10098

Είς την χθεσινήν συνεδρίασιν τής Βου·
λης των Κοινοτήτων, ό κ. Ι'Ηντεν
ερωτηθείς άν ή Βρεττανική Κυβέρνησις
ανεμίχθη είς τόν σχηματισμόν τής νέος
Έλληνικής Κυβερνήσεως, απήντησεν ό¬
τι δέν άναμίχση διόλου επιδεικνύει μό¬
νον ένα φιλικόν ενδιαφέρον τού όποί-
ου ϋπάρχει πλήρης καταννόησις είς την
Έλλάδα.
ΓΡΑΦΕΙΑ: ΠΛ. ΑΓ. ΜΗΝΑ
ΕΘΜΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΗΤΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΣ
ΑΙΕΥΘΥΝΤΗΣ
ΓΙΑΝΝΗΣ ΜΠΙΖΑΚΗΣ
ΕΤΟΣ Β'ΠΕΡΙΟΔΟΣ Β' ΗΡ. ΦΥΛΛΟΥ 136
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 13 Απριλίου 1945
ΔΙΕΥβΥΝΤΗΧ ΣΥΝΤΑΞΕΟΣ
ΕΜΜΑΝ. ΠΕΤΡΑΚΗΣ
ΙΔΟΥ ΤΟ ΦΛΕΓΟΗ ΖΗΤΗΜΑ
Δημοκρατιαή Βατσιλεία ή Λαοκρατία—Κομμουνι
σμός. Ιδού τό φλέγον ζήτημα σήμερον διά τούς "Ελ
ληνας. "Υστερα άπό έ"να παγκόσμιον πόλεμον, είς
τόν οποίον καί ή Ελλάς συμμετέσχε καί εχυσε
ποταμούς αίμάτων καί προσέφερε τεραστίας άλ¬
λας θυσίας, δσας ολίγοι είς τόν πόλεμον αυτόν
πρίν άκόμη τελειώση έξ ολοκλήρου ό πόλεμος, οί Έλ
ληνεςάσχολοθνται μόνον τίπολίτευμα πρέπεινάίσχύση
μεταπολεμικώς.Τουτο είναι τό πρωτεθον ζήτημα ά π'1
άκρου είς άκρον τής Ελλάδος. Άπό δσα βλέπει
καί δσα άκούει κανείς σήμερον στήν χώραν μας,
τοθ μένει ή εντύπωσις δτι ή Ελλάς εχυσε τόσον
αΓμα καί έκαμεν τόσας θυσίας χάριν τοθ λ ή τοθ
Β πολιτεύματος καί δχι δι' άλλας έθνικάς βλέ
ψεις. Καί δτι ή μόνη Ικανοποίησίς της είς τάς θυ
οίας της θά είναι εάν αποκτήση μεταπολεμικώς
τό Α ή τό Β πολίνευμα.
Καί δμως δλα τα άλλα έθνη, τα όποΐα μάλι-
στα δέν έχουν τα δικαιώματα πού έχει ή Ελ¬
λάς, άγωνίζονται σήμερον καί έξαντλοΰν δλην
την δραστηριότητά των διά νά έπωφεληθοθν έ
θνικώς έκ τοθ σημερινού παγκοσμίου πολέμου. "Ο-
σοι είναι νικηταί προσπαθυΰν νά ώφεληθοΰν δ
σον είναι δυνατόν περισσότερα. Καί οί ήττημέ-
νοι νά μή χάσουν τίποτα, ή άν τουτο είναι α¬
δύνατον, νά χάσουν δσον τό δυνατόν όλιγότερα.
Αυτή είναι ή μοναδική προσπαθεία δλων των άλ
λων έκτός ημών των Έλλήνων. Διά ιάς σημερι
νάς περιστάσεις αύτό είναι τό πρωτεθον ζήτημα
χάριν τοθ όποίου άσυζητητεί θυσιάζονται πάντα
τα άλλα είτε πολιτεύματα άφοροθν, είτε πρόσωπα,
είτε κόμματα, είτε συμφέροντα καί μικροφιλοξίας.
Διά τάπολιτεύματα πάντοτε είναι καιρός καί είναι δι'
αύτό άρκετή μάνη ή βούλησις τοθ λαοΰ εκάστου
κράιους. Είναι ζήτημα εσωτερικόν. Ένω ή δικαί-
ωσις των έθνικών βλέψεων είναι ζήτημα διεθνοθς
σημασΐαςι Έξαιρετικαί δέ καΐ σπάνιαι είναι αί
περιστάσεις πού παρουσιάζονται διά την ικανο¬
ποίησιν των. Σπάνιαι ήσαν αί περιστάσεις πού
παρουσιάσθησαν είς τό παρελθόν. Έξαιρετική ή
σημερινή. Απίθανον δέ εάν είς τό μέλλον πά
ρουσιασθή άλλη. Διά τόν λόγον τοθτον σήμερον δ-
τε διαμορφοθται ό διεθνής χάρτης καί καθορί-
ζονται όριστικά τα σύνορα των Κρατών καί λύ-
οντακ τα διάφορα έθνικά ζητήματα, πρός τό ση
μεΐον αύτό καί μόνον στρέφουσι τάς ενεργείας των
δλα τα κράτη. — Εξαίρεσις γίνεται μόνον είς
την Έλλάδα. Ημείς έξεχάσαμε την Βόρειον Ή-
πειρθν, τα Δωδεκάνησα καί τόσας άλλας καθα
ρώς Ελληνικάς χώρας πού δέν εΤχαν την τύ
χην μέχρι σήμερον νά γνωρίσουν την ελευθερίαν.
Αφίνομεν νά χάνεται ή εύνοϊκή εύκαιρία τής
απελευθερώσεως των χωρίς νά έχωμεν πιθανότη
τα δτι τοιαύτη εύκαιρία θά παρουσιασθή καί άρ
γότερον. Ξεχνοθμεν τούς σφαγμούς τοθ έλληνικοΰ
πληθυσμοθ—των άδελφών μας—Θράκης καί Μακε-
δονΐας καί αφίνομεν νά χάνεται ή σημερινή εύνο
ΐκή εύκαιρΐα δπως άσφαλισθή_είς τό μέλλον όριστι
κά ή ζωή καί ή τιμή των. Ξεχνοθμεν την ιδέαν
τής Μεγάλης Ελλάδος πού μόνον τώρα πσρουσι-
άζεται ή εύκαιρία νά πραγματοποιηθή. Καί προσ
ποιούμεθα—διότι καί είς αύτό δέν είναι είλικρινής
ό αγών δλων— δτι άγωνιζόμεθα διά τό πολίτευ
μα. Καί μέ την πρόφασιν τοϋ αγώνος διά τό πολί-
τευμα έδημιουργήθησαν άγεφύρωτοι διαιρέσεις καί
έκαλλιεργήθησαν θανάσιμα άδελφικά μΐση μεταξύ
των Έλλήνων Είδική τάξις «καθοδηγητών» ανέλα¬
βε τό έργον τοθτο. Έφθάσαμεν είς άδελφοκτό-
νον άλληλοσπαραγμόν, άγριότερος τοθ όποίου ουτε
είς την Έλλάδα, ουτε είς άλλην χώραν εγινε άκόμι,.
Τό τυφλόν πάθος έκαμεν Ελληνας νά συνεργασθοθν
μέ έχθρούς τής Πατρίδος μας καί έν συνεργασία
μετ* αυτών νά σηκώσουν δπλα κατά τής ζωής των
άλλων Έλλήνων ' δελφών
των.
Όλα δμως αύτά δχι μόνον
δέν έξυπηρετοθν τάς έθνικάς
μας βλέψεις, άλλά τάς κα-
ταστ,ρέφουν. Δέν δημιουργοθν
Μεγάλην Έλλάδα, άλλά κα-
τακρεουργοΰν καί την υπάρ¬
χουσαν καί φέρουν την δυστυ
χίαν καί την καταστροφήνείς
τόν τόπον.
Τό δέ πολίτευμα τό οποίον θά
επικρατήση μέ τούς αγώνας
αύιούς, θά εφαρμοσθή είς χώ
ραν περιορισμένην έδαφικώς
πλέον καί δυστυχοΰσαν. Τό
τε δέ δσον άριστον καί άν
είναι τό πολίτευμα δέν θά
μπορή νά εξάλειψη τό εθνι¬
κόν πένθος, ουτε να μεταβάλη
την γενικήν δυστυχίαν είς εύ-
κρερίαν καί την λύπην των
πολιτών είς χαράν
Ακολουθούμεν Ινα δρόμον ό
οποίος φέρει είς κρημνόν. Καί
ευρισκόμεθα είς μικράν άπόστα
σιν άπό τόν κρημνόν αυτόν."Ας
σταματήσωμεν έ'ως έκεΐ. Είναι
καιρός άκόμη. "Ας άναλογισθώ
μέν τάς θυσίας πού έκαμεν ή
Ελλάς στόν παρόντα πόλεμον.
"Ας αναμνησθώμεν δτι άκρα1·
φνεΐς έλληνικαί χώραι εύρισκον
ται άκόμη στήν σκλαβιάν. "Ας
ένώσωμεν τας προσπαθείας μας
διά την απελευθέρωσιν των χω
ρών αύτΰν καί νά δημιουργήσω
μέν μίαν εΰτυχισμένην πατρίδα.
Καί ϋστερα έρχεται ή σειρά
τοϋ πολιτεύματος. Τότε, δχι μέ
μίση καί μέ βίαν, άλλά σάν πό
λιτισμένοι άνθρωποι, μέ έλεύθε
ρον δημοψήφισμα θά έκλέξωμεν
τό πολίτευμα τής χώρας. Κάθε
πολίτης ελευθέρα θά εκφράση
διά τής ψήφου τού την βούλησίν
τού. Καί είς την θέλησιν των
πολλών, σάν πραγματικόν
δημοκρατικοί, θά ύπακούσωμεν
δλοι. Καί αυτώ θά προκριθή υ¬
πό τοθ λαοθ τό καλύτερον πο¬
λίτευμα Καί ό Ελληνικάς λαός
έν μέσω χαράς καί έορτών θά
δίδη τό καλύτερον πολίτευμα
είς την εύημεροΰσαν πατρίδα
τού. Κ. Π.
ΟΜΗΟΣΤΟΥΗΓ. ΜΗΜΛ ΕΠΙ
ΤΗΠΕΜΓΗΚΟΓΙΤΗΕΤΗΡΙΔΙ
Υπό τοθ κ. ΝΙΚ. ΖΕΥΓΑΔΑΚΗ
Α '
Τή 16η Απριλίου τρέχ. έΊους
1945 συμπληροϋνται πεντή<ον τα έ'τη άπό τής ημέρας των έγ καινίων τοθ μεγάλου έν Ήρα κλείω ° ΜητροκολιτικοΟ ΝαοΟ τού άγίου ενδόξου Μεγαλομάρ τυρος καί θαυματουργοθ Μη να, Πολιούχου καί Προστάτου τής πόλεως. Επί τώ ίστορικώ τούτω γεγονότι, δηερ θέλει έορ τασθή μετά πάσης τής άπαιτου μένης μεγαλοττρεπείας καί επι σημότητος, δημοσιεύομεν τό πά ρόν βραχύ περί τοθ σεπτοϋ Να ου ιστορικόν σημείωμα. Ό θεμέλιος λίθος τοθ ΝαοΟ ετέθη τή 26 Μαρτίθυ 1862 υπό τοθ Μητροπολίτου Κρήτης Διο¬ νυσίου Χαριτωνίδου τοθ άπό Άδμιανουπόλεως, μετέπειτα Οικουμενικού Πατριάρχου Τό έργον, διακοπέν τή 31 Ιουλίου 1866, ένεκα τής έκραγείσης τό¬ τε έ παναστάσεως, εσυνεχίσθη άπό τής 17 Ίανουαρίου 1883. Διά την δλην οικοδομήν έδα πανή3ησαν, έκτός τής μετά το σαύτης προθυμίας καί ένθουσι ασμοό προσφερθεΐσης προσωπι κης εργασίας των Χριστιανών καί τής άξίας των δωρηθέντων κατά καιρούς διαφόρων είδών, 2.574.067 3)4 γροσίων. Τό έργον, ού μόνον ουδεμίαν αντίδρασιν συνήντησεν έκ μέ ρους των όθωμανών, άλλά καί ΗΠΟ ΗΜΕΡΗΣ ΕΙΣ ΗΜΕΡΗΜ ΙΑ ΤΟΥΣ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ΤΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ Τό άπόγευμα τής παρελθού¬ σης Τρίτης συνήλθον είς την αί θουσαν τοθ Δήμου ό κ. Γερωνυ μάκης, ό άρχιμανδρίτης κ. Ψα¬ λιδάκης, ό κ. Δήμαρχος καί οί κ. κ. Στ. Γιαμαλάκης, Γ. Πετρα κογιώργης, Ί. Παντουβάς καί Ί Μουρέλλος, παρισταμένου καί τοθ μηχανικοΰ τοθ Δήμου ώς συμβουλευπκοθ μέλους διά νά λάβουν άποφάσεις διά την εγ- καιρόν μετακομιδήν των όστών των υπό των Γερμανών έκτελε· σθέντων είς τα περίχωρα τοθ "Ηρακλείου κατά την περίοδον τής δουλείας. Κατόπιν άνταλλαγεισών γνω μών απεφασίσθη δ καταρτι- σμός έπιτροπής έράνων υπό | των ανωτέρω διά την άνέγερσι μνημείου είς περίβλεπτθν μέρος τής πόλεως καί ή μεταφορά των όστών των "μαρτύρων κατά τό πρώτον δεκαήμερον τοθ Ίουνί- ου, επέτειον των πρώτων θανά- των, είς την κρύπτην ή όποίαθά κατασκευασθή είς την βάσιν τοθ μνημείου.- Έπίσης απεφασίσθη νά γίνη ή έπίσημος μεταφορά δι' έπικη- δεΐου άκολουθίας άπό τούς τό- πους τοϋ μαρτυρίου. Ή καταρτισθείσα Έπιτροπή θ' αρχίση άπό αυριον την περι¬ συλλογήν έράνων, πλήν οί βου¬ λόμενοι νά έκδηλώσουν τόν σε βασμόν των πρός τούς μάρτυ ρας νεκρούς μας δύνανται ν' άποστέλλουν τάς είσφοράς των είτε πρός τόν Πανοσιολογιώτα τον άρχιμανδρίτην κ. Εύγένιον είτε είς τόν ταμίαν τής καταρ- τισθείσης έπιτροπής κ. Δήμαρ χον, υποστηρίξεως άξιολόγου παρά τίνων έκ τούτων, οΐτινες σημαντικά ποσά προσεφέρον υ¬ πέρ αύτοϋ.Ό Σουλτάν Άβδούλ Άζίζ προσέφερε 40.000 γροσί¬ ων, ό δέ Άντιρασιλεύς τής Αι¬ γυπτου Σαΐτ πασάς 14.000. Περατωθείσης τής ανεγέρσε¬ ως μετά δωδεκαετίαν έτελέσθη σαν τα έγκαίνια τοθ ΝαοΟ μετ' έξαιρετικής μεγολόπρεπεί- ας καί λαμπρότητος τή 16Άπρι λίοΐ) 1895, Κυριακρ των Μυρο- φόρων, υπό τοθ αειμνήστου Μη τροπολίτου Κρήτης Τιμοθέου Καστρινογιαννάκη, σθνιερουρ· γούσης άπάσης τής ίερδς επαρ¬ χιακάς Συνόδου τής έν Κρήτη έκκλησίας. Τα εκατέρωθεν τοϋ κεντρικοθ κλίτους παρεκκλήσια ένεκαινιάσθησαν αυθημερόν, τό μέν δπξιόν υπό τοϋ Έπισκόπου Πέτρας Τίτου Ζωγραφίδου, κα· θοσιωθέν είς τόν Απόστολον Τίτον, πρώτον επίσκοπον Κρή¬ της, τώ δέ αριστεράν υπό τοθ έπισκόπου Χερρονήσου Διονυ¬ σίου Καστρινβγιαννάκη, καθοσι ωθέν είς τούς επί ΔεκΙου μαρτυ ρήσαντας έν Κρήτη Δέκα Μάρ- τυρας. Είς την ιστορικήν τελε¬ τήν παρέστησαν αί αρχαί τής νήσου καί λοιποί έπίσημοι καί άπειρον πλήθος λαοϋ έξ δλων των περιφερειών τής Κρήτης. Τό γεγονός τουτο, δπερ έπα νηγυρίσθη έν ζωηροτάτω ένθου- σιασμώ, υπήρξε τό πλέον εύφρό συνον τοθ άπελευθέρου εισέτι Έλληνισμοΰ τής Νήσου καθ" δ¬ λην την μακράν περίοδον τής δουλείας τού. Άπετέλει καί τουτο μία νικηφόρο κατά τοθ άλλοπίστου κατακτητοθ αντί¬ δρασιν, ίνα θρίαμβον καί έ'ν σύμβολον μιδς μεγάλης έλπί- δος, ή όποία μέ την βοήθειαν τοθ Θεοΰ καί τούς ήρωϊκούς α¬ γώνας των τέκνων τής Μεγαλο νήσου, των οποίων ή ψυχή ουδέ ποτε είχεν ύποκύψει είς την δου λεΐαν, συντόμως πλέον θά ε¬ πραγματοποιείτο. (συνεχίζεται) ΤΑ ΤΗΛΕΓΡΑΦΗΜΑΤΑ Δι" άνακοινώσεώς τού ό Δι- ευθυντής τοθ Κεντρικοθ Τ.Τ.Τ. ραφείου Ηρακλείου κ. Νιωτά- κης γνωρίζει δτι άπό χθές γ(νον ται δεκτά τηλεγραφήματα διά τα Τ.Τ.Τ. γραφεΐα·,παρ' οΤς λει- τουργεΐ τηλέγραφος των Νο· μών Ρεθύμνης Ηρακλείου Λασηθίου, ΛΒ—'Ήτη ϋν άπό τα Γιάννενα καί, ένώ έμπρός τού έφευγε|50—100 άεροπλάνα. _ _ Ιατησχυμένη μία όλόκληρος Αύτοκρατορία, έκεϊ | Παρ' δλα αύτά οί Έλληνες| ιταλικού ποΤέμου* πού 'έ νϊ ν ε α .ιο ι μείνη σ οσους εΐθανε την πιό Άπό τού 1940 ήρχισεν άμεσος °τσφ μεγαληάερομαχία τοθ Ελληνο|νά λειτουργϋ Ιπωφελώς διά τήν|°πως αε " "' και τους συνετιζόμενοι, την νέαν

ΤΙΜΗ ΦΥΛΛΟΥ Δραχ. 20
ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ ΠΑΡΑΣΚΥΕΗ 13 Απριλίου 1945
σ
«ι
ύ
Κι
τ»
πι
κι
*ι
τί
κι
τί
ά
κ< θ< δρ αι ρο σι σμ *- χο Κυ τώ (Β< πρι πή» ί Την: χίο Ι μόν Ζα>
Ίακ
στο
πλτ'
κΊ>ξ 4 Πρ