν τι φαι¬
νόμενον, |Ααγευτικήν παρέχον την όψιν κατά τάς άίηγήσεις των
κατα τα ιχέοη έχεΓνα έχδρο,αέων, τό δποϊΌν όνοαάζουσ'. πολικον
σ έ λ α ς. Καί τό αέν πρός τόν βόρειον πάλον όνοαάζουτι βόρειον
σ έ λ α ς, τό δέ π·-ός τόν νότιον νότιον σέλας· ααοοτερα ταυτα
τί φαινόμενα κατά τάς γενομένας παρατηρήσεις, ταύτο/ρόνος εα^α-
φυσιχα
τε/νγ|τα
τού φαινομένου τούτου.
Διάφοραι θεωρίαι προΰτάθησαν ώς πρός την αιτίαν
γής τοΰ σέλαος, άλλ' ή (ΑΪλλον πιθανωτέρα φαίνεται ή τοΰ Δε-
Λαρίβ (:>.. Ι-χ Κν ), παραοεχοαένου δτι τό σέλας παραγεται έχ τής
220
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
συνενώσεως τοΰ αρνητικοϋ ήλεκτρικοΰ ρευστοΰ της Γής μετά τοϋ
θετικοϋ της άτμοσφαίρας.
Όταν ή εντασις τοΰ σέλαος γ)ναι ίιτνυρά, τότε έπιδρ^ί επί των
μαγνητικών βελονάν, καί των ήλεκτριχών συρμάτων ούτως, ώστε
συμβαίνει ένίοτε ν' άποβαίντ) σνεδόν άδύνατος ή έξαποστολή των
ττλεγραρτ|αάτων ώς συνέβη τή 17]29 αΰγούστου κχί 20] 1 σεπτεμ-
βρίου 1859 έν Γαλλία καί έν δλγι σ/εδόν τή Εΰρώπγι.
Ό Ού.αβόλδος (ΓΙατιΒοΗ), ομιλών περ! τοϋ πολικοϋ σέλαος, λέγει:
«Το σέλας οέν ττρέπει νά έκλ-ηφθί) ώς διαταρακτΐχή αίτία, δια-
ταραττουσα την [Λαγνητικήν ίσορροπίαν της Γης, άλλ' ώς το απο-
τέλεσΐΛα της ένεργγιτικότητος τοϋ ήμετέρου πλανήτου έκ;ραινο[χένης
8ι* αυτής τής ποιραγωγης των φωτεινών φαΐνοαένων κχί έκδγιλουμέ-
νης αφ' ενός μέν δ:α τής πολικής ταύτης φωταψίας τοϋ οόρανίου
θόλου, α^' ετέρου δέ διά των άτακτον ταλαντεύσεων τής ιιαγνητι-
κής βελόνης.»
Μεταςΰ των ;/.ετ5ωρολογιχών φαινομένων κατατάττονται κχ! τα
εξής. Ουδείς ό ;χή παρατηρήσας έν καιρώ α'ιθρίας νυκτός φωτεινα
τίνα σωμάτια δίκην βεγγαλικών φώτων δΐατρέχοντα κατά διαφόρους
διευθύνσε'.ς τόν ουρανόν καί έγκαταλείποντα όπισθεν αυτών μακράν
πυρολααπή όλκίν. Τί /ρυσά ταυτα παίγνια τοϋ οΰρανοϋ όνομά-
ζονται διάττοντες άστέρες. Όταν δ,αως τα σωμάτια ταυ¬
τα '^ναι μεγαλήτερα των συνήθως έμφανιζομένων διαττόντων τότε
όνομάζονται β ο λ ι δ ε ς, αίτινες κινοϋνται γενικώς βραδύτερον των
διαττόντων τινές μάλιστα αυτών έκπέμπουσαι καπνον καί φλόγας εκ¬
ρήγνυνται αετά συριγ.αοΰ καί τιρότοι>. Ένίοτε πάλιν ύποδΐαιροϋνται
είς δύω ή τρεΓς μικροτέρας βολίδας, αΐτινες άκολουθοΰσι κα'ι μετ*
τήν,εχρηξ'.ν την πορείαν αυτών. Όταν όαως τυχόν καταπέσωσιν
επί τής επιφανείας τής Γής έν είδει λίθων, τότε όνοαάζ'ονται α. ε-
ρ ό λ ι θ ο ι.
Ταφαινόαενα ταυτα, καίτοι ώς πρός την θυσίαν αυτών ύπαγονται
είς τα κοτα'.κά φαινόμενα, ου/ ήττον δαως μετέ/ουσι καί των με-
τεωρολογ:κών, διότι ιιόνον υπό την /ρυτήν αυτών αορφην γίνοντχι
γνωστά τω παρατηρητή έντός τής άτμοσφαίρας.
Καί περί των φαινουιένων τούτων πολλαί θεωρίαι έπενοηθησαν,
ίχ χώ» ΙιλΛ^,, ί) Γίώχιαι.- ρα φαίνέται /') ϊζί,ς. ό.αν οί. Αίι
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 221
οΊατρέχοντες την τροχιάν αυτών, φθάνωσι πλησίον τοϋ Ηλίου,
τότε ούτος προσέλχει είς εαυτόν την χόμην αυτών, ήτις, μένουσα
περΐ τον Ήλιον νωρΐςνά καταπέσ-/) άμέσως έπ' αύτοϋ διά λόγους
[Αηγανικοΰς, σχηαατίζει είδος δακτυλίου έλλειψοειδοΰς. κινουμένου
περΐ τόν φωτεινόν άστέρα. Τούτων τεθέντων, καθ" όν "χρόνον ή Γή
στρέφεται περΐ τόν Ήλιον συναντα τεαάχια τοϋ δακτυλίου τούτου,
τί δποΓα, ·ίΤροσελχό.αεν3ΐ ύπ' αυτής δυνάαε. τής βαρύτητος, τείνου-
σι νά καταιτέσωσιν επί τοϋ έδάφους. Άλλ' ένω διέρ-/ονται διά
τής άτμοσφΐ;ρ!χς, προστριβόμενα επί των μ.ορ[ων τοϋ αέρος θερ-
μαίνονται καϊ έπομένως έκπυροΰνται. Άλλά κατά τόν Πουασσ ών
(ΡυΪ3ίοι ) ή ανάφλεξις αυτών άποδίοοται είς ήλεκτριχάς δυνάμεις.
σκεται έν ούδετέρα καταστάσει, σχη,αοΐτίζε
οποίαι έκτείνεται πολυ πέραν τής άερίου μάζης, ύπείκε: ττ, ελ,ει τής
Γής, μ' όλον ότι είναι φύσεως άβαροΰς, καί άκολουβεΓ την Γήν χατα
την κίνησιν αυτής ; Επί τή ύποθέσει ταύτν) τα περΐ άν ό λόγος σώ-
ματα, ένω ε'ισέρ/ονται είς την άβαρή ταύτην ατμόσφαιραν, αποσυν-
Οέτουσι τό σύνβετον ηλεκτρικόν ρευστόν καί οΰτως ήλεχτριζόμενα
θερμαίνονται καϊ έπομένως άναφλέγονται.»
Μ'ολον ότι οί διάττοντες άστέρες πάντοτε σχεδόν παρατηροϋνται,
οΰν ήττον όαως ή εμφάνισις αυτών είναι περιοδιχή ώς πρός τας ώ¬
ρας τοΰ ήαερονυκτίου, ώς πρός τάς ώρας τοΰ ετους χαί ώς πρός α¬
ριθμόν τίνα έ'τών, λαβόντα σχεδον χΰρος έπιστημον-.χόν. Καί ή μέν
πρώτη περιοδιχότης συμβαίνει τη 3—6 ώρα τής πρωίας εΰρωπαϊ-
ήτις δύναται ν'αποδοθή τ0 περΐ τόν αξονα περιστροφϊ- της
";~ζ: ί-'ο τού Μηνός Ίουλ'ου -ζτ- τ -ν τεριη/ιοτ/, ϊ ·ί,·
π5ρί τα τέλη'τοϋ Δεχ μβρίου, προβαίνει δέ φβίνουσα «τί το ετε-
222 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
•παρετηρήθη ή μεγίστη ει/.αιάνισ!ς των διιττόντων τώ 1833 ιχά-
λιστα δ "Όλμστεδ (ΟΙηι-,Ιρϋ) κχί ό Ιϋλαερ (Λιιιιι. ι) παρετ ήρχισαν
εν ΆΐΛεριχΐ) την νύκτα της 31]12 πρός την 1]13 νοεαβρίου σμήνος
διαττόντω, αστέρων, καταπιπτόντων έν είδει νιφάδων χιόνος· εν
τινι δ' αλλω μέρει επί 9 ώρας γενομένης παρατηρήσεως κατειχετρή-
θησαν ύπ&ρ τάς 240,000 διαττόντων. Ή περιοδικότης αυτή δύνα¬
ται ν' αποδοθή τή περί τόν "Ηλιον περιστροφή όΧονΧ-ηρου τοϋ κο-
«τμικοϋ τούτου δακτυλίου, μη όντος καθ" άπαντα αΰτοΰ τα μέρη
ίσοπαγοθς καί Ίσοπύχνου.
Άλλ' έπειδή δπωσδήποτε τα κϊσ,αικά ταυτα σώματα, τα έν τί)
■ημετέρα ατοιοσφϊίρα ε'ισερχό.υιενα καταζίπτοασιν επί τέλους, συνε¬
πεία τής βαρύτητος, επί τοΰ έδάφους τής Γής, έπεται, ότι ή ημε¬
τέρα κατοικία, τοϋ γρόνον προιόντος, αϋςάνει συνε^ώ; κατχ τϊ>ν ογ-
κον καί έπομένως κατά τ'ο βάρος αυτής- καθότι κατά τόν Σίαωνΐ
Νιουκό,Αβον (ίίΐηοη Νίννοοιηΐ') δέν πίπτουσι κατ' ετος επί τής
Γής ολιγώτεροι των 146,000,000,000 δΐαττόντων αστέρων. Άλλχ
μόλον ότι ή αύξησις αυτή γίνεται σι·νεχής άν καί λ'αν βαθμιαία,
δεν 0α προβ/) 0[Λυς καί έπ'άπειρον, διότι κατά τον Λεβεριε (υ3
νβΓΓΪβΓ) τί) σύνοΆον τής μάζης τοϋ δχκτυλίου τούτοο δέν ύπερβαίνεΐ
το δέκατον τοϋ ήμετέρου πλανήτου.
Ή χηαική ανάλυσις των καταπιπτόντων άερολίθων, εχόντων έ-
•νιοτε ικανόν βάρος, ώς δ έν τω Μουσείω των Παρισίων ευρισκόμε¬
νος ζυγίζει υπέρ τα 590 χιλιόγραμμα (460 οκάδας), ανεκάλυψεν ότι
καΐ οίτοι; συνίσταται έχ των αυτών σνεδόν χημιχών στοιχείων, έξ
ών καί ή ημετέρα Γή. Ό ήμέτερος λοιπον πλανήττις δέν είναι ξέ-
νος ώς πρός το κοσ.αικόν διάστημα. Άΐροϋ λοιπόν διά πολλών χη-
μιχών δεσμών έποιχένως βεβαίως καί φυσικών μετά τοΰ σύμπαντος
συγγενεύει, δικαιούμεθα άράγε νάσυμπεράνωμεν, ότι μόνος δ πλα-
νήτης ημών εχει τ'ο αποκλειστικόν προνόμιον τοϋ φέρειν καί συν-
τηρεΓν έν τοΓς κόλποις αύτοϋ την Ζ ω ή ν, ό δέ λοιπάς περί ή>Μ
κόσμος άποτελεΓ απλούστατον ριόνον χημικόν έργαστήριον ;
'Εχ των ανωτέρω ευκόλως δύναται τις νά έννοήσγι οποίος ό σκο-
^ ιτός τής άηχοσΏαίρας. "Ανευ αυτής δέν θά υπήρχεν ο η/ος, ή όδός
αυτή των 'ιδεών, «ϊτινες, άπό ψυχής είς ψυχήν μεταβαίνουσα!, φέ¬
ρουσιν αύτάς είς συγκοινωνίαν, άνευ αυτής δέν θά υπήρχεν ή μου-
σική, τό βάλσαμον τουτο τής πασχούσης καρδίας, άνευ αυτής δέν
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
223
-θχ έσχτ,αατίζοντο τα ποικιλό.αορφα νέφη, άτινα παράγουηι τάς
βροχάς καί τήνχΐόνα τα τόσον αναγκαΓα φχ'.νόμενα διά τ^νγονι-
μοποίν;σιν τής φυτικής υπάρξεως κχί την διατήρησιν των ζωϊκων
δντων, άνευ αυτής αποτόμως θχ (χετεβχίνομεν άπό τοϋ σκότους τοϋ
μεσονυκτίου πρός το ααραοιϊ'ρον φώς τής [Λΐσηαβρίας καί έζο^ένως
ανευ αυτής δέν θά υπήρχεν αυτή ή ζωη υπό τοΰς δρους ύ^' ούς
σήμερον επί τής γηΐνη; φύσεως άποκαλύπτεταΐ.
Έκ τής μετ" έπιστασίας λοιπόν ερεύνης χα'ι μελέτης των διαφό¬
ρων φυσικών ΐραινομένων, μεθ' ών συγκ&ταλέγοντοιι καί τχ Μετεω-
ρολογικά, δύναται ό ανθρώπινος νοϋς καί άκων νά μή παραδεχβί)
την ύπαρξιν ενός Α'ιτίου Πρώτου σκοπίαως ένεργοϋντος καί
υπέρ τοϋ Δημιοιιργήματος αύτοϋ δ'.Τ)νεκώς προνοοϋντος ; Ό ΒολταΓ-
ρος (νΌΗίΐΪΓρ); κατανοών την ανάγκην τής υπάρξεως τοΰ Θεοϋ, εί¬
πεν : «"Αν Θεός δεν υπήρχεν έ'πρεπε νά επινοήιωαεν αυτόν.»
Ν. Κ. Ηακαροσ.
224
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
ΣΤ'.
ΦΡΑΓΚΙΟΣ.
Ό Αύγουστος Έρμαννος Φράγχιος, δ τής εύσεβείας παιδαγωγός,
εγεννήθη έν ετει 1663 τή 22 μαρτίου έν Λυβέχ-/!, ένθα ό πατήρ αυ¬
τού ήν σύνδ'.κος έν τω ί)υηι ΚιρϊΙβ . Μετοικήσαντος δέ τούτον έν
Γόθα βραδύτερον ώς αύλιχοΰ καΐ δικαστΐκοϋ συμβούλου, ό Φράγκιος
επηκολούθησε τάς έαυτοΰ σπουδάς έν τή ειρημένη πόλει μέ/ρι τοθ
13ου ετους αυτού. Ενταύθα ετέθησαν υπό τής οικογενείας τοϋ
Φραγκίου τα πρώτα σπέρματα βαθέων θρησκευτιχών αίσθημάτων
έν τή ψυχή αυτού, χαί παΓς ετι εδειςεν ΊδιάζουΓαν πρός την Αγίαν
Βίβλον προθυμίαν. Αί πχνεπιστημ.ιαχαί τοΰ Φραγκίου σπουδαί ω¬
δήγησαν αύτόν^ έν ταχεία άλληλουχία είς Έρφούρτην, Κίελον χαί
Λειψίαν, ένθα επέδωκε τό πλέον τή θεολογία, φιλοσοφία χαί φιλο-
λογια. Έν τή τελευταία ταύτγ! πόλει άνηγορεύθη χαθηγητής τής
βιβλιογνωσίας. Έν Ιτει 1689 ίδρυσεν έν Άμβούργω Ιδιωτικήν αρ¬
ρενων^ σχολήν, έν τή διευθύνσει δέ ταύτης δΐέγνω πόσον διεστραμ-
μένα ήσαν τότε τα σχολειακά πράγαατα χαί πόσον έλλιπής ή των
παίδων άγωγή. Τό δ' άποτέλεσμα τής πείρας αυτού έξέθετο βραδύ¬
τερον έν συγγραφή, τόν δέ τόν τίτλον φερούση : «Περί τής των παί¬
δων άγωγής έν εύσεβεία χαί χριστιανίχή συ'νέσει.»" Έν ετει 1690
καθ-.3ρύθη ώς διάκονος^ έν Έρ-^ούρτ,-, ά'λλά τω έπο-χένω ε'τει άπε-
βληθη πάλιν υπό τής εναντίας μερίδος, διά δέ των φίλω'ν ανετέθη
αύτω ή διδασχαλία των ανατολικήν γλωσσών έν τω έν Χάλλγ) εν-
αγχος ίδρυθέντι πανεπιοτημίω. Τή 7 Ίανουαρίου 1692 άφιχόμενος
ενταίθα ύπηρέτησεν επί 35 5λα ετη τή έκχλησία, τή σχολή· καί
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΝ
"Εθος υπήρχεν έν Χάλλη άθροίζεσθϊΐ τοϋ; πτω·/οΰς καθ1 έκί-
στην πέμπτην πρό τής οικίας τοϋ ίερέως καί δέν/εσθχ! έλέη.
Έν ταύτη τ·/) εύκαιρία έχαρίσατο ό Φραγχιος τοίς πτι»/οΓς έν
τή όδω πρός τοίς σωμχτικοΓς έλέειι κϊί ενίσχυσιν τίνα πνευματι¬
κήν συναγαγών αύτοϋς περί εαυτόν κχί οιοχξας τίς αληθείας τής
■πίστεως. "Ηλεήθησαν δέ καί επέυιφθησχν οί πτω/οί μόνον μετκ την
εντελή διδασκαλίαν. Κατανοήσα; τότε ό Φρχγκιο; την πνευματικήν
ελεεινάτητα τοΰλαοϋ ήρςατο περί βοηθείας οιανοοΰυιενος. "Ινα
δέ χαί την σωματικήν αυτών αβλιότητα διασχορπίσν; έςηρτή-
σατο απ'ο τής θύοας τής οικίας αύτοϋ κιβώτιον έλεηυ.οσυνών
μετά ρητοΰ εί; προσφορχς τοΰς έπισκεζτοαένους αυτόν τταροτρύνον-
τος. Ημέραν τινά εδρεν έν τώ κιβοιτί» 4 τίλληρα κα'ι 16 γρόσιχ.
« Ότε ταυτα έλαβον έν τή '/ειρί αου, διηγεΓτο αΰτό; ό Φράγκιος,
είπον έν χαρϊ πίστεως : Ταυτα εισί χαλόν τι κεφάλαιον ίϊρύ^ιο οι'
αυτών δ,τι δίκαιον άοξωααι τής ιδρύσεως πτων/οσνολείου)). ΚαΙ
οΰτω διά των 4 έχείνων ταλλήροιν χα'ι των 10 γζοζίωΊ ηρςατο ή
ίδρυσις των Φραγχείων χαβιδρυαάτων, άτινα χαί σήαερον έ;ε-(είρου-
σιν έν Χάλλη τόν θαυυ.ασϋ.όν τοΰ περΓ^γητοΰ. Άληθες ότι δια των
χρημάτων έχείνων ήγοράσθησαν έν άρ//, 27 (ϊιβλία, χαϊ άντ'ι 6 γρο-
σίων χαθ' έβδο,αάδα έμ-.σθώθη σπουδασττ,ς ίνα τοΰς πτο^χίϋς έπ»ί-
τας παίδας επι δίωρον τής ήυ-έρας διδάσκη. Άλλ' έττειοί, τό -ν'.λίν-
θρωπον τοϋ Φραγχίου έργον εύρε πλουσίαν την ΰποττΓ,ΐιν.ν ηδύ¬
νατο νά ίδρύσγι εύθΰς π τ ω χ ο σ / ο λ ε ι" ο ν. Τό μικρόν τττωχοσ/ο-
λεΤον κείμενον έν πρώτοις έν ο~αιχρω τινι προδόαω, προ τοΰ σπου-
δαστηρίου αυτού, όπερ ένεκα το>το^ κατέστη εύθϋς λίαν στε-
νόν, μετηνένθη είτα εν τινι |ΑΐσθωΟέντι "/οιρω γείτονος οικίας. Μετ"
ού πολΰ εσχηματίσθη πρός τω πτω/οχομείω χαΐ Άστιχή σχολή.
Αμφότερα τα υ,ορφιοτήρια εϊ/ον τόν ίδιον έαυτών διδΐσχαλον, ος
Ι/ων άΐλΐσθον κατοικίαν καΐ θέρμανσιν χαί τετ:ά(·>ρον διδΐτχϊλίΐν
τής ημέρας έλάαβανεν εν φ'.ορίνιον τής έβοοαίοο; έχχττης.
Κατα τό αϋτό ετος παρεδόθησαν τώ Φραγχίω τρεΤ: εϋγενε'; ν· χ-
νίαι ίνα διδάξ-/-! λαί δ'.απλάση αΰτοΰς, τουτο δέ παρέσχε τ/,ν π;ιό-
την ίαοργ-Ύ^ εις την ιιετα ταυτα ίδρυσιν παιδαγωγείου. Τω
Φραγκίω έξηγέρθη 6 πόθος τοΰ ιχή μόνον διδάσχειν τουζ πτωχούς
■καΤδας, άλλά σύναμα καί έχτρέφειν αύτοΰς, δι' ό τή 13 ιούλιον»
1698 ετέθη δ Θεαέλιος λίθο; όρφανοτροφείου. 'Εχτών παί¬
δων τοΰ όρβανοτροφείου οί μάλλον εΰδάχιαοι ύ^ομοί ιδίας διδχσχϊλιας
Μδ.
226 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
8-χ τάς σπουδΐς γλωτσών κχί έτι—ήμης, ,ύτω 8= συσνετΐζομένων
άλλων παίδων πρός τόχε/.ωΐισιχέ όν τουτο μάθημχ, εγένετο ή χρν ή
τοα λ χ τ ι ν ι κ ο ϋ σ χ ο λ ε ι ο υ.Συγχρόνως δ'ϊδρυσε δείπνον αα-.σθον
ο:ζ τους Γ-πουδχστάς, δ·.· ού ύπεχρέωσεν αύτοί,ς ίνα διδάσχωσιν επί
διωρον χχθ'έχάστην ούτω συνέστη είδος δ , 8 χ σ κ α λ ε ι ο υ. ΤοΓς
ε'ι:ημένοις μορφωτ-ηρίοις προσετέθησαν αέχρι τού θχνχττυ τοί
Φραγχίου καί χλλχ, ών απάντων ή διεύθυνσις μετ* τόν θάνατον αύ-
τοϋ περιήλθεν είς τόν υϊόν αύτοθ ίοΙΙηϋί Α ΐι?α«ί *α! είς τόν γαμ-
βρόν οώτοα ΡΓβνΊίη^Η&ιΐδβη. Τω 1798 διεδέξχτο αυτόν ό Αι,ο-αβτ.
ΗβΓτα»ηη Νωτπ976Γ, Ό τούτο» άπέχγονος, δ7τΐς τοσούτον ειργάσθη
προ-, ανύψωσ,ν των Φραγκείων καθιδρυμάτων, ώστε δικαίως δύναται
νχ κληθ-/) ό έτερος ίδρυτής αυτών. Ταίς ενεργείαις αύτοθ οφείλεται
κ*ί ή υπό Φρειδερίκου Γουλιέλμου τοϋ Γ προίκκτΐς των Φραγκείων
καθιδρυμάτων διά πόρων τοίθύτων, ώστε έν τί) ενεργεια αυτών εισί
δία παντός εξησφαλισμένα. Ό σήμερον είς Χάλλην άπ.ρχοαενος ί-
πισχεπτεται αετ' εύ/αριστήσεως, εάν των γρα^ιχάτων φίλος ή, τα
Φραγχεια κχθ.δρύματα, συγκροτούμενα τχνϋν έξ 9 διαφόρων' σχο-
λων μ«τ. 3 % /(λ. μαθητών καΐ 150 δ.δασχάλων καί δ'.δασκαλισ-
σων. Ούτω 6 Φρχγχ,ος διά της άκαμάτου ενεργείας αύτοϋ άπέδει-
ςεν ότι δύναται να πράξγ, 4 άνδρωπος δ,τι χατά την πεποίθησιν χύ-
τού εστι λογου ίξιον.
Κύριον θέ;χα τής τοΰ Φρχγχίου διδχσκχλίας ην τό προσά-
γειν τχ πχ.όια είς ζώσαν τού Θεοΰ γνώσιν καί είς αληθή
και ενεργον /. ρ ι σ τ ι χ ν , σμ ο ν. Ή θ-σχευτ.χή
σκχλ.α, προσχπτοέ ~ Κ
~ ο ·,, · ' "' τ"Λ Κατγ17.ήσεί) τί) Βίβλω χχί τώ γλωσσι-
ΧΨ Ρ«6λ«ν, πρός δέ χπεφοι προσευχαί χαί θρησχευτιχχί'χσχήσε-ς
απετέλουν την ψυχήν τοθ έχπχ^τιχοΰ συστήμχτος χυτοϋ. Δ.8.-
σχχλιχ χχί γνώ*ε(ς ϊ'σν.υον πχρ' χυτώ μόνον ώς μέσχ πρός θεοσέ-
6ειχν. Εί χχί ή πχιδχγωγ,χή αΰτη άρχή ήττον . ^
τεροις /ρονοις, αλλχ μην παοά τ7» £>-,„„ ' » ■ τ . »
~ .. ; ' 'χ τν φ?αγκΐω αυτή μονη ην η εκ-
φοασ-.ς^ηςχληθους εσωτερ!χής πεποιβή—ως> δι' ή'ν την έχυτοϋ
ζωην εις πλήρη .—ολιών ένέ?γ£(αν .^^ χ, ^^ &Ηβχοψτ0
7_ωρας της ημέρας, ών αί 4 είς θρη,χευτιχα ποάγ,χτχ Ιδαπχ-
νωντο. Ιο αοροωτιχον τοΰ Φοανν,'/ι,. · ■·■>-»'
β , ' ΓΤ νραγκιοι» τερμχ ην ίδχνικως «θεοσε-
6««.
XX-
πρχχτικώς «άνεσις,,. Ό ΦράγχίΟς έμβρίμνα κχί πε,ί τής
σω,Λ,,,κη, των πχ^δα,ν ευεξίας δία τής διχρρυθΐεως κχί πό^τη-
•ος των χχτχστημχτων αυτού, βδ— ς λίαν σκοπί φωχβ|νά ...
ΤΗΣ ΑΝΛΤΟΛΙΙΣ
2-17
ρύχωρα καί έπιχάριτα κτίρια, κατάλληλος των σχολών διαίρεσις είς
τάξεις κα'ι ταή;Αατα, κάλι διδακτικά μέσα καί εύθηνά σχολικά βι-
βλία. Παρεϊχε τή νεολαία ανάπαυσιν καί ψυναγωγίαν, άλλά χρό¬
νον άργίας χαί μακράς παύσεις δεν ένορήγει, διότι κΐί κατ' αυτήν
την Κυριακήν ώφειλον οί παΓδες έπισκέπτεσδα: την σχολήν, 'ΙΙ τής
αναγνώσεως διδασκαλία έτελεΓτο κατχ την τοϋ συλλαβιτμοϋ
μέθοδον. 'Η τής γ ρ α φ ή ς διδασκχλία εγίνετο ώο"ε : οί μαθηταί
απεμιμοϋντο τού; επί τοΰ πίναχος προγεγραμι/.ένους /αρακτήρας η
ώφειλον διά υιελάνίΐς έπαναγράφειν τους έν τώ τετραδίω πρότερον
ηγιχένους τύπους. Τν) κριθμητικν) λίαν όλίγος γοννος ίγοΰΊ-
γεΓτο, σκοπουμεΛης δι' αυτής άπλώ; τής δίδασκαλίας των 4 πρά-
ξεων, τής των τριών μεθόδου καί τής των χλασαάτων κατανοήσεως.
'Η τής ια ο υ σ ι κ ή ς διδασκαλία περιωρίσθη μόνον έν τοΓς ίεροΓς
ασμασι. Τα πραγματικά εκαλλ'.εργήθησαν επιμελώ;, καθόσον
εδιδάσκοντο οί μαθηταί γεωγραφίαν καί ιστορίαν, φυσικόν καί βοτα-
νικτ,ν, γνώσε'.ς των επιτηδευαατων καί των Θεσμοθεσιώ/, κΐί ταυτα
ώς επί τό πλεΓστον αοΊο·>ύ πχίζοντες» εκτός των σ^ολικών ώζωι έν
τοίς περιπάτοίς, έν ταΓς έπΐσκέψεσιν εργοττατίων, εν συλλίγο'.ς κλπ.
Ό γενικάς νίαος τής τοΰ Φραγκίου αεθόδου ήν ενοελεχης ;χετα των
μαθητών διάλεξις· κατήχησις ήν ή ψυ/ή τής δ'.δατκαλίας. "Απαντα
τα άντιχείμενα ττ-οσήγοντο πρό των μαβητών εί: Θεωρίαν
(.V-
Θθΐιαιιηΐί). Σπάνια φυσικά αντικείαενα συνήγοντο εν τινι αουτεΐιο.
Ιδία ώφειλον τα παιδία γινώσκειν την —ριδάλλουταν αϋτχ φύ¬
σιν, τάς χρείχς τοϋ ανθρωπίνου βίου, τα εργαττήρ'.α των χειρο-
νάκτων κτλ. Πρός γνώσιν δέ τής τελεσφορήσειος τής δίδασκαλίας
ίγ^οντο 4 έξετάσεις. 'Η σνολιχγ) πειθαρχία εστηρίζετ· επι τής οι-
κιακής άγωγής, καί διηυθύνετο αέν αύτη υπό χριστιανικτ,ς άγάπης,
αλλά καί σωαατικαί τιμωρίαι δέν παρελείποντο. 'ΙΙ ~οϊ Φραγκίου
συγγραφή, ή έπιγραφοα,ένη «σχολιχή διοργάνωσις», περιέχει τί
κάλλιστα έξ ών περΐ άγωγής καθόλου εγράφησαν, ώς ούσα »πόρ-
ροια άληθοϋς παιδαγωγικής έπιστή[Αΐ|ς. Έν ταύτ/) λέγεται: «Κζι
ούτω αχαιρος άγαπη χα'ι αχαιρος αΰστηρίτ-ης έν τή των παίδων
άγωγή όαοίαν βλάβην δύναται έπενεγκεΤν. Άλλ' εάν ευρεθή τρό-
πος δλθ7/ε:οΟς άπο;ρίψεω; τής αάστΐγος, ύριστα;χένου ό;χως τοΰ
σκοιτοϋ τή; καλή; άγωγής, οφείλομεν τότε α'ινέσαι τον Θεόν».
ΊοΊάζουσχ ήν παρά τω Φραγκίω ή είς τάξει; ϊιχίρεσις των αα-
Θητών. Οΰδενί παιδία» επετρέπετο τό έφ' άπαξ καί έπαλλήλως
228
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
είς πλείω των τριών [χαθημάτων άσνολεΓσθαι, οί δέ μαθηταί τά¬
ξεως τινος δέν άνήκον έν άπασι τοΓς μαθήμασΐ τ-/] αυτή βαθμίδι,
άλλά κατετάσσοντο είς διαφόρους τάξεις κατά τον βαθμόν των έαι>-
τών γνώσεων έν τοΓς διαφόροις μαθή,αασι. Διά τής ιδρύσεως τοΰ
έαυτοΰ όρφα,/οτροΐρείου εγένετο ό Φράγκιος καθόλου Ό θεμελιωτής
των όρφανοτροφιχών καταστήματι»^. Τα δέ πραγματικαί μαδήματα
παρέσχον άφορμ,τ,ν είς την τότε ίδρυσιν τής πραγματικής σχολής,
ήτις διά τοΰ [Ααθητοϋ αΰτοϋ 8βτη1βΓ έν Χάλλη χαί τοΰ Ηβοίί€ΐ εν
Βερολίνω έλαβεν ύπαρξιν. Διά τοΰ [Λορφωτηρίου διδασκάλων (8οτηί'
η&Πϋΐη ρτβίθβρΙθΓαι· ) καί διά τοΰ μορφω-τηρίου των έκ λεκτών (8β"
πιϊη3ΓΪαΐη ?β1ροίαιυ) έδωκεν επί τέλει προτροπήν είς ίδρυσιν διδα-
σκαλείων πρός μόρφωσιν αρρενων διδασκάλων διά στοιχειωτικά κα¬
τωτέρα καϊ ανωτέρα σχολεΓα.
Έν ταίς τοΰ Φραγκίου συγγραφαΓς υπάρχουσι πολλά χρυσά σπέρ-
ματα. άπορρέοντα έκ τής πλουσίας αΰτοΰ πείρας . Ό Φράγκιος δεν
είναι κενός τις σνεδιαστής καί θεωρητικός, άτ$ ζρακτικώς τας ιδεας
αύτοϋ διεζάγων καί ούτω παρένων αϋταΓς πραγΐΑαι: ικότητα. Τονίζει
ττρός τ~7 ήθικώς ιδανικτ] καί την ύλικήν χορδην τής μορφωσεως.
Διο -δικαίως δέον ν' αριθμήται ό άνήρ ούτος, ο τί) ύπηρεσία τής τοι/
λαοΰ μορφώσεως άπαντα τόν έαυτοθ βίον άφιερώσας, εν τοΓς τα μεγι-
στα έξόχοις προ,αάχοΐί τής παιδαγωγικής προόδου, ή 8ε ΐστορια
αυτής όφείλει νά χορηγήση αύτω δι' άπαντας τοΰς χρόνους λίαν
τιΐΑητικήν θέσιν έν τή έαυτής Ποικίλϊ( Στοα.
(Έκ τοϋ γερμανικοΰ.)
Τ2ΙΑΚΑΣ.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 229
Ζ'.
Η ΕΝ ΒΡΑΙΙΛΙΑ' ΙΧΟΛΕ1ΑΚΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΙΣ.
•Η Βρασιλία ούσα δεχαπεντάχις μείζων τής Γαλλία; και αρι-
θμοϋσα 10—11 έχατομμύριχ κατοίχων ύπολείπεται εισετι πολυ ως
πρός τήντοϋλχοϋ μόρφωσιν. Έν τοίς σχολε^χοΤς προίστχται ως εν
άλλοις χράτεσίν ό τής παιδείας ύπουργίς. Ή χώρα σύγχειται εξ ^
Ιπαρνιών, έν αίς δ ύπάρχων πρόεδρος εχει την ύψίστην επι της π«ι-
δείας εποπτείαν, τοποτηρητής 8'«Ιτοδ εστίν δ γεν.κβς επ.βεωρτ, .
τής. "Εν τισι των έπαρ-χιών τούτων ύ?ίστανται εκ««.8«υτιχβι χυ-
κλοι, ύποχείαενο'. τή έποπτεία ί-βεωρητων έν άλλοις 6 αυβις υ-
πάρ/ουσιν «Ιχταχτοι έπ1σκέπτ*ι», έπισχεπτί,αενο·. τις νμ^ α¬
προσδοκήτως. Ή Βρασιλία άριβμεϊ 5,800 8 η α ά σ ι α σ /. ο λ ε ι α,
είς ά οοιτώσι 260,000 ααθητών οιπλχσιαι 8' εισίν αί ιοι ο>τ-
χαί σχολαί, άς τινάς επισκέπτωνται μαθηταί τριπλάσ'.οι των
8ηαοσίων. Αί σχολαί εισί οΙΤιρη^έναι σχεδόν έν άπάσαις ταίς ε¬
παρχίαις είςδύο'βαθ,αοΰς,ώναίτοϋπρώτου ρχβμβϋ Γερ·.ο?Ιζονταί
έν τί) άναγνώσει, γραφό καί άριθΐλήσει. ^ _
'Η πολιτεία δαπανά ετησίως 8;" έκπαιδευτικούς αχοτΛν'^ το ποσόν
2,626,209 δολλαρίων. Ό άριβμος των στοιχειωτικών σχολείων ανερ-
χεται είς 3,600. Ή στοιχειωτική παίοευσίς έστι πχνταχοθ 3·.οα-
κτρων ελευθέρα χαί οί των τττωχ,ών -αΓοε; λϊμβάνουσι β'.βλία τε
καί ένδύ,αατα δωρεάν. Ή παιδεία κατέστη έςανζ^αστικτ, μονον
άπο τοΰ'ΐ872, χαί εχτοτε γονεΓς χαί χηδεμονες εισίν ύτ.ό/ζεοι^ινχ
χέιχπωσι τα τέχνα αυτών είς την σχολήν άπό τοϋ 0 μέχρι τού ι
τής ήλίκίας 'ετους ,
Κύριον αίτιον τής όλίγης ^0» έν τοΓς Βρασ.λιανοις^ εχ-α-
230 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
σθοδοτοΰνται κακώς κα! διά τουτο ύπολαμβάνουσι τό οιδασκαλικόν
άξίωυ,α μόνον ώς μεταβατικήν τι στάδιον είς έπικερδεστέραν εργα¬
σίαν, δι' ο καί ΐ'/ει ή Βρασιλία βελτίους διδασκαλίσσας ή διδασκά¬
λους. Μέχρι τοΰ ετους 1846 ουδέν υπήρχεν έκεί διδασκαλείον, από
δέ τούτου τοϋ ετους ίδρύθησαν έν διαφόροις επαρχίαις πολλά
τοιαϋτα πρός μόρφωσιν καλών διδασκάλου αμφοτέρων των γενών.
άτινα ομως ολίγας προβάλλουσιν άπαιτήσεις τοΓς είς τό διδασκαλι-
κόν αςίωαα ύποψ·ηφίοις, διο καί έλλιπής έστι λίαν ή των διδασκά-
λων μόρφωσις. Ή όριστική τοΰ διδασκάλου άναγνώρισις γίνεται [χε-
τα έπταετη καλήν τοϋ λειτοιιργτ,ιχατος εξάσκησιν ανευ ιδιαιτέρας
εξετάσεως. Έν τοίς τελευταίον ετεσι λαβούσα ή Κυβέρνησις γνώ¬
σιν τής καταστάσεως τής χαιδείας έν Γερμανικαίς σνολαΓς παρέ¬
λαβε δια τί τνοΐί*» τί; Βρ^τιλίας Γερααχοίι^ 5'^ί"?".'»)')"ε κΐί! δι¬
δασκαλίσσας, έξωκειωμένους ιδία καί τγ; Φροιβελείω μεθόδω. Νυν
οί διδάσκαλοι λαμβάνουσι μισθόν έν μέν ταΓς πόλεσιν 700—96&
δολλάρια ετησίως, έν δέ τοΓς χωρίοις 400—600, ετι δέ την κατοι¬
κίαν καί την κάρπωσιν τμήαατός τινος τής γής. Αί διδασκάλισσα!
διατελοϋοΊν ώς πρός την μισθοδοσίαν καί ώς πρός πασάν υπόθεσιν
έν τί) αΰτ/; βαθμΐδΊ, έν ·λ; καί οί διδάσκαλοι.
Έκ των ^αθν,^ίιτων τής στοΐχ ίΐωταιή; ΐχολν,ς ;'ίσ! καί ή Γεω"
μετρία (Ιδία γής καταΐλέτρησις), Ίχνογραφία, Μουσική καί Γυ-
μναστική. Τα φϋλα διδάσκονται νωρίς, οί μέν παΐοες υπό διδα-
σκάλων, αί δέ κορασίδες υπό διδασκαλισσών. Σωματική τιμωρία
εστίν άπηγορευμένη.
Έν τγ) νοτίω Βρασιλία ύπάρ/ει πλήθος γερμανιχών σχολών, ού
μόνον έν ταΓς πόλεσιν, άλλά χαί έν ταΓς άποιχίαις. Έν ταΓς 5/ο-
λαΓς ταύταις έργάζονται διδάσκαλοι έκ Γερμανίας έν διδασκαλείοις
μεμορφωμένοι μετά ζήλου καί καλών άποτελεσμάτων. Τα τής πολι-
λείας σ/ολεΓχ, έν οϊς χαί Γεριχανόπαιδες διδάσκονται, στ:ανίως δύ¬
νανται νά συναγωνισθώσι πρός τάς γερμανικάς Ίδιωτικάς σχολάς,
τας υπό τής κοινότητος διατηρουμένας.
(Έκ τοϋ Γερμανικοΰ.)
Γεωργιος Τϊιακασ.
ΤΗΣ ΑΝΛΤΟΛΗΣ
231
Η'.
ΪΪΕΡΙ ΤΗΣ ΓΕΝΕΣΕΩΣ ΤΩΝ
Είναι δυσχερές τό όρίσαι μετ" ακριβείας ποίος υπήρξεν ό πζω-ίθς
εφευρέτης των ιχύθων, ώς καί κατά ποίαν έπονήν ήρξατο ή /ρήσις
αυτών.
Όπότε παρά τοίς ήμιβαρβάροις γ, χαϊ ολίγον πεπολιτισμένον
λαοΐς ανεφαίνετο πρόσωπον τι ικανόν διά τής υ.ελέτης ή τοΰ έκτά-
κτου νοός αϋτοϋ νά παραδεχθή ηθικήν τίνα αλήθειαν, ώφειλε νά
δοκιμάση άνυπερβλήτους δυσχερείας όπως καταστήσγι γνοιστάς τάς
νέας ιδέας τού, καί ταύτας εις γλώσσαν άπλΫ(ν καί βάρβαρον, καΐ νά
δυνγιθγ, νά καταπείσγι περί τής αληθείας των λεγομένων τού άν-
βρώπους, οΐτινες ουδόλως εγνώριζον την αρνικην σΤ|ΐΑασίαν τοϋ κβ-
λοϋ καί τοϋ κακοΰ, τοΰ δικαίου καί τοϋ άδίκου. Ό τοιούτος εκτακτος
άνθρωπος ώφειλε νά συμμορφωθϊί μέ τα πνεύματα κα'ι τα α'ισ6ή-
ματα των λαών, παρ' οίς ευρίσκετο, όπως δύνηται νά ελθτ) εις συνί-
φειάν τίνα καϊ συνεννόησιν, ώφειλε νά καταστήση μέ/ρι τινός 6ρα-
τόν, εί δυνατόν, καί συγκεκριμένον πάν δ,τι έχεΓνοι δέν ήουναντο νχ
συλλάβωσι διά τοϋ νοός των. Έκ τούτου προήλθεν ή συνενη; /ρή-
ΐις των ε'ικόνων καί των συγκρίσεων εις τάς άρν_εγόνου^ γλώσσιχς.
Ή μυθολογία των Α'ιγυπτίων, των Φοινίχων καί των ΈλλΥ)νων,
ίίναι τλήρης άλληγοριών, αΐτινες ένρησίμευον ένίοτε εις τό να ε-
ζτΐγώσι τα φαινόιχενα τής φύσεως καί πολλάκις νά περιοαλλωσι οί
έπαισθητών σ/ηυ-άτων τάς άφΥιρημένας ίδέας τής ήθικής. Επι
232
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
•παραδείγματι, ό άρχέγονος Κρόνος, όστις κατεβρόνθιζε τα έαυτο5
τέκνα, είναι ό χρόνος, όστις έξαφανίζει βαθμηδόν τα εργα τού. Ή
Οήκη τής Πανδώρας, έξ ής εξήλθον πάντα τα κακά, καί είς τόν πυθ-
μένα τής οποίας έναπέμεινεν ή ελπίς, ,/,ας δΊοασκει υπό αστατον μέν
πλήν χαρίεσσαν είκόνα, εν άπό τα έμβριθέστερα μαθήματα τής
φιλοσοφίας. Ή ίστορία τής ψ υ γ ή ς καί τοΰ ε ρ ω τ ο ς παρουσιά-
ζε· εν πολλαΓς ενδιαφέρουσαν είκόσι τάς ήδονάς. τα όνειροπολή-
ματα καί τάς βασάνοιις ψυ/ής έρώσης.
Έκ των άλληγοριών λοιπόν δέν άφίσταντο ή' κατά εν μόνον βή;χα
όπως φθάσωσιν είς τους μύθους. Παρ' άπασι σ/_εδόν τοΓς λαοΓς τής
αρχαιότητος άνεφάνησαν ανθρωποι, οΐτινες, ίκανώτεροι των αλλων,
η πλέον ,ιιε.αορφωμένοι, μετεχειρίζοντο είς έκτάκτους εστίν ότε
περιστάσε-.ς μύθοο;, ή πρός εκπαίδευσιν καί ηθικήν διαπαιδαγώ-
γησιν των λαών, η πρός σωφρονισμόν καί ίποτροπ-τιν άπό κακών
πραξεων :·.αί αυτών των βασιλέων. ΟΊ άλλως τε άπόλυτοι μοναρχαι
τής Άνατολής παρεδέχοντο πολλχΛΐς την αλήθειαν υπό τοιούτον
εΰφυές καΐ /αρίεν πρόσχηαα. Ή δέ παραβολή, ήτις ολίγον διαφέ-
ρει τοΰ μύθου, ήτο έν χρήσει παρά τοΐι; Έβραίοις, πολΰ πρίν ή ό
σωτήρ τοΰ κόσ,αου, ό Χριστός, διδάξη διά παρ^βολών την θείαν θρη¬
σκείαν είς τούς μαθητάς τού. Ίδοΰ εν παράδειγμα έκ τής Άγίας
Γράφη; συμβάντος τετρακόσια καί πλέον ετη πρό τής έποχής, καθ"
ην ό Αίσΐοπος, ό διδάσκαλος ούτος των μύθων, δ'.ηγεϊ'το τοΰς μ θους
τού εις την Έλλάδα καί την Ασίαν. Ό Δαβίδ ενήργησεν όπως
φονευθ/) εν τΐνι μά/γ) άδίκως ό στρατηγός Οίιρίας, απλώς μόνον ίνα
λάβη την (όραίαν γυναΓκά τού. Τό επέτυχε. Άλλά ο προ;ρήτης
Νάθαν άποσταλείς παρά Θεοϋ πρός αυτόν διά νά τόν έλέγξη διά
ριος ·
ιητι
περιεποιήσατο
υίών
» ουδέν, άλλ' ή άμνάς μία μικρά, ην έκτήσατο καί περιεποιήσατ
» καί έςέθρεψεν αότήν κα'ι ήνδρύνθη μετ" αύτοΟΙ κα! μετά των υιώ
» αυτού επί τό αύτό· έκ τού αρτου αΰτοϋ ήσθιε, καί έκ τοΰ ποτη
ήσθιε, καί έκ τοΰ ποτη-
» ριου αύτοΰ Ιπινε, καί έν τω κόλπω αύτοΰ έκάθευδε, καί ήν αύτω
'-)Γ|γ — ν-
οοος -(
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
233
» σατο λαβείν έκ τοΰ ποιΐλνίου αυτού καί έκ των δουκολίων αύτοΰ,
» τοϋ ποιήσαι τω ξένω τω έλθόντι πρός αυτόν, κα! έλαβε την ά-
» [χνάδα τοϋ πένητος χαί έποίησεν αύτην τω άνδρί τω έλθόντι
» πρός αυτόν. Καϊ έθυμώθη όργή τω άνδρί αφόδρα Δχβίδ, χαΐ είπε
» ΔαβίδπρόςΝάθαν Ζή Κύριος, ότι υιός θανάτου ό άνήρ, δ ποιήσας
» τουτο, χαί την άμνάδχ άποτίσει τετραπλάσιον ανθ* ών ότι έποίη-
» σε τό ρήμα τουτο, χαί περ'ι ου οϋκ έφείσατο. Καί είπε Νάθαν
» πρός Δαβίδ· Συ εί ό «νήρ, δ ποιήσας τουτο.—Καί ειπε Δαβίδ
» τω Νάθαν Ήμάρτηχα τω Κυρίω.» (Βασιλ. Κεφ. 11, 12, 14, 17,
1-7.) ΊΖον λοιπόν ότι ό ■προγητης διά τοϋ τρόπον τούτον κατώρθω¬
σε νά φέργι τόν Δαβίδ είς συναίσθησιν καί όιχολογήσα; τό εγχλημα
είς ο ϋπέπεσεν έζαιτήσητοιι την προσήκουσαν συγγνώμην παρΐ
Θεοϋ, ένώ έχν ό Νάθαν, επί τ"/) πίποιθηιει ότι αποστέλλεται παρί
Θεοϋ ήλεγν/ε τόν Δαβίο καί προσεχάλει αυτόν νά μεταΐΑελγ|θτί 8ι'
δ,τι υπό τοϋ κάλλους της γυναικός τετυφλωαένος ένήργητε, πολΰ
πιθανόν νά άπεπέαπετο εκ των ανακτάρων κακώς, η ηθελε πάθει
πολλω γείρονα, διότι εΐ-ζε την τόλμην νά έλέγςγι πράξιν, της ο¬
ποίας 6 δρά-της υπήρχεν Ό μέγας έν προ^ήτχις βασιλείς Λαβ!2.
Ό «.ΰθος λοιπόν, ότε ιχέν δεικνύει είς τοΰς άνθρώπους υπό αιτίαν
καταφανή την αλήθειαν, ή δποία κεχρωματισιχένη καθίσταται πι-
στευτή, δτέ δέ, έγκαταλείπει έντυπώσεις είς τόν νοϋν των άνθρώπων.
Επί παραδείγματι, οπόταν δ λαός τής Ρώμης επανέττη κατά των
πατρικίων, ό Άγρίππας όπως '·ρ^?Γι ει; νννι.ίςΰ-ησΐΊ αυτόν ίνα έν-
νοήση τό άδικον καί την αοροσύνγ,ν αυτού, 8ιηγΤ|θη τον αϋθον «των
μελών καί τοϋ ιΓτοαάχου». Ό αϋθος εχει μεγίστη»/ επίδρασιν επί
των άπλών παραγγελ;χάτών άπαλλίττει δί' αύττγιρας έτο'.^ασίιχς
καί άποδιώχει την οΓησιν ή;χων δ'.χ τοϋ έλέγχου κα' τής έπιχρίτεως
διασκεδάζει τί πνεύαατα διά τής διδασχχλίϊς κΐ! οίδει είς τόν α¬
ληθή ερωτα την ευχαρίστησιν νά άποχαλύτττ) τα α'ισθ/,αατα, τα
όποΓα φαίνεται ότ: θέ)ει νά άποδίώζΛ,. Καθ" όλους τοΰς /-ρόνους, οί
άνθρωποι ήγάπησαν τάς δΐηγήσεις χαί πρό πάντων τάς προςενού-
σας ο'ιονεί θαυμασμόν, άναιχφιβόλως όπως εΰχαριστώσι τάς τής φύ¬
σεως όραάς, τάς οποίας οί μυθβγράφοι επλασαν. παριττώντες ώς ό-
μιλοϋντα χαί αΰτά τί ζώα. Ή χοήσ'.ς αθτη έδωκεν αφορμήν είς
ερεύνας κχι ε'ικασίας των πεπαιδίυαένων· τΐνε; επίϊτϊυον οτ·. ζόλεπον
την καταγωγήν των τοιούτων εις τοΰς ίερογλύ-γρθυ; τώ; Λιγ,ιπτίων,
234
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
νηταί τις πολΰ, γνωρίζει ότι οί αρχαιότεροι ελληνες ποιηται μετε¬
χειρίζοντο τάς τοιούτου εΐδους μυθολογίας. Τετρακόσια καί πλίΐον
Ιτη πρ!ν τής υπάρξεως τού Αίσώπου, ό Ήσίοζοζ εΐχε πλάσει τϊν
,αϋθον τής 'Αηδάνος καί τοϋ Ίέρακος' Ό ζϊ "Ο;/.ϊ)ρος, εν τγί Βα-
τραχομυομαχία αύτοΰ, άναβιβάζει επί τής σκηνής ζώα, εις τα όποΓα
δανείζει την γλώσσαν μας.
Όθεν συιχπεραίνοντες λέγομεν, ότι είναι αδύνατον ν« εξακριβωθή ή
εποχη κατά την όποιαν ήρξατο ή χρήσις των μύθων, ώς καί ότι ό
έφευρέτης των μύθων δύναται ν* άναζητηθή εις πολλω άρχαιοτέ-
ρους χρόνους, καί ούχι ότι πατήρ τούτων υπήρξεν ό Αίσωπος, η
κατχ τοΰς Ίνδοϋς ό Πίλπε, ή καί κατά τοίις "Άραβας 6 Λοκ.αάν.
Δ. Καλεμπϊ.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
235
Θ'.
ΠΕΡΙ ΤΙΝΩΝ ΕΚΚΛπΙΙΟΙη" ΕΝ ΓΑΛΑΤΑ' ΚΩΝΣΤ/ΠΟΛΕΩΣ.
Φρονούντες ότι ή δημοσίευσις των ά^ορώντων εί; την τοπογρα-
ψίαν ::αιί την ιστορίαν τής Κωναταντιν^,-ίλε^ς ί.ρχ*^; εγγράφων
ωφελιμός τε καί τερπνή εστίν,-βκδίδομεν ώδε τό έπό[λε,'ον χερί τίνων
εν Γαλατ^ί Έκκλησιών, μή υπαρχουσών ηδη, επίσημον πραχτιχόν,
ό·κίρ άντεγράψαμεν άπχραλλάκτως ώς έν -/ε.ρογρϊΐρίο τΐνΐ εύρηται.
« Ό Κωνσταντινουπόλεως πατριάρχης επιβεβαιοί".
« Διά τοϋ παρό /τος γράμματος δηλοποιεΓται τοΓς ·πίσι. χαί φα¬
νερόν γίνεται, ότι οί τια'.ώτΐτοι αρ/οντες, καί ο! τ:αρ' οιυτίΤ,'; προ-
καταστάντες έπίτροποι, περί τής υποθέσεως τοϋ έλ·πιζο;χένου άνα-
καινισμοϋ, έλέει Θεοϋ, των καέντων πρό ημερών τ ριϋν έχχλησιών
τοϋ Γαλχτα, τής Χρυσοπηγής δηλαδή, τοΰ άγίου Γεωργίου, χαί τής
Έλεούσ·ης, εχριναν σκέψει χοινή άποστεΓλαι άνθρωπον; είς Άδρια-
νούπολιν, είς τό ύπερ,αανήσχι κατί πάντα τρόπον λαβείν θέλημα
καί αδειαν παρά τής βασιλιχής έζουσίας, πρός άνοικοδόμητιν χαί α-
ναχαίνισιν των αυτών έχχλησιών, χαί έχλέξαντες πέμπουσιν, άπό μέν
τής Χρυσοπηγής, τον προεστώτα τής αυτής έχχλησιας, δν είχον,
έσιώτατον πρωτοσύγκελλον τής χαθ'ήμίς τοϋ Χριστοϋ Μεγάλης Έχ-
κλησίας, έν ίερομονάχοις καϊ πνευματιχοϊ'ς κΰρ "Ανθιμον, χαί τόν
κΰρ Ιωάννην Γρααματιχόν Μουμτζήν, άπο δέ τοϋ άγίου Γεωργιος
τόν χυρ Ιωάννην Χρνσογον, χαί τόν χυρίτζην Άμοιραν Παξιιχαδάν-
άπό δέ τής 'Ελεούσης, τόν κίιρ Ιωάννην ττεμιρτζήν πρός ο5ς πα-
ρέσχον μέν επί χεΓρ^ς ρεάλια χίλια φέρειν, χά! βασταζειν παρ*
έαυτοΓς ετοιμα· δεδώχασι δέ καί αδειαν αύτοΓς χοινή ρουλ·») κα;
γνώμ-/) εύρεΓν έχεΓσε, χαί δανεισθήναι είς την περί τούτον δαπάνην,
άλλα τέσσαρα, ή πέντε πουγγεΓα τό πλεΓον, καδώς αί ττεριστασεις
236 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
των πραγμάτων τρέξωσι, χαί είνα-. πάντας αύτους στρεκτους είς οσα
εχεΓνοι ποιήσουσιν έκεΓσε, πρός χατόρθωσιν τής υποθέσεως, χαί είς
τάϊ—-ρα,^άπερ μέλλουσι δανεισθήναι ώς είρηται άνωτέρ-,., τα τέσ¬
σαρα, ή πέντε πουγγεΓα, ένέχεσθαι χαί τούτοις κοινώς, καί δέχεσθαι,
χαί απολογεΓσθαι αΰτά άπροφασίστως, χαί άναντιρρήτως· όθεν είς
ένδειξιν, χαί ασφάλειαν έγράφη καί τό παρόν συμφωνητικόν, καί υ¬
ποσχέσεως ενυπόγρα?ον; χαί ^άρτυρον γράαμα, χαί ένε/ε.ρίσθη
τΟιςδιαληφ0εΓσινεΊ;Άδρίανούπολ!νπεμπο!Λένοις,ένΙτεια/ξ'(1660)
εν μηνι απριλλίω, ίνδικτιώνος ιγ'. '
Άσάνης Γεοάχης στέργω τα άνωθεν.
Μανολάκης Σερασερτζής στε'ργω τα άνωθεν.
"Ιωάννης Μουμ,υτζής στρεχτός στα άνωθεν.
Ζαφείρης Γεωργίου στρέγω τα άνωθεν.
Ιωάννης τού Δήμου στέργω τα άνωθεν.
-χΠαλάσης Κουγμιτζής στέργω τα άνωθεν.
Παναγιώτ·ης τζολιερης στ|ργω τά 5νωθεν.
Άμηράς Παξιααοας στέργω τα άνωθεν.
Νικόλαος Μουρουνας στέργω τα άνωθεν.
Ιωάννης Τε-χερτζής στρ|γω τά ίνωθεν
Ι Ό Φιλιππουπόλεως Γαβριήλ μάρτυς.
~ Ό Δρύστρας Μακάριος μάρτυς.
Ό Μέγας ΛογοθΙτης τής Μεγάλης 'Εκχλησίας Δηαή-
τοιθς μάρτυς. ' '' '
Ό Μέγας Σχευοφύλαξ Θω,αϊς μάρτυς.
Ό Μέγας Ρήτωρ μάρτυς.
Ι- Ό Μέγας 'Εκκλησιάρχγ,ς μάρτυς.
-'ΐ Ό Πρωτονοτάριος μάρτυς.
| Ό Πρωτέκδίκος τής Μεγ. Έκχλησίας Νικόλαος μάρτυς,
ί Ο Μέγας Ο'ιχονόμος τής Μεγάλης Έκκλησίας αάρτυς.
Τ Ο Ρεφερενδάριος τής Μ. 'Εκκλησίας Γεώργιος μάρτυς.
Τό έγγραφον το^το εγένετο επί τής πατρ-.αρχείας Παρθενίου Δ'
τοϋ Μογιλάλου, όσπς ήρχ. τής Έκχλησίας άπό τοΰ 1657- ίλλως
τεγινώσχοαεν έξ 1Τ!οί-^ ότι τοϊτον παραιτηθέντα διεδέξατο,
μτ,νί Ίουλίω 1660, Διονύσιος Γ', άπό Λαρίσσης, Ό Στανός· ώστε τό
είρημένον έγγραφον συνετάγη τρεΓς αήνας π?9 τής παραιτ^εως
Τ
7
αυτού.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 237
Πυρκοάαν τοΰ 1060 εν Κωνσταντινουπόλει γινώσκομεν καί άλλα.
ν_όθεν, αλλ' έν τίνι συνοικία καί ποίω μην! δέν είναι φανερόν1. Περί
δέ των έν τω έγγράφω άναφερομένων έκκλησιών παρατηρούμεν ότι
7) μέν Έκκλησία τής Χρυσοπηγής, κατά τόν κ. Μ. Γεδεών, ην
γνωστή μόνον μένρι των [χέσων της ις-' έκατονταετηρίδος2· άλλ* εν¬
τεύθεν νυν τί) ·κρωτθΊ δηλούται ότι την ύπαρξιν αυτής οφείλομεν να
όρισωυ,εν μέχρι τοϋ 1660· ήν δέ αυτή πρότερον μονή, διότι έν
ταύτη ώκησε τω 1584 Λΐάξιμος ό Μαργούνιος ότε αφίκετο είς Κων-
σταντινούπολιν διά νά νειροτονηθή έπίσχοπος Κυθήρων · καλεί δέ
αυτήν εν δυσιν επιστολαί; αύτοΰ πρός τον Φίλαδελφείας Γαβριήλ
τον Σεβήρον «σεβασμίαν μονήν τής κυρίας τής Χρυσοπηγής τοϋ
Γαλατάν. Έν αύτγί κατψκησε καί Ίερεαίας Α' ό άπό Σοφίας,
ότε αφίκετο έξ Ίεροσολύμων ίνα καταλάβγι τ'ο δεύτερον τον πατριαρ¬
χικον θρόνον. Έν τή αυτή δέ πάλιν μονή συνέστησε σχολήν καί ε-
δίδασκεν ό τότε μέγας Ρήτωρ τής Μεγάλης Έκκλησίας βεοφάνης
ό Έλεαβοϊίλκος, κηρύττων καί καθ' εκάστην κυριακήν τόν λόγον τοϋ
Θεοΰ. Φαίνεται δέ ότι αυτή έστί μιχ των υπο τοϋ περιηγηταί Τοατ-
ηβίθΓί άναφερομένων έν Καράκίθϊ (Ο&Γβοι ) έκκλησιών5· την θέ¬
σιν ομως αυτής δέν γινώσκααεν σήμερον. "Ομοίως δέ καί ή τής Έκ¬
κλησίας τοϋ άγίου Γεωργίου θέσις δέν ίΐναι γνωστή. Ότι εν Γα-
λατα ύπήρνε καϊ επί των Βυζαντινών χρόνων ναός πρός τιμήν τοϋ
μάρτυρος τούτου δηλούται έκ τού καταλόγου των έπ' ονόματι άγίων
άνατεθειιχένων έκκλησιών, έν ω άπαντα ιτό μονάδιον τοϋ άγίου με-
γαλομάρτυρος Γεωργίου τοΰ Συκεώτου» όπερ καί μονή των Ρω-
μαίων λέγεται έν τοΓς πρακτικοΓς τοΓς επί πατριάρχου Μηνα συνο-
δου, έν 7) παρουσίασεν ό ήγούυ,ενος αυτής Στέφανος . Φρονοϋμεν
1 Μ. Γεδεών, έν Λεξικώ ίστορ. καί γεωγρ. τόμ. Γ' σελ. 1116.
Αύτόθι σελ. 1033.
3 "Αγνωστον ποϋ στηρίζεται ό Δημητρακόπουλος όρίζων έν Όρ-
θοο. Έλλ. (σ. 135) ετος τής είς Κωσταντινούπολίν «εταβάσεως τοϋ
Μαργουνίου τό 1583.
* Αί επιστολαί αυται εξεδόθησαν υπό Ιω. Λαμίου έν Μίοίβο
άί'., 1840, σελ. 41, 47.
Πρβλ. τάς περί Χρυσοπηγής σηαειώσεις Ιω. Λαμίου εν ϋβΐϊ-
ΐαβ ΒΓβιΙΐΙοΓοΐη, σ. 215.
6 Λεξιχον Ίστορ. καί γεωγραφ. τόμ. Γ', σελ. 1039.
238 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
δέ 5τι τό μονάδιον τουτο κατέστη βραδύτερον ένοριακή εκκλησία
καί ότι αυτή αυτή εστίν ή έν τω ανωτέρω εγγράφω [χνημονευοΐΛε-
νη· της ένορίας δέ αυτής γίγνεται μνεία καΐ εν εγγράψω τοϋ 1640
ετους σωζόμενα) έν τή Νομική Συλλογή τοΰ Δοσιθέου'. Περί δέ
τής έκκλησίας τής Έλεούσης ουδέν απολύτως γινώσκομεν. "Εγνω-
σταΐ όμως ότι έν τοίς Μηναίοις άναφέρεταί τις έν Κωνσταντινοιι-
πόλει ναός τής Έλεούσης, ος άδηλος ποΰ εκειτο2. Καί ταυτα μέν
περί των έν τω εγγράφω τούτω αναφερομένην εκκλησιών, ών την
ανίδρυσιν έσχόπει ή τρεΓς μετά την πυρκαιάν ημέρας συστάσχ
έπιτροπή. Φαίνεται όμως ότι ή έντολή αυτής έναυάγηϊε, διότι έκ¬
τοτε οΰδαμοϊί άπαντα τι περί των είριτ)|ΐ.ένων ναών, ούδε παράδοσις
τίς διεσώθη περί αυτών. Ετύγχανε δέ τό τότε σουλτάνος δ Μενμετ
Δ', πρός όν, έν Άδριανουπίλει διατρίβοντα, απεστάλη ή πενταιιε-
λής έπιτροπή, ών τα όνέΐΛατα, πλήν ενός, άντιπροσωπεύουτι τέσ¬
σαρα Ίσνάφια. Περί των πρώτων δέκα ύπογραίρών ουδέν στιΐΛ,ειοϋ-
μεν, περί δέ των λοιπών μαρτύρων, οΐτινες εισί δύο αρχιερεί;, εκ
των ένδημούντων τότε εν Κωνσταντινουπόλει, καί όκτώ όφφιχιοϋχοι
τού Πατριαρχείον. Ό πρώτος αρχιερεϋς, ό Φιλΐππουπόλεως Γα-
βριήλ, ήμΓν εγνωσται καί άλλαχόθεν, έκ πατριαρχικήν γραμιχάτων
τοϋ 1668, 1670 καί 16713· 6 δέ Δρύστρας Μακάριος εγνωσται
ότι εχειροτονήθη κατ' ιούλιον τοΰ 1651, επί τής δ' πατριαρχείας
τοΰ Ίωαννιχίου Β', χαΐ ότι κατά μάρτιον τοϋ 1674, επί Γερασί-
μου Β', καθτ|ρέθη δι' άποστασίαν τής Έχχλησίας. Έν τή Νομι-
κή Συναγωγή Δοσ.θέου εΰρηνται τα περί τούτων σ/ετικϊ εγγρα-
φα*, έξ ών εν δείχνυσιν ότι ό Μακάριος ύπε^ρεώθη νά πληρώση δια
ψαλτικόν τής χειροτονίας αύτοΰ τρεΓς χιλιάδας γροσίων ή δέ υπο¬
γραφή αυτού άπαντα χαί έν πατριαρνικώ γράμματι τοΰ 1668 χαι
16711". Έκ δέ των λοιπών ύπογραφών παρατηροΰμεν ότι ή τοϋ με-
γάλου λογοθέτου Δημητρίου άπαντϊ τό τρώτον έν άνεκδότω πα-
τριαρχιχω γρά;χ;χατι τοΰ 1653.
1 Κ. Σάθα, Μεσ. Βιβλιοθ. Γ', σ. 583 έν ύποσημ.
2 Λεξικόν, σ. 1033.
3 Όρα τό Κανονικόν Δίκαιον των Ίείοσ. επί τής άρχιεπ. Σιν»,
σελ. 30, 47, 54.
4 Κ. Σάθα, Μεσ. Βιβλιοθ. Γ, σελ. 585, 600.
5 Κανονικόν Δίκαιον κτλ. σελ. 30 καί 54.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 239
Προστίθηαι δέ ηδη καί τό επόμενον εγραφον περί τής έν Γαλατ£
έκκλησίας Παναγίας τής Καφατιανής, δπίρ γνωρίζει ήιχΓν την χατά
τό 1696 πυρπόλησιν αυτής, καί τί πρός ανέγερσιν αυτής ληφθέντα
μέτρα υπό των τότε ένοριτών.
«·}· Ό Κωνσταντινουπόλεως πατριάρ/ης βεβαιοί".
■{· Διά τοΰ παρόντος γράμματος δηλοποιοϋμεν ημείς οί κάτωθεν
ύπογεγραμΐΛενοι άδελφοί χριστιανοί τής ένορίας τής ύπεραγϊας η¬
μών Θεοτόκου τής Καφατιανής, ώς συνεφωνήσαμεν άπαντες κοι-
νώς, καϊ κατεστήσαμεν τέλειον, καί καθολΐκό,ν ήαών έπίτροπον τόν
κυρίτζη Μιχαλάχη Στεφανή, εις τό νά απέλθη εις Άδριανούπολιν
μετα των λοιπών επιτροπών των λοιπών ένοριών των πυρποληθει-
σών τοΰ Γαλατα, να προστρέξ-/) εις την κραταιάν βασιλείαν, νά μίς
δοθή αδεία νά άνεγείρωμιεν την εκκλησίαν υ,ας, χαϊ συνεψωνήσαμεν,
καί ύπισχνούμεθα οσα εξοδα ϊ[θελαν ακολουθήση, καί γίντ) είς τί)
νά δοθή βασιλικός δρισμός, καί άδειχ νά άνεγερθή καί νά ο'ικοδο-
μϊΐθγί ή έκχλησία μας, χϊν τε είς πόρτας, κχν τε τής στράτας, χαί
καθημερινά εξοδα αϋτοϋ τοϋ έπιτρόπου ήμίόν, εως ου νά έττανα-
στρέψν), καν τε είς την οικοδομήν τής έχκ)ησίας αας, είς ΰλτ,ν καί
λοιπά χρειώδτ), κάν τε εις πόρτας των ι/,εγιστάνων ένταΰβα είς
Κωνσταντΐνούπολιν, καν τε εις πάσαν άλλην ν·ρε!αν περί οικοδοιχής
τής έκκλησίας ημών, νά τα άπολογώμεθα καί νά πληρώνωαεν πρός
αυτόν άναντιρρήτως, ώς κοινόν χρέος μας. "Βτι συνεφωνήσαμεν εάν
ου δοθή θέλημα, καί αδεία διά ανέγερσιν, καί οικοδομήν τής έκκλη-
σίας ημών (όπερ ιχή γένοιτο) ωσαύτως ύποσχόαεθα όσα εξοδα ποιη-
σει ό διαληφθείς έπίτροπος ημών νά τα πληρώνωμεν πρός αυτόν
άπροφασίστως· ώστε κατά πάντα τρόπον νά ϊΐναι αϋτός έπίτροπος
μας άζήμιος έφ' όσον ευρίσκεται είς την υπηρεσίαν αυτής τής έκ¬
κλησίας μας, καί είς οσα εξοδα ποιήσεΐ. Όθεν είς δήλιυσιν τής έπι-
τ^ιοπής αύτοϋ ταύτης, καί τής κοινής ημών συαφωνίχς ταύτης, καί
υποσχέσεως, υπεγράφη τό παρόν παρ' ημών, καί έσφραγίσθη, επί
βεβχιώσει τοΰ παναγιωτάτου καί λογιωτάτου ήαών αυθέντου, και
δεσπότου τοϋ οικουμενικού πατριάρχου κυρίου, κυρίου Καλλινίκου,
καί εδόθη τω δΐαληφθέντι.
Αχ^τ', άπριλλίοιι, λ'.
ή· Κανέλλος Σαράτζης ύπόσχομαι τα άνωθεν.
+ Κωνσταντάς ϋπόσχομαι.
240 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
■{· Γεώργιος Κάχηλας ύπόσχο,ααι τα άνωθεν.
·{· Δημήτριος τοϋ Νικολάου ύπόσχομαι.
·{- 7αράντης ύπόσχομαι τα άνωθεν.
■{■ Στεφανής τοϋ Νικηφόρου ΰπόσχομαι.
-{■ Σπαντωνής τοΰ Νικολάκη ΰπόσνομα'. τα άνωθεν.
•^ Ζαχαρίας ύπόσχεται.
~'- Νικόλας τοϋ Λευθέρη ΰπόσγ,ομαι τα άνωθεν.
■{· Κώστας Προύσαλης στέργω τα άνωθεν.
·]■ Γιωβάνης τοΰ Νικηφόρου στέργω τα άνωθεν.
-|· Παρασκευας στέργω τα άνωθεν.
~ Κωνσταντίνος Διάκουμου στέργω τα άνωθεν.
+ Κοσμας τοΰ Πολυχρόνη στέργω τα άνωθεν.
■}■ Σαχίνης Κάλφας στέργω τα άνωθεν.
·{· Διαμαντής τοΰ Γεώργη στέργω τα άνωθεν.
·{■ Δράκος τοϋ Νΐχολοΰ ό υίϊς τοΰ Συραατά.
·}· Ανδρέας Μπακάλης ύπόσνομχΐ τα άνωθεν.
·{· Κυριάχος λεπτουργός ΰπόσγομαι τα άνωθεν.
■{· Γιαννακός Πουγικλής στέργω τα άνωθεν.
« '- "Ωστε ό ρτ,θείς έπίτροττός μας λαμβάνωντας τό έπιτροπικον
γράμμα καί πα·)αίνωντας είς Άδριανούπολιν δύο καί τρεΓς βολαΓς
μετά τοΧλοϋ κόπου καί ΐλόγθου κα'ι κακοπαθείαις τής όδοϋ, και συν-
εργίαις έπισυμβάσαις, τοΰ μισοκάλου, όπου είναι ετοιμος παντα να
έμποδίζγι τό καλόν, καί [/.έ εξοδα. χαί δωρεαΓς βαρύταταις, έλαβε θε-
λημα άπο την κραταιάν βασιηείαν. καί δρισμόν δια νά άνεγείρωμεν
χαί νά οίκοδοΐΛΤ,σωμεν την άνωθεν ημών εκκλησίαν, καί Θεοΰ ροη-
^οϋντοζ διά πρεσβειών τής κυρίας ημών Θεοτόκου έρρίςαμεν θεμε
λιον είς τάς δ' τοΰ Ιουλίου μηνός καί έγκαινιάσθη τη ιη τού σε-
ττεμβρίου αχ)η' (1698) χαί δμποτε χύριος ό Θεός νά την στερεώση
καί νά βοηθήση ή χάρις της νά έλαφρωθοϋμεν άπο τα εξοδα όπο"
έτρεξαν, κα'ι ένεχόμεθα άπο τοίις χρεωφειλέτας».
Μετά την εν τω εγγράφω τούτω αναφερομένην ανέγερσιν, φαινε-
ται ότι ό ναος τής Καφατιανής έκάη καί πάλιν μετά 36 ετη, διότι
είς τον νάρθηκα τής έκκλησίας ταύτης, επί τοϋ τοίχου, ύπάρχει εχτι-
σμένη πλάξ, έχουσα έν τω μέσω την Παναγίαν, καί είτα την επο¬
μένην επιγραφήν : «Ανηγέρθη ό παρόν ναός τής ύπεραγίας η
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
241
©εοτόχον της Κχιρατιανής. 1734 όχτο,υιβρίου χ'.—-Οϊ έπιστάται της
άγίας 'Εκκλησίας : Φιλόδωρος Γούναρης. — Γεώργιος Γούναρ·ης —
Σέργιος Γούναρης— Δανιήλ Γούναρης. —Ιωάννης Χρυσωχόος. —
Λεωνταρής Κερεστεντσής. — Δούκας Κερεστεντσής. — Κονσταντή
Κερεστεντσής.— Δροικωνικώλας. — Άβϊ,.αλη Μηχάλη. —Κωστή
Λάσκαρι.»
«Ώκτομβρίου α' ένχενηιχστη ή άγία Έκχλησία.»
Άλλά καί τρίτην ανέγερσιν αυτής έκ θεμελίων «.ανθάνομεν έξ
αλλου μαρμάρου άνωθεν μιϊς των πυλών τοϋ ναοΰ, γενομένην επί
Σουλτάν Άβδουλ Μετζίτ καί πατριάρχου Άνθίμου τοϋ Δ', τω
1840 ετει.
Α. ΠΑΠΑΔΟΠΟ1ΛΟ2 ΚΕΡΑΜΕΥ5.
■10.
242
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Ο ΤΤΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΙΩΑΣΑΦ Ε" Ο ΜΕΓΑΛΟΓΤΡΕΪΤΗΣ.
174 Δωρβθεου Μονεμβασίας Χρονογράρς σελ. 446-448 έχ-
ως „« 1806. Ζαχαρίου Μ*βί χατάλογος πατοιαρνών Κων¬
σταντινουπόλεως σελ. 179-180. Κομινηνοδ'Τψηλαντοί τχ μβτά
την αλωσιν σελ 96 - 101. Κυρίλλου Λ.υρ,ώτοΐ πατριαρ^χον
χρονικόν εν « Λ ηναιω» Αθηνών τίμ. ΣΤ', σελ. 29. Μελετίου
Αθηνών Εχχλ Ιατορία τ6μ. Γ «λ. 371. Π.τρ,.ρν. νοον.χά
Κιγαλα χά,: ΦΛ«—ίου Κυπρίο, (ϊχω ύπ· ίψιν τΑ ^βίντΐ' έν τή
^ Βίίτοϋχαλθϋ.Ήμερολογίουτης'Αν.τβλης, τάς κβ,αψχς σελί-
οας, εχ τού αχανοϋς παραδείσου των άνθρωπίνων μαθήσεων προελβίν
τες εσμός λογίων δμογβνών £νθη σταχαολογήσαντε; ε2χροα, έχόαι-
~ν, χαι α-ταμιεύουσιν αύτά είς αποθήκην χρησιμωτάτην χ*1
καλλίστην, εγω 0· ούχι ,χαλακά λευχοίων άνθεα ά'ν' Ιν,νβπβΒας χαί
τρηχειαν ϊνωνιν, τβ παλαίφατον, φυίμενα χομίζω, άλλ' α'τούς τ0^ς
βχτνοποϊας χ3[ τας αχχλή?ας μου· ο! πολλοί παρ' ήμΓν οίτω νΟ^ί-
ζω, νομ,ζ,υσι τα πολυτίμητ. προΐοντα τοΰ μεγάλ,υ μεταλλεί'ου,
τοι, ανε;αντλητου μεταλλείΟυ των επί της μεσήλιχος τοϋ Ιθνους ή-
μων φ,Λολογ,ας χαί ίσ^ορίας έρευνών άλλ' οιαδήποτε χάν νοαισθή
η λιτη μου ανθοδέσ,,χη, έγώ εύρίσχω είς τα ίνθη αυτής την 'θεία'ν
«βινην^οσ,αην, την ίρρ^ο, εκείνην εύωδίαν, ί,ν οί ϊ.ρβγρά?βι χαί
» συνοτς,ρ,—ϊ( εύρίσχο,σιν είς των άγίωντής έκχλησίαςτών ήοώων
της πίστεως τχ λείψανα.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΑΗΣ
243
Δι' ημάς 6 έκπνεύσας μεσήλίξ έλληνισ,αός ΰπάρ/ει Λείψανον ά¬
γιον, ανεξάντλητον ϊ/οι την χάριν, ακατανόητον τί,ν άγιότητα,
πολλην ϊ'ααιν τοΓς ανάγκην έχουσι παρενόμενον, τάς αίσθήσεις ά-
γιάζον. την καρδίαν, την ψυχήν, την διάνοιαν. Παραμύδιον έν ό-
δύναις, έν θλίψεσιν άνακούφισις, έν ταΓς συζητήσεσι των έθνικων 0-
ποθέσεων χειραγωγεΓ είς εΰρεσιν τής χαλλίστης καί άνυσίΐΑθυ βερα-
πείας των κακώς παρ' ημίν εχόντων αίών μέγας, νιλίων πεντακο-
σίων έτών μακράν ηλικίαν φέρων, οιδάγματα παρέ/ει ήμΓν ζήλου
χαί συνέσεως, άληθοϋς παιδείας κα'ι εύσεβείας άπιραθραύστου, αύ-
ταπαρνησίας καί θάρρους εν κινδύνοις· φυλλοαετρ ^σατε χιλίων πεν-
τακοσίων έτών ιστορίαν ζητεΤτε καί εύρήσετε τα κάλλιστα παρα-
δείγιχατα- καί εί'πατέ μοί αν εχω άδικον νοαίζων αύτην Ίερουσα-
λημ τοϋ ψα)υ.ικοϋ· δι' ήν ού σιωπήσοΐχαι.
Τό «Ημερολόγιον τής Άνατολής» φιλοξενεί κατά τ'ο ετο; το^το
εν τα ς σελίσιν αυτού την σκιαγραγίαν ιχεγαλοπρεποϋς ανορός τής
μετά την άλωσιν έθνικής ήλικίας, λάμπρου πατριάρχου, Ίωάσαφ
Β' τοΰ μεγαλοπρεποϋς έπικληθέντος· οί βίοι των πατριαρχών τής
νέας Ρώμης, των κχτά την ιχα/.ράν μάλίστα χειμερινην νύκτα τοϋ
έβνικοΰ ^ίου τόν καλόν διανυσάντων δίλιχον τής σωτηρ'.α; των πα-
τρώων προνοιχίων καί συμιρερόντων καί δογμάτων ύπ ουδενός δύ¬
νανται 'να νομ'.σθώσιν ονϋενόσωρον χρήαϊ· -χαρακτήρα έχοντες γε-
νικώτερον καί ούχι περιωρισμένον, οικουμενικήν πάντοτε φέροντες
την επί των καδεστώτων τής όρθοδοξίας κηδώ καί αέριαναν, την
αποστολήν καί την ευθύνην, Ίατροί πληγών καί πϊθημάτων ήθι-
κών ήσαν πατέρες μεγάλης οικογενείας, ής έσμεν ή^ϊς ^ΐλαστοί καί
εκγονοι πολλα^ώς υ.ετ' αυτών συνδεόιχενοι· άλλ' ήσαν πνευαατιχ,οί
άρχηγοί ;Αΐας όλης Άνατολής, καί εις ημερολόγιον Άνατολής οί
αθλοι αυτών φυσικώτατα δέον 'νχ κατέχωτι τ/ν ο'ικείαν θέσιν.
Ό Ίωάσαφ Β' ό αεγαλοπρεπής υπήρξεν είς των ''7;χπροτέρων
μετά την άλωσιν πατριαρχων προήχθη είς την ίτ.:^χπι 6εσιν ταύ¬
την ακριβώς περί τα μέσα τής ις' έκατονταετηρίδος, έκείνης δηλον
ουν, ήτις άπαιτεί διανοιών άνδρικών καί χειρων ^κααάτων την
συνεργασίαν πρός φωτισμόν των σκοτεινών αυτής σελίδων. Λέγω
άνδρικών, φρονών πάντοτε μετά τοϋ Άλιχαρνασσέως κριτικοϋ ότι
244
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
χαλεπή ή έπκττήμη καί άδύνατος ν.α άγενείων κα! [Λε'ρακίων έμπε-
σεΓν ηλικίαν.
Ό Ίωάσαφ Β' άριθαεΓται δέκατος εβδομος πατριάρχης [Λετά τόν
Γεννάδιον Σχολάριον, ήν δ' Ήπειρώτϊΐς την πατρίδα, εκ χωρίοι>
τινός Κράψι, ούτω καί σήμερον καλουιχένου, κειμένου δ' έν τη πε-
ριοχή Μαλακασίου1. "Ισως εγεννήθη έν άρχαΓς τοΰ ις' αιώνος, τα.
δ' έλληνικά εδιδάχθη υπό Ιωάννην τόν Ζυγο(Λχλαν", άλλ' ακριβώς
αδυνατούμεν 'να είπωμεν ποϋ καί πότε- γνωστόν ίστιν ότι ό Ιωάν¬
νης Ζυγομαλχ; έδίδχσκεν εν Άδριανουπόλει απο τοΰ 1550 [*έ/_ρι
τοϋ 1555, καί ότι τω 1550 καί, άν θέλητε, άπο τοΰ 1549 συνώ-
δευεν ώς διερμηνεΰς είς Ιταλίαν τόν Καισαρείχς Μητροφάνην, απο-
σταλέντα ειςΒενετίαν 8ΐ' εκχλησιαστικάς ύποθέσείς καί εις Ρωιχην
δι* άγνωστον ετΐ αίτιον υπό τοΰ Πατριάρχου Διονυσίου Β'. Ό Ίωα-
σαφ, όστις, ώς γνωστόν, διετέλει κοσμών τόν θρόνον τής Άδρΐανου-
■πόλεως, άπό τού οποίον ήΐθη ε'.ς τόν ο'ικου.'Λενικόν, αδύνατον αβΐ
οαίνεται 'να εΓπω ότι ήκουσε τοΰ Ζυγοααλά έν Άδριανουπόλει-
φρονώ λοιπόν ότι έν Ναυπλίω διήνυσε τόν τής τηνικαϋτα παιδεύ-
σεως δόλιχον, καί δέχοιχαι τόν Ζυγοιχαλαν διδάσκοντα κατ' εκεΓνο
τοΰ χρόνου έν Ναυπλίω.
Έν τή κατ' αυτόν επο/ή ό Ίωάσαφ έφηαίζετο ότι «ήτο ψάλτης
καλός, καί ήξευρε γράα.αατα καλά, πλήν τάξιν καλογερικής ποσώς
δέν είχεν», ώς γράφει ό Μονεαβασίας Δωρόθεος- Κύριλλος δέ ό Λαυ-
ριωτης, εν τω πατριαρχίκω αύτοΰχρονικω δίδωσιν ήμΓν ύποτυπών
εικόνα τοϋ Ίωάσα^, κατ' αυτόν δέ
οητος ην κοςι εφαίνετο ορωμενος τοις πάσιν
ανηρ ρήτωρ, λόγιος, στοιμύλος, εΰφραδής τε-
πρός τούτοις έγνωρίζετο θαυο,άσίος είς όλους,
επειδή καί έ^ίνωσκεν είς άκρον τάς τρεΓς γλώσσας
περσικήν καί άραβικήν καί την τουρκικήν ταύτην
με γλώσσαν καί μ έ γράμματα, άρίστως, κατά πάντα,
πρός δέ καί .αεγαλόδωρος έιραίνετο τοΓς πίσ!,
φιλότ![Λθς, σεβάσμιος, θεωρατικός λίαν.
1 Π. Αραβαντινός Χρονογραφία Ηπείρου τόμ. Β' σελ. 336.
2 Περί Ιωάννου Ζυγο,υιαλά βλ. 5τα εγραψα έν τί) «Έκκλησια-
ίί Άλη&εία» τόμ. Γ' σελ. 133—134.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
245
Ό Ίωάσαφ ήν συμπολίτης τοϋ αειμνήστου πατρτάρχου Ίερε-
{/.ιου Α', ύπ' αυτοΰ δέ καί προήχθη εις τόν μητροπολιτικόν θρόνον
"τής Άδριανουπόλεως· ώστε ουδέν απίθανον λέγω δεχόιχενος ότι ΰπ'
αυτόν εμορφώθη καλός κληρικός, καί ύπ' αΰτοϋ προσελήφθη είς
την Κωνσταντινούπολιν. Πότε ;
Πόσα τοιαϋτα ιτότε θ' άγνοωαεν, ποσάκις θα ερωτώμεν τίς καί
■ποϋ καί πότε, καί θά μένωμεν χάσκοντες καί έννεοι πρό τής φοβε¬
ράς μοροής, τής σκιάς τοϋ χρόνου τοϋ συαπαρασύροντος πληθΰν
■πληροφοριών, απειρίαν εϊδήσεων, άφορωσών είς πρόσωπα τής εθνι-
κής ϊστορίας έπιΐρανή, είς γεγονότα κρίσι.υια· έπαναλάμβανε την ε¬
ρώτησιν καί ή ήν/ώ είς εκάστην επανάληψιν θ' άντη-χ-?|, ώσει θέ¬
λουσα 'να χλευάσγι τήν περιέργειαν των φιλιστόρων καί ή τ,χω θα
έπαναλάβ-/) τό πότε τουτο, προλαμβάνουσα ημάς είς την δευτέραν
Ερώτησιν περί τοϋ -//ρόνου τής έκλογής αΰτοΰ εις τόν θρόνον τοΰ μη-
τροπολίτου τής Άδριανουπόλεως.
Τί εποαίεν έν Άδριανουπόλει, αένει άγνοούΐΛενον τέοις, άλλα καί
ίχεΓ ό άείμνηστος πατριάρχης των τοϋ Χρπτοϋ πενητων απεοειςεν
ότι «τ,ξειιρε γράμΐχατα καλά, καί έσπούδαςε», δυστυχω; δ' ουτε ό
Δωρόθεος Μονεμβασίας, ουτε & Μανουήλ Μαλαςος γρα·-.'^7· -■■■ --}·■
τής έν τή αητροπόλει ταύτ-/·, τής Θράκης ποιμαντορίας το^ ο-.αχε-
κριμένου πρωθιεράρχου τής "Ορθόδοξον Ανατολή;, ε'ιρ/,σθω^άλι-
στα ότι ό Μαλαξος, ώς γράφει ό Θεοδόσιος Ζυγομαλας πρός τον
Κρούσιον, μεροληπτεΓ έν οίς περί Ίωάσαιρ γράφει. Εύτυ/_ώ; 5^.ως
ό Θεοδόσιος ούτος, εΰγνώμων πρός τόν προστάτην τοϋ πατρο; αυτού
δεικνύμενος, άδέκαστον έχφέρει την ψήνθν περί :ο · γ1 :/.ϊλου πα-
τριάρ/ου, κα'ι άπαλλάττει αυτόν πάση; μομγ/,ς, 5η;^'^'£>ων επι¬
στολήν τίνα, ήν ό Ίωάσαφ, ετι τόν τής Άδριανουπόλεως θρόνον κο-
σμών, έκ τής βασιλευούστ,ς των πόλεων, κατά Μάϊον 'τοϋΐοοθ;)
■πρός τόν Ιωάννην Ζυγοααλάν, έν τή αΰτγ) πόλει οιδάσκοντα, επε-
στειλεν ι «ήδη πεφθακότες ύγιεΓς έν Κωνσταντινουπολει ήνώβημεν
τω πανιερωτάτω μητρίπολίτ-/·, Κορίνθου- καί ές 'τιγΛ·ι :χηνυθείς ο
ποτέ Καισαρείας, χά! έλεγχθείς, χά! παραινεθε:; τ.'ντ.χ ^ ',υ-ων,
ού3' ολοί; ύπέσ/ετο οοθνα! σοί τι, μάλλον 2έ άπαιτί· -ιζί ϊθυ
■γ>^^';,ίxΖ^,.^., !..--{ Ιι Λ.'.-/. οχ/^ιαΑΧ οί/. οίοαΐΑϊ/, ως -.',-■'. ο.^ Ααι
246 ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
■ποΊιισον ώς χρήζεις· τοΰς δέ μαθητάς, πρός Θεοϋ, μή άμέλει· αλλα
■πάση δυνάμει έν έπι.αελεία καί καθαρα συνειδήσει σπούδασον καϊ
τοΰς τοϋ κελλείου κχλογήρους άεί επί τί) κρεΐττον νουθέτει· αύτοι
γάρ θαρροΰντες θαττον ά'ρικέσθαι ουπω είδομεν τό τέλ'ς· σίι 8ε, Νι-
κόλαε, πώλ·ησον τα κρασία, καθώς σοί έπαρήγγειλα, κα! έπίβλεπε
τα άμπέλία, χα' δευτέρισον αΰτά· καί σΰ, Δημήτριε, σπουδαίον ε¬
πιμελώς, καί έπίβλεπε καί τί/ κελλεΓον καί άπαντα τα παιδία επι¬
μελώς σπουδαιτίτωσαν· ηδη γάρ άποστελώ ύ[Χ~ν θάττον βιβλία καλ-
λιστα· Δομέστι^ε, έπιμελοϋ τής άκολουθίας, καί τής σπουδής σου,
κα'ι μή άαέλει. Τοΰς έντΐι/,οτάτους καί χρησιμωτάτους άρ/οντας καί
κληρικοΰς ή,αών, εΰλογοΰντες, εϋχόμεθεν. Μαιου 18.»ι
Τί δηλοί" λοιπόν ή επιστολΎΐ τοϋ Ίωάσαφ ; τί τίθησιν έν αΰτίί ώς
■πρώτην μέρ.;.'-. ;
ΆφηγεΓται τα κατί τόν Καισαρείας, τόν Μητροφάνην ΰ^ονοϋν
έχεΓνον, όστις είχεν έν Ιταλία μεθ' έαυτοϋ τόν Ζυγοιιαλάν διερμη-
νέα· αγγέλλει την ,αετά τοΰ μητροπολίτου Κορίνθου συμφωνίαν, ήτις
Γσως άπέβλεπεν είς συνασπισμον τίνα πρός σωτηρίαν τής 'Εχχλη-
σίας, ταρασσο(αένης τότε διά τόν Μητροφάνην χαί κατόπιν παρακα-
λεΓ τόν γεραρόν αύτοϋ διδάσχαλον 'νος έπιμελήται των μαθν,τών, έν
καθαρ^ί συνειδήσει, ενω καί τοΰς [χαθητάς ιδία νουθετεϊ'.
Τί δηλοΓ λοιπόν ή έπιστολή τοΰ Ίωχσαφ; εάν άνδρας ναρακτήρ
έκ λόγου γνωρίζηται, έκτοΰ λόγου ζωγραφεΓ εαυτόν δ Ίωάσαφ φίλον
των γραμμάτων ήν λοιπόν πεπαιδευμένος, ήν ψάλτης καλός, ώς
γραφει ό Δωρόθεος, ώς μαρτυρεΓό Κύριλλος, ήν λόγων τρόΐί;Λθς, ώς
άπηχεΓ6 ψευδώνυμος Μαθας. Άλλα τα λαμπρά προτερήματα ταϋτχ
σιωπ^ παρέρχεται ό Μαλαξός· « προσέξοις δέ τουτο- — γράφει πή
Κρουσίω Θεοδόσιος δ Ζυγομαλας —■ ότι ό Μαλαςός έν οίς συνέγρα-
ψεν, έκ πολλών έρανισάμενος, ού πάνυ άληθεύει· ένίοτε γάρ πρός
χάριν, άλλοτε πρός εχθραν ώς καί τα κατά τοϋ Ίωάσαφ πατριάρ¬
χου, άνδρας αρίστου καί φιλέλληνος καί φθόνω άδίκως τή; πατριαρ-
χείας έκπεσόντος- εγνωμεν γάρ ότι οί συναινέσαντε; έν γνώσει χαί
πρωταίτιοι τοϋ καχοϋ πάντες πολλοΓς κακοΓς περιέπεσον καί θανά-
τοις έλεεινοΓς· δεικνύοντος, οίιχαι, τοΰ Θεοίϊ την άδικον αυτών κατ'
αΰτοϋ ψήφον καί ότι χαί κολάσει αύτοΰς, άδίκως δίκαιον άνθρωπον
'η βιβλ. Δ' σελ. 336.
1 Αύτόθι σελ. 96.
ΤΗΣ ΛΝΑΊΌΛΗΣ 247
■παιοεύσαντας, όν δ Θεός, οΐιχαι, προσεοέξχτο θείον οντα καί ά
συζήσαντα. »
Άφελης καί αδέκαστος τεχνογραφος των μετά την όίλωσιν τυχών
τοΰ εθνους ημών καί τής Έχ.χλγ|ΐίοις δ Μονεαβχσίας Δωρόθεος
πλττ)ρέστερον καί πιστώς εγραψε τί κατά τόν Ίωάσαφ· «ήτον ΰπο-
τακτικος τοϋ κϋρ Ίερεαίου, καί Λ(τον πλούσιος πολλά· ότι είς τ'ον
καιρόν τοΰ μγ|τροπολίτου εσχϊ,πτε -;-λ χάα'/) βήΐΛα. τής Έκχλησίας,
και ηΰρεν ενα [/.νΐ|[Λθΐ "Ελληνος ιχε τζονν θησαυρόν» ή αποκάλυ¬
ψις αυτή, καίπερ έπιτρέπουσα ημίν 'να ύπονοήσωΐΛεν ό,τι θέλομεν
περ! τής πλουτ!ΐεως τής οικογενείας τοϋ Ίωάσαφ, επιβάλλει ο;/.ο>ς
ήμΓν'να πιστεύωιχεν ότι ή ο'ικογένεΐα τοϋ Βιασήαου ιεράρχου ήν
■πλουσία-
κα! συνάγοαεν λοιπ'ον 5τ! ό Ίωάτ^φ, μ'Όητης ;έν ε'ι; τα έλλη-
νικά τοϋ σο'-γον Ιωάννου τοΰ Ζυ^ομκλά, γινώσκων 5ε 'ν' αναγινωσκτ)
καϊ λαλί) καϊ γράφτ) την τουρκικήν, αραβΐκην καί περσικην, μου-
σικός τής έπονής αύτοϋ, ήν ΰποτακτικος καί συαπολίτης τοϋ πα¬
τριάρχου Ίερευ,ίου, υφ' ου έχειροτονήθη [χητροπολίττ,ς Άόριανου-
•πόλεως· φίλος καί προστάτης των γραυ.υ.άτων, ζηλωτης τής εχκλΤ|-
σιαστικής εϋκοσυ.ίας καί τάξεως, καί έζ ο'ίχοΜ πλουσίου καταγόΐΛί-
νος, ούδεμία ά.αφιβολία ότι εϊχε φίλους επισήμου; έν τί, βασιλευουσ·/)
των πόλεων, ήγαπατο ύπ' αυτών χαί ύπ' αυτών έβοηθήθη 'ν α·να6ί)
την περιωπήν, έν ν) έτίμησεν εαυτόν χαί τό εθνος, εις ο αντ,κεν.
Καθ'ον χοόνον ό Ίωάσαφ καταλιπών ,ί,ν'Λο?·.χ«««Αΐν α?1-
κετο είς ττ/ύπεοκειμένην των πόλεων, τ'ο Φανάριον, κ*ι ο *?'*«-
ξος τής πόλεως ταύτης λαός έταράσσοντο δεινώς· ο τοτε ««Ρ1,1.*/·'*
Διονύσιος Β' ό άπό Νιχομηδείας απέστειλεν εις Βενετιαν προ; ί· -
τάξιν των χαχά την εκκλησίαν των έκεϊ όρβοδβςων ΒΑληνων τ.ν
. ι/-____ϊ__:_, ϊ-ΛτηίΐΏϊντιν. όστι; μετε-
καΐ τοτε έγίνωσχε· ποιχίλα λαλήματα έτάραττον ■ . _ ^
συνειδήσει χαί μόνον οί λίβελλοι Ιλειπον ο,ως χυΜσωσιν εις^τας
τριόδουςτά σπουδαιότερα ζητήματα· πράγαατ., ?ιεο«οετο τοτε ότι ο
Μητροφάνης έσκέψατο μετά των έν Ρώαρ περί ενώσεως των εχχλη-
βιων οί δέ δημοχόποι τής εποχής χαί οί άντι*«τ?ι*ρ7.ι»ι ε6ε6χιου
248
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
δτι «ΰπήγεν είς τόνπάπαν, χά! έκαμεν εΐ'τι ό Θεός δέν ήθελε· καί
εστερξέ τον, καί έ,ΐΛνημόνευσέτον, κχί είπε πώς ό Διονύσιος ό πα-
τριάρχης τόν εστειλε, καί είναι είς αύτό δποΰ όμολογεΓ ό πάπας,
καί στέργει το χά! 6 πατριάρχης Διονύσιος·» ταυτα γράφει ό Δωρό-
θεος, έπίτηδες δέ μ,εταγράφω, άγνοών άληθώς τί συνέβη· έπιστολή
τις σωζομένη έν τή πολυτί.αω Τατοο^Γίΐροϊ» τοϋ Κρουσίου, υπο Μη-
τροφάνοιις στελλοιχένη έξ Άγκώνος τν) 12Μα'ου (1549;) πρός τόν
Διονύσΐον Β', συνίστησι τον Ζυγοιιαλάν ώς εργαζόμενον «υπέρ τοΰ
συμφέροντος τής Μεγάλης Έκκλησίας», παρά 3ϊ ϋρο^έω εϋρί-
σκω ότι όπου άν εφάνη κα! διήλθεν ό Μητροφάνης «εί/άν τον ώς
διάβολον καί Ιπέρασεν άπό τα Ίωάννινα, καί ήλθεν είς το Μετέω-
ρον, καί κανεΐς δέν τόν είνε διά χριστιανόν, άλλά μήτε είς το Μο-
ναστήρι τόν άνέβασαν ύπήγε γοΰν είς την Κωνσταντινούπολιν χα'
εγινε σύγχυσις είς τόν λαόν πολλ/|.» Σύνοδοι χαί συνέδρια έπάλλήλοι
και παρασυναγω^α!, κχί ή α'ιωνίχ έκείνϊ) τύρβη τοΰ Φαναρίου ανε¬
κάλυψεν, ώς φαίνεται, δτι έξετρονιάίτθη που ό Μητροιράνης· ή ταρα-
χή κατηυνάσθη καθαίρεθέντος μέν τοΰ Μητροφάνους κα'ι λαβόντος
εξαρχικώς, πρός πορισμόν των τοΰ βίου, την Παραναξίαν, τοθ δέ
πατριάρχου δόντος έγγραφον ύπόσ/εσιν ότι μετά παρέλευσιν ωρι¬
σμένου γρόνον ώφειλε 'να παραιτήσηται την αρχήν, άπερχόμενος
τοΰ πατριαρχου- άλλ' είς την λήξιν τής προθεσμίας ό καλος Διο¬
νύσιος ήθέτησε την ύπόσνεσιν, οί δέ πλείους, πιστεύω, των ίρχα-
ρεων εθεώρουν αυτόν παρνιτημένον «οταν έφθασεν 6 καιρός—αφη-
γεΓται ό Δωρόθεος—άλλθΐ τόν έμνημόνευον, αλλοι ουχί, καί εγεινε
[Αεγάλτ, σύγ/υσις πάλ'.ν» Γσως δ' α'ιτία τής άκαταστασίας ταύτης
ήν καί ή υπό τοΰ πατριάρχου άθώωσις τοΰ Μητροφάνους, λαβόντος
μάλιστα πρός ανάπαυσιν καί την έν τή νήσω Χάλκη Μονήν τής α-
γίας Τριάδος.
Ό Ίωάσαφ έν Κωνσταντινουπόλει, ϊ'σως προσκλήσει πατριαρ-
7_ικ>ϊ, ελθών χαί συνασπισθείς, ώς εΐχάζω, μετα τοϋ μητροπολίται»
Κορίνθου, άνδρός σοηοϋ, χατά την σύστασιν τοΰ θίοΖοσίοΐ) Ζυγοαα-
λί', άπολαύων δέ τής εϋνοίας τοΰ ίργοντος Ξενάκη, τοΰ τθΊθϋτον
λαΐλπρώς καί συνετώτατα έν σπουδαιοτάτοις ζητήμασι συνεργασθεν-
τος μετά τοΰ παριάρ/ου Ίερεμ'.ον Α', άνεβίβασε την πρός τον σουλ-
τάνον Οϊσιχοφορίαν, έλπίζων 'να έπΐβή τοΰ πατριαρν_ιχοΰ θρονου,
. Α' σελ. 323.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ 249
άλλ' απέτυχεν. Ή κατόπιν πορεία τοΰ Ίωάσαφ μοί επιβάλλει 'να
συγχωρήσω αύτω την κενοδοξίαν, έφ' ·/■, κατηγορεΐται.
Υπήρξαν άνθρωποι ποικίλα τεχνεύσαντες μέσα, έλεεινα 8ε χαί
αποτρόπαια ό'ργανα προαγωγής, οΐονει βαθμίδα; πρός άναρρίχησιν
εις περιωπήν τίνα μετοτχειρισθέντες- πρόσωπα σηαασίαν κατέχοντα
καί μέγα κλέος άράαενα έν τ?ί ΐστορία άνήλθον πατήσαντα επί πτω-
μάτων ή πορεία, ην ηκολούθησαν άφ' ότου έδράξαντο άρ/ής τινος,
ωφέλιμος ούσα τω εθνει αυτών καί τν| Έκχλγ|σία σώζει, ρύπον
ιδίων κα'ι πατρικών ανομηαάτων αποπλύνουσα, λευκαίνουσΐ ώ; έν
δευτέρα κολυμβήθρα η ώς έν αΐιχατος λουτρω τον θανόντα τί) άμκρ-
τία, τόν θανόντα, κατά τόν Πχϋλον, έφίπαξ· χαί έαν τοιούτου; σώζη,
πόσω [/.άλλον τ'ον Ίωάσαφ, όστις ουδέν κακόν έπήνεγκεν είς την
Εκκλησίαν ήν επιδηίΛΐα τότε ή επί την πατριαρχικήν καβέδραν
επιπήδησις, χαί πολλοί των μετά την άλωσΐν ιτατριαρχών διά τοι¬
ούτων αέσων, δια τής όδοΰ ταύτης ανήλθον τόν θρόνον τοϋ Σν/ο-
λαρίου.
Ό Ίωάσαφ τότε απέτυχεν αλλ'όλίγος παρήλθε/ρόνος, ό πα-
τριάρντις Διονύσιος μετέστη των εντέυθεν, ό δέ ΐλ'ητροπολίτης τής
Άδριανουπόλεως εκλήθη είς διαδοχην αύτοϋ, τω 1551. "Αγνωττον
εΐ'περ ετι εζη ό Ξενάκης, ουδέ γινώσκοαεν λοιπόν τινος ενεργεια
άνεβίβασε τόν Ίωάσαφ είς τόν πατριχρχικόν (ίρίνον κα! έν τοσούτω
ή μετα την άλωσιν έκκλησιαστικΎ) ϊστορία αγνοώ αν δύναται 'να
ευργι δέκα, οι' ούς Οά είπγί ότι άνήλθον τόν (>ρό>ιον -τοΖ Χρυσοιττό-
μου μή νρησάμενοι λοσαικοΓ; άρχουσι, μή παραβάντες τοΰς επί τ/)
έκλογί) πατριάρ/ου κειαένους Οείους καί ανθρωπίνου; νόμον;.
Ό Ίωάσαφ εξελέγη υπό των είς Κωνσταντινούπολΐν συρρευτάν-
των επί τώ θανάτω τοϋ Διονυσίου Β' αρχιερέων ες Άνατολής χαί
Λύσεως· ό Μαλαξός γράφει «συνάδου γενομένης, κοινή γνώατ, αρ¬
χιερέων, κληριχών, άρ/όντων καί παντός τοϋ λαοΰ, εψι-ί'.7ϊν πα-
τριάρ/ην τόν πανιερώτατον μητροπολίτην Άδριανουπόλεως κύριν
Ίωάσαφ- καί έδωκαν αύτοϋ τό μικρόν μήνυμα- κα! τό αέγα, ώς
εψαλαν τόν έσπερινόν καί την εΰ/αριστίαν ποιήσας επί χείρας το
διχανίκιον έλαβε παρά τοϋ Ήρακλείας· κα'ι προσκυνήσας αυτόν,
έφίλησε την /εΓρα αύτοϋ- τό δέ μέγα μήνυιχα τοΰ έδωκεν Ό τιμιω-
τατος καί σοφώτατος μέγα; Χαρτοφύλαξ τής άγιωτάτ·/); τοϋ Χρι-
στοΰ Μεγάλης Έχχλησίας χάρις 'Λλέξανδρος ό άπό Τηρίς.»
250
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
Έν χ»!ίω τής έκλβγής αύτοΰ ό Ίωάσαρ διέαβνεν, ώς βλέπομεν,
έν Κωνσταντινουπόλε!. Έπειδή δ' αί ταραχαί έκεΓναι αί επ! τν α¬
ποστόλη τοΰ Μητροφάνους εγένοντο, κατ' εμέ, τω 1550, διότι τω
1519, άρ/ο.υιένοιι 'ιουνίου, 6 Μητρο^ιάνης ήν έν Βενετία, χατα οκτώ¬
βριον δέ τοθ 1550 ό Διονύσιος1 ηύχαρίστησε την έν τί) πόλει ταυτν;
ελληνικήν κοινότητα δι' ην εποιήσατο τω Μητροράνει ύποδο/ήν,
έπιστρέψαντι ήδη είς την βασιλίδα των πόλεων, ή δι/οστασία αρ¬
ξαμένη βεβαίως άπό τοϋ τέλους τοϋ 1549 διήρκεσε μέ/ρι τέλους τοΰ
1550, ότε χαί σύνοΒοι καί συνέδρια εγένοντο· «είς ολίγον δέ καιρόν
απέθανεν ό Διονύσιος» γράφει δ Δωρόθεος· ΐιπονοΖ Χοιπ'ον ότι περΐ
το 1551 εξελέγη πατρΐάρνης Κωνΐτανπνουπόλεως ό Ίωάσαφ, τοϋ
έκκλησιαστιχοΰ έχείνου χλύδωνος λωφήσαντος.
'ίΐ πατριαρ/εία τοΰ Ίωάσαφ Β' τοΰ ιιεγαλοπρεποίς έπΐκληθέν-
τος διεκρίθη επί τω πρός τάς Μούσας ερωτι, αλλά, πρίν τ] περϊ σ/ο-
λείων ο·χέψητα!, ύπήρνον λυμαινόιχ.εναι τό σώαα τή; Έκκλησίας
ανάγκαι άλλαι, πληγαί βεραπείας δεόαεναι· τα ο'ικονοοΐίκά δΐέχείντο
έν καταστάιει άθλία, ώς πάντοτε- ό δέ Ίο^άσαφ κατώρθωσε 'να
έλαφρύν/) αϋτά κατά εν τέταρτον.
Μία των πρωτίστων αύτοϋ (χερΐανών. άιχα τ-^ άναβάσει είς τόν
θρόνον, ήν ή έπισκευή, ώς ήθέλοαεν είπεΓ σ^μερον, των πατριαρ-
χείων ήδη ιτρό τοϋ Ίωάσαφ, Διονύσιος ό Β' ανήγειρε, κατά τόν
Μαλαξόν, «μέσα είς τό πατριαρχεΓον. τό .αέρος τής δύσεως, χελλεΓα
τέσσαρα απάνω, καί άποκάτω είς αύτά έκαμεν άλλα τέσσαρα· καί
πλησίον τούτων έκαμεν άχούριον εν μεγάλο καϊ καλόν, έκαμε δέ
καί δύο αναλόγια, όποϋ κανοναρχοϋν, είς τόν δεξιόν γορον κα! εί?
τόν άριστερόν, καί άλλα τινά σκεύη·» έ Ίωάσαφ προσηνέχθη καί
έν τούτω μεγαλοπρεπέστερον τοϋ προκατόχου· τουλάχιστον ούτω
κρίνω άναγινώσκων παρά Μαλαξω όσα γράφεί, αΰτός ό τόσω μερο-
ληπτικώς λαλών περί τοϋ μεγαλοπρεποϋς πατριάρνου:
« και ως επέρασαν ημέραι ολίγαι όλον τόν περιφραγμόν τοΰ πα-
τριαρχείου, όποϋ γ,τον γύρωθεν με παλα.ά πέταυρα (πέταυρα κτί-
1 Έλλήνων όρθοδόξων άποικία έν Βενετία· ύπόμνημα Ιωάννου
Βελούδου- έν Βενετία 1872 σελ. 63.
ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ
251
σει; τινές σανίσι καί πλίνθοις όπταΐς) σεσαθρωαένα ερρηξεν αύτά-
καί έφερεν άσβέστην, καί λιθάρια, χαί κεραμίδες, καί τούβουλα· καί
εκτισεν αύτό γύρ'ωθεν καί τό έκαμεν ώς κάστρον ώραιότατον, πε-
ψυλαγμένον. "Εκτισε δέ καί δύο παλάτια εϋαορφωτατα, [Αεγαλα. α-
ριστερά δταν ευγενώς άτη το πατριαρχείον, πλησίον τοΰ πατριαρ-
χικοΰ θείου κελλείου. Έκαμε δέ καί μαγκύπιον (φοΰρνον) καί μϋλον.
"Εκαμε δέ καί σκεύη τής Μεγάλης Έχκλησίας διβάαουλον, (διβάμ-
£ουον} άργυρον, λεκάνην άργυρήν, μανουάλια δύο αργυρά- και
αλλα πολύτιμα λαμπρά καί χρυσά ίερά χϊί ποδιαΓς-» ίνθα δ Θεο-
δόσιος Ζυγομαλίς προστεθώσιν, ώς ανω, έξηγών τα πέταυρα ούτω
καί είς την λέξιν μανουάλια : καντηλέρΐα, όποϋ βάνουν τας λαι/.πά-
δας οταν σικώνουν τα άγια των ά^ίων.»
Μία άπορία αιωνίως θά μέν/] άλκτος· έδαπάνα έΕ '?'ων ό Ίωά-
σαφ είς ταυτα πάντα · ■/) ε'ιγε το έθνιχον ταμεΓον αρκετόν νρΫ,μχ
όπως πρός ταΓς αλλαις δαπάναις καί είς έπισκευχς καί κόσμους καί
βαφάς ς/ορηγ/) ; είς τό πρώτον άπιστώ διότι καίτοι 6 Ίωάσαφ είχεν
ιδία χρήματα άλλά καί άπο χειροτονιών σιμωνιακώς ε'ισέ-πραττε
χολλά, ώς ή καθαίρεσις αΰτοϋ μαρτυρεΓ, καί έξ έλεη.αοσυνών χΜ
συνδρομών -ηβροιζεν. Άλλά καί ούτως έχοντος τοϋ πράγματος, ό
ιστοριχος καί ό χρονογράφος ηδύνατο 'να φα,νΑ, ό άθλιώτερος των
φατριαστών εί [αϊ] έλεγεν ότι χρήιχατα λαμβανόαενα ίπ'ο αρ/ιερέων,
εφ' ά |χϊ) δεΓ δαπανώντων, δαπανώμενα δ' εις έθνιχάς ανάγκας (εάν
/] αναγχη ή οικοδοιχη παλατίων είς τοϋς πένητας) υπό τοϋ λα/.βά-
•οοΊΐος, ζώντος μάλιστα χαί οΰ/ί διά διαθήκης διδόμ:α, συγχω-
ροΰσι αεν τον πατριάρχην, άν μή ν| δέ τολμηρόν είπεΓν, κάμπτουσι
καί την θείαν δικαιοσύνην καί έκβιάζουσι την έπιείκειαν τοΰ άνάρ-
χου πατρός καί κριτοΰ, υπέρ τοΰ σφάλλοντος άνθρώπου.
§
Ή εσωτερική διοίκησις, ούτως ε'ιπεΓν, τοϋ Ίωάσαφ ήν αύστηρά-
εκυβέρνα καλώς τί,ν Εκκλησίαν, λέγει ό άφελέστατος Δωρόθεος,
«χαί εταπείνωσε τοΰς κληρικοίις, χαί πλέον παρανομίας δεν εκα-
μναν, άλλά μήτε άδικοκρισίαν καί ετρεμάν τον πολλά καί άρχιε-
ρεΓς καί χληρικοί, διότι ητον πολλά (ροβερός- καί οί νοτάριοι ποτέ
τχ γραμματα μέ τό νέρι τους δέν τα εδιδαν, μόνον άπό την σκάλαν
τα εδιδαν τοϋ καλογέρου, καί τα έβούλωνε καί πάλιν τα έδιδε κάτω-
252
ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ
έμ,ίσοϋσάν τον γοΰν οί κληρΐκοί, χά! επασ/αν κρυφά νά τόν εΰγά-
λουν άιχή δέν έτολμοϋσαν. ότι τίποτε δεν εύρισκον αίτιον.»
'ΙΓ ταπείν*)Τ!ς των κληρικών ήν έργον, άλλά κα! άνάγκη· συγ-
χροτοϋντες ούτοι τ'ο περ! τον πατριάρχην συμβούλιον καί μετ* αυ-
τοϋ συνεργαζόμενοι, ρέροντες δέ τί όφφίκια λογοθέτου καί πρωτο-
νοταρίου καί ρήτορος καί διερμηνευτοΰ κα! νοταρίων καί έκκλησιάρ-
χου κα! ε"τι τοιούτον, ε*ς αμοιβήν ϋπηρετιώ/ πρός την Εκκλη¬
σίαν, είς βραβεϊΌν άρετής, είς άβλον παιδεία;, ουχί σπανίως αύτοι
μετΐ των άρχόντων καί λογάδων τοϋ εθνους άνήγον καί κατήγον
πατριάρχας καί άρχιεοεΓς, αύτοι την διοίκησιν [Λετχ τοΰ πατριαρ-
/ου διΐχειριζόμενοι, αύτοι την ισχύν πάσαν μετ' αυτοΰ διανεμόμε-
νοι, ώ; δ'.ενί;χοντο καί τάς μητρόπολις καί τάς άρχιεπισκοπάς, τί-
τλω έξαρ/ιών βεβαίως, έργϊζόΐΛενοι ε8ει 'ν' α|Λείβωνται· προχ.ινο'υ-
νεύοντε; πολλάκις των σιιμφερόντων τής 'Βκκλησίας, ούνί σπανίως
ημέρας όλϊς διήρχοντο τετρυχωμένοι κχί σκυθρωπάζοντες, ούδ' 5-
πνον τοΓ; όφΟαλ.αοΓς επιτρέποντες ουδέ τοΓς βλε^άροις νυσταγμόν
άλλά σ^νάκις πχρεςετρέποντο, τον δέ θρόνον ένόαιζον ίδιον κτΤ||Αα·
£^_ί σπΐνίω; ό λα,απρϊς Δωρόθεος Μονε.υ,βασίας άνιγκάζεται 'ν' ά-
ττοκαλέσ·/) τού; κληρικούς τούτους, ώς όνο,αάζονται, άφανιστάς
τής'Εκκλησίας καί τής πίστεως τοϋ ΧριστοΟ,
θεοκαπήλους, δαιμονικχσχεύη* ούνί σπανίως [Αετ' α-
γανακτήσεως παραδίδωσιν ή,υιΓν ότι αίτία τής άκαταστασία; καί
τής έβνικής καταπτώσεως καθ" όλον τον ις-' αίώνα ήν ή (Αε·)άλη
αταξία καί παρανοαίΐ των κληρικών, καί των παρανόαων πατριαρ-
χών, καί τοϋ (όρθοδόξου) βαρβάρου λαοϋ'. Τοίις κληρικοΰς τοότουί
εζήτει 'να ταπεινώση ό Ίωάταφ, άλλ' απέτιινε.
Ράπισμα κατά τής άναιδείας των κληρικών καί κακώς κειαένης
συνηθείας αναίρεσιν, ην, ώς νο.αίζω, ή έν ετει 1563, τής έβοίαης
ένίσταμένης ίνδικτιώνο; (δηλ. άπό Σεπτεμβρίοιι μέχρις Ίανουα-
ρίουΐ συνοδΐκη απόφασις τοϋ Ίωάσαο 3π(ι>ς διοικώντχί τα τής Έκ-
κλησίας πράγαατα δι' επιτροπών κληρικών κα! άρ/όντων, τ,ν κα¬
τώρθωσε 'να έμπεδώσνι ό καλός πατριάρ/ης δ;' ετέρας έκδεδομένης
κατά Ιανουάριον τοΰ 1564. Διά ταύτης