193539

Α^ΕΕΑ^ΓΗΤΟ- ΕΒΔ0ΜΑΔ1Α1Α ΤΙΟΑΙΤΙΚΉ ΕΦΗΜΕΡΙΣ — ΦΙΛ07>0ΠΚΗ — υΐΚ-ΙΜΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΓΓΙΧ-Ν ΣΓΜΦΕΡΟΝΤΩΝ υπευθυνοσ επι της υλησ: μακαριοσ σινανιδησ
Σα6β0ΤΟν 26 Ίανουαρΐου 1974 "Επ* 48ον - Αριθ. Φύλ. 2240 - ΠΜιΓφΤλΛΟΥ ΔΡΧ. 1.50. Γδ"Ϊοκ"ιΉΤΗΣ -
ΣΥΝΤΑΞΕΩΣ ΣΩΚΡΑΈΗ- ΧΑΡ. ΣΙΝΛΝΙΛΗΣ-ΑΘΗΝΑΙ - ΤΗΛ. 3229.7Ό8 Γρ«φεΙα:
Περί ενός Μουσείου τού
Έλληνισμοϋ τής Ανατολάς
Τοη κ. ΝΠίΟΓ Ε. ΜΕΛ1ΩΡΙ1
Την Τετόρτη 16 Ίανουαρίου τό
6ραδυ μέ πρωτοβουλίσ τού Διοικη
τικοϋ Συμβουλίου τής «Ενώσεως
Σμυρναίων», έγινε στη Στέγη της,
μια σύοκεψη μεταΕύ όρισμένων
προσφυγικών παραγόντων κυρίως
προοώπων Σωματείων καί Όρ-
έπί τοϋ θέματος τής
εκ
νανώσεων,
.οουσεακ:,
οργανώσεως καί λει-
τουργίας ενός Μουσείου — ίστο-
ρικοϋ καί λαογραφικοΰ — τοΰ
Ελληνιομοϋ τής Άνατολής, τοϋ
Ελληνισμοϋ δηλ. τής Μικράς Ά-
οίας. τοϋ Πόντου και τής Θράκης.
Καίτοι σέ διάφορες περιπτώσεις
άπό τριακονταετίας, καί πλέον, έ-
χω θίΕει κα'ι οέ όμιλίες μου, και
όπό τίς στήλες ιδίως τοϋ προσφυ-
γικοϋ τύπου. άλλά κα'ι όρισμένων
όλλων περιοδικών (·Νέα Έστία»
κ ά.) τό θέμα καί έχω άναπτύ-
Εει τίς επί τοϋ προκειμένου άπό-
ψεις μου, θεωρώ έν τούτοις χρή-
ο:μον πρός τό συμφέρον τής ίε-
ρι'ς αυτής έθνικής καϊ γενικότε-
ρα ήθικοπνευματικής υποθέσεως,
νό φέρω στή δημοσιότητα τίς γνώ
μες, τίς οποίες κατά την ώς άνω
προσφυγική ούσκεψη ύπέβαλα πρός
συζητήση.
Ξεκίνησα άπό όρισμένες 6ασι-
κές προϋποθέσεις:
1ο. Άπό ένα άρνητικό γεγο-
νός; πλησιάΖουν νά συμπληρω-
Β&ϋν πενήντα τέσσερα χρόνια ά¬
πό την τραγική "ΕΕοδο τοϋ Ελλη¬
νισμοϋ τής Άνατολής, καί τόν ό¬
λεθρον των άπό αίώνων πολλών
κοιτίδων τού. Καί σ' όλο αύτό τό
μακρότατο, σέ σχέση πρός τή συ-
ϋητουμένη ύπόθεση χρονικό δισ-
οτημα καί παρά τίς παρουσιαοθεί-
σες κατά περιόδους φιλότιμες προ
Βέσεΐς. τίποτε ή σχεδόν τίποιε,
ιό θετικό καί όργανωμένο δέν έ¬
γινεν γιά τό σκοπόν τής περισυλ-
λογής καί διασώσεως όσων υπήρ¬
χαν εισέτι, στά χέρια όποιουδήπο-
τε, ίστορικών κειμηλίων καί άλλων
στοιχείων τοΰ πολιτισμοϋ και τοϋ
6ίου των Έλλήνων τής 'Ανατο-
/χής. "Επί πλέον καί κατόπιν τού¬
του, τό μεγαλύτερον κστά πάσαν
πιθανότητα ι^έρος των πολυιίμων
εύτών γιά την ιστορίαν τοϋ Γέ-
νους μας καί τόν εθνικόν μας πο¬
λιτισμόν στοιχείων, κατεστράφη
οαν ή χάθηκαν κατά τόν έναν ή
ι όν άλλον τρόπον.
2ο. Άπό ένα θετικό γεγονός:
ή -Έστία Νέας Σμύρνης» στό
νέο μέγαρό της διαθέτει έναν άρ-
κετά έπαρκή χώρον, τόν οποίον
προορίΖει μάλιοτα, γιά τή στέγα-
ση ακριβώς ενός Μικρασιατικοϋ
Μουσείου.
3ο, Τέλος Εεκίνησα στίς γνώ-
μες, πού διετύπωσα, άπό την άν-
τιληψη τής άνάγκης, νά κσταβλη-
β'1 τό ταχύτερον — τάχιστα μάλ¬
λον — μιά συντονισμένη και με-
ή ηκολούθη:
1ο. Νά στεγασθή τό περί ού
πρόκειται Μουσείον στό Μεγαρον
τής «Έοτίας Νέας Σμύρνης» καί
νά φέρη τόν τίτλον «Έστία Νέας
Σμύρνης. Μουσείον τοϋ Ελληνι-
ομοϋ τής Άνατολής».
2ο Την όλην κίνηοΓ γά τήν
όργάνωση καί λειτουργία τού Μου¬
σείου τούτου, νά αναλάβη μισ πο-
λυμελής έΕ όντιπροσώπων τών
προοφυγικών Όργανώσε'αΐν 'Επι-
τροπή, ή όποία θά ΐι;~,'ή μέ πλή¬
ρη αυτονομίαν, διοικητ.κήν, όργα-
νωτικήν καί οικονομικήν, διά μιάς
όλιγομελοϋς τριμελοϋς ή πενταμε-
λοϋς καί άπό κατάλληλα καί έμ-
πειρα πρόσωπα, ύπεύθυ/ης έκτε-
λεοτικής 'Επιτροπής ή Έφορείας.
Εάν τελικά αποφασισθή καί προω-
θηθή ή λύση αυτή, πιστεύω, κσ-
θώς έπίσης άνέπτυΕα, ότι θά προ-
κύψουν τά άκόλουθα άποτελέσμα-
3ΠΪΚΗΙΪΕ Κί! ΠίΟϊίΤίΗΕΗΟΙ
Α1&ΦΙΙΡ01 1Υ391 ΠΡΟΓΐΤϋΜΕΚϋΗ
Τού κ. ΔΗΜ. Ι. ΜΑΓΚΡΙΩΤΠ
άογουν δ'.άτροροι τύποι προΤ. τον ίκανό-ητα; άν ένορϊτα> κ.ατο.;
οιν, δπω; ΰπάρχουν καί δια-' Οό^η ν ά αποφύγη τάς ν.-κρδολΐις
τΰποι άνθοώπων, μέ την ίδι-'-οό έ~μϊ;ώσα,ϊΓ· εΙν·ί»ι ό μάλλον
/.ήν τού ό ν.αθέ άς ποοσο)πικότί|Εα } }ό: δπγμένο: τύπος τού ικανόν
<Γί'ι ",;·νχοσύι θέσιν. Ποίος δμως ά-! ν;.ί Λξίπν ποοϊστα.μίνον. ν;ι ό ίδ ώδης προϊστάμενος, ή ι | >">) Ο ΕΙΙΐυΛΙΓΠΚΟΣ
•-μ τ έ;-α έχρίνη πρβσωπ'.κότης, πού Ό τν,τ.ο: αντϊ- τοΓ· π,οοϊστ'.'μ,ί-
ίνκι .τροικισμένη μέ τα πλέον έ— Ι .ο-,· δ'νχά :ι δ ό"ου την τρνσ-κήν
3:.ιητά ψι·χ·/.ά, ήθικά καί'ι πνευμα ! τ-;υ άςιο.τ:έτ?:.-;.ν, είτε σάς δέχΓΤ_ιι
τι-/ά χαρ'σματα; | στό μ.-,ιςό τον κ'τώττ-μα η έςγα.
Με την 'ραντασία μας μόνο" 6εν', στί;·.>.ον, ιΤτ: <ττό εύρύχίοςο καί ·ιρ - ί ν γ/ ·ΰ·'θλο νά τόν συλλάβωμΐ, διο γαλοηοεπίς τού γραφ:ϊο,·. ί' θά είναι κάτι τό άόριστον, τό Ή <ριονή τού είναι σοδαρή καΐ νεψελοΐΐδέ;, τό ξήο μέ την ποα. Ι οαοε-ά. Αί χ·::ρονομίαι τού μεγα- γμιτικύτητα. ΒΓ.βηίο):, ή μελέτη' %ί'.τοΓΐτΓΪς καί μίτρπιόνΓς. "Εν<··ι β.ογραιρ'Λν μεγάλοιν άνδοΛ ποϋ | δίνΐιιι ί.-ΐί6ολής καί αϋτοπειθοοχί είχαν ήγετιχά .τ,ηοσόντα, στ"ντΕλεί | άς. Ή δύναμί; τού καί τό κϋτος πολΰ είς τό νά έχωιΐ€ κάτι τό στ·γ-1 τού δ'.ν (ταίνεται όις νά προέοχαιν ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑ ΣΤΟΥΣ ΙΕΡΟΥΣ ΤΟΠΟΥΣ πωσ ηταν οί πόλις η νεάπολις "το ν» ν.εχο'αένο, .-τού θά ήμποοούσαμε νά α ται άπό μυσττιριώδη ,-τηγήν, ώς τά εχο)με καί σάν πρόττ—όν. τοΰ τύπου πού περιεγράψαμεν Ή άπλή όμω; απομίμησις ένΐ; ηγονμένω: τύπον ηγέτου καί μάλκττα, τή; , Κίναι ήρεμος '/αί κατά βάθος »- παλαιάς στολής δέν είναι αον.ετη! γαθός. Τοΰ άρέσει ή ϊύχάριστη δ ά τή σύγχρονη έΊοχή «α;. Διά | ϊωη. Ιδία άρρσχε^αι στάς πομπώ φορα ήίτα τύτε τά ήθη καί τά ?ί) | δ~ς έκφοάσεις καί στάσεις, στο>>;
μα. ' Αλλαι ήσαν τόττ αί άνάγκαι τίτλον;, στά παςάσηιια, στά ώραϊα
άλλαι είνα· σήιιεοα. Διάν ά εί φαρέματα -/αί γεν κώς είς κάθε τι
τα:
1ο. Ή «'Εατία Νέας Σμύρνης»,
κοντά σ' όλα τά άλλα τά όποϊα
μέχρι σήμερα έπετέλεσεν πρός έ-
Ευπηρέτηση τής Μικρασιατικής
I-
δέας καί τής Μικρασιατικής Παρα-
ναι δυνατόν νά σι,λά6<οιιε κ.αί ν£ βέσονιε στό πν:Γ·μα μας ενα ίδ?Λ- δΓ' ·τ?ύά τ6 μ ^ηθοίμε, θά π3* πει νά έ'χη τοντο άιιεση σχέσι μέ τίς άνάγκες τής ε'ποχής ιιας, <ιχ τΐναι δηλ'ΐδή «τνγγρονισμ'νον. Ο,ΐ πο?πει έπίσης ν ά είναι κ.αί κατά .τού έντνποχΓ.άιζϊΐ. Τοΰ άοέσει ίδΐ'χι ΤΓρ.'ο; νά έχη σχέσιν μέ πρόσι ι.τα ,τ,ύ ?χον ίη;τΛήν κοινων κϊγν θε. σ ν. 'Γπολογίζη πολΰ τού; άξιωμ·ι τούχονς, διότι ελπίΐει ότι θά γίνη καί αύ.ό; γ.άΓ.ο'ε ώς καί έ-χ·εϊνο άντιν.είμε·ον τιαών καί σεβισαοί. Αί ίδ,;?; τον είναι κιιλές καί φω- τήν προβάλλομεν έννοιαν, θά προσ νηι μάλλον ενα ΰποδπγ.ματκόν τε νές. Τηοεϊ τάς ύποσχέσπς το ·. πρός τα οποίον νά φιλοδο "Εχει πνεΰμα μτθοδικύν. Άγα.τϊ ξή, ό κύθε ενας νά νψωθή. "Άζ τήν κοινω ικήν ζωήν. Είναι σιν»· ιιή λησμονοϋιιε δέ, ίίτι ό ανθρωπος θως εΰθνμος. "Εχει φιλοδοξίες συγ δόσεως, μέ την γενικότερη, όπως πολ.ΰ ανώτερον τοϋ μετρίου, νά εί- θέση στό ενεργητικόν μιάς εύκλε- οϋς ήδη έθνικής καί πνευματικής δράσεώς της καί τό γεγονός ότι συνετέλεσεν στήν πραγμάτωοη έ- Ι Υ·κ νός υψίστου έθνικοϋ καί πνευμα- τικοϋ σκοποϋ, μέ τή στέγαση στό Μέγαρον της τοϋ .ΜΟΥΣΕΙΟΥ τοϋ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΫ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟ ΛΗΣ» <αί τήν παροχήν καί πάσης αλλης δυνατής συνδρομής άπα- οαίτητης γιά τήν καλλίτερα μεθο- δευμένην όργάνωση καί τήν εϋρυ- θμη λειτουργία τοϋ Μουσειοιι αύ· 2ο. Θά υπάρχη ένα όργανο ιιε- ριβεβλημένο μέ όλες τίς άρμοδιό- τητες καί έπιφορτισμένο με όλες τίς εύθυνες, προκειμένου να έ£υ- πηρετήαη καί νά προαγάγη αυτόν το μεγάλον πράγματι, εθνικόν πρω τίθΓως σκοπόν, πού άφορά τήν ι¬ δρύση, τήν όργάνωση καί τ'Ί λει -ουργία ενός Μουσείου τοϋ Έλ¬ ληνισμοϋ τής Άνατοής. Κάποιος κατά την ίδιαν προσφυ¬ γικήν σύσκεψη τής 16ης Ίανουαρί¬ ου στή Στέγη τής «Ενώσεως Σμυρναίων», νομι'2ω, όπως πρόσε- Εο ό κ. Σωκράτης Κλαδάς, όπό τούς έκπροσώπους τών Ποντ'ων, ετόνισε καί τουτο: — Οί καιροί ού μενετοϊ. Πολύ σωστό άληθινά. Τα χρο- νικά πλαίαια όπως καί έγώ άλλο¬ τε καί τελευταίως πάλιν σημείω- σα. είναι πλέον σ' αύτοϋ τοϋ εϊ- δους τίς δραστηριότητες καί τίς προοπτικές των πολύ στενά. Καί οί γενεές, πού θά έλθουν ϋστερα όπό μάς, θά μάς καταλογίσουν ά- ρχη αεγάλην Ικανότητα προσαομο κρα-Γΐιίνρτ. Άπεχθάνετα· την γής όσον άφθρά ίδίιος την ίνινό- νη^ιάν. Ό(.γ«ν(ί>νει καλά την έο
Μοιοάζει <ί·»ο II- τητα · ά διοική. Έκεϊνο πού είναι γαοι'αν τον. τό ούσ ώδες, είναι τουτο: Τό νά' στούς νφισταμένονς τού άλλά καί θέλη νά χοΓσιμοποιήση τίς λανθά-' ϊ.ι·.τλν)ξες. νουσες ίκανότητές τού, νά θέλη · * Ι "Οσον ά έρχεται στήν ίεραοχι- &γο>νισθη καί νά ποοσθέση εί; έ-' κήν κλίιιακα νίνιται περισσότερον
κΓϊννς τις ιν.ανοτητε; πον έχει, '/λι , δογματικός καί ανστηοος, ποοση-
άλλ·?ς ποϋ θ' ά.το<τή<τη. Ι λιομένος στοϋ; θεσμόν; ποϋ τοΰ έ θά σκ'.αγραφήσοκιε μέ κάθε σιν δωκαν τήν Εξουσίαν, καθώς ϊζ'<. τομίαν μερικούς άπό τού; βασικοι- . σης καΐ στά ήθη καί τ'θιμα τή; Ρ τέρους τύπον; προΐσταμέ ών μέ τα ποχής τον. κνρ·ώτΓρα χαρακτηριστικά τ<»ν. 'Λ.-τ·:χθάνετα κάθϊ πρωτοδθνλΐ- Κάμνουεν διιως τήν αναγκαίαν 5ι , αν καΐ ς:αντασοπληξίαν. θίλπ ν" ενκρ.'νισιν ότι συνήθως, τά χαοα- · βλέπη νά 6ασ;λειει πά τού ή τά· κτηοιστικά αΰτά είναι άνάαι/τα Ι ξι;. Είναι φανατικός όπαδός τω,· καί ευρίσκονται δχ> μόνον εί; εν, | τύπων, τών προλήψϊ'ον, τών και
τύπον αποκλειστικώς, άλλά καί ίΐς , συνθήκην παραδεδεγμένον. Πας·
τό άναμφ σΰήτητον γόητρο"
α) Ο ΔΗΜΙΟΤΡΠΚΟΣ
θοδικά όργανωμένη / προσπαθεία, σφαλως εύθύνες, έπειδή παρελεί-
Μ
ιταμε νά έπιτελέσουμε ένα χρέος,
πού μάς έπέβαλεν κα'ι ή ίστορία
τοϋ Γένους μας κα'ι ή ίδιαίτερη
καταγωγή μας· πού έπεβάλετο σέ
μάς όλους έκείνους οί όποϊοι, άν
καί έπρεπε γιά ,τόν έναν ή τόν
άλλον λόγον νά είχαμε συναισθαν
θεϊ τό χρέος μας αύτό, κα'ι έκεΐνο
ιό θετικόν καί όργανωμένον καί
όποτελεσματικόν άν καί ήμπορού
σαμεν νό τό πράΕωμεν καί νά τούς
τό αφήσωμεν, έν τούτοις τό παρα·
"Ράγματα, σκοπός κατά τή γνώ- | μελήσαμεν.
ΜΠ μου, όπως άνέφερα, λύση είναι ' ΝΙΚΟΣ Ε. ΜΗΛΙΩΡΗΣ
προκειμένου νά έΕευρεθή καί πε-
ρισυλλεγη ό,τι έχει διασωθεϊ άκό-
Μη κειμήλιον καί γενικά μουσεια-
κόν καί άρχειακόν στοιχείον ανα¬
φερόμενον στήν ιστορίαν καί τόν
πολιτισμόν τοϋ Έλληνισμοϋ τής
ικΡάς Άσίας, τοϋ Πόντου, τής
τής Κωνσταντινουπόλε-
καί την πολντέλΛΐαν. Κινδυνεΰε.
τότε νά γίνη ύλ!<ττής καί νά έ δενίση τάς ίκανότητας καί τά κά· λάν τ α τοι·. έχει στήν κοινωνίαν, φοβεϊΤΝ. ϊν τούτοις την κοινήν γνώμην. Είνοι "Ενα; Γ,ασικός χαΐ πολύ ένβΐ,.· ! τοΓ'ΤΟ 'Ί ^ενάλη τού άδιηαμία. Τό φέρων τύπος είναι δ Δημιονργικδ? ·ταθο; του διά τίΙν ««λοζωιαν τον πρ-οϊστάμενο:. Εί, αι ποο·κ σ,.ένο: ·τιθασι·ΡΗ ένίο<ε είς την έπίδειξν ιιέ πολλέ; διανοητικέ; ίκαΛ'ότητε, καί πολλήν (τί1 τασία, οχι αμίος νί ίρτλοπδή, άλλά δτ;.μιουργίκήν. Εί¬ ναι ίδεολόγος. Άδιαφσοεϊ διά τάς α.κ. ΟΤΓΤ« Χα1 τού; σν«6,6ασμοΰς' ν) Ο ΕΝΘ0ΤΣΙΩΔΗ2 ΚΛΙ ΟΙ' "Εχει άπόλυτη αύτοκνριαρχίαν. Ά Ι ΜΗΤΙΚΟΣ ποβλίπει στόν αντικειμενικόν σκο- ΕΓναι ίνεογητικός καί θαροαλέος πάν πού εταξίν. Είναι φύσις γεν- νέγοι θρασντητο;. Πολΰ μ«τα»ό· να'όδωςη, εί-γε ής, θαροαλέος, εύ Ι δο^ο?· ΖΊτεϊ να εΓνα1 πάντοτΡ πρό. θΰ;. Ιΐερ φρονεί τάς ραδουογία;. Δέν ^-ΐισθοχιορρΐ πρό τί>ν κινδν.
νοιν ποΰ συνεπάγεται ή άτεγκτο':
εκτέλεσις τοΰ καθή·κοντος. Ή /?!
ως
Γιά νά επιτευχθή τώρα αύτάς
0 σοδαρότατος καί δυσκολώτατος,
άπέδειΕαν μέχρι α(μερα τά
σις του είναι άσφαλή: καί τετρί-
γονη. ΛογΓ/.εϋντα· πΓρισσότεο"*
θεοοητικώς παρά ρεαλαστικώς. Εϊ
ναΐ πολί· έντιμος καί διατηίχει τό'
κίνδΐ'νον ν ά έξαπατη,θή άπό πονή·
ροΰς συνεογάτας καί τρίτονς. Πι-
λύ φ'λόδοξο; καί έχέθυμος. 'Ελα.
χιστα έκΡτιλωτιχός. Γίνεται ίίμΐιΐ:
πολλές (ρορές αύταρχ.κός, ίδίϋΐς Γ)-
ταν έχη δ'χαιον στά; άπόνει; το·.
Χάρις ϊίς τα μεγάλας τού ί/ΐανο-
τητα; κίΐτορθώνει νά συγκε' τρο'ιση
ιιεγάλην εξουσίαν. Λέν δέχεται «Ιν
τιρρήΓΧΐ; τόν διακρ'νει μεγΟΛη ί-
σχυρογνιομοσΰνη, ή ΰποία γίνετ α
συνήθίος καί αίτία τής άποτυχία;
τού. Γενικιο;, ό τνπο; «ντό; τοΰ
τος. Παρά τάς θορυβώδεις
λώσεις τού άγαπα τοΰς
νους τον, πρός τοΰς. όπηίους ιιη ·
ράζε' & αρκοις έγκ.ώμια. Οί τρό.τ ι
τού είναι σι·νήθο>; καλοί καίτο1
πολύ έκδΓ.λοτικοί καί θορι·6ώδ.ι-
"Εχει έκρήξεις θυμοΰ, ό οποίος ό-
μιος δέ" δ'.αρκεί πο?.ύ. Ίκανός ν·"/
προσφέρη μίαν εί'νοιαν την όποίιν
πρό ολίγον μόλις ήονεϊτο ιιέ π<Μσμ« Οσοι τόν πλησιάζοι·ν, προη.γοΐ'μίν'1»; νά πλτιροφορηθοΐ'ν άν ό κ. προϊστάμενος εί αι «στ ι μπουρίνια» του. Ή αεταβλητύτη; αυτή των αίσθτμιάτοη· του σι·νε. λ^ϊ (ΰστε ν ά έχη ολίγον μόνον κΰ- οος. 'Ενθονσ άζπ τό .τλήθος α έ τάς εϊάρσπς τού, άλλά αί πρό;*-·; τού δέν συμφοινοΰν σν ήθος μέ ι ά μΐγαλόστομα λόγια καί τά; άφ-ι- δεϊς ΰποσχέσεις τον. Εΰαίσθητος ποοϊσταιιένον μέ τάς σπουδαίας του | αΤού: ϊ--1»^011- καί τά χειροκοοτ,'. ήό ν><:, ..-ν,χάς καί - ενματ,χάς ' ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΙΣ ΤΗΝ 8ην ΣΕΛ. Τού 'Αρχι μανδρ ίτου ΠεΡί τό ώραιότατον πλαίσιον το0 ίερού μαρμιαροκοιλύτττου Βρά χου τήνς Άγίας Άποκαθηλώσεως ύπάρχει άνοςγεγραμμένον τό άρ. χαχόηΐαπιον έλλην ηςόν Π"ροττάίρ^ιο|ν τού ΙεροΟ Δαμασκιγνχιΰ «Ό ΕΞύ- αχήΊμων Ίωσήψ άττό το0 ξύλου κσθελών τό άΐχραντόν Σαυ Σώ- μα, σινδόνι καθαρα ε'ιλήοιας καί άρώμασιν έν μνήματι καινώ κτ>
βεΐυσας οητέθετο» Την αδιάκο- :
ττον στενήν έπαιφήν πρός τον Πά
νάγιον Τάφον χαί τό άνύσταχτον
ενδιαφέρον τών ΑύΤοκρατάρων τού
ίΈλληινικοΟ Βυζαντίου δΐεικ'ννει
καί τό ότι: Ό έκ τών γενναιωτέ
ρων καί ϊκανωτέρων Βυζαντινών
ΑύτοκραΓτόρων Μανουήλ Α', ό Κο
μνηνός, ΠονΤιακτίς καταγωγής, ε¬
δέχθη ώς εύλογίσΛΓ' μέρος τού
τιμιωτόίτο1» δράχου τής| Άττοκα
θπ-λώσεως τό οποίον, μετά στα
θμούς, άνά την Έ<ρ€σον καί την Μ. Ασίαν ττροσχίΛΤ|ΐμαΤικος# 4·^^· αχχν είς ΚΐϋνΌταντινούττολιν# έν- αΓγκαλκτθείς καί θέσας έτπ των ώ μων, έλιτάνευοτε, μετά τού Κλή- ρου καί τού λαού,, μέχρι τής πά ρα τό σημερινόν Ζε'ιράικ — Κιλι σέ — Τζαμί τής Κων)ττόλεως ΜσνίΙς το0 ΧριοτοΟ ΠσΛ'τοκιραττο Ρος, κΤίσματος τού πατρός τού Ιωάννου Β' Κομνη/νοϋ. δττου καί τό κατέθεσεν καί σττον καί Ίασί1* έττ,ιθυιμίΙσΛ· τχχ/, ε^τάιφτ;] τώ 1180 μ.Χ., ώς καί ό πατήρ τού ό ^ΚαΙλιοϊωό>Λ*νης τώ 1143 μ Χ.
Δώδεχα μεγάλα κ·αί μικρά μα-
νουάλια 6ια:ΐκ(νίζοΐΛ· νυχθημερόν
την Τφός την Φρικτήν Άττοκαθή
λωσΜ»· τού θεανθρώττου εύλάδει
^ν τών άρθοδοξων· των Ρωμαιοκα
θολικών καί τών Άριμενίων, κα¬
θώς καΐ 7 άκοίμητοι Κανδήλαι,
έξ ών καί μία των Κοτπών. ένώ
ι ά πλεΐστα εΤναι τών Έλλήνων
Όρβοδόξων καθώς καΐ αύτό τού¬
το τό Προσκθνημα, άττ' αίώνων
ί,. πεττεο-τευμένο-ν· είς την φύλαξιν
^<αί ><ατρε8ση' των 'ΕΞλληΛΌοθοδό ξων. "Αν φαΛΠσσθϊ) τΓς καί όπό οα τμτίματα τού Β ράϊχ ου, έφ' ού άττοκαθτνλ.ώσατες άπό τού Στΐαυ ρού· ε<|«ρον καί άπλωσσν τόν νέ κιρόν ΣωτήιΡα, ττρίν ή τόν ένταφιά <τουν, άπέστηασαν, άνά τους αί- ώας, αί μυριάβες τών άσήιμων καί επισήμων ττροσκ<Λ·ητών, αί όρδαί των Σται,ιροφόρων κα'ι έτε ιροί Χριστιανοί Ήγεμόνες καΐ δο ,ρυκτήτορες έξητγεΐ διατί μόλις 0,30 τού μέτροι; ευρίσκεται #ξηρ ,μέντ} άπό τού δοτττέδοο τού Ν?- ού ή Άγία Άποκαθήλωο-ις! Ά- ψού ό Πατήρ Μητροψάνης ό Πάν τίος μάς ύττέμνησεν, ότι θέκα εί ναι αί δαθμΐδες (τά σκαλοπάτια) Υνα; άνεβή τις είς τόν Πανάγιον Γολγοθάν, συμβολίζουσαι τήν τε ί€ΐάτηΤα τή,ς Χριίτπο-νικήις άρε τής καΐ άγιότητος· μάς διηγήθη ,ήν άΐνάβα'σιν τού ΑύτοκΡάΤορος Ηρακλείου. Άνοκτησας τόν υπό τώ// Περσών συ'ληθεντια: καΐ είς την καρδίαν τής Περσίας άττα- χΐ9έντα Τίμιον ΣταΜρον ό γε,ν- ναιότατος κιαΐ εΰσεβέστατος Ή- ,ράκλειος Θριαμ6ει/Τής έττοΓ·ηρχε'Γο είς Ί εροσόλυιμα, κατά την "Α- | νοιξιν τού 630, τήν Τρίτην Κυ τ^ν Νηστειών τής Μέγα ΕΥΘΥΜΙ ΟΥ ΕΛΕΥθΕΡ Ι Α_0Υ ήτις Τεσσαορκχκοισττκ, ήτις έκτο ίΓε ττρσσ&«λ·ομάΊσθη ίΚυριρχή ττ/ς Γτανρσπροσκυ-ντ|ο-εα>ς· Φορών τό
α&μοΛτοττοίκιλτον Στέμμα τού
«αί την άτΓασΤράτττοΐΌ-αν αύτο-
κρατορικηΛ· άλοιοργίδα τοι/ ό Ή-
ράκΛειος καΐ δαστάζων τόν όν
έττανίφερεν Τίμιον Σταύρον 'ΌΟ
Χρκττού άνήι<:'χετο μίαν μίαν τάς δέκα ταύτας 6αθμί5ας τού Φρ - κΤού Γολγοθά, Τνα αποκαταστήση καί πάλιν είς την φυσικήν τοσ καί Προσκύνημα τού ΠαγχρισΤια ,νικού καί Πανορθοιδίξου Κόσμου. Μεθ' εκάστην, 6μως, βαθμΤδα -ΓΓθύ άνέβαινεν 6 Ήρόκλειος ώλί σθαι-νεν έκ τής κεφαλής τού καΐ έκυλίετο είς τή,ν Γήν τό αύτοκρα τορικόν βασιλικόν τού Στέμμσ έτΓΟΛίειληιμμενη όλίσβησις Τού ματος έκ τής κεφαλής τού Αύτο κράΤοΡος Ηρακλείου τόν άνησύ χη<τε καί τό.ν ένέδαλεν είς φόοον συμττ'3?ισ*τάΐμενοις, παρ' αύτοτ/ ότι ήτο κακός οίωνός. Όμως, Ο Άγιώτατος ιΠαΤριάρίχης Ιεροσο- λύμίβν Μσοεστος τόν καθηο-ύχα ο-εν είττών ότι δέν είναι κακάς οί Η ΤΙΙΟ ΤΟΤ ΓΕΩΡΓΙΟΤ ΚΟΤΚΙΑΗ (ΧΕΑΠΟΛΓΤΟΤ) ΙΒ' *Η Νεάττολις εΤναι κτισμένΎΐ σέ ττλαγιά δουνοΰ άμψιθεατρΓκώς μέ ττολΰ έξαΐρετη θεσ. ΆΤΙέναντι τής ττόιλεως ύψώνεται ενα άλλο 6ουνό καΐ αύτουνού ή ττλαγιά μέχρι τής κορυίπς είναι κατά ττράσινο άττό άμττέλια καί ττεριβόλια· Τά δύο 6οΐΛ·ά ο*χηματίζοΐΛ· μία φαρδιά κα» μεγάλην χαράδρα. Είς την μέση τής χα'άδρας τρέχει ενας τταραττόταμος μέ άρκεΤό νερό έκτός ττού ττΌτί-ζει τά περι6όλ:α ττοΰ είναι είς τούς ιτρότΓσδας των δύο ΒοκΛ'άτΊ καΐ έργάζονται 5 μέ 6 νέ ρόμνλοι ά"ο τά ΐΓθλλά νερά τού. Π;ιο: τή. βόίε'.α ,τ/ρνρά τή; Ν' : πόλεως είς ττλαγιά τού ϊδίου 6ου νού ύττάρχε, καΐ ένα μηφό τουρκικό χ."ο<ϋ, ποίν έλληνικό. Όνομάξ^ττ «Κίορε» τουΡκιστί, έλληνικά «Φήνη τα» αύτό τό 'χωριδ ήταν ττσύ δέν &- (4 ήσαν είς τόν .τα,τά - Γεώργιον ν< τ—ράο-η τό νερό ττού έφερνε διά τήν έλλττνική σννοικία τής Νεχπτολεως Τό όνσμα τού χωρίου τό μάθανε δταν ειόρέθη κά*ι τταλαιά ιμνήματα άνάμεσα τού χοιριοϋ κ αί τής Ν'εο- είς τά άιμιτέλια των είχε 12 μέλη κ«ί τό δ:-ύτερο 8 μί λη. Έπίσης καί είς την Κ(»ν>λιν
ΐΐχε ΙΟμίλή έσαοεία , άπο
ριζόνταν την Σχολική ,ΐί .■
καί τα εξοδ'ΐ των σχολείον αντιο
πρώττι Πέτρα.....
άλλ-1 άητεΛαντίας ΛημεΤοΛ- ι ...ΗΣ Ι ΟΥ ΔΕΝΣ... ΑΡΧΙ
τής παρουσίας έττί τού Γολγοθά ΣΥΝΑΓΩΠΣΑΣ (ής) ΕΝ Η (ΕΙ)
τού Θεαΐνθρώττου Χριστού, τού Βα
σΐ'λίως τώτν Βασιλείων των καΐ
Κυρίου των Κυρΐ€υσάντων είς τόν
ότΓθΐον κατ' εξοχήν άνήκει ή 6α
σιλεία καί ή δύναμις καί ή δόξα. 1 ΤΕΡΟΥ ΕΝ ΗΡΙΝΝΗ ΚΥ
Διά τούτο δέν είπεν ό "Αγιος Μό-
δεστος άσκεττεΤς επί τού Γολγοθά ί
ίερουργού,με.ν· Πατριάρχαι, Άρχιε
Ρεΐς καΐ Ίερεΐς. θυ^ω καθησυχσ-
σας ό Αύτοκράτωο Ήράκλειος
διά Βασιλικού καΐ Αύτοκρατορικοΰ
Διατάγ'μαΤος καθιέ,ρωσεν άνά τό
ιΠα^'θρθσδο^ν, ττ$ν Τρίτηιν Κιλ.
ριακήν τής Άγίας καί Μεγάλης
Τεσσαραχοστής, ώς Κυριακήν τής
ΡΙ (η) ΜΝΗ ΚΥ (οί) ΜΕ (η) ΣΙ
(ι) ΑΥΤΗΣ
Δεύτερη πέτρα
(ΟΛΥΜΠΙΟΥ ΠΡΕΣΒΥ
Σ ΑΥΤΟΥ
Τρίτη ττέτρα
ΜΝΗΜΑ ΛΕΟΝΓΓΙΟΥ
ΕΝ ΙΡΗΝΗ ΚΥΜΕΣΙΣ
ΤεΤάρτη ττέτρα
ΦΗΝΗΤΩ ΙΕΡΕΟΣ
ΤΟΥ ΝΗΠΙΟΥ (;)....
Πέμτττη, ■"έτρα
. ..ΚΕ ΑΡΧΙΣΥΝΑΓΩ
Ήρωττίσαμεν τότε τόν Γέρσντα
Νασςχόλαχα Μητροφάνη, διατί δύο
μέν κύΡιαι ττύλαι είο-σδου φαίνον
ται κατεσκευαχτμέναι έν τώ Παν;έ
ρω Ναώ τής Άναο-τάσεως, ένθα δέ
καί μόνη μένει άνοικτή καθ" έν
ίχρήσει. Μάς έξήγησε δ' δτι ό
Σουλτάνος τών Άράδων τής Συ-
ρίας καΐ τής Αιγυπτου Σαλάχ .
έντ Ντίν, καταλα6ών τώ 1187
Ο.ΤΓΓΟ τώ)ν Σταυροφόρωτν την Ίε
"Εκτη, ττέτρα
ΔεΣΓ«ζ(οι)ΝΑ(η)Σ ΤΗΣ
Ι0ΥΔΕ(αι)ΑΣ ΕΝ Ι(ει)ΡΗ
ΝΗ ΚΥ(οι)ΜΕ(οι)ΕΙΣ ΑΥΤΟΥ
Τά γράριιατα είς τίς πέ^ς ττού
είναι γραμμένα άνΤέγΡαψα αττό
τό 6>6λίο «ΛΣΤΗΡ> καί διευκρι
νίΖ?ΐ ίίτι χά γοάμιιητα ποϋ είναι χ τι
ραγμένσ είς τίς πέτρες των μνη,μά
των ήτα μέ χαοακΤτΐρες τού τρίτον
αιώνος, σύμφωνα μέ την παλαιο
ρουσαλήμ κατήτργησε τήν έτερον ι γραφμκή μαρτυρία τους.
των δύο πυλών κτίοχΐς
φαίνεται εως τής σήμερον.
ώς
Ή μο
ναδική παραμένουσα έν χρήσει,
έκτοτε καλείται Άγία Πόρτα, έ¬
χουσα ΰψος 6 μέτρα «αί πλάτος
4. "Η Άγία Πόρτα εΤνχΐι στΓΟνιον
δεΐγμα στερεότητος, ■"ήν οποίαν
στΡώμαΤα ττ/Ίακών
σιδήρου ττεριενιδεδυμένα δι' άσή-
πτων ττλακών ξύλου καρυάς καΐ
κυτταρίσσου. ,Επί τού άριο-τεροϋ
έττιο-ττάστρου (ττόμολου) άναγι-
γνώσκει τις <(Είσέλθετε είς τάς αυλάς τού Κυρίου, είς "'όν Τα. φόν τής Ζωής, δπου σκηνοΐ ή χά ρις κσΐ έτΓΗΓελάζει τό άγιον καΐ εύλο~μένον Φώς». Άρχ ιμανδρίτης ΕΥΘ. ΕΛ ΕΛΕΥΘΕΡ ΙΑΔΗΣ Φιλόλογος Καθηγητής (Συνεχίζεται) ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ ΝΙΚΑΙΑΣ Ο ΥΜΝΘΓΡΑΦΘΣ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟΥ ΙΕΡΟΣΟΛΪΜΩΝ Ο ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ ΠΑΝ. κ. ΕΥΘΥΜ. Ε. ΕΛΕΥΘ.ΡΙΑΔΗΣ ΤΟΓ κ. ΧΡΗΣΤΟΓ Γ. ΕΓΑΓΓΕΛΛΤΟΥ. ΕΠ',ΤΙΜΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ ΕΝΩΣΕΩΣ ΕΛΛΗΝΩΝ ΛΟ'ΌΤΕΧΝΟΝ Επέατρεψε έζ Ίεροσολύμων. ό π°υ αρκετάς ημέρας παρέμεινε, "Ροσκυνητής των Παναγίων προσ- κυνημάιων ό Πανοσιολογιώτατος ΡΧψανδρίτης καί συνεργάτης τ°ϋ «Προσφυγικοϋ Κόσμου» ίερο- υ£, λογοτέχνης καί συγγραφεύς Εύθυμιος Έλ. Έλευθεριάδης, Καθηγητής τοο ^ε. φιλόλογος Μο° έφερε τά νέα τών ΑνιοταφιΤων Γυμνασίου Λα- καϊ θεολόγος φίλων όποίους τούο όποίους είς <: ΕΊάλΕεις των. άκοιμήτους Ψ των Άγίων προσκύνη¬ σιν ΤΠ<: 'Ελλη εκ Γ1τα καί μοϋ εσημείωσε τάς Πατριαρχείοΰ κσί ΐνικής Κοινότητος. Είδε Των πΡώτιον τήν Α.θ. Μακαριο- ^ α τον Πατριάρχην κ. Βενέδι- Α καί έτυχε τής φιλοΕε.'εί- ^ αυτού είς τό Μέγα Μοναστή- Ανπλθε κατ' επανάληψιν είς Την Γαλιλ τού αίαν οπου ή κα' με κατοικια (ρακύψωμεν, καί νέον βρέφος ταύτην πόθω ά- (σπασόμεθα τής λυτρώοεως ημών έλπίδα καί (μητέρα Ίωακείμ τε καί "Αννη συγχορεύ- (όντες, τήν παγκόσμιον χαράν γάρ άπε- (κύησαν. Όθεν κρό2ομεν: Χαϊρε Κόρη Θεό- (λεκιε. Κα'ι ευθύς τούς οϊκους; "Αγγελος πρωτοοτάτης ούρανόθεν (έπέμφθη ειπείν Ίωακείμ τώ δικαίω (τρΐΓ.) έκ φυλής Ίούδα τής λαμπράς καί έΕ οϊκου Δαβίδ καί πατρυιάς έλκοντι τό γένος, συν τή "Αννη. Καί άλλα κοντάκια καί τροπ,ά- Φωνήν του έψαλλε Κοντά- κιον, τό οποίον ό ϊδιος συνέθεσε είς τόν Άγιον "ΕνδοΕον Μεγα- λομάρτυρα Δημήτριον τόν Μυρο- βλύτην, μέ εϊκοαι τέσσαρας χαι- ρετισμούς (ήχος πλ. δ' τή Ύπερ- μάχω). ΠαραΘέτω τήν αρχήν: Τόν μυροβλήτην τοΰ Χριστοϋ Με- (γαλομάρτυρα τόν όσιότητι Άγγέλοις ίσοστόσιον, | ρια συνέθεσε καί έμελοποίησε ό Άποστόλοις τε ύμότροπον, δεΰτε (πάντες θετταλίας τόν Άνθύπατον τόν έν- (δοΕον τών θαυμάτων τήν πηγήν άνευφη- (μήσωμεν πίστει κρά2οντες: Χαϊρε Μάρτυς (Δημήτριε Καί συνέθεσε κα'ι έψαλλε είς τήν Γαλιλαίον κα'ι αλλο Κοντά- κιον -Είς τά γενέθλια τής Ύπερο γίας Δεοποίνης ημών Θεοτόκου καί κους χαιρετισμόν. (ΊΗχος πλαγ. δ. τή Ύπερμάχω Στρατηγώ). Πα- ραθέτω τό πρώτον: Τής Θεοτόκου νυν «τώ λίκνω· πα- Ι καί ποιήματα καί γράφει καί λο- : γοτεχνήματα. Είς τήν εφημερίδα , «Έθνικός Αγών» έδιάβασα τήν ή- ! μέραν τών Χριστουγέννων τούς έ- πικαίρους στοχασμούς του διά τά ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ. Τούς παραθέ- τω: Ή Ψυχή μου ι Χριστοΰγεννα προαμένει Ι κι' είναι θλιμμένη καί πικραμένη Ι"Ελα Σύ ! πού γιά Σέ μ' έχεις πλάσει. Στής καρδίας μου τή φάτνη νά νοιώσω γιορτάσι Οί ίδικοί μου ΠΑΟΥΣΙΟΣ Ο ΠΝΕΥΗΙΙΤΙΚΟΣ ΟΠΟΑΟΓΙΙΚΟΣ τοΰ ΊΙ ίχχλησία τον Άγιον Γίο>ογι
ου ά'.εχαινίσβη τό 1797 Λλο τον
παπά - Γεώργη χ«ί τό 1870 εί; τ·Ί
προιύλ.όν της έχτίοΌη τετραώρη-
ί[ΐν κίΐιιπανίΐρ-ό πρό- ίΐντκιην τοΓ·
Π;ι.-τά - Γεώογη.
ΊΙ έκχΛηαία τή:
θεοτόκοΐ' έχτίπθη τό 5«49. Είναι
."..α ΜςγκλοποΓπέ; ν.τ .ι.ον χτιπμε
νο μέ μέ μαΰοη πελεκητή, πετρ ι
ζαί μέ τελεία άρχιτεκτονιχή, ;ιι>
; Ο -/.ιλώνε; είς τό ί-
δνο παρεκχ).ήσια τή,
Άγί(χς Μακρίνας καί τοΟ Γρηγορί
όν θεολόγον. Ό γν>να*κ(ονίτης έ·
ξεϊχίν άπό τά κνο ο κτίριο στηοιζά
μέν ο; σέ 12 κολώνΓς άπό τίς τρ»ϊς
π.λη'οές τή; #κκ?ησίας. Διά τό χτϊ
σιμο τή; έχκληΛΪας έδ(ίπανήθηο»ιν
12.000 τουρκιχές χρι·<τές λίρες ί κτός «ίτ' τίς έογασίε; πον Λθβσέ φερ<ιν ό λαός, άνδοίς κ<ιί γυναί- κ:ς. Ή έκχλησιά εμποοσθεν €ΐχε τρείς πνλες επάνω είς την μεσα:α πνλη έξοιτερικώς ηταν ή θνσία τοδ Ίσαάκ είχον ϊόμβνον καί εσωτερι¬ κώ; ή δεντέ'.ΐΓΐ παρονοία. Έχίανζ έπάνο είς την μεσαία πνλη ή«αν ή Μαρμάρινη χλάχα. "Ε Τύν ΙΙεοικ.πλλέα τόν δ' »χ βόθρων Ναόν εδειμαν Νουσΐχιρεϊ; Κοινόν Μητρΐ Θρλ" δαπάναι; άδραΐς χαί μόχθο»; χαιιόνΤΓς βαβΙ ιια ίδέσθαι- όπότε Παίσιος άρχιθνηης δίεπε τόν τών Καππαδόχίον λαόν δεσσιν ίήσι. Τώ τοι "Αχοαντε. τοίς δέ πόοοις (£Η.λίΓΛ'. ηο>μθ' 'Οκτωβ. 16
Ή άνω έ.τιγρα((:ή έχει συνταχθή
(ιπό τοΰ Καθηγητού τής Μεγάλης
τού Γένονς Σχολής Γεοιργίον Ρα-
({άνη (έκ Νεαπόλεως).
Είς τήν απογραφήν ποΰ ί!χ€ γν
νέ, τό 1912 :ίς την Νεάπολιν εΙχ?
πλτι.θνσμό 21.526 άπό αυτόν 13.215
ί}ταν Τοθοκοι, οί 7.306 ητα' "Ελ-
ληνες καί 900 άρμένιο·.. Ή άγο»ρά
ήταν είς την Τοι<οκικτ) σι·νο»κίί». Είχε 1055 μαγαζιά, 9 πανδοχεΐα καί 12 (τούρνονς. Και ή Έλληνιχ·) σι·νο:κία είχε ίί; την έχλησία τού Άγιον Γεώργιον έμπροσθεν μία μιχρή άγοοά μέ 50—60 μαγαζια. Άπό αϋτά οί έλλην ε ς είχαν δνο ςρούρνονς, ενα καφενείο ποΰ τό δ- λεγαν Καζίνο έπειδή ήταν χτιβιΐϊ- νο επάνω άπό μαγαζΐά μέ μΛαΧκό- νι όλόγι*ρα καί ενα μικρότερο κά¬ ς· ενεϊο. 'Η Νεάπο/.ΐς εΓχε πολΰ εϋχάρι- στο κλΐιια καΐ ΰγιεινό. Ό χειμώ- Έπίσης αϋτά τά μνήματα μα.) τυοούν, δτι είς τά ΦήνηΤα κατοι- κούσαν καί Εβραϊοι καί αύτοί εί χαν την έλληνική γλώσσα ώς μη ' Λ.(ι; οιαο/εϊ ό μήνες καί είναι 6α- τιρική, αύτό <()αίνεται άττό τά γράμ ' ^ύ;. Τό ψΰχος «τθάνει 16—23 6ί ματα είς τήν πέτρα ττού είναι ΑΡ βαοϋς Κίλσίον ΐίπό τό μηδέν. Αΰ- ΧΙΣΥΜΑΓΩΓΗΣΑΣ. , τα διαρκεϊ λίγες ήμέοες χαί τό λλ Ή Νεάπολ·; είς την Ελληνικήν λοκαϊρ·. ή θερμοχρασία εί; την Κοινότητα είχε δύο έκκλησις τοθ σχιά ιΐβάνει 28—30 6αθμούς καί Άγιον Γεοιογ,Όν καί τής Κοιμηαε μεοικές ήμέρες μέχοι 34 δαθμοΰς. ιο; τής θεοτόκου. Μία άστική σχολή έπτατάξιο 557 μαθητάς. "Ενα Πα,ρθεναγω- γεϊο έξατάξιο μέ 257 μαθητρίας καί τρία Νηπιαγωγεϊα μέ 300 νη πια. Τά σχολεϊ·ΐ αΰτά «Γχαν 16 Δοσκάλονς καί Δασκάλ σσες. Ή Κοινότης είχε τήν Έφορει'α καί την Δημογεροντία. Τό πρώτο Τό λΐ'Ληρόν γιά μάς τονς Νεα- πολίτες εΓναι ότι ή Έλληνική σν- αΐ νοικία ?χει κατεδαφκτθή πέοα για πέρα. Δέν άφησαν τίποτα δρθιο. μόνον ή έκκλησία τής Η^οτόκον πά ραμένει ώς μάρ·τΐ'(>ας. πώς ήταν
έκεΐ κτίποτε μία άνθοΰσα 'Ελ.λην»-
κή σννοικία. Καί τήν έκκλησία ε
χονν κάνει φνλακή.
(Στητεχίξεται)
την ιιο/.υσμενην ατμοσίτ;«:ραν τών
άναθυΐΓ.άσειον έν. τής ήθικής σή-
Τάς πρώτας ημέρας τοΰ νέον ε- άκτίνας τοϋ ηλίου κα: δτγ-«ιονργεΐ
τους 1974 ή Ίεηά Μητρόπολις ι-
καίΐς είς όγκώδη καί επιβλητικόν
ψ;7.ικ.ήν δνσηορίαν καί πνευματι¬
κήν
άτονία
κι' οί Εένοι ένας - ένας
μ' άφήνουν..
έκλεκτός κληρικός κα'ι κατέθελΕε
ι τήν Άγιοταφικήν Άδελφότητα καί
Άειπαρθένου Μαρίας» μέ 24 οϊ-
τόν Μακαριώτατον Πατριάρχην κ.
1 Βενέδικτο" Α', όστις τόν ετίμη¬
σε μέ Σταύρον καί τοϋ άπένει-
με τόν τίτλον τοϋ Ύμνογράφου
τοϋ Πατριαρχείου Ίεροσολύμων.
Δικαία ή τιμή είς τόν αρίστα
' καταρτισμένον θεολόνον — Άρχι-
1 μανδρίτην μουοουργόν καϊ άφω-
σιωμένον στρατιώτην τής 'Εκκλη-
| οίας. Διδάσκει, κηρύττει. λειτουρ-
' γεϊ είς την ^αραι καί κινεϊται ά-
ποδοτικώς είς πάν θεοφιλές έργον.
! Άλλά καί ταυτοχρόνως συνθέτει
Πρίν νά φϋγω κι' έγώ
| λαχταρώ νά μέ πιάσης
. γερά άπ' τό χέρι.
' Καί μα^ί Σου
; νά πάμε νά βροϋμε
ί τών Μάγων τ' άστέρι. ," ί
| Είναι ευχάριστον ότι ή Έκκλη-
σία μας 5χει άρτϊως μορφωμένους
κληρικούς καί είς τήν άνάπλασίν
της μέ τόν νέον Αρχιεπίσκοπον
Μακαριώτατον κ_ Σεραφείμ καί
Ι τήν συναίσθησιν τοϋ χρέους όλων
τών σωφρόνων Ίεραρχών, Θά εκ¬
πληρώση τήν μεγάλην αποστολήν
της, τήν όποιαν τόσον ποθεϊ ό εύ·
οεβής Ελληνικάς Λαός.
ΧΡΗΣΤΟΣ Γ. ΕΥΑΓΓΕΛΑΤΟΣ
σνγκεντρίοσιν των
της, παοοισία, καί τών Τοπικών
Άοχών, έν τή μεγάλη Αιθούση
τού ΙΙνττν<ιτικοΰ καί Κο νωνικοΰ της Κέντρον έκοψε, κατά τό έθιμον τήν «Βασΐλόπιτταν». Μετά τό θαιιιάσιον καλνλ.ιτίχνι- κϋν πρόγρα'.'ΐια, τό οποίον ΐξετέλΓ σ?ν ή Πα>δική Χοριοδία καί Όρ-
χήστο'ΐ τή; "Ι. Μητροπόλείος, ')
Σεβ. Μητροπολίτην εξεφώνησε 6ιι
ρνσήμαντον λόγον, έκθέσας τά π>·
πραγαένα τής Ί. Μητροπόλείος
κατά τό ετο; 1973 άποσ.ιάσματ ι
τού ότο.'ου καταχιορονμεν κατιοτΓ.
ρω:
«ίΠόλεμοι καί καταστροφαί ναί
άναταραχΐιί τ.αι οίκονομική κρίσι;
σνγκλονίζοΐ'ν την άνθρωπότητα. Τό
1!)73 εκλριο- μέσα εί; κλϊαα ο;οί>ί-
κ; καΐ άγιονίας μκοών κοί μεγά-
το,ν Ι Καί ή εορταστική αυτή
τοίοσι; γίνεται καί δι* αυτόν τόν
σκοπόν. Νά τονισθή πρός τοΰς άμέ
σους καΐ έμμέσους σννεργάτας τής
Ι. Μητροπόλεως ή άνάγκη σννενώ
σειος τών δι<νάμεών μας πρός πρα γματοποίησιν των ίη(ιηλών τούτων σκο.τιον, άπό τήν ύπαρξιν τιον (ον τελικώ; θά ίξαρτηθή καί ή Γι παρξις αυτής τανττνς τής (ρ·λής μας. Καί είναι έδώ μεγάλη μεοι των άσχολονμένην μέ τό πνενματ, κόν καί ποιμαντικύν, τό κοινωνικόν καί πολιτιστικόν έργον τής Μη¬ τροπόλεως, τό αναφερόμενον είς πάσαν ήλ'ζίαν καί τάειν. Αίσθαό- μείη δέ μτγάλην χαράν διότι ρ-ν ημών εχαιιεν καί άπόψε πολιτικάς, στρατιωτικάς, άστννομ.- κά; & Δηιοτ'χά; άοχάς καβώς κ·'' έκ,τροσώπονς άλλίον νπηρεσιών κη' λ:ιν .λαώ.. Είς το·αί·τα; περιόδονς ι όογανώσειον, μετα των οποίων σι·ν έντονον ά6ρ6<ιότητο; μόνον ή ^ί Εργ·ιϊήαεθα κατά τρόπον ίκτάκτιο; στις π; τόν θεόν καί ή άντπκτνλα- κτο; προσ,ιτνγή εί; την .-ΐροστ.-ισί- αν Τον είναι δυνατόν νά εϊρηνεΰ- «ο·λ· -τάς ·>|Ί7.Λς των ηνθριόπων χι:ί
·.ί'ι χαρίηοτ'ν είς αύτάς τό αί<τθτ)μ ; τής έλπίδο;. Μόνον κάτω άπά την <τ<έπην τοΰ ίς καιροϋς άν;ο· μάλον; ημπορεί ό άνθρι·>πο; άκο-
μη νά όραμ.ατίζετη' καλντ?ρα; ή-
με:οας καί νά χονσώνετοι ή πορεκι
σνννινητικόν. "Ολ.ο·., λοιπύν, σήμ-
ρον έδώ ήνο>μ?νοι είς την (τιλόξ;--
νην αυτήν αΐθονσην καλούμεθα «ι
Γνώσωιιρν τάς προσπαθείας μας οιά
τό μέλλον τής Έκκ.λησίας μα; καΐ
τή; Πατρίδος μα;. Διότι ήαεΐ; (τετ'
γοιιεν. Ό(}-είλομεν νά έτοιμάσωμεν
τό έδαφος διά τού;
Λί-ν άρχεί νά εξασο;αλίσ(ομεΛ· γ(;
τά παιΛιά μα; μόνον τά; οικονομ:-1 Καί ά>.α 'αίηά άβοονβω; χαό'
Αύτάς τάς πνευματικάς ανάγκας
προσεπάθησε έν τώ μέτρω τοϋ δν-
νατοΰ κατά τό λήξαν ετος νά κα¬
λύψη ή Μητρόπολις μέ την ,πολ.ντι
μόν συνεργασίαν καί σνμπαράστα-
σιν όλιον σας. "Εστρεψε τό ένδια-
Τη; πρός όλας τάς χατίν
θννσεις. Πρό; την σπονδόχουσαν
νεότητα, την έλπιδοίτόρον προσδο
κιαν τοϋ μέλΑοντος' πρός τονς ώρί
μο»>ς νέον; καΐ τάς νέας, σπονδά-
ζοντας καί μή· πρό τονς γονεϊς'
πρός τονς πονοΰντας καί δοχιμτιζο-
μένονς. "Εστησεν, όποι· τή; ήτο δν
νατόν, τήν σημαίαν τής πίστεοις
καϊ τής έλπίδος καί εκάλεσεν 5.
λονς ίίς την κιβωτόν τής σωτηρί¬
ας. Αισθανόμεθα βαθυτάτην αγαλ¬
λίασιν διά τήν δραστηριότητα ό-
λων των τομέων. Μέ σνγκινητικήν
προθυμίαν ειργάσθησαν πολλαί έκ«
τοντάδε; προσιόπιον, άνδρών καί
γνναικών·, νέιον κ<ιί μεγαί.ντέρων, δ'ά νά (ΐέρουν την χαράν, την ά. γάπην την παρηγορίαν, τό λντρωτι- κόν μήνι'μα εί; πλήθο; νπάρςεων, ποϋ άντζήτοΐ'ν έπιμόνω; την σνμπα ράστασιν .αυτήν. θά έχρειάξετο' πολλή ('όρα δ.ά ν ά άπαριθμήση κά¬ νης τα ίπιτεύγματα αυτής τής ό· λο,-τροθύιιον προ< ο,ορά; τύσΐιιν άν. θρο'»π(ον είς τόν ψνχικόν τομέα, κα θώς κιιί εί; τόν χΛοον τής ν/ιί τή; νλικής βοηθίίας. "Α.τ>όι;
ένδεικτιχώς άν«φίρομτν δτι νχΐτά
τάς έαετεινάς εορτάς των Χριοτον
(νίννίον άχι τού παρελθόντος Πά-
σχα, διετέθησαν άπό τού; Ί. Ν<·- οΰς ναι 'Εκκλησιασ.ικάς όργανώ- σεις τή; Μητροπόλεως μέσω των <η·νεργατών μα;, »ιατα ποικ!λης <ΐνσεω;# νπερ6α!νον τα εί; Αξίαν τά 3.000.000 Αοαχμ. μέ τρύπολν αα; κιχτά τύ ίκπνεϋικιν έ- τος ποκίλα; διορεάς. θά μοϋ έπ.- τρέψητε νά άναφέρο μόνον τάς χ» ρ ωτέρας, διά νά μάς δοθή ή εΰ- καιρία νά ευχαριστήσωμεν όλοι τον θϊόν διά την ευνοιάν Τον κοιί την άγάπφ' Τον. ΝΕΟΙ ΜΟΡΦΩΜΕΝΟΙ ΚΛΗΡΙ- ΚΟΙ 1) Κατά τό 1973 ή Μητρόπολις άπέχτηοε νέον; μορφα>μέοι·ς καΐ
ικανόν; Ί^οεΐς· οί όποίοι (στϊλ»-
χωσαν Χαονς τής περιοχής. Ώσαύ
τω; νέοι δαικρινόμενοι διά τό ί|β<>;
καΐ την αγάπην των πρός την Έκ
κλησίαν έτοιμάϊονται κατά τό ίτος
τουτο νά ένδνθοϋν την τιμίαν στα
λήντο ϋ κ.ληρικοΰ καί νά οιιΐθοδν
είς τόν άγώνα.
ΕΞΩΡΑ-, ΣΜΟΣ ΚΑΙ ΙΔΡΤ-
ΣΙΣ ΝΕΟΝ ΝΑΟΝ
2) Τό 1973 ήτο ετος έξιοραϊσμοΰ
τών Ναών, καθώς χαί θεμελιώβε-
ιο; νέων τοιούτον. Είναι άιξιον Ι-
διαιτρας μνεία; τό γεγονό; δτι ί
Δήμο; ΠΓθάματο; άπεσ,άβισε, κ<ι1 τήν ενέκρινε ή Νομαοχία Πειραιδς' την χρηματο6ότηοιν έξ 1.000.001 δραχμών ίτηβίο); πρός Ανέγίρβ ν νέον πεί>ικαλλοΰς Ναοϋ. τον Πολι
Νικόλαον, τα θεμέλα
γοι·ν ηδη
οΰχον Αγ.
τοΰ οποίον
ΝΈΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΕΚΚΛΙΙΣ. Κ 4
ΤΗΧΗΤΙΚΩΝ ΣΧΟΛΕΙΟΝ
3) Ιδιαιτέρως πρέπη νά τονι
σθή ότι κατά τ,"> 1973 ή '
λ ; απέκτησε νία πτγ"' ίγ
τομεα των Κατ>
ών καί των Χριοι. ..
άλλά χαί εί; δλονς τι.
πνευματική; κοιί χο<ν ως. 4) ΤΟ τ*,; τού. μέ την προσδοκίν ένό; έλ^ΐιδο-ίκάς προνποθέθίΐς δ·ά την ϊωίν | ίτνγχ'νη'ΐχην κατανόηβιν Αί»τήν την διάθεσιν τής τόσων άνθςκό.κοΛ· (^ αί ν» ται δτι εί¬ δεν ό θίός καί ίχάβ»σΓν »1ς ήν Μ^ μέλλοντο;. Ι τοιν. Ιΐρρπει νά την; χαρίσωμεν καϊ Τύ 1974 άνέΤΓ'λεν υπό πνκνήν | τνίνματικην όϊ»·γόνον διά νά μή Λ νέφιοσιν·, ποϋ καλΰπτει τάς χρνσά;| .τοθάνοΐ'ν άπό άσψμξίαν μέοα εί; Την 13~ν παι Μητρόπολις *»/· έγχαινιάίνη τό 11 ν Μαίον <| ν νβ Κ« ά ίύ όλον τη; (ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΕΙΣ ιππ —,^

ΓΙΑΝΝΗ Π. ΛΟΥ ΓΖΙΔΗ
!Ι:Κ ΙΙΜΜΠΕΠΤΙΪΙΪΡΙΙ
ΑΠβ ΤΟ ΗΜΕΡΟΑΟΠΟ Μ1ΑΣ Π ΡΟΣΦΥΓΟΠΟΥΛΑΣ
ΜΥβΙΣΤθΡΗΜΑ
21 όν
"Ετιειτα όπό λίγο, πέρνοντσς
Μέ τή Δανάη καί τή Μερόπη βαθειά άνοπνοή, συνεχίση
έχει έρθει κότω κι' ό Λευτερά-
κπθ· Είναι 6 χρονώ. ΦωνάΖει:
— Πατέρα! Πατέρα!
— Άρπαχτήκαμε μ' δση δύνα-
μι μδς άπόμενε άπ' τ6 οχοινιά
Ι τής καμήλας.
Μά άλλοίμονο, δέν είναι ό πό- ! ΒαδίΖοντας οί καμήλες μάς οέρ-
θητός τού πατέρος.
— Ποϋ νά βρίσκεται άραγε κεί
νος;
' νάνε. Είχαμε πιαστή άπ' τα σχοι-
νιά, όπως ό ναυαγός κρατιέται ά-
' πό οανδα σωτηρίας. "Οταν Εε-
Τόν στρατιώτη, τόν άνεβόσαμε ' μούδιασαν τα πόδια μας, καταιρέ-
πάνω, τού δώσαμε νό πιή, νά φάη. · ραμε μόνοι κα'ι πεοπατήσαμε συ-
Τόν ρώτηοα, σέ ποία μεραρχία . νέχεια μερά, νύχτα...
ύπηρετεί; | Δέν ακουγα τίποτε άλλο. Ό,τι
— Στήν Τετάρτη, άποκρίνεται. έλεγε ό φαντάρος, εϊτανε λόγια
- Τόν Στεφανή Άνέστη, τόν , χωρίς νόημα. Γιά νά μην έχη γυ-
γνωρίΖεις;
ρίση ό Στεφανής ή σκοτώθηκε ή
"Εκαμε άρνητική κινήση μέ τό α'χμαλωτίσθηκε.
κεφάλι. Τόν κυττάϋαμε περιμέ- ' Δέ μποροΰοα νά πιστέψω στή
νοντας νά μάς πή, τι έγινε στό φρικτή άλήθεια. Σέ μίαν άλήθεια,
μέτωπο | πού μοιά2ει μέ οφαϊρα ηού σέ
ΤΑ «ΙΡΙΤΙΚΙ ΜΑ. ΤΡΑΓβΥΑΙϋ
Τού κ. ΓΙΑΚΩΒΟΥ Σ. ΔΙΖΙΚΙΡΙΚΗ
Σά συνήλθε, άρχιοε νά διηγιέ- κτυπα μέ σφοδρότητα στή καροιά έργα γραμμένα στή γλώσσα τού
Όπως είναι γνωστό, ό ελληνι¬
κάς λαός στάθηκε πάντα λαός τρα-
γουδιστής, τόσο στήν άρχαιότητςι
δσο καί στούς κατοπινούς χρόνους
Άκόμη κα'ι στούς μαύρους μεσακο
νικούς χρόνους τραγουδοϋοε, ά^·
λά μέ τή νέα πιά γλώσσα τού, τα
τεριστατικά τής καθημερινής Ζωής
μέσα στά πλαίσια τοϋ κοινωνικοϋ
καθοστώτος πού ϊσχυε τότε, τοΰ
φεουδαρχικοϋ, καί κάτω όπό την
έπίδραση τόοο τής θρησκεΐας τοΐ',
τής χριστιανικής, όσο καί τής σφ.ι
τιωτικής διάρθρωσης τού Κρπτους.
"Ωσαμε τόν 9ο) 10ο αί., τό Βλ
Ζάντιο παρουσιάΖει μόνο γραφτή
λογοτεχνία πού, οχεδόν στό σύνο
λό της, άρχαίΖει. Αυτή ή κατάστπ-
οη έΕακολούθησε καί κατά τούς
κατοπινούς αίώνες, άλλά κάπω·;
μετριοσμένη, γιατί στό άναμεταΕΟ,
άπό τόν 11ο) 12ο αί. κα'ι ϋοτερο.
όρχίσανε νά έμφανίΣουνται κα'
ται μέ 5ραχνή φωνή:
- — - - —— | ΤΙΙ ■ ■ Ι." ..." ■ -
κα'ι σοϋ σκοτώνει κάθε όνειρο, κά- ' λαοϋ, μέ λίγα ή πολλά λόγια οτοι
— Ή έπίθεση τα ό Κεμάλ στό , θι έλπίδα...
χεϊα, άνάλογα μέ τα γοΰστα ή μΐ
νέ τα έπόμενα συμπερόσματα:
1) "Οτι τό άρχέτυπο είχε σό
6άση τού τα δημοτικά τραγούδ:ο
τής έποχής (10ος αί.) καϊ τού
τόπου όπου Εετυλίγεται ή ύπόθεση
τοϋ έργου, δηλαδή τα άκραία Ί
νατολικά σημεϊα τής δυΖαντινής
αύτοκρατορίας («θέματα» τοϋ
Πόντου κα'ι τής Καππαδοκίας, τοϋ
Εύφράτη ποταμοϋ, κ.ά.)· Σ' αύτά
τα τραγούδια περιλαβαίνουνται κα'
οί μπαλλάτες (ποραλογές ή βαλλί-
οματα).
2) "Οτι τό άρχέτυπο αύτό 'ρκιό
χτηκε, κατά πάσα πιθανότητα.
οέ ποντιακή ή καππαδοκική διάλε
κτο.
3) Ότι είναι δγνωστη ή έκτσ
ση καί ή πλοκή τοϋ άρχέτυπου,
μιά καί οί διάφορες διασκευές
χούν, ή
διορθρωση.
4) Ότι δλες οί διασκευές έχοιι
νρ σκοτεινά σημεϊα στά
τους, προερχόμενα άπό παρανόη
ΙΩΑΝΝΟΥ
Α. ΒΕΡΝΑΡΔΟΥ - ΤοΕιάρχου ΠΑ.
ΔΑΒΑΚΗΣ - ΠΙΝΔΟΣ
Πλήρηο περιγροφή τ*. έπ«^ >*ΧΠΟ τής Π.νδου μετά συντόμαυ
έειστορήσεϋκ; ολοκλήρου ι ού πολέμου 1640 - 41.
II
ΒΙΒΛΙΟΚΡΙΣΙΑΙ
.------- ' ----
ΡΙΤΑΣ ΜΗΛΙΩΡΗ
ΚΑΤΑΦΥΓΗ/,
ΚΡΓΤΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΛ χ. ΑΝ*ΡΕΑ ΚΛΡΑΝΤΩΝΗ
οη τού άρχέτυπου. "Εχουν έπΐσηο
κοί δισφορές, προερχόμενες ά"ό
Χαραχισάρ στό σιδηροδρομικό κόμ- Ι Όλα τριγύρι?αν σέ μακάβριο, | τή μορφώση τοϋ κάθε συγγραφέο
βο κλειδί, στό άεροδρόμιο, άρχι- ' Εέφρενο χορό. Άπόμεινα κοθισμέ- μέ τή διαφορά ότι, άπό τόν 9ο) | προοθαφαιρέοεις διαφόρων
σε στίς 5 τό πρωί στίς 13 Αύγού- νη σέ πολυθρόνα, άνίκανη γιά πά-
ότου μέ όμοβροντίες κανονιοβολι- , ραμικρή κινήση. Άποσβολωμένη
ομών. Χάλαγε ό κόσμος. Στ' αύ- χωρίς αΐσθησι άπ' τό περιβάλλον.
τιά μου όκόμη βροντουν τα κα-
νόνια τους. Τα βράχια σπάΖανε.
Τινά2ονταν στόν άέρα. Άκούγον-
Ό στρατιώτης βιαΖόταν νά φύ¬
γη. Χαιρέτησε στενοχωρημένος
Ένοιωθε πώς μας είνε λυπήσει...
ταν κοντά μου, οίμωγές τραυματι- ι Ή Μερόπη μέ τόν αντρα καί
σμένων. Μουλάρια, δλογα πεσμένα τα παιδία της, μπαρκάρανε το ά-
κάτω σέ Ζεστά αϊματα, κομματια- πόγεμα.
σμένα. Σέ μιά ώρα, γίνηκε ή έπί-
θεοη άπ' τίς Τουρκικές φάλαγγες.
Στή σύμπτυΕι, περικυκλωθήκαμε
Ό Τάσος συνήλθε Ένώ δέν έ-
πρεπε μέ την όρρώστεια να κα-
πνίση, άπό σακοϋλα είχε δγάλει
στή καταραμένη, βαθεΐά χαράδρα ψιλοκομένο, άρωμαπκό καπνό σα-
τοϋ Άλή Βεράν Σέ μιά νύχτα ή- ρά'ι - άλτί κΓ έτοίμα£ε μέ τσιγα-
ρωϊκά μαχόμενοι, θυοιασθήκαμε. ! ρόχαρτο τσιγάρο.
Γΰρω πτώματα σωρό. Τουμπανια-
σμένα. ΜυρίΖαμε τόσο, πού είχαμε
στό στδμα, στή μύτη, μαντήλια.
' Εμεναν άθαφτα. Πέτρες γύρω.
Χώμα δέν είχε,γιά ταφή. Τα σαρ-
κοβόρα όρνια, βουτοϋσαν στή γή
γιά τροφή. ΠεΖοπορώντας — χω-
ρΐς άνάπαυλα — σέ όρεινά μονο-
πάτια, λιγοστοί σωθήκαμε.
Βρεθήκαμε κατάκοποι, νά κοι-
μόμαστε στις όχθες ποταμοϋ.
Περάσαμε μιά γέφυρα, πού εί¬
χε κατασκευαστή μέ σανίδες πάνω
σέ βάρκες.
Καθώς πατούσαμε, αύτές παί2α-
νε τριίοβολούσανε, κινιόντανε επι·
κίνδυνα.
Τα πόδια μας, εϊχανε μουδιάσει.
Δέν καταφέρναμε νό δαδίσουμε.
Έθλεπα τούς οτρατιώτες —
κι' άπ' τής 5ης μεραρχίας — ά-
σάλευτους στό χώμα μέ τούς γυ-
λιούς στούς ώμους, νά κοιτάνε
μέ τεντωμένα μάτια ψηλά — άνήμ
πορους νά περπατήσουν.
Μέ σώσανε — έμένα κι' άλ-
λους — οί καμήλες. Ό στρατιώ-
της σταμάτησε νά μιλα. Τό βλέμ-
μα τού, έχει θολώσει. Άναθυμό-
τανε τίς φρικτές στιγμές πού πέ
ρασε.
Θά μπορέση νά βγή έΕω;
Σήμερα πέρασε τό ίππικό μαο
άνέπαφο, τράδαγε στήν Ερυ-
θρσϊα
Ο ΜητροπολίΤης μέ τού(, κοι-
νοτάρχες, πήγανε στούς Ε,ένους.
Ζήτησαν βοηθεία. Νά προστοτέ
μιουν τόν αμαχο πληθυσμό
Τα θωρηκτά πού είναι άραγμέ
νσ θά δοηθήσουν;
— Στής Τσικουδιάς τό χανι
μοϋ εϊπε ή Δανάη έχουν μα,
δέ διασώθηκαν ολα τα τρα/ούδΐΓ.
αύτοϋ τοϋ Κύκλου, γιατί περνοΰ
τεϊ έΕουθενιομένο, άπό κσκουχίεα Ι οαν απο γενεα σε γενεα μ0/0
^ άδ ΤΟ
πρόσφυγες άπ' τα Σώκια, τό Νυμ-
φαϊο Οί γυναϊκες έχουν μωρά
πού ι κλαϊνε ΕΕήντα οίκογένειες
μές' τό ύπόστεγο! Έχουνε φτιά-
ξει τετράγωνα άπό έπιπλα. μπό-
γους, κουβέρτες. Μέ τα πράγματά ,
ιους σχηματίσαν ψεύτικους τοί-
χους, χωρί?οντας τα νοικοκυριά,
άπ' τούς διπλανούς. Κοιμόντανε
οί δυοτυχισμένοι σ' αύτά τα τε¬
τράγωνα, κότω στό χώμσ
Καταριώνται τόν αϊτιο τής φρι-
κτής συμφοράς. "Αλλοι μιλοϋν σι
φοβισμένα προσμένοντας τό
χειρότερο.
Τα ιδία γίνονται καί στό μικρά
προφορική παράδοοη. ΤΟ 6έ
ματα τών τραγουδιών τοΰ Άκριτι-
κοϋ Κύκλου, ό τραγουδιστης λα
ός, τα έχει πάρει άπό τούΰ θρύ
λους καί τίς παραδόσεις τού, άπό
προκύπτει άπό τα έπόμενα Οασικύ.
στοιχεϊα:
1) "Οτι ή παράδοση μας ϋφησε
ιόν ποντιακό τύπο τοϋ τίτλου «Ά
κρίτας» καί όχι «'Ακρίτης». Τό
περιστατικό αύτό ένισχύει την εΐ-
κασία ότι τό άρχέτυπο ήτανε φκ'θ'-
γμένο, συγκεκριμένα, στήν ποντια
κή δισλεκτο.
2) "Οτι ή διασκευή τοϋ χειρό·
γραφου Αθηνών, τή λαϊκώτατη
λέΕη «άπελάτης». την κλίνει, ότι*,
γενική τοϋ πληθυντικοϋ, σύμφωνα
μέ τούς κανόνες τής δημοτικής.
τών «όπελάτων» κα'ι 6χ< «άπελ" ών», όπως άπαιτοϋν οί κανόνΓο: τής άρχαΤΖουσας. 3) Ότι όλες οί διασκευέ( σέ μέρη πού διαφέρουν άναμετα Εύ τους, περιέχουν άσάφ^ιπς, πού ασφαλώς, έχουνπ την αίτία τοιιο. οέ παρανόηση τοϋ άρχέτυπου. Τό τελευταϊο τούτο είναι νό π·ύ δασικό άπ' όλα τα έπιχειρήματα Τό ότι ή ποντιακή διάλεκτο εί¬ ναι όκατάληπτη άπό τούς άΛλους ' Ελληνες, φαίνεται καί άπό -·ό τραγούδια πού παραθεσαμε πιό μπροστά σάν όπομακρυσμένα δεϊ- γματα τών άκριτικών μεσιιαινι τίς χαρές καί τα βναγαλλιόσματά κων τραγουδιών Αύτ6 τα τρπγοΰ δια, γιά νά τα καταλάβη ένας μή χόνι τού Φααουλα. (ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ) ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΕΤΣΟΛΗ. πατρίδα |ΐου>·
Ποιήματα
Ό ήθοποιός - ποιητής Γιώργος
Μετσόλης δίνει άλλη μιά φορά
δείγμα τής εργασίας τού μέ μίαν
άκόμη ποιητική συλλογή, την «Ιω-
νία, πατρίδα μου», έμπνευαμένη ά-
ποκλειστικά άπό τή χαμένη κι' ό-
μορφη πατρίδα τού τή γλυκειά Ιω
νία. Πενήντα χρόνια καί πλέον
τώρα, καί τό Μικρασιατικό δρά-
μα έΕακολουθεϊ νά έμπνέει τούς
ποιητές μας. Όπως κ' ή Αλβα-
νική 'ΕποποιΤα, κ' ή Μικρασιατι-
κή Καταστροφή δέν κατέχει με-
γάλη θέση (δηλ , κείνη πού θα-
πρεπε) στή νεοελληνική λογοτε-
χνϊα. Είναι τέτια ή συμπύκνωση
τής ?ωής ϋοτερ' άπ' τα δυό του¬
το μεγάλα γεγονότα γιά τόν Έλ-
ληνισμό, πού σκιάσανε τή ουφορά
τοϋ πρώτου καί τή μεγαλοσύνη
τοϋ δευτέρου ή δέ μετουοιώθηκε
οτήν ψυχή τών λογοτεχνών μας
ή μεγάλη οτιγμή τους καί δέ μετα-
τσας, Τουτουντίάκης, Σολωμονί-
δης, Σκιαδός, άδελφές Βατίδου,
Σωτηρακοπούλου, Πετράκη, κ.ά.π.
Ανάμεσα τους κι' ό Γιώργος Με¬
τ σόλης Μέ κείνη την τρυφερότη-
τα πού τόν 5ιακρίνει στό στίχο,
τή φινέτσα τής έκφρασης, την εύ-
αιθθησία τής ψυχής.
Όλόκερη ή συλλογή είναι πο-
ιισμένη, μουοκεΗένη όπ τή νοσταλ
για τής χαμένης πατρίδος. Κ' ύ-
πάρχουν οτίχοι φωτεινοι, μουσικοί
κ' αίθέριοι, πού θά συγκινήσουν
Γήν καρδιά τοϋ όναγνώοτη κ.αι θά
κάμουν ν' άναδλύσει τό δάκρυ τού
νιά την προσφυγοπούλα μητέρα,
τόν πρόσφυγα, βασανισμένο πατέ¬
ρα, για έν' άγόρι μιάς μικραοιά-
τισσας μονάς, ύπάρχουν στίχοι πού
άπό μέοα τους Εεπετιέται, πλού-
σια άμπολή, ή πίκρα γιά κείνη τή
χαμένη γή, τό χαμένο όνειοο. Ό
Μετσόλης, εύαίσθητος ποιητής,
βλήθηκε σέ καλλιτεχνικό ύλικό. Τό , Εέρει νά περνάει καί στή δική μας
δεύτερο είναι τό σωστότερο. Μά, [ καρδιά την εύαιοθηοία
κ' ή πρώτη 6ποψη πρέπει νά 'χει
έπιδράοει πάνου στήν τύχη τούτων
τών σταθμών τής θυσίας.
Πρώτα, ή φροντίδα τής περισυλ-
ι τού, άπό την ίστορία τοιι τής πρρ-
αναφερμένης έποχής, τα όποϊα, 5.
Οτω καί άν περιέχουνε παραλλα
ν»ές πού φανπρώναίΐνε την παρου-
σΐα τών Τούρκων στά χώματα τοΓι
Πόντου, έν τούτοις δείχνουνε ποία
μπορεί νά ήσαν έκεί τα άκριτική
πολεμικά τραγούδια πού δώσανΓ
την πρώτη έμπνευση γιά τό έποο
τοϋ Διγενή Άκρίτα.
Παραθέτουμε έδώ παρακάτω με-
ρικά άπό αύτά τα τραγούδιπ, μτ
τή διευκρίνιση ότι τύ περισσότερο
άπό αύτά έχουνε πολύ μικρή λο-
οτεχνική άΕία κα'ι είναι, κατά πό
πλείστο, κακοφτιαγμένα. Ιδίως ή
«■Αναγνώρκιις» έχει τα πιό πάνω
έλαττώματα καί επί πλέον εϊνα1
γραμμένη μέ ένα όρθογραφικό ού
οτημα πού ΕαφνιάΖει. "Εμείς διορ·
θώσαμε μόνον μερικά κραυγαλίύ
όρθογραφικά λάθη.
α) Ή άναγνώρισις
Κουρσεύουν οί Σαρακηνοί, κοιιρ-
(σεύουν Άραδίδες.
Κουρσεύουν τόν Άνδρόνικον κι ϊ-
(παίρουν την καλήν τοι,·
Εγγαστρωμέν' έννιά μηνώ', τή*
(ώρας νά γεννήπη.
Στήν φυλακήν τό γέννησε. οτή
(σίδερα τό τοέφει
Η μάννα τού τό 'τάγιΣε ψΐγούδιο
(μέ τό γάλα.
Ό Ύπολοχαγός Διάκος ΑλεΕ-
γτο διοικητής Λόχου τοΰ αποστα¬
λέντος πρός ενίσχυσιν μου Άπο-
οπάσματος Έλευθεροχωρίου υπό
τόν Λοχαγόν Βαοιλόπουλον (2 Λό-
χοι + 1 Λόχος πολυβόλων + 1
Πυροβολαρχία).
Το Άπόσπσσμσ Βασιλοπρύλου,
την 29.10.40, διετάχθη παρ' έμοϋ
νά καταλάβη την γραμμήν ΤΑΜ-
| ΠΟΥΡΙ - ΛΙΑΓΚΗ - ΖΕΚΙΡΙ,
' συνδεόμενον δεΕιά μέ τόν Ταγμα-
| τάρχην ΠανταΖήν (διαταγή ύπ' ά-
|ριθμ. 88)29.10.40), είτα δέ κα'ι
κάθ7"μ7ά, "' άλλο'ώτ,κη ' λονω συμπτύΕειος τοϋ Ταγματάρ-
, χου Πανταϋη, νά κατσλάδη κσί όρ-
γανώση όμυντικώς τα ύψώματα
ΠΡΟΦΗΤΗ ΗΛΙΑ ΕΠΤΑΧΩΡΙΟΥ
- ΓΑΒ^Ο - ΤΣΟΥΚΑ. Τό εσπέ¬
ρας τής 31.10.40, τό Άπόσπασμα
Βασιλοπούλου διετάχθη νά συμμε¬
τάσχη την 1.11.40, είς την ΦΟΥΡ-
ΚΑΝ επίθεσιν τοϋ αποφαινομένου,
κινούμενον επί τής γενικής κατευ-
θύνοεως ΤΣΟΥΚΑ ϊ ΖΕΚΙΡΙ καί
υπό την άμεσον εποπτείαν τοϋ
Τανματάρχου Καραβία.
Προελαύνων πρός ΦΟΥΡΚΑΝ
την μεσημβρίαν τής 1.11.40, έ-
πληροφορήθην παρά τού Ταγμα-
τάρχου Καραβία είς ρεΰμα ΜΑΡ-
ΔΙΤΣΑ, ότι ό Ύπολοχαγός Διά¬
κος ΆλέΕ., επιτεθείς επί κεφα¬
λής τοΰ Λόχου τού, εφονεύθη, ό¬
τι έσχεν ό Λόχος απωλείας καί
ότι άνετράπη. ΔιέταΕα τόν Ταγμα¬
τάρχην Καραβίαν όπως, επί κε¬
φαλής έφεδρείας μου (Λόχου Καν-
τάρα), ενισχύση τόν Λόχον Διά¬
κου καί έΕασφαλίση τα ύψώματα
δυτικώς ΖΟΥΖΟΥΛΗΣ.
Πέραν τούτου (καί τοϋ ότι ό νε-
κρός τοϋ Ύπολοχαγοϋ Διάκου Ά-
λεΕ. ετάφη είς Νεκροταφείον
ΖΟΥΖΟΥΛΗΣ) ουδέν τό θετικόν
γνωρί£ω, καθ' όσον έτραυματίοθην
βαρύτατα την 2.11.40. Έχω πάν¬
τως την εντύπωσιν, ότι ό Ύπολο-
χαγός Διάκος έπολέμησεν ήρωι-
κώς επί κεφαλής τοΰ Λόχου τού
καί ότι, θυσιάσας πρώτος αύτός
ΆΕιωματικός την 2ωήν τού υπέρ
τής ΕΛΛΑΔΟΣ μας, είναι δΕιος
πάσης τιμής κα'ι δέον νά καθέΕπ
πρωτεύουσαν θέσιν είς τό πάνθε-
ον τών Ήρώων μας.
Τό υπόλοιπον τοΰ Άποσπάσμα-
τος Βασιλοπούλου ουδέν δΕιον
έπραΕε κατά την 1ην, 2αν, καί 3ην
Νοεμβριού 1940.
Είναι άνάγκη νά εννοηθή ότι
τάς ημέρας έκείνας 30ήν μέ 1ην)
ή ήθική άτμόσφαιρα έν ΠΙΝΔΩ ή¬
το καταθλιπτική κα'ι άρα δυομενής.
Έν τούτοις, είς τα βάθη τής Έλ¬
ληνικής Ψυχής ωρισμένων βαθμο-
(θόρων ύπέβοσκεν ό σπινθήο τοϋ
Έλληνικοϋ Δαιμονίου' καί ό σπιν-
θήρ οΰτςκ: έκαμε νά άναλάμψη ή
πατριωτική φλόΕ όλων τών όπλι-
τών, έΕ ού προέκυψε τό ιστορι¬
κόν μεγαλούργημα, τό καταπλήΕαν
τόν κόσμον καί καταδεϊΕαν ποίων
θαυμάτων δΕιοι είναι οί "Ελληνες.
ΜεταΕύ τών βαθμοφόρων τού¬
των, ών τα όνόματα άναφέρω ϋ-
μϊν δι' είδικής εκθέσεως μου, κα-
ταρτιίομένης άπό ημερών, ό Ύ¬
πολοχαγός Διάκος ΆλέΕ. κατέχει
πρωτεύουσαν θέσιν. ΈπεδείΕατο
περιφρόνησιν πρός τόν θάνατον
καϊ τό εχθρικόν πϋρ, δπως καί άλ-
λοι συνάδελφοί τού τού Άποοπά-
οματος Πίνδου. Οί τελευταϊοι έπέ-
2ησαν. Ό Ύπολοχαγός Διάκος
εισήλθεν είς την αθανασίαν.
Προτείνω όθεν:
α) "Οπως ό Ύπολοχαγός Διά¬
κος ΆλέΕ., προαχθή έπ' άνδραγα-
Πόντιος, χρειάίεται μεταφράση.
Τό ϊδιο ασφαλώς θά συνεδηκε
(καί σέ μεγαλύτερο βαθμό) μτ
τούς διαφόρους διασκευαστές τοΰ
άρχέτυπου, οί όποϊοι, κατά πάσα
πιθανότητα, δέν μπορούαανε νά ε
χουνε σχετική μεταφράση στή
διαθέση τους, μιά καί τό πρωτό-
τυπο ήταν, όπως ήδη εϊπαμε, κα¬
τά πάσα πιθανότητα, προφορικό
Σύμφωνα μέ την γνώμη τού
βέλγου βυΖαντινολόγου ΗΕΝ*?Ι
ΟκΈΟΟΙΡΈ, ή έΕαφόνιση τοϋ άρ¬
χέτυπου τοΰ έπους τοϋ Διγενή
Άκρίτα δέν όποκλείεται νά χρω-
στιέται στό περιστατικό ότι τό δ-
πος αύτό ήταν ή λαϊκή λογοτεχν·
κή εκδηλώση μιάς ίστορικής έπο-
χής, κατά την όποία οί Πα'ΐλικιο-
νοί (οί άγρότες ιδίως πού άκο-
λουθούσανε την «παυλικισνή αϊρε
ση») ήσανε κυρίαρχοι (άπό τό
840, ώσαμε τό 873) μιάς άκραί-
ας 8υ2αντινής περιοχής κοντά ,
στόν Εύφράτη ποταμό καί, έπο-
μένως, έχτροί τοϋ ΒυΖαντίου. Τα
περιστατικά αύτά φαίνουνται άπ6
ωρισμένα μέρη μιάς ρωσικής με-
τάφρασης τοϋ Έπους τοΰ Διγε¬
νή Άκρίτο, πού έγινε κατά τή
διάρκεια τής κιεβικής κυριαρχίσς
οτή Ρωσία (12ή10ος αί.) Τούς
Ή Άμήρισσα τό 'τάγιΖε ψιχούδιο Παυλικιανούς τοϋς καταπολέμησε
(μέ τό μέλι, μέ κάθε μέσο καί τρόπό" καί ϊδί
ΚΓ ή μάννα τώλεγε άπ' έδώ: Ά, ως μέ άλλεπάλληλες κα'ι φονικέ-;
σ (υίέ μου τ' Ανδρονϊκου! ι έκστρατεϊες, ό Αύτοκράτορας τοό
Τώλεγ' ή Άμήρισσα άπ' έκεί: "Λ, Ι Βυίαντίου Βασίλειος ό 1ος. Δέ^
(υίέ μου τ' Αμηρα σοι:! ι άποκλείεται κάποιος παλατιανόί-
Χρονίας έπιάσε τό σπαθίν, καί ποΐΓ,τής (παλατιανοί ποιητές, τίς
(διέτης τό κοντάριν. περισαότερες φορές, ήσανε κολό
Έβγήκε, διαλαλήθηκε, κανένα δέν νεροι) νά έχη ταυτίοει, ϋοτερα ά
θία είς Λοχαγόν άπό 1.11.40, τι-
μήα ένεκεν. Ή κυρίο Ρίτα Μηλ,ώρη & την
β) Όπως ό νεκρός τοϋ Υπο- ' ΓΟίησή της ουτροφεύει δΕια, αν
λοχαγοϋ Διάκου μεταφερθή είς Ά- | καί πολύ διακριτικά την πολυιιμη
θήνας δημοσία δαπάνη καί τιμητι- ' κα, τόσ0 πρεσεγμένη έργασίο ,οτο
κή συνοδεια συμπολεμιστών τού ρ|κών καί φ,λολογικών έρευνών
τής Πίνδου, ταφή δέ έν τιμητική το0 γνωοτού και έκλεκτοϋ Μ,κρα
θέσει (είς περίβλεπτον χώρον), ' 0|ατη λογ,·ου κ. Νίκου Μηλιώρη. Ε
περιοτοιχιΖόμενος άπό 2 έφ. Ά- οντας £εκόψει άπό την πο:ι.ική
Ειωματικοϋς καί 4 όπλίτας τοϋ Ά- παραδοσή, δέν έμπιστεύεται μολα
ποσπάοματος Πίνδου μεταΕύ των ιαΰτα τ·ις ποιητικές παρορμ·Ίθεις
φονευθέντων κοτά την επίθεσιν ιης οτο παραλογο καί διασπαοπκό
τής 1ης καί 2ας Νοεμβριού 1940. ' Οφο(; τής ύπερμοντέρνας ποιήσε-
Τό μνημείον τουτο, ακέραιον δεί ,
νμα τού άθανάτου πατριωτικού ' η;
πνεύματος τών Έλλήνων, θά Υ''■ ων π,α προβλημάτων τής ΐποχής
νη ούτως Εθνικόν προοκύνημα. ) μο(;)> τ-ς αρκεΙ να έκφράΖει έναν
Είναι άνάγκη νά τιμήσωμεν τούς | πλοΰτο έ£ηλεγμένης κοί πνευυατι
ήρωϊκούς νεκρούς καί τούς ηρωϊ- ! ^ κα· συναισθηματικά προοω->κής
κούς έπιΖήσαντας πολεμιστάς μαςΙ_ ^ _ κα) γ|. αυτην την έΚ(Ρΰαση
(ύγιείς κα> αναπήρους), εάν θέ" | Γιο9έτει £να άΕιόλογο γλωσσικό
λι,ιιιρν νά ίκανοποιήσωυεν τό κοι-Ι . ___ ____,_ *„,„„α,,ο,.»- ι,ηί
ως
κατασκευάΖει τα
τών τυηοπ->,πμέ
λωμεν νά ικανοποιήσωμεν το
όργανο μεοτής έκφράσεως
νόν αΛθημα κσί διατηρήοωμεν τόν | ^ παρατηρπτικοτητα πού δέν άπο
ψύχεται οέ άπλές περιγραφές ή ιι
πατριωτισμόν τών Έλλήνων.
Ταύτα πάντα όμως, μέ έργα' ό¬
χι μέ λόγους, ώς δυστυχώς γίνε-
ται πάντοτε.
Κ. ΔΑΒΑΚΗΣ
Έπίσης, ό Συνταγματάρχης Δα-
βάκης υπέβαλε καί την κατωτέρω
έκθεσιν τού περί άπονομής ήθικής
άμοιβής είς τόν έφεδρον Άνθυπο-
λοχαγόν Πε2ικοϋ Μελάν Ζαχαρί¬
αν, όστις είχε την καλωσύνην νά
μοί αποστείλη καί την παρατεθεϊ-
σαν έκθεσιν τού περί τής Μάχης
τής Πίνδου. ·" ,·"^>
Ι.Α.Β.
ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΠΙΝΔΟΥ
ΕΚΘΕΣΙΣ
Άπονομής ήθικής άμοιβής οίς τόν
έφ. Άνθ)γόν Μελαν Ζαχαρίαν.
Ό έφεδρος Άνθυπολοχαγός
ΠεΖικού Μελάς Ζαχαρίας τοϋ Κων
σταντίνου, κλάσεως 1932, έκ Λα-
γείας - Λακωνίας, Διμοιρίτης τής
στοποιήσεις εϊκονογραφικές, άλλά
έκπέμπει μιά ποιητική Ζεστασιά.
Ένα ρωμαλέο αϊσθημα Ζωής, παλ
Ι.ικό, διατρέχει αύτούς τούς κσλά
οτερεωμένους στή λογική στίχιυς,
καθώς καί στήν κλασσική ψυγολο
για τής λυρικής έΕομολογήσεωι; —
άλλά αυτή ή Ζωή δέν 2ϊναι άναρ
χη, δέν είναι χαοτική, <";λλά 6αλ μένη στήν τάΕη έκείνη τής χρονι κης της ροής πού μόνο ή ίπο- πτεία τής ώριμότητας μπορεϊ νά συλλόβει καί νά κατεργαστεϊ. Ή Ζωή πού κύλησε μέ τα χρόνια. ή Ζωή πού ύπάρχει, ή Ζωή πού τή φαντάΖεται κανείς. είναι γιά ιόν ποιητή μιά άδιάκοπη συγκομιδή, έ- νος καί μόνου άγαθοϋ. πού λέγε¬ ται «έντονα βιωμένη συγκινηθή» ■.έ δλες τίς συναιαθηματικές της Γροεκτάσεις. Αύτά παρατηροθμε 3ης Διμοιρίας τοϋ 111 Λόχου Πό- | οτήν τελευταία ποιητική συλλογή λυβόλων τοϋ 52ου Συντάγματος τής κ. Μηλιώρη, την «Καταφύγη» ΠεΖικοΰ, ύπηρέτησεν υπό τάς δια¬ ταγάς μου ώς Διοικητοϋ τοϋ Άπο- σπάσματος ΠΙΝΔΟΥ, την 2αν Νο¬ εμβριού 1940, ημέραν τοϋ τραυ- ματισμοϋ μου. ΈπεδείΕατο κατά τάς περ'ι τόν Προφήτην Ήλίαν — Φούρκας (ΠΙΝ ΔΟΣ) έπιχειρήοεις, επι παρουσία μου έν τή α' γραμμή, διαγωγήν έΕαίρετον κα'ι έπαινετήν Πλήρης ορμητικότητος, άφοβίας καί τόλ- μης, έΕετέλει μετά προθυμίσς τάς διαταγάς μου καί διέτρεχε τό ϋ ψωμα τοϋ Προφήτου Ήλία ηε^ιφρο νών τό εχθρικόν πϋρ καί έ;. νων διά τοϋ παραδείγματός τού Ι τούς άνδρας. , >
V
■ ■, , ί Ι
Κατά την στιγμήν τοθ τοαυμα-
τισμοϋ μου ή διαγωγή τού Οπήρ-
Εεν ύπέροχος. "Οχι μόνον δέν ϊ-
δειΕεν ότι έπηρεάσθη έκ ιοϋ ά-
τυχοϋς τούτου έπεισοδίου, αλλ' έ-
νόπλως ήπείλησε τόν διστόΖοντα
— λόγω τοϋ έχθρικοθ πυρός —
νό φθάση μέχρις έμοϋ έφεδρον
Ανθυπίατρον καί τόν έφερε μέ-
χρι τής θέσεώς μου, όπου κσί τή
μερίμνη τού έπεδέθην. Έν συνε-
χεία, ενεψύχωσε τούς άνδρας διά
την επαναφοράν τής, ώς έκ τοΰ
τρσυματισμοϋ μου, διασαλευθείσης
ουνοχής τών τμημάτων τής α'
γραμμής, κα'ι διά τοϋ δρσστικοϋ
πυρός τών πολυβόλων τού συνέ-
βαλε τα μέγιστα είς την άπόκρου-
ποϋ είναι καϊ ή δεύτερη της.
«Άνακάλυψα Εαφνικά τή μετα-
ατροφή μου — κα'ι τρόμαΕα —
χθές άκόμη έτρεχα πϊσω άπό -όν
χρόνο — άφήνω τα όνειρα γιά
■^ά παιδία — Σήμερσ παραδέχομαι
-ά αύνορα τα δικά μου — Ό
ήλιος δέν έχει πατρίδα — "Οχι δέν
θέλω άλλο — Δέν θέλω βλλο τό
υηλο τής γνώσης. — Έκείνη μόνο
τή θαυμασία μέοα — τής Δημιουρ
γίας — προοπαθώ νά θυμάμαι».
Άπό όλα τα ποιήματα, άναδίνε-
ται ένας τόνος «προσευχής πού εύ
χαριοτεϊ». έστω άκόμη κα'ι τ'τ πι
κοίες πού μάς κερνάει μέ τόσο με
νάλες δόσεις, ή Ζωή. Πάση ψυχική
κγι λυρική έγκράτεια, διακρίνει αύ
τή την άναπόληση ενός κλειτ.οΰ
ι πιά σπιτιοϋ, ποΰ κατά βάθος Γ,ΐναι
τό περικάλυμμα τής Ζωής μας:
• Σπίτι κλειστό — πρόσωπο γε
ρασμένο — δάκρυα πού άφηαε ή
6ροχή - τα βήματα στόν κήπο τα
ςκέπασε τό χορτάρι. — ΣπΙτι κλει
οτό οέ κατοικοϋνε ώρες άδειες ~.
Οί φίλοι σέ προοπερνοϋν - φω.
νές μένουν άπέΕω — κα'ι μέσο μο,ρ
μαρωμένος, άσάλευτος ό άγέρας.
— Καρδιά κλειστή πί-οω άπό τό
τρράχτη μου — στά παραθυρόφυλλα
ϊ£ω οταματημένη ή ίστορία οου ~
μαΖΊ μέ την άχτίδα τοϋ ηλίου. -
Ιέ βλέπω έτσι κάθε πρωϊνό κοί
ουλλογιέμαι».
Ή γυναικεϊα αϊσθηση, όχι μόνο
δέν λείπει άπό τή Ζεστή αυτή άνά
σα, άλλά κα'ι έκφράΖεται-μέ τή
σοφή περίσκεψη καί την πυκνο
ιητα τής γνωμικής ποίησης. Κι'
έδώ ή ώρίμαναη, έχει βάλει τό χέ
Γ της:
«Ήττημένη στό άρμα μέ σίρνει
ο χρόνος — μέσα στή νύχτα γ0ο
Ίούλη - τή γεμιομένη μέ μυρω-
διές άπό γιασεμιά — στούς όρό
μους μιάς οποίας Ρώμης — νά
λησμονήσω δέ δύναμαι — ώ μά¬
τια έσας — μέ τίς χρυσαφένχ;* ά
ναλαμπές».
Ό χρόνος, είναι τό κύριο μοτί
βο δλης τής συλλογής καϊ η πή
γαία κα'ι δυναμική έκτόΕευση τών
οτίχων, τό αίσθητικό της γνώρι-
σμα. Καί ή ψυχή έδώ. είναι μιά
πλατειά άγκαλιά πού θέλει νά τα
κλείση όλα μέσα της, καθώς ιονί
Ζεται στό δέκατο τέταρτο ποίημα.
σάν τιναγμένο πιό ψηλά άπό τα δλ
λα. Ποίημα πού έχει τα συμπτώμα
τα έκείνης τής πανθεϊστικής άδη
φαγίας τοϋ Ούίτμαν ή τοϋ όικοϋ
μας Σαράντου Παυλέα. Ύπάρχουν
όκόμη οτή γλώσσα μας ποιητές πού
έπιθυμοϋν πολλά πράγματά μέ λυρι
κή λαχτάρα κα'ι άπ' αύτές τίς περι
πιώσεις είναι καί ή κυρία Ρίτσ Μη
λιώρη. Τούτη ή λαχτάρα, ίκανοποιη
μένη ώς ένα σημεϊο, στήν ταζιδιω
τ·κή της παρόρμηση, έκφράΖεται σέ
μιά οειρά ποιήματα, τα «Τοπία»,
ετά όποϊα Ζοϋμε έζάροεις άπό έν
τυπώσεις, πού τής άφησαν ή Άκρο
κόρινθος, ή Βαρκελώνα, ή Πομ
πηϊα, ή Καστοριά, ή Κυρήνεια. ή
Πεντέλη, τα Καλάβρυτα, ή Πόλη
τρ Σούνιο καί επάνω άπ' δλα, ή
τραγική άνάμνηση τής χαμένηο
πιά μέσα στίς φλόγες έλληνΐκώτα
της Σμύρνης. Πρόκειται γιά ένσ
«μοιρολόϊ - βραχνά». Γιά νά δείΡου
με την Οφή τού, σέ μιά στιγμή μά
λιστα, τόσο τραγικά έπίκαιρη, ότι
γμή πού μας θυμίΖει τό καλοχο:ρι
1 καί τό φθινόπωρο τοϋ 1922 φθό-
νει νά σταθοϋμε σέ τρείς μονάχα
; οτίχους:
1 «ΒρυκολακιάΖουν τα σπϊτια — κα'ι
, με κλωνάρια πικροδάφνης χτυπρϋν
— τή Υή μοιρολογώνταο.
ΑΝΔΡΕΑΣ ΚΑΡΑΝΤΩΝΗΣ
ΠΑΥΛΟΥ ΦΛΟΡΟΤ
Τα Βιβλία και οί "Ανθρωποΐ Ι
οιν των άντεπιθέσεων των άντι-
πάλων, παρασχών ούτως ωραίον
παράδειγμα άφοσιωμένου, ήρωϊ-
κοϋ, όρμητικοϋ καί πείομονος μα-
χητοϋ.
ΝΙΚΟΥ Ε. ΜΗΛΙΩΡΗ: Η ΒΑ0Υ-
ΤΑΤΗ ΤΟΜΗ ΤΗΣ Ε6ΝΙΚΚΣ
ΜΑΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ Ένας έπίλο-
γος στά πενηντάχρονα τοϋ μι-
κρασιατικοϋ ολέθρου ΊΩΛΚΟΣ
Αθηνά 1973, 43 σελίδες.
Πρόκειται περί όμιλίας πού έ-
ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ : δόθηκε εφέτος οτή στέγη τής Έ-
τοϋ Άκριτικοΰ Κύκλου όσο και τό
έρωτικά Δημοτικά Τραγούδια τοϋ
ΒυΖαντίου (έκτός άπό τή «Φιλ·>
σοφία τοϋ κρααοπατέρα») οποτγ-
λοϋν έ,ογο συλλογικό καί προφο-
Έδώ είναι οκόπιμο νά προσθέ
οουμε καί τουτο: τα Τραγούδιπ
τοΰ Άκριτικού κύκλου, μέ τή με-
τάδοσή τους άπό στόμα σέ στόμα
καϊ άπό" τόπο οέ τόπο όνά τοι'ι^ ι
νώσεως Σμυρναίων καί στό Πνευ-
ματικό Κέντρο τής Νέας Φιλαδελ-
τοείας. Άστέρευτος τωόντι ό πό-
νος γιά τόν χαμό τής πατρικής
γής, άστέρευτος καί ό πόθος τής
καταγροφής τοϋ δράματος καί των
ι καρπών τού. Πλούσια ή έσοδεία
τόσων γενεών, ή πολυδιάστατη
λογης, τής προσπάθειας τής έπι-
βίωσης τών μυριάδων ΕεριΖωμέ-
νων, δέν δφησε περιθώρια πλατιά.
■Επειτα, ή πυρηνική έποχή πού α-
νοιΕε την πόρτα της άΐι' τό 1945
καί δώθες, μάς τύφλωοε μέ τό
φώς της κα'ι μας γιόμιοε άπό δέ-
ος, έτσι, πού, έπειοόδια σάν τόν
πόλεμο τής Άλβανίας, τίς θυοίες
της Κατοχής κλπ , πήρανε έλάχι-
οτες διαστάσεις πιά, άφσνίσθη-
καν. Μά. ή Μικραοιατική τρογωδία,
μέ άπίθανα βαθιά καί τραγική αν¬
θρωπίνη περιπέτεια, άοκεϊ στήν
ψυχή τουλάχιστον έκείνων πού κα
τάγονται άπ την Ανατολή πιό
έντονη έπίδροοη, μπροοτά στό
δράμα τού 1940 Οί ΕεριΖωμένοι
δ
νό μας μεταδίνει τό πάθος τού
γιά τό χαμένο Σάγκρι - Λά τού.
ΜαΖί τού θρηνοϋμε γιά τό χαμό
καί ματώ/ουμε γιά την τύχη τής
όμορφης Ίωνίας, πού χάσαμε μέο'
άπό τα χέρια μας άπ' τή μεγάλη
κατάρα πού δέρνει τή Φυλή μας,
τή φαγωμάρα, τό Διχααμό. Η Μι-
κρασιατική καταστροφή εϊν' άπ'
(φοββτοι. πό την κατατρόπωση των Παυλ.- από ανθρώπουα πού ουνθέτανί τό
Ι ρικο, καμωμενο άπο απλοΐκους αιωνες, υποβληθήκανε σέ πρωΒά- ' „. ... _
- 1 ■ η . ... ... 1 Βιωσπ, το άπόστανυα των διδανυά-
I
ονθρωπους, συχνα αγραμματουΓ, στερες αλλοιωσεις. "Ετσι, υερικά ' . . .
Μήτε τόν Πέτρο τόν Φωκά, μήτε κιανών, τό πρόσωπο τοϋ Διγενή
(Νικηφόρον. Άκρίτα (τοϋ ένδεχόμενου άρχηγοϋ
Μήτε τόν Πετροτράχηλον, τόν τρέ των Παυλικιανών) μέ τό πρόσωπο
σο γιά τόν έαυτό τους όσο κτί
γιά τούς άλλους άνεπηρέαστου;:
(μει
άπό τή λόγια παράδοση καϊ άπαλ
ή γή κ,' ό κόσμον τού Αύτοκράτορα αύτοϋ, καί, κατ' Ι λανμένου(: από τη φροντίδα νά γί-
Ιδού ένα άπόσπασμα άπό την αυτόν τόν τρόπο, νά. πήρανε τό Εε-
άπ' αύτά, στήν τωρινή τους μορ¬
φή, όναφέρουν όνομασίες ή π<; ριέχουνε λεκτικούς τρόπους πού τείνουνε νό κάνουνε πιστευτό *5- τι τα τραγούδια αύτά φκιαχτήκο- ' ών, τών άναπολήσεων. τών άπο- ( ριών, των ρεμβασμών. Ή ίνααχο ι ληση μέ τό έπώδυνο θέμα έχει , καταντήοει γιά έμδς πού στοχα- Ζόυαστε καί γράφομε κότι οάν διασκευή αυτή: κίνημά τους όλες οί λόγιες δια- νουν άρεοτο'ι σέ κάποιον ϊοχυοό νέ σέ μετανενέατερη έποχή καϊ ηκ < θεομοθετημένη θητεία. Χρέος νά 935. «Βλέπεις, καλή, τόν Σαρο- σκευές τοϋ έπους. Ή μοναδική (κηνόν, πώς μδΓ: καταδιώκεΐ: δημοτική διασκευή ού 'ΌΕφορδ "Αρτι, κυρό μου, πρόσεΕε τό τί είναι βασισκένη, όπως εϊπαμε, (τόν θέλω ποίσει». ι πάνω οέ λόγιο πρότυπο. της ημέρας, κα'ι τουτο γιατ'ι ή ραν ότι οί ίσχυρο'ι τής ημέρας περιφρονούσανε καί τή γλώσοα τουο καί τό έργο τους. οτήν πραγματικότητα. τίς πιό ματωμένες σελίδες τής ι Κα' έπέΖευσε την λυγερήν, κάτω Η έκδοχή τής παυλ'κιανής | έλληνχής Ίστορίας. ΚΓ ό Μετσό¬ λης κάνει τό θρήνο τού τραγού- δι κα'ι Εαναφέρνει στή μνήμη μας τίς πονεμένες ώρες, τίς άΕέχα- οτες. Τί γλυκός ό λόγος, τί πα- ρηγορητικός; «ή έλπίδα τής έπι- στροφής πηδάει)άπό φλέβα σέ φλέβα». Μά, τί μάταιη έλπίδα! • Δέν ύπάρχει πλοϊο, δέν ύπάρχει (την άποθέτει. Καϊ αύτός έκαβαλλϊκευσεν, είς (αυτόν καταδαίνει, καί επήρεν τό κοντάριν τού κο'- (προουπάντησέν τον καί όμπρός τόν έλάλησεν: «Σαρσ (κηνέ μέ δέχου» Καί κονταρέαν τόν έδωκεν (είς τό μπροοτοκούρβιν. όδός» γιά τ' δνειρο τής έπιστρο- Ι Και ευθύς τόν έθανάτωσεν προέλευσης τοϋ άρχέτυπου τοϋ ί-' πους τοϋ Διγενή Άκρίτα, άσχετα ι μέ τό ίδίωμα στό όποϊο είναι ρο^ μένο, έδωσε την άφορμή στόν πό1 ητή μας Άγγελο Σικελ;ανό "ά γράψη την τραγωδίο τού «Ό θό- νατος τού Διγενή·, έργο πού α- | ποτελεϊ, άδιάφορο ποία είναι ή ό ποιαδή.ιοτε ποιητική τού άΕία, μιά Τό τραγικό χρονιχό τού έλληνικοϋ Πόντον ΓΕΩΡΓΙΟΎ Λ Α Μ Ψ Ι Η .— ΤΟΠΛΛ ΟΣΜΑΧ σελι'δες 324 -., . ... μνημειωσομε το ανεπανόρθωτο τό αλλη περιοχη απο την άρχική. ι .... . τ - - _. . αουλληπτο. το ύστερα από πενήν- Τουτο ομως δεν άνταποκρίνετο· . Μ«-νΐ|ν τα χρόνια ολόκληρης Εερ;